Kamu ihalesinde sunulmayan bir belge tamamlatılmaz; sunulan belgedeki, teklifin esasını değiştirmeyen bilgi eksikliği ise tamamlatılır. Bu ayrım 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alır ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.6 ncı maddesinde somutlaştırılır. İlk oturumda hiçbir belge düzeltilemez ve tamamlanamaz (m.36); değerlendirme aşamasında idare bilgi eksikliğini en az iki iş günü süre vererek yazılı olarak tamamlatmak zorundadır; süresinde tamamlamayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatı gelir kaydedilir. Teklif mektubu ile geçici teminatın Kanunen taşıması zorunlu hususlar tamamlatılamaz; birim fiyat teklif cetvelindeki aritmetik hata da bugün düzeltilmez, teklifin elenmesine yol açar. Bu yazı bu kuralları madde numaralarıyla anlatır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.5, 30, 33, 35, 36, 37, 38, 40, 55 ve 56; Kamu İhale Genel Tebliği m.8.1 ila 8.4, 16.1, 16.2, 16.4.2, 16.3, 16.4.7 ila 16.4.9, 16.5, 16.6, 16.7, 16.8 ve 16.9.
Yazı 19 Ekim 2026 tarihli mevzuat metinleri esas alınarak yeniden hazırlanmıştır. Teklif mektubunun şartları için teklif mektubunun şekil şartları, aritmetik hatanın ayrıntıları için tekliflerde aritmetik hata, yeterlik kriterleri için ihaleye katılımda yeterlik kuralları yazılarımıza bakabilirsiniz.
İlk Oturum: Tespit Var, Düzeltme Yok
Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir; ihale komisyonu bu saatte kaç teklif verildiğini tutanakla tespit eder ve hemen ihaleye başlar. Komisyon zarfları alınış sırasına göre inceler; 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar tutanakla belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Ardından zarflar hazır bulunanların önünde açılır, isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatın usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir, eksikler tutanakla tespit edilir, istekliler, teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet açıklanır (4734 m.36).
Maddenin son cümlesi ilk oturumun sınırını çizer: bu aşamada hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz; teklifler değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.
İlk oturumda yapılanlar ve yapılmayanlar
| İşlem | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Zarf denetimi | 30/1’e uygun olmayan zarf açılmaz; ön ve arka yüzünün fotokopisi alınarak iade edilir | 4734 m.36; KİGT 16.2.1 |
| Belge kontrolü | Her belge için ayrı ayrı yapılır ve tutanağa her belgenin durumu ayrı yazılır | 4734 m.36; KİGT 16.2.3 |
| Yaklaşık maliyet | Zarflar incelendikten sonra, açılmadan önce açıklanır; hiçbir zarf 30/1’e uygun değilse açıklanmaz | KİGT 16.2.4 |
| Karar | Hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez | 4734 m.36 |
| Düzeltme ve tamamlama | Teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz | 4734 m.36 |
Belge kontrolünün her belge için ayrı yapılması, sonraki itirazlar bakımından önemlidir. Tebliğ, belgelerin gruplandırılarak tek satırda değerlendirildiği tutanakların uyuşmazlık doğurduğunu tespit ederek bu kuralı açıkça koymuştur (KİGT 16.2.3). İlk oturum tutanağında hangi belgenin eksik sayıldığı açıkça görünmüyorsa, bu durum değerlendirme dışı bırakma işlemine karşı ileri sürülebilir.
Madde 37/2: Belge Eksikliği ile Bilgi Eksikliği
Tamamlatma imkânı ilk oturumda değil, değerlendirme aşamasında doğar. Kanunun bugünkü metni şöyledir: tekliflerin değerlendirilmesinde öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması hâlinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir (4734 m.37/2).
