Elektrik şebekesindeki ani gerilim yükselmesi veya düşmesi nedeniyle buzdolabı, televizyon, klima gibi cihazlarınız bozulursa, zararı kural olarak elektrik dağıtım şirketinden talep edebilirsiniz. Bu rehberde, voltaj dalgalanması nedeniyle cihaz hasarında tazminat sürecini açıklıyoruz.
Voltaj Dalgalanması ve Cihaz Hasarı
Elektrik şebekesinde meydana gelen ani gerilim yükselmeleri (yüksek voltaj), düşmeleri veya gerilim darbeleri, hassas elektronik cihazlarda hasara yol açabilir; en kötü hâlde cihazların yanmasına neden olabilir. Bu tür zararlar, “elektrik voltaj değişiklikleri nedeniyle uğranılan zarar” kapsamında değerlendirilir ve sorumluluk kural olarak dağıtım şirketine aittir.
Dağıtım Şirketinin Kusursuz Sorumluluğu
Yargıtay içtihatlarına göre, şebeke kaynaklı voltaj dalgalanması nedeniyle bozulan cihazlardan dağıtım şirketi kusursuz sorumluluk (tehlike sorumluluğu) ilkesi çerçevesinde sorumludur. Yani tüketicinin, şirketin kusurunu ayrıca ispat etmesi gerekmez; zararın şebeke kaynaklı olduğunun ve cihaza zarar verdiğinin (illiyet bağı) ortaya konulması yeterlidir. Buna karşılık, hasarın kullanıcının kendi tesisatından veya hatasından kaynaklanmamış olması gerekir.
Başvuru Süreci ve 10 İş Günü Kuralı
Cihaz hasarı tazmini, Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği’nin 26. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre: kullanıcının kendi hatasından kaynaklanmaması kaydıyla, dağıtım şebekesinden kaynaklanan cihaz hasarı için, zararın ortaya çıktığı tarihten itibaren 10 (on) iş günü içinde dağıtım şirketine yazılı talepte bulunulmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; geç kalınması hak kaybına yol açabilir. Dağıtım şirketi, başvuruyu teknik inceleme yaparak değerlendirir ve hasarın şebekeden kaynaklandığı tespit edilirse zararı tazmin eder.
Önemli: 10 iş günlük başvuru süresi hak düşürücüdür. Cihazınız bozulduğunda gecikmeden, arızanın voltaj kaynaklı olduğunu gösteren teknik servis raporuyla dağıtım şirketine başvurun.
En Önemli Delil: Teknik Servis Raporu
Sürecin en kritik unsuru, arızanın voltaj düzensizliğinden kaynaklandığını açıkça belirten, yetkili servis tarafından düzenlenmiş teknik rapordur. Bu rapor, hem dağıtım şirketine başvuruda hem de uyuşmazlığın yargıya taşınması hâlinde davanın temel delilidir. Ayrıca hasar tarihindeki kesinti/dalgalanma kayıtları, fatura, fotoğraf ve tamir belgeleri de delil olarak toplanmalıdır. Yargıya intikal eden uyuşmazlıklarda mahkemece atanan elektrik mühendisi bilirkişi, trafo kayıtlarını ve abone tesisatını inceleyerek şebeke kusuru olup olmadığını raporlar.
Şirket Reddederse Ne Yapılır?
Dağıtım şirketi başvuruyu reddederse veya yanıt vermezse, tüketici hak aramaya devam edebilir: uyuşmazlığın değerine göre il/ilçe tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurulur; ayrıca EPDK’ya şikâyette bulunulabilir. Tüketici hakem heyeti, bilirkişi raporuyla zararın şebeke kaynaklı olduğunu tespit ederse, cihazın tamir/değişim bedelinin yasal faiziyle birlikte şirketçe ödenmesine karar verebilir.
Görevli Merci
Bireysel tüketicilerin cihaz hasarı uyuşmazlıkları, değere göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesinde görülür. Buna karşılık ticari/sanayi abonelerinin cihaz hasarı veya üretim kaybı uyuşmazlıkları Asliye Ticaret Mahkemesinde görülür ve dava öncesi zorunlu arabuluculuk süreci işletilir.
Önemli: Süre (10 iş günü) ve teknik servis raporu, tazminat talebinin kaderini belirler. Hak kaybı yaşamamak için bir uzmana danışmanız önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Voltaj dalgalanmasından bozulan cihazın bedelini kim öder?
Şebeke kaynaklı voltaj dalgalanması nedeniyle bozulan cihazlardan dağıtım şirketi kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince sorumludur. Tüketici, zararı dağıtım şirketinden talep edebilir.
Tazminat için ne kadar sürede başvurmalıyım?
Hizmet Kalitesi Yönetmeliği m.26 uyarınca, zararın ortaya çıktığı tarihten itibaren 10 iş günü içinde dağıtım şirketine yazılı başvuru yapılmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür.
Şirketin kusurunu ispatlamam gerekir mi?
Hayır. Dağıtım şirketinin sorumluluğu kusursuz (tehlike) sorumluluğudur. Zararın şebeke kaynaklı olduğunu ve cihaza zarar verdiğini (illiyet bağı) ortaya koymanız yeterlidir; hasar kendi tesisatınızdan kaynaklanmamış olmalıdır.
En önemli delil nedir?
Arızanın voltaj düzensizliğinden kaynaklandığını açıkça belirten, yetkili servisçe düzenlenmiş teknik rapordur. Ayrıca kesinti kayıtları, fatura, fotoğraf ve tamir belgeleri de toplanmalıdır.
Dağıtım şirketi ödemeyi reddederse ne yaparım?
Değere göre il/ilçe tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurabilir; ayrıca EPDK’ya şikâyet edebilirsiniz. Hakem heyeti, bilirkişi raporuyla zararı tespit ederse bedelin faiziyle ödenmesine karar verebilir.
Cihaz hasarı davası nerede görülür?
Bireysel tüketiciler için değere göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi görevlidir. Ticari/sanayi abonelerinin cihaz hasarı uyuşmazlıkları ise Asliye Ticaret Mahkemesinde görülür (zorunlu arabuluculukla).
Voltaj dalgalanması cihaz hasarı tazminatı konusunda uzman desteği alın
Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
