Sözleşmenin Uygulanmasında Yasak Fiiller 2026: 4735 m.25 Bent Bent, Fesih ve Yasaklama

Sözleşme imzalandıktan sonra yüklenicinin yapmasının yasak olduğu fiiller 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 25 inci maddesinde yedi bent hâlinde sayılmıştır: sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak, sahte belge kullanmak, hileli malzeme veya kusurlu imalat, idareye zarar vermek, bilgi ve deneyimi idarenin zararına kullanmak, mücbir sebep dışında taahhüdü yerine getirmemek ve sözleşmeyi izinsiz devretmek. Bu fiillerde sözleşme feshedilir, kesin teminat gelir kaydedilir ve 26 ncı madde uyarınca bir yıldan iki yıla kadar bütün kamu ihalelerinden yasaklama kararı verilir; fiil suç oluşturuyorsa 27 nci madde uyarınca ceza kovuşturması ve mahkeme kararıyla ek yasaklama gündeme gelir. Bu yazı her bendi, hangi feshin yasaklamaya götürdüğünü ve savunmanın nasıl kurulacağını madde numaralarıyla anlatır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Madde 25 Hangi Dönemi Kapsar?

4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesi “Sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır” diye başlar. Madde, sözleşmenin imzalanmasından işin kabulüne kadar geçen dönemi korur. İhale ilanından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan dönemde ise 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesi uygulanır. Hangi listenin uygulanacağını fiilin ne zaman tespit edildiği değil, ne zaman işlendiği belirler; bu ayrım fesih dayanağını ve yasaklama kararının hukuki gerekçesini doğrudan etkiler.

Uygulamada en sık görülen hata, sözleşme aşamasındaki bir davranış için 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesine veya ihale aşamasındaki bir davranış için 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesine dayanılmasıdır. Yasaklama kararının gerekçesinde fiilin hangi bende dayandığının ve hangi tarihte işlendiğinin açıkça gösterilmesi gerekir; bu gösterilmemişse kararın hukuki sebep unsuru yargısal denetimde ayrıca tartışılır.

(a) Bendi: Sözleşmeye İlişkin İşlemlere Fesat Karıştırmak

Birinci bent, “hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek” fiilini yasaklar (4735 m.25/a). Metin 4734 sayılı Kanunun 17/a bendiyle aynı yapıdadır; farkı, korunan işlemin ihale değil sözleşme olmasıdır. Hakediş düzenlenmesi, metraj ve ölçü tespiti, iş artışı onayı, süre uzatımı kararı, muayene ve kabul işlemleri bu bendin en çok temas ettiği işlemlerdir. Teşebbüs de yasak fiil kapsamındadır.

Bu bendin ceza hukukundaki karşılığı çoğunlukla Türk Ceza Kanununun 236 ncı maddesindeki edimin ifasına fesat karıştırma suçudur. Suç, kamu kurum ve kuruluşları ile maddede sayılan diğer kuruluşlara karşı taahhüt altına girilen edimin ifasına fesat karıştırılmasını cezalandırır ve üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası öngörür (TCK m.236/1). İkinci fıkra, hangi fiillerin hileli olarak yapılması hâlinde edimin ifasına fesat karıştırılmış sayılacağını sayar.

İkinci fıkradaki hâllerde fiilin hileli olarak yapılması aranır; sözleşmeye aykırı her teslim veya her eksik ifa bu suçu oluşturmaz. Fesat dolayısıyla menfaat temin eden görevliler ayrıca ilgili suç hükmüne göre cezalandırılır (TCK m.236/3); görevliye menfaat sağlanmışsa rüşvet suçu (TCK m.252) da gündeme gelir. Suçun unsurları için edimin ifasına fesat karıştırma suçu yazımıza bakabilirsiniz.

(b) Bendi: Sahte Belge Düzenlemek veya Kullanmak

İkinci bent, “sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek” fiilini yasaklar (4735 m.25/b). Sözleşme aşamasında bu bendin konusu olan belgeler genellikle hakediş eki belgeler, teslim edilen malın menşe, uygunluk veya test belgeleri, fatura ve irsaliyeler, iş programı ve süre uzatımı taleplerine eklenen yazışmalardır. Fiyat farkı nedeniyle sözleşme bedeli arttığında alınan ek kesin teminat (4735 m.12) da sözleşmenin uygulanması sırasında verildiği için bu dönemde sunulan sahte bir teminat belgesi bu bende girer.