Fıkra 2008 yılında 5812 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Bugünkü metinde tamamlatılabilen şey yalnızca sunulmuş belgelerdeki bilgi eksikliğidir; hiç sunulmamış bir belge tamamlatılamaz. Metindeki üç unsur birlikte aranır:
Tamamlatmanın üç unsuru
| Unsur | Anlamı |
|---|---|
| Belge sunulmuş olmalı | Eksiklik belgenin içindeki bir bilgiye ilişkin olmalı; belgenin kendisi zarfta bulunmalı |
| Teklifin esasını değiştirmemeli | Tamamlama, ihale tarihinde var olan bir durumu görünür kılmalı; isteklinin sahip olmadığı bir yeterliği sonradan kazandırmamalı |
| Yazılı istem ve süre | İdare eksik bilgiyi yazılı olarak ister ve süre verir; süresinde tamamlamayanın teminatı gelir kaydedilir |
Ölçüt tek cümleyle şöyle özetlenebilir: tamamlatma var olanı görünür kılar, olmayanı yaratmaz. İhale tarihinde mevcut olan bir iş deneyiminin belgesindeki eksik bir tarih bilgisi tamamlatılabilir; ihale tarihinde mevcut olmayan bir deneyim ise tamamlatma yoluyla sonradan yaratılamaz.
Değerlendirmenin Sırası
Kanun tekliflerin değerlendirilmesini kademeli bir süzgeç olarak kurar ve her kademe kendinden öncekini varsayar. Tamamlatmanın hangi aşamada yapılacağını bilmek, hangi itirazın ne zaman ileri sürüleceğini de belirler.
Tekliflerin değerlendirilmesinde aşamalar
| Aşama | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| 1. İlk oturum | Zarf ve belge kontrolü, eksiklerin tutanağa yazılması; karar, düzeltme ve tamamlama yok | 4734 m.36 |
| 2. İlk değerlendirme | Belgesi eksik veya teklif mektubu ve geçici teminatı usulsüz olanların değerlendirme dışı bırakılması; bilgi eksikliklerinin tamamlatılması | 4734 m.37/2 |
| 3. Ayrıntılı değerlendirme | Yeterlik kriterleri, dokümana uygunluk ve aritmetik hata incelemesi | 4734 m.37/2 |
| 4. Aşırı düşük teklifler | Aşırı düşük tekliflerin tespiti, yazılı açıklama istenmesi ve değerlendirilmesi | 4734 m.38 |
| 5. Sonuç | İhalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılması | 4734 m.40 |
Bilgi eksikliğinin tamamlatılması ikinci aşamaya aittir. Ayrıntılı değerlendirmede ortaya çıkan bir yeterlik eksikliği ise artık tamamlatma değil, belgenin kriteri karşılayıp karşılamadığı meselesidir. Bu sıra, idarenin tamamlatma yapmadan doğrudan yeterlik değerlendirmesine geçtiği dosyalarda önemli bir itiraz zemini oluşturur.
Tebliğ 16.6: Ne Tamamlatılır, Ne Tamamlatılmaz?
Kanunun soyut ölçütünü somutlaştıran metin, Kamu İhale Genel Tebliğinin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6 ncı maddesidir. Ana kural şudur: ihale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerden herhangi biri sunulmamışsa, bu eksik belgeler ve ekleri tamamlatılmaz (KİGT 16.6.1). Tebliğ buna iki tamamlatma hâli ekler.
Tebliğe göre tamamlatılacak bilgi eksiklikleri (KİGT 16.6.1)
| Bent | Tamamlatılan | Sınır |
|---|---|---|
| a | Sunulan belgelerde, ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksiklikleri | Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç |
| b | Başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratan ve düzenleyenden kaynaklanan bilgi eksiklikleri | Belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar hariç |
Tebliğ tamamlatmanın usulünü de belirler. Bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. İstekliden istenecekse, belgelerin niteliği dikkate alınarak iki iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir (KİGT 16.6.1). Belgeler yazılı olarak istenir ve istekli tarafından bir dilekçe ekinde sunulur; süresinde tamamlamayanların teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir (KİGT 16.6.3).
İki ek kural isteklinin lehinedir. Tamamlatma süresi içinde sunulan belgelerin ihale tarihinden sonra düzenlenmiş olması tek başına engel değildir; bu belgeler isteklinin başvuru veya ihale tarihi itibarıyla katılım şartlarını sağladığını gösteriyorsa kabul edilir (KİGT 16.6.2). İlgili mevzuata göre istenmesi gerektiği hâlde idarece dokümanda istenmemiş bir belge veya bilgi ise değerlendirme aşamasında istekliden talep edilemez ve tamamlatılamaz (KİGT 16.6.4).
Düzenleyenden Kaynaklanan Eksiklik ve Asli Unsur Ayrımı
Tebliğin (b) bendi, isteklinin kendi hazırladığı belgeler ile başka kurum, kuruluş veya kişilerin düzenlediği belgeler arasında bir ayrım yapar. İş deneyim belgesi, oda kayıt belgesi, banka referans mektubu veya kalite sertifikası gibi belgeleri istekli değil üçüncü kişiler düzenler. Bu belgelerde, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratan ve düzenleyenden kaynaklanan bilgi eksiklikleri tamamlatılır; ancak belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar bu imkânın dışındadır (KİGT 16.6.1-b).
Ayrım iki soruyla yapılır. Birincisi, eksik olan bilgi belgenin varlık sebebini oluşturan bir unsur mu, yoksa belgenin içeriğini netleştiren tamamlayıcı bir bilgi mi? İkincisi, eksiklik belgeyi düzenleyenin ihmalinden mi, yoksa isteklinin kendi beyanından mı doğuyor? Düzenleyenden kaynaklanan tamamlayıcı bilgi tamamlatılır; belgenin asli unsuru ise tamamlatılamaz, çünkü bu durumda belge hukuken mevcut sayılmaz. İdare bu tür belgeleri istekliye başvurmadan ilgili kurumdan re’sen de isteyebilir (KİGT 16.6.1).
Tamamlatma ile sonradan belge sunma arasındaki sınır da bu noktada belirginleşir. Tamamlatma süresinde sunulan bir yazı, ihale tarihinde zaten var olan belgenin eksik bilgisini gösteriyorsa kabul edilir; zarfta hiç bulunmayan bir belgenin yerine geçmek üzere sunuluyorsa kabul edilmez. Belgenin ihale tarihinden sonra düzenlenmiş olması değil, ihale tarihindeki durumu gösterip göstermediği belirleyicidir (KİGT 16.6.2).
Eksikliğiniz belge mi bilgi mi? Birlikte bakalım
Dosyanızın ilgili kanun, yönetmelik ve süreler yönünden incelenmesi ve başvuru yollarının zamanında kullanılması için hemen arayın.
Kanunen Zorunlu Unsurlar: Teklif Mektubu ve Geçici Teminat
Tebliğin (a) bendi, teklif mektubu ve geçici teminatın Kanunen taşıması zorunlu hususlarını tamamlatma kapsamı dışında tutar. Bu hususlar Kanunun kendisinde sayılmıştır ve bunlardaki bir eksiklik doğrudan değerlendirme dışı bırakma sonucunu doğurur.
Tamamlatılamayan zorunlu unsurlar
| Belge | Kanunen zorunlu husus | Dayanak |
|---|---|---|
| Teklif mektubu | Yazılı ve imzalı olması; ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi | 4734 m.30/2 |
| Teklif mektubu | Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması | 4734 m.30/2 |
| Teklif mektubu | Üzerinde kazıntı, silinti ve düzeltme bulunmaması; ad, soyad veya ticaret unvanı yazılarak yetkili kişilerce imzalanması | 4734 m.30/2 |
| Geçici teminat | Teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmaması | 4734 m.33 |
| Geçici teminat mektubu | Teklif geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olması; mevzuatına uygun düzenlenmiş olması | 4734 m.35 |
| Teklif zarfı | Unvan, tebligat adresi, işin adı ve idarenin adresinin yazılması; yapıştırılan yerin imzalanıp mühürlenmesi | 4734 m.30/1; KİGT 16.1 |
Tebliğ, zarfın yapıştırılan yerinin imzalanıp kaşelenmesi veya mühürlenmesi şeklinde uygulanacağını, ortak girişimlerde ortaklardan herhangi birinin imza ve kaşesinin yeterli olduğunu açıklar (KİGT 16.1). Teklif mektubu kuralları için teklif mektubunun şekil şartları, teminat türleri için geçici ve kesin teminat yazılarımıza bakabilirsiniz.