İki liste arasında küçük ama önemli bir fark vardır: 4734 sayılı Kanunun 17/c bendi “sahte belge veya sahte teminat” der; 4735 sayılı Kanunun 25/b bendi ise yalnızca “sahte belge” ifadesini kullanır. Kesin teminat kural olarak sözleşmenin yapılmasından önce alındığından (4734 m.43), sahte kesin teminat mektubu ihale sürecindeki 17/c bendinin konusudur; danışmanlık ihalelerinde dokümanda öngörülmüşse teminatın hakedişlerden kesinti yoluyla alınabileceği de unutulmamalıdır. Ceza tarafında resmi belgede sahtecilik iki yıldan beş yıla (TCK m.204/1), özel belgede sahtecilik bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası gerektirir (TCK m.207/1); sahte özel belgeyi kullananın cezalandırılması için sahteliği bilmesi aranır (TCK m.207/2).

(c) Bendi: Hileli Malzeme ve Kusurlu İmalat

Üçüncü bent iki ayrı fiil grubunu bir araya getirir: “sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak” ve “fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu imalat yapmak” (4735 m.25/c). Birinci grupta hile unsuru açıkça aranır. İkinci grupta ise metin hileden söz etmez; fen ve sanat kurallarına aykırı veya kusurlu imalatın kendisi yasak fiil olarak tanımlanmıştır. Yapım işlerinde yasaklama dosyalarının önemli bir bölümü bu ikinci gruba dayanır.

Bu nedenle savunmanın merkezinde teknik tespit vardır. Kusurun gerçekten bulunup bulunmadığı, kusurun yükleniciden mi yoksa idarenin onayladığı proje, malzeme veya talimattan mı kaynaklandığı ve kusurun düzeltilmiş olup olmadığı belgelerle gösterilmelidir. Muayene ve kabul işlemleri en az üç kişilik komisyonlarca yapılır ve sözleşmesinde hüküm varsa imalat süreci belirli aşamalarda denetlenebilir (4735 m.11); bu aşamalarda düzenlenen tutanaklar, kusur iddiasına karşı en güçlü delillerdir. Kanun yasaklama süresinin fiilin özelliğine göre belirlenmesini istediğinden (4735 m.26/1), kusurun ağırlığı ve giderilip giderilmediği süre tartışmasında da belirleyicidir. Kabul süreci için geçici ve kesin kabul yazımıza bakabilirsiniz.

(d) ve (e) Bentleri: İdareye Zarar ve Bilginin Kötüye Kullanılması

Dördüncü bent “taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar vermek” fiilini yasaklar (4735 m.25/d). Bent, zararın bir sözleşme ilişkisi içinde ve taahhüdün yerine getirilmesi sırasında doğmasını arar. İdarenin malına veya tesisine verilen zarar ve sözleşmeye aykırı olarak idareye yüklenen maliyetler bu bent kapsamında ileri sürülür. Zararın varlığı ve taahhüdün yerine getirilmesiyle bağlantısı, yasaklama kararının dayanağı olarak idarece somut biçimde ortaya konmalıdır.

Beşinci bent “bilgi ve deneyimini idarenin zararına kullanmak veya 29 uncu madde hükümlerine aykırı hareket etmek” fiilini yasaklar (4735 m.25/e). Atıf yapılan 29 uncu madde, görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların yüklenicilerin iş ve işlemlerine, teknik ve mali yapılarına ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeleri ifşa etmelerini veya kendilerinin ya da üçüncü kişilerin yararına kullanmalarını yasaklar; aykırı davrananlar hakkında ilgisine göre 26 ncı veya 28 inci maddedeki müeyyideler uygulanır (4735 m.29). Bu bent bu nedenle özellikle danışmanlık hizmeti veren yükleniciler için önemlidir: proje, kontrollük veya müşavirlik işinde edinilen bilginin idarenin aleyhine kullanılması yasak fiildir.