Açıklama İsteme ile Tamamlatma Arasındaki Fark
Maddenin birinci fıkrası tamamlatmadan ayrı bir kurum düzenler: ihale komisyonunun talebi üzerine idare, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı açıklama isteyebilir. Ancak bu açıklama hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanındaki şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hâle getirilmesi amacıyla istenemez ve yapılamaz (4734 m.37/1).
Açıklama ile tamamlatma
| Ölçüt | Açıklama isteme (m.37/1) | Tamamlatma (m.37/2) |
|---|---|---|
| Konu | Teklifteki net olmayan hususlar | Sunulan belgedeki bilgi eksikliği |
| Niteliği | İdarenin takdirindedir (“isteyebilir”) | Şartları varsa zorunludur (“istenir”) |
| Kesin sınır | Fiyat değiştirilemez, uygun olmayan teklif uygun hâle getirilemez | Teklifin esası değiştirilemez |
| Cevap verilmezse | Kanunda ayrı bir yaptırım öngörülmemiştir | Değerlendirme dışı bırakma ve geçici teminatın gelir kaydı |
Aşırı düşük teklif açıklaması ise ayrı bir kurumdur ve 38 inci maddeye tabidir; bunun usulü için aşırı düşük teklif ve açıklama yazımıza bakabilirsiniz.
Aritmetik Hata: Bugün Düzeltme Değil, Eleme
Uygulamada en sık yanlış bilinen kural budur. Kanunun bugünkü metnine göre ayrıntılı değerlendirmede birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir ve aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır (4734 m.37/2). Komisyonun hatayı birim fiyatlar üzerinden kendisinin düzelttiği ve istekliye düzeltilmiş teklifi kabul etmesi için süre verdiği eski usul artık yürürlükte değildir. Tebliğ de birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata bulunmasını aritmetik hata sayar ve teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılacağını belirtir (KİGT 16.5.1).
Aritmetik hata ve yuvarlama kuralları
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Birim fiyat cetvelinde çarpım veya toplam hatası | Teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılır | 4734 m.37/2; KİGT 16.5.1 |
| Kısmi teklifte bir kısımda aritmetik hata | Yalnızca o kısma ilişkin teklif değerlendirme dışı bırakılır, diğer kısımlar üzerinden devam edilir | KİGT 16.5.1 |
| Birim fiyat ve kalem tutarlarında ikiden fazla ondalık basamak | Serbesttir; toplam teklif tutarı en yakın iki ondalık basamağa yuvarlanır, yarım kuruş ve üzeri bir kuruşa tamamlanır | KİGT 16.5.2 |
| İşçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri | Birim fiyat ve tutarlar iki ondalık basamağa yuvarlanarak yazılır | KİGT 16.5.2.1 |
| Tablolama programından kaynaklanan yuvarlama farkı | Toplam teklif fiyatının binde birini aşmıyor ve sıralamayı değiştirmiyorsa aritmetik hata sayılmaz; komisyon birim fiyatlar üzerinden re’sen düzeltir | KİGT 16.5.3 |
Son satırdaki kural tek gerçek düzeltme imkânıdır ve dardır. Fark yazılımın yuvarlamasından kaynaklanmalı, toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya altında kalmalı ve teklif sıralamasını değiştirmemelidir; bu şartlarla yapılan düzeltme sonucu bulunan tutar, sınır değer hesabı hariç, isteklinin nihai teklif fiyatı olarak kabul edilir (KİGT 16.5.3). Ayrıntılar için tekliflerde aritmetik hata yazımıza bakabilirsiniz.
EKAP, Kısmi Teklif ve Numune
İhaleye katılım ve yeterlik belgeleri EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebiliyor ya da teyit edilebiliyorsa, bu belgeler için sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz (KİGT 8.1.1). Böyle bir belgenin aslı veya onaylı örneği yerine sunulmuş olması, tek başına eksiklik sayılmamalıdır. İdare gerekli gördüğünde ilgili kurumlardan bilgi ve belge isteyebilir (KİGT 8.1.3).
Yabancı resmi belgelerde, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve apostil şerhi taşıyan belgeler konsolosluk ve Dışişleri tasdikinden muaftır; bu sözleşmeye aykırı biçimde Türkiye’deki makamlara apostil onayı yaptırılan belgeler ise geçerli sayılmaz (KİGT 8.2, 8.2.3). Belgelerin hangi dilde sunulacağı ve yabancı dildeki belgelerin tercümesi idari şartnamede düzenlenir (KİGT 8.3). Serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenen veya onaylanan belgelerde özel kaşe kullanılması gerekir (KİGT 8.4). Bu şartlar dokümanda açıkça gösterildiğinden, karşılanmamaları çoğu zaman bilgi eksikliği değil, belgenin geçerliliği meselesi olarak ele alınır.
Kısmi teklife açık ihalelerde isteklinin yeterlik değerlendirmesi teklif verdiği her kısım için ayrı yapılır. İstekli teklif ettiği kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat verir; ancak bir veya birkaç kısımda teminatın gelir kaydını gerektiren bir durum doğarsa, gelir kaydedilecek tutar yalnızca o kısımların teklif fiyatları esas alınarak belirlenir (KİGT 16.4.2). Bir kısımdaki tamamlanmamış bilgi eksikliği, bu nedenle bütün teminatın değil yalnızca ilgili kısma isabet eden tutarın gelir kaydına yol açar.
Kısmi teklifte belgeler kaç adet sunulur? (KİGT 16.4.7 ila 16.4.9)
| Belge | Sunulacak sayı |
|---|---|
| İş deneyimini gösteren belge | Teklif verilen bütün kısımlar için geçerli bir adet |
| Ekonomik ve mali yeterlik belgeleri | Bütün kısımlar için geçerli olmak üzere her belgeden bir adet |
| Kalite ve standarda ilişkin belge | Bir adet |
| İş ortaklığı veya konsorsiyum beyannamesi | Teklif verilen her kısım için ayrı ayrı |
| Alt yükleniciye yaptırılacak işler listesi (istenmişse) | Her kısım için ayrı ayrı |
| Ticaret odası belgesi, imza beyannamesi gibi diğer katılım belgeleri | Bütün kısımlar için geçerli birer adet |
Her kısım için ayrı sunulması gereken bir belgenin bir kısım için hiç sunulmamış olması, o kısım bakımından belge eksikliğidir ve tamamlatılamaz.
Katalog, kılavuz, çizim, fotoğraf veya numune istenen ihalelerde, değerlendirme aşamasında bunlar üzerinden teknik şartnameye uygunluk incelemesi yapılır. Böyle bir teknik değerlendirme öngörülmemişse ve bu durum dokümanda belirtilmişse, yalnızca belgelerin veya numunenin teklif ekinde sunulup sunulmadığına bakılır (KİGT 16.9).
Değerlendirmede Bilinmesi Gereken Diğer Kurallar
Tamamlatma tartışmasıyla birlikte sık gündeme gelen üç kural daha Tebliğin aynı maddesinde düzenlenmiştir.