(f) Bendi: Taahhüdü Yerine Getirmemek ve Mücbir Sebep

Altıncı bent “mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek” fiilini yasaklar (4735 m.25/f). Bentte hile veya kast unsuru yoktur; taahhüdün sözleşmeye uygun yerine getirilmemesi yeterlidir. Bu nedenle en geniş uygulama alanı olan bent budur ve yasaklama dosyalarının büyük bölümü buradan çıkar.

Bu bentle bağlantılı fesih yolu 20 nci maddenin (a) bendidir. Yüklenici taahhüdünü sözleşmeye uygun yerine getirmez veya işi süresinde bitirmezse, idare ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen bir ihtarda bulunur; aynı durum devam ederse sözleşme feshedilir, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar protesto çekmeye gerek kalmaksızın gelir kaydedilir (4735 m.20/a). Sözleşme ihtardaki sürenin bitiminde feshedilmiş sayılır, idare izleyen yedi gün içinde fesih kararı alır ve bu karar beş gün içinde yükleniciye bildirilir (4735 m.22/1). Aynı maddenin son fıkrası, bu fesihte yüklenici hakkında 26 ncı maddeye göre işlem yapılacağını açıkça söyler.

Taahhüdü yerine getirmeme iddiasına karşı en önemli savunma mücbir sebeptir. Kanun mücbir sebep hâllerini ve bunların kabul edilebilmesi için gereken koşulları birlikte düzenler.

Kanun bu koşulların süre uzatımı ve sözleşmenin feshi dahil her durumda zorunlu olduğunu söyler (4735 m.10). Yirmi günlük yazılı bildirim süresi kaçırıldığında, olay gerçekten mücbir sebep niteliğinde olsa bile idare bu savunmayı kabul etmeyebilir. Mücbir sebep nedeniyle sözleşme feshedilirse hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir ve kesin teminat ile varsa ek kesin teminatlar iade edilir (4735 m.23). Konunun ayrıntıları için sözleşmenin devri ve mücbir sebep ve gecikme cezası ve süre uzatımı yazılarımıza bakabilirsiniz.

(g) Bendi: Sözleşmenin İzinsiz Devri

Yedinci bent, “sözleşmenin 16 ncı madde hükmüne aykırı olarak devredilmesi veya devir alınması” fiilini yasaklar (4735 m.25/g). 16 ncı madde devri üç koşula bağlar: zorunlu bir hâlin bulunması, ihale yetkilisinin yazılı izni ve devir alanda ilk ihaledeki şartların bulunması. Ayrıca isim ve statü değişikliği gereği yapılan devirler dışında, bir sözleşmeyi devreden yüklenici devir tarihini izleyen üç yıl içinde başka bir sözleşmeyi devredemez veya devir alamaz. Bu kurallara aykırı devirlerde sözleşme feshedilir ve devreden ile devir alan hakkında 20, 22 ve 26 ncı maddeler uygulanır (4735 m.16/1). Yaptırım yalnızca devredene değil, devir alana da yöneliktir.

Devir ile alt yüklenici çalıştırmak aynı şey değildir. 4734 sayılı Kanunun 15 inci maddesi, işin özelliği gerektiriyorsa isteklilerden alt yüklenicilere yaptıracakları işleri belirtmelerinin ve sözleşmeden önce alt yüklenici listesini idarenin onayına sunmalarının istenebileceğini düzenler ve alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğun yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını söyler. Yüklenicinin işten fiilen tamamen çekildiği ve işin bütünüyle başkası tarafından yürütüldüğü durumlarda bunun devir olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği somut olayın belgelerine göre tartışılır. Konu için alt yüklenici kuralları yazımıza bakabilirsiniz.

Hangi Fesih Yasaklamaya Götürür?

Sözleşmenin her sona erişi yasaklama doğurmaz. 4735 sayılı Kanun, fesih sebeplerini ayrı ayrı düzenler ve yasaklamanın hangi fesihte uygulanacağını açıkça gösterir. 22 nci maddenin son fıkrası, 19, 20 ve 21 inci maddelere göre fesihte yüklenici hakkında 26 ncı maddeye göre işlem yapılacağını söyler; ölüm, iflas ve benzeri hâllerde ise Kanun yasaklamayı açıkça hariç tutar.