Tebliğ 16. maddedeki diğer değerlendirme kuralları
| Durum | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklif | Komisyon yaklaşık maliyetin hesabını, güncellemesini ve piyasa rayicini sorgular; teklifi uygun bulursa ihaleyi sonuçlandırabilir, bulmazsa iptal edebilir; ek ödenek veya aktarım imkânı varsa teklif kabul edilebilir | KİGT 16.3.1, 16.3.2 |
| Şikâyet veya dava nedeniyle teklif geçerlilik süresi doldu | Kabul ederlerse ilk veya ikinci teklif sahibiyle sözleşme imzalanabilir; imzalamayanlar hakkında teminatın gelir kaydı ve yasaklama uygulanmaz; idare sırf süre doldu diye istekliye sormadan ihaleyi iptal etmemelidir | KİGT 16.7 |
| Belgelerdeki tutar Merkez Bankasınca alım satımı yapılmayan bir yabancı para cinsinden | Güncellemede Merkez Bankasının bilgi amaçlı kur tablosu kullanılır | KİGT 16.8 |
İkinci satırdaki kural, uzun süren şikâyet ve dava süreçlerinden sonra sözleşmeye davet edilen istekliler için önemlidir: teklif geçerlilik süresi uzatılmış ve bu süre de dolmuşsa istekli sözleşmeyi imzalamak zorunda değildir ve imzalamaması nedeniyle teminatını kaybetmez.
Uygulamada Ayrım: Somut Durumlar
Aşağıdaki tablo, Kanun ve Tebliğ kurallarının sık karşılaşılan durumlara nasıl uygulandığını gösterir. Her dosyada nihai değerlendirme ihale dokümanına ve olayın özelliklerine göre yapılır.
Durumlara göre tamamlatma
| Durum | Tamamlatılır mı? | Dayanak |
|---|---|---|
| İstenen belge zarfa hiç konulmamış | Hayır | KİGT 16.6.1 |
| Belgenin mevzuata göre zorunlu eki sunulmamış | Hayır | KİGT 16.6.1 |
| Teklif mektubunda bedel yazıyla yazılmamış veya rakamla uyumsuz | Hayır; Kanunen zorunlu husus | 4734 m.30/2; KİGT 16.6.1-a |
| Geçici teminat mektubunun süresi teklif geçerlilik süresi artı otuz günden kısa | Hayır; Kanunen zorunlu husus | 4734 m.35/2; KİGT 16.6.1-a |
| Başka bir idarenin düzenlediği belgede, asli unsur dışında, düzenleyenden kaynaklanan eksik bilgi | Evet | KİGT 16.6.1-b |
| Sunulan belgede teklifin esasını değiştirmeyen bilgi eksikliği | Evet | 4734 m.37/2; KİGT 16.6.1-a |
| Eksikliğin giderilmesi isteklinin ihale tarihinde sahip olmadığı bir yeterliği sağlayacak | Hayır; teklifin esasını değiştirir | 4734 m.37/2; KİGT 16.6.2 |
| Mevzuata göre istenmesi gereken ama dokümanda istenmeyen belge | İstekliden talep edilemez | KİGT 16.6.4 |
| Birim fiyat cetvelinde çarpım hatası | Hayır; teklif değerlendirme dışı (yazılım yuvarlaması istisnası hariç) | 4734 m.37/2; KİGT 16.5 |
| EKAP’tan teyit edilebilen belgenin onaysız örneği sunulmuş | Sunuluş şekli şartı aranmaz | KİGT 8.1.1 |
Tamamlatma Bir Yükümlülüktür: Savunma Soruları
Kanun bilgi eksikliğinin tamamlanmasının “istenir” olduğunu, Tebliğ de bu eksikliklerin “tamamlatılacağını” söyler. Şartları oluşmuşsa tamamlatma idarenin takdirinde değildir; tamamlatma istenmeden doğrudan değerlendirme dışı bırakma hukuka aykırıdır. Ayrıca Kanunun eşit muamele ilkesi gereği bir istekliye tanınan tamamlatma imkânı aynı durumdaki diğer isteklilere de tanınmalıdır (4734 m.5).
Değerlendirme dışı bırakılan isteklinin soruları
| Soru | Dayanak |
|---|---|
| Eksiklik belge eksikliği mi, yoksa sunulan belgedeki bilgi eksikliği mi? | 4734 m.37/2; KİGT 16.6.1 |
| Eksiklik teklifin esasını değiştiriyor mu, yoksa ihale tarihinde var olan bir durumu mu gösteriyor? | KİGT 16.6.2 |
| Eksiklik belgeyi düzenleyen kurumdan mı kaynaklanıyor? | KİGT 16.6.1-b |
| Tamamlatma yazılı istendi mi, en az iki iş günü verildi mi? | KİGT 16.6.1, 16.6.3 |
| Belge EKAP veya kurum sitesinden teyit edilebilir miydi? | KİGT 8.1.1 |
| İlk oturum tutanağında eksik belge ayrı ayrı gösterilmiş mi? | KİGT 16.2.3 |
| Aynı durumdaki diğer isteklilere tamamlatma imkânı tanındı mı? | 4734 m.5 |
| İstenen belge dokümanda gerçekten istenmiş miydi? | KİGT 16.6.4 |
Başvuru yolu için şikâyet ve itirazen şikâyet, dilekçe yapısı için itirazen şikâyet başvuru dilekçesi örneğimize, iki kavramın farkı için ihale dışı ve değerlendirme dışı bırakılma yazımıza bakabilirsiniz.
Teklif Dosyası Kontrol Listesi
- İdari şartnamede sayılan her belgeyi ve mevzuata göre zorunlu eklerini tek tek işaretleyin; sunulmayan belge tamamlatılmaz.
- Teklif mektubunda bedelin rakam ve yazıyla birbirine uygun yazıldığını, kazıntı veya silinti bulunmadığını ve yetkili imzasını kontrol edin.
- Geçici teminatın teklif bedelinin yüzde üçünden az olmadığını ve mektup süresinin teklif geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla olduğunu kontrol edin.
- Birim fiyat cetvelindeki bütün çarpım ve toplamları ayrıca hesaplatın; aritmetik hata düzeltilmez, teklifi eler.
- Toplam teklif tutarını iki ondalık basamağa doğru yuvarlayın.
- Üçüncü kişilerden aldığınız belgeleri teslim alırken asli unsurların eksiksiz olduğunu kontrol edin.
- Zarfın üzerindeki bilgileri ve yapıştırılan yerdeki imza ve kaşeyi kontrol edin.
- Tamamlatma yazısı gelirse süreyi not edin ve belgeleri dilekçe ekinde süresinde sunun.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Teklif dosyanızı zarfa konulmadan önce Kanunun 30, 33 ve 35 inci maddeleri ile idari şartname yönünden kontrol ediyoruz. Değerlendirme dışı bırakıldıysanız ilk oturum tutanağını ve tamamlatma yazışmalarını inceliyor, eksikliğin belge mi bilgi mi olduğunu, düzenleyen kurumdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını ve teklifin esasını etkileyip etkilemediğini ortaya koyarak şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularını hazırlıyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Kamu İhale Hukuku Rehberi
- Teklif Mektubunun Şekil Şartları (4734 m.30)
- Tekliflerde Aritmetik Hata
- İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları
- İhale Dışı Bırakılma Sebepleri
- İhale Komisyonu ve Karar Süreci
Sıkça Sorulan Sorular
İhalede eksik belge tamamlatılabilir mi?
Hayır. İhale dokümanında istenen bir belge veya zorunlu eki sunulmamışsa tamamlatılmaz (KİGT 16.6.1). Tamamlatılabilen, sunulan belgedeki teklifin esasını değiştirmeyen bilgi eksikliğidir (4734 m.37/2).