Ortak girişimlerde Kanun ayrıca düzenleme yapar: pilot veya koordinatör ortağın iflası, ağır hastalığı, tutukluluğu, mahkûmiyeti veya dağılması hâlinde sözleşme feshedilir ve yasaklama hariç 20 ve 22 nci maddelere göre işlem yapılır; diğer ortaklardan birinde bu hâller doğarsa kalan ortaklar taahhüdü üstlenerek tamamlar (4735 m.18). Sözleşme aşamasındaki bir yasak fiilde ise yasaklama, fiili işleyen ve fiile iştirak eden ortaklarla sınırlıdır (KİGT 28.1.7). Ölüm, iflas ve tutukluluk hâlleri için yüklenicinin ölümü, iflası ve tutukluluğu yazımıza bakabilirsiniz.

Fesihten Yasaklama Kararına: Teminat, Süre ve Sirayet

Fesih ile yasaklama birbirine bağlı iki ayrı işlemdir ve her birinin kendi süresi vardır. Fesihle birlikte teminat gelir kaydedilir; yasaklama ise idarenin bildirimi üzerine bakanlık tarafından verilir.

Yasaklama süresi fiilin özelliğine göre bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar belirlenir ve 4734 sayılı Kanunun 2 nci ve 3 üncü maddeleriyle istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerini kapsar (4735 m.26/1). Kararı, sözleşmeyi uygulayan bakanlık veya ilgili ya da bağlı bulunulan bakanlık; il özel idarelerinde İçişleri Bakanlığı, belediyelerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı verir. Ortaklara sirayetin ayrıntıları için yasaklamanın ortaklara sirayeti yazımıza bakabilirsiniz.

Ceza Sorumluluğu ve Mahkeme Kararıyla Yasaklama

25 inci maddedeki fiillerden Türk Ceza Kanununa göre suç oluşturanlar için, iş tamamlanıp kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa bile, fiili işleyen gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Hükmolunacak cezanın yanı sıra, idarenin 26 ncı maddeye göre verdiği yasaklamanın bitiş tarihinden itibaren uygulanmak üzere bir yıldan üç yıla kadar mahkeme kararıyla ayrıca yasaklama verilir. Bu Kanundaki yasak fiiller nedeniyle mükerrer ceza alanlar ile yarıdan fazla paylı oldukları sermaye şirketleri ve ortağı oldukları şahıs şirketleri sürekli olarak yasaklanır (4735 m.27).

4734 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinin ikinci fıkrasındaki “kamu davası açılanlar yargılama sonuna kadar ihalelere katılamaz” kuralının bir benzeri 4735 sayılı Kanunun 27 nci maddesinde yer almaz; Tebliğ de bu kuralı 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesindeki fiiller nedeniyle açılan kamu davaları için açıklar (KİGT 28.2.1.2). Bu nedenle bir kamu davasının ihalelere katılımı engelleyip engellemediği, iddianamenin hangi aşamadaki fiile dayandığına bakılarak ayrıca değerlendirilmelidir.

Sorumluluk yalnızca yükleniciyle sınırlı değildir. Muayene ve kabul komisyonlarının başkan ve üyeleri, yapı denetim görevlileri ve sürecin her aşamasında görev alan diğer ilgililer, görevlerini kanuni gereklere uygun veya tarafsız yapmazlarsa disiplin ve ceza sorumluluğuyla karşılaşır ve tarafların zararını tazmin ederler; bu Kanuna aykırı fiillerden hüküm giyen görevliler bu Kanun kapsamındaki işlerde görevlendirilemez (4735 m.28).

İş ve Meslek Ahlakına Aykırılık Bağlantısı

Sözleşme aşamasındaki davranışların bir sonucu daha vardır. 4734 sayılı Kanun, ihale tarihinden önceki beş yıl içinde ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyette bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen isteklinin ihale dışı bırakılacağını düzenler (4734 m.10/4-f). Tebliğ, 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesindeki yasak fiillerin yanında, bu fiillere girmemekle birlikte sözleşme hükümlerine aykırı veya idareye zarar veren davranışların da iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyet olarak değerlendirilebileceğini açıklar (KİGT 17.8.2). Bu, yasaklama kararı verilmemiş veya yasaklama iptal edilmiş olsa bile, aynı idarenin sonraki ihalelerinde bu gerekçeyle ihale dışı bırakılma riskinin sürdüğü anlamına gelir. Bu işleme karşı yol, ihale sürecindeki şikâyet ve itirazen şikâyettir; ispat yükü idaredir.