Bilgi eksikliği için ne kadar süre verilir?
İdare, belgelerin niteliğini dikkate alarak iki iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verir (KİGT 16.6.1). Belgeler yazılı olarak istenir ve dilekçe ekinde sunulur.
Tamamlatma süresini kaçırırsam ne olur?
Teklifiniz değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatınız gelir kaydedilir (4734 m.37/2; KİGT 16.6.3).
Tamamlatmada sunduğum belge ihale tarihinden sonra alınmışsa kabul edilir mi?
Belge, başvuru veya ihale tarihi itibarıyla katılım şartlarını sağladığınızı gösteriyorsa kabul edilir (KİGT 16.6.2). İhale tarihinde sahip olmadığınız bir durumu sonradan yaratamaz.
Teklif mektubundaki eksiklik tamamlatılır mı?
Teklif mektubunun Kanunen taşıması zorunlu hususları, yani bedelin rakam ve yazıyla uyumlu yazılması, dokümanın kabul edildiğinin belirtilmesi, kazıntı ve silinti bulunmaması ve yetkili imzası tamamlatılamaz (4734 m.30/2; KİGT 16.6.1-a).
Geçici teminat mektubunun süresi kısa ise ne olur?
Geçici teminat mektubu teklif geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmalıdır (4734 m.35/2). Bu Kanunen zorunlu bir husustur ve tamamlatma kapsamı dışındadır.
Birim fiyat cetvelindeki hesap hatası düzeltilir mi?
Hayır. Bugünkü metne göre birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır (4734 m.37/2; KİGT 16.5.1). Yalnızca tablolama programından kaynaklanan ve toplam teklif fiyatının binde birini aşmayan, sıralamayı değiştirmeyen yuvarlama farkları komisyonca düzeltilir (KİGT 16.5.3).
İdare tamamlatma istemeden beni eleyebilir mi?
Eksiklik tamamlatılabilir nitelikte bir bilgi eksikliğiyse hayır. Kanun bu durumda tamamlatmanın yazılı olarak “istenir” olduğunu söyler; tamamlatma istenmeden yapılan eleme şikâyet konusu yapılabilir.
Dokümanda istenmeyen bir belge sonradan istenebilir mi?
Hayır. Mevzuata göre istenmesi gerektiği hâlde idarece istenmemiş belge veya bilgi, değerlendirme aşamasında istekliden talep edilemez ve tamamlatılamaz (KİGT 16.6.4).
Kısmi teklifte her kısım için ayrı belge sunmak gerekir mi?
Kural olarak hayır. İş deneyim belgesi, ekonomik ve mali yeterlik belgeleri ve diğer katılım belgelerinden bütün kısımlar için geçerli birer adet yeterlidir; ancak iş ortaklığı veya konsorsiyum beyannamesi ve istenmişse alt yüklenici listesi her kısım için ayrı sunulur (KİGT 16.4.7 ila 16.4.9).
Açıklama isteme ile tamamlatma aynı şey mi?
Hayır. Açıklama, teklifteki net olmayan hususlar için istenir ve fiyatın değiştirilmesine veya uygun olmayan teklifin uygun hâle getirilmesine yol açamaz (4734 m.37/1). Tamamlatma ise sunulan belgedeki bilgi eksikliğinin giderilmesidir (4734 m.37/2).
Eksikliğiniz belge mi bilgi mi? Birlikte bakalım
Dosyanızın ilgili kanun, yönetmelik ve süreler yönünden incelenmesi ve başvuru yollarının zamanında kullanılması için hemen arayın.
Süreleri kaçırmayın
Kamu ihale ve sözleşme uyuşmazlıklarında şikâyet, itirazen şikâyet ve dava süreleri kısa olabilir; bildirim veya tebliğ tarihini not edin. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Kamu İhale Hukuku Rehberi · İhaleden Yasaklama Süreci · Yasaklama ve İptal Davası · Dilekçe Örnekleri · İletişim