Savunma ve Yargı Yolu

Sözleşme aşamasındaki bir yasak fiil iddiasında iki ayrı işlem ve iki ayrı yargı yolu vardır. Kanun, sözleşmelerde bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağını öngörür (4735 m.36); bu nedenle feshin haklılığı ve teminatın iadesi gibi sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar yerleşik uygulamada adli yargıda görülür. Yapım ve yapımla ilgili danışmanlık sözleşmelerinde bazı uygulama anlaşmazlıkları için Yüksek Fen Kuruluna başvuru yolu da vardır ve bu kurulun kararının uygulanmasından doğan davalar adli yargıda görülür (4735 Ek m.1, Ek m.2). Yasaklama kararı ise idari işlemdir ve idari yargıda iptal davasına konu olur.

Yasaklama kararına karşı açılacak davada fiilin gerçekleşip gerçekleşmediği, doğru bende ve doğru Kanuna dayanılıp dayanılmadığı, sürenin fiilin özelliğine göre gerekçelendirilip gerekçelendirilmediği ve kırk beş günlük yetki süresine uyulup uyulmadığı birlikte tartışılır. Yürütmenin durdurulması talebi, dava sürerken yasaklamanın işlemeye devam etmesini önlemek için önemlidir. Dava süreci için ihale yasaklama iptal davası rehberimize ve dava dilekçesi örneğimize, fesih ve tasfiye için sözleşmenin feshi ve tasfiye yazımıza bakabilirsiniz.

Yükleniciler İçin Kontrol Listesi

• İdarenin her ihtar yazısının tarihini, süresini ve gerekçesini kaydedin; on günden kısa veya gerekçesiz ihtarları yazılı olarak bildirin.
• Mücbir sebep niteliğindeki her olayı yirmi gün içinde idareye yazılı bildirin ve yetkili mercilerden belgesini alın.
• İdareden kaynaklanan gecikmeleri, örneğin yer teslimi, proje değişikliği veya ödeme gecikmesini, oluştukları anda yazıyla kayda geçirin.
• İmalatın her aşamasında kontrol ve muayene tutanaklarını eksiksiz düzenletin ve saklayın.
• Sözleşmeyi devretmeden önce ihale yetkilisinin yazılı iznini alın; iş ortaklığında ortak değişikliğinin de devir sayıldığını unutmayın.
• Alt yükleniciler için idarenin onayını alın ve işin yürütülmesindeki kendi rolünüzü belgeleyin.
• Mali güçlük yaşıyorsanız mali acz bildiriminde bulunmadan önce hukuki sonuçlarını değerlendirin; bu bildirim de yasaklamaya götürür.

Hukukçular Evi Sözleşme Aşamasındaki Yasak Fiil Dosyalarında Ne Yapar?

Fesih ihtarı geldiği andan itibaren dosyayı hem sözleşme hem yasaklama yönünden birlikte ele alıyoruz. İhtarın süresini ve gerekçesini denetliyor, idareye süresi içinde yazılı cevap ve mücbir sebep bildirimlerini hazırlıyoruz. Kusurlu imalat iddialarında teknik tespiti ve tutanakları, izinsiz devir iddialarında alt yüklenici ilişkisini ve sicil kayıtlarını ortaya koyuyoruz. Fesih ve teminat uyuşmazlığını adli yargıda, yasaklama kararını yürütmenin durdurulması istemli iptal davasıyla idari yargıda takip ediyor, varsa ceza soruşturmasındaki savunmayı bu iki dosyayla uyumlu yürütüyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.

İlgili Rehberler

• Kamu İhale Hukuku Rehberi
• Sahte Fatura ve Kamu İhalesi: Vergi Borcu, VUK 359 Dosyası ve Yasaklama
• İhalede Yasak Fiil ve Davranışlar (4734 m.17)
• İhaleden Yasaklama Süreci
• Teminatın Gelir Kaydı
• Fon Kilidi ve Mücbir Sebep (4735 m.10)
• Hakediş Ödemeleri ve İtiraz
• İhaleden Yasaklama Kararına İtiraz: Avukatlık Hizmeti

Sıkça Sorulan Sorular

Sözleşmenin uygulanmasında yasak fiiller nelerdir?

4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesine göre sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak, sahte belge düzenlemek veya kullanmak, hileli malzeme kullanmak veya fen ve sanat kurallarına aykırı ya da kusurlu imalat yapmak, taahhüdü yerine getirirken idareye zarar vermek, bilgi ve deneyimini idarenin zararına kullanmak, mücbir sebep dışında taahhüdü yerine getirmemek ve sözleşmeyi 16 ncı maddeye aykırı olarak devretmek veya devir almak yasaktır.

4734 m.17 ile 4735 m.25 arasındaki fark nedir?

4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ihale sürecindeki, 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesi sözleşmenin uygulanması sırasındaki yasak fiilleri düzenler. Hangisinin uygulanacağını fiilin işlendiği zaman belirler. Her iki durumda yasaklama süresi bir yıldan iki yıla kadardır (4734 m.58; 4735 m.26).

İşi süresinde bitiremedim; yasaklanır mıyım?

İdare en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen bir ihtarda bulunur; aykırılık devam ederse sözleşme feshedilir ve kesin teminat gelir kaydedilir (4735 m.20/a). Bu fesihte yüklenici hakkında 26 ncı maddeye göre işlem yapılır (4735 m.22 son fıkra). Mücbir sebep veya idareden kaynaklanan bir engel varsa bunun belgelerle gösterilmesi gerekir.

Mücbir sebebi kaç gün içinde bildirmeliyim?

Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde idareye yazılı olarak bildirilmesi ve yetkili mercilerce belgelendirilmesi zorunludur (4735 m.10). Olayın yükleniciden kaynaklanmaması, taahhüde engel olması ve aşılamaz olması da aranır.

Mali güçlük nedeniyle sözleşmeden çekilirsem ne olur?

Mücbir sebep dışında mali acz nedeniyle taahhüdü yerine getiremeyeceğini yazılı bildiren yüklenicinin kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilir (4735 m.19). Bu fesihte de 26 ncı maddeye göre yasaklama işlemi yapılır (4735 m.22 son fıkra).

Yüklenici iflas ederse yasaklama verilir mi?

Hayır. İflas hâlinde sözleşme feshedilir ve yüklenici hakkında yasaklama hariç 20 ve 22 nci maddelere göre işlem yapılır (4735 m.17/b). Ölüm hâlinde ise kesin teminat ve varsa diğer alacaklar varislere verilir (4735 m.17/a).

Sözleşmeyi izinsiz devredersem kim yasaklanır?

İzinsiz devirde sözleşme feshedilir ve hem devreden hem devir alan hakkında 20, 22 ve 26 ncı maddeler uygulanır (4735 m.16). Tebliğ de her ikisi hakkında yasaklama kararı verileceğini açıklar (KİGT 27.9).

İş ortaklığında ortak değişikliği devir sayılır mı?

Evet. İş ortaklığı veya konsorsiyum olarak yapılan sözleşmelerde ortaklardan herhangi birinde değişiklik olması sözleşmenin devri sayılır (KİGT 27.5). Bu nedenle ortak değişikliği de ihale yetkilisinin yazılı iznine ve 16 ncı maddedeki koşullara bağlıdır.

Kabulden sonra yasak fiil anlaşılırsa ne olur?

Fiil suç oluşturuyorsa iş tamamlanıp kabul yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa bile suç duyurusunda bulunulur; mahkûmiyet hâlinde idari yasaklamanın bitiminden itibaren bir yıldan üç yıla kadar mahkeme kararıyla ayrıca yasaklama verilir (4735 m.27).

Fesih ve yasaklamaya karşı hangi mahkemede dava açılır?

Yasaklama kararı idari işlemdir; idari yargıda altmış gün içinde iptal davası açılır (İYUK m.7). Sözleşmeler Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde Borçlar Kanununa tabi olduğundan (4735 m.36), feshin haklılığı ve teminatın iadesi gibi sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar yerleşik uygulamada adli yargıda görülür.