Aşırı Düşük Teklif ve Açıklama: Sınır Değer, Tevsik Yöntemleri ve Şikâyet (4734 m.38)

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesine göre ihale komisyonu, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olan teklifleri tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlerle ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. Açıklamada kanunun saydığı üç gerekçe ileri sürülebilir: yapım yönteminin veya hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve avantajlı koşullar ve işin özgünlüğü. Açıklaması yeterli görülmeyen veya hiç açıklama yapmayan isteklinin teklifi reddedilir. Yapım ve hizmet alımlarında sınır değer, Kamu İhale Kurumunun belirlediği yönteme göre hesaplanır. Yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısına eşit veya üzerinde olan ihalelerde açıklama istenmesi zorunludur. Eşik değerin yarısının altındaki ihalelerde ise idare, ilan ve dokümanda belirtmek kaydıyla sınır değerin altındaki teklifleri açıklama istemeden reddedebilir. Açıklama, Kamu İhale Genel Tebliğinde sayılan yöntemlerle belgelendirilir. Bu yöntemlerin başında meslek mensubu tutanağına dayanan fiyat teklifi gelir. Ret kararına karşı on gün içinde idareye şikâyet ve on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet yolu açıktır.

Kanuni Çerçeve: 4734 Sayılı Kanun m.38

Aşırı düşük teklif düzenlemesinin temeli 4734 sayılı Kanunun 38. maddesidir. Madde üç fıkradan oluşur. Birinci fıkra, ihale komisyonuna tespit ve açıklama isteme görevini verir: komisyon teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlerle ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

Komisyon bu gerekçelerle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir (m.38/2). Üçüncü fıkra ise Kamu İhale Kurumuna geniş bir düzenleme yetkisi tanır. Kurum; işin türü, niteliği, yaklaşık maliyeti ve ihale usulüne göre sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirleyebilir. İhalenin açıklama istenmeksizin sonuçlandırılmasına ilişkin düzenleme yapabilir. Yaklaşık maliyeti eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımı ve yapım işi ihalelerinde sınır değerin altındaki tekliflerin açıklama istenmeksizin reddedilmesini de düzenleyebilir. İhale komisyonu bu maddeyi uygularken Kurumun düzenlemelerini esas alır (m.38/3).

Kanunun bu yapısı nedeniyle uygulamanın asıl kuralları Kanunda değil, ihale uygulama yönetmelikleri ile Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alır. Yapım işlerinde Tebliğin 45. maddesi, hizmet alımlarında 79. maddesi belirleyicidir. Tebliğde en son 9 Nisan 2026 tarihli ve 33219 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan değişiklikle önemli düzenlemeler yapılmıştır. Aşırı düşük teklif kavramının genel tanıtımı için kamu ihalelerinde aşırı düşük teklif yazımıza bakabilirsiniz.

Yapım, Hizmet ve Mal Alımlarında Farklı Rejimler

Aşırı düşük teklif kuralları üç ihale türünde aynı değildir. Yapım ve hizmet alımlarında sınır değer bir formülle hesaplanır. Mal alımlarında ise sınır değer formülü yoktur; komisyon aşırı düşüklüğü diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre tespit eder.

Sınır değerin altında kalan teklifle ihaleyi kazanan istekliden, teklif fiyatının %6’sı yerine yaklaşık maliyetin %9’u oranında kesin teminat alınır (Yapım Yön. m.56/2; Hizmet Yön. m.55/2). Teklif fiyatı sınır değere eşit veya üzerindeyse kesin teminat teklif fiyatının %6’sıdır. İhale türlerinin genel farkları için yapım, mal ve hizmet alımı ihalelerinin farkı, teminatlar için geçici ve kesin teminat yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sınır Değer Nasıl Hesaplanır?

Yapım işlerinde sınır değer

Yapım işlerinde sınır değer, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.1 maddesindeki yönteme göre hesaplanır. Hesaplamada ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınır (Tebliğ 45.1.1.5). Yöntemin adımları şöyledir:

• Yaklaşık maliyetin %120’sinin üzerindeki ve %40’ının altındaki teklifler dışarıda bırakılarak geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.
• Ortalamanın bir standart sapma altı ile bir standart sapma üstü arasında kalan tekliflerin yeniden ortalaması alınarak ikinci aritmetik ortalama bulunur.
• İkinci ortalama yaklaşık maliyete bölünerek C değeri elde edilir. C değeri Tebliğdeki eşitliklerden ilgili olanına konularak K değeri bulunur.
• Sınır değer, Tebliğdeki eşitliğe göre K değeri, ikinci ortalama ve N sınır değer katsayısı kullanılarak hesaplanır.

Kurum, idarelerin kullanması için internet sitesinde “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” yayımlamıştır (Tebliğ 45.1.1.4). Sınır değer hesabındaki bir hata, açıklama istenecek isteklilerin kümesini değiştirir. Bu nedenle ihale komisyonu kararı tebliğ edildiğinde ilk kontrol edilecek husus hesaplamanın kendisidir. Yaklaşık maliyetin nasıl belirlendiği için yaklaşık maliyetin belirlenmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Hizmet alımlarında sınır değer

Hizmet alımlarında iki ayrı yöntem vardır. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir (Tebliğ 79.1.1). Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında sınır değer, Tebliğ 79.1.2’deki formülle hesaplanır. Formüle yaklaşık maliyet, geçerli teklifler ve R sınır değer tespit katsayısı girer. Teklif tutarı yaklaşık maliyetin %60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olan teklifler hesaba katılmaz. R değeri her yıl 1 Şubattan geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenip ilan edilir. Kurum, işin konusu veya niteliğine göre farklı R değerleri de belirleyebilir (Tebliğ 79.1.3).

Açıklama İstenmeden Ret: Hangi İhalelerde Mümkün?

Yapım ve hizmet alımı yönetmeliklerinin aynı içerikli hükümlerine göre aşırı düşük teklif işlemleri için iki seçenekten biri kullanılır ve kullanılacak seçenek ihale ilanı ile dokümanında belirtilir (Yapım Yön. m.60/2; Hizmet Yön. m.59/2):

• Açıklama istenmesi (a seçeneği): Sınır değerin altındaki teklifler aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve teklif sahiplerinden önemli bileşenlere ilişkin yazılı açıklama istenir.
• Açıklama istenmeden ret (b seçeneği): Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.

Eşik değerler her yıl güncellenir. Kamu İhale Tebliği No: 2026/1 ile 1 Şubat 2026’dan geçerli olmak üzere 4734 sayılı Kanunun 8. maddesindeki eşik değerler 2025 yılı Aralık ayı Yİ-ÜFE yıllık değişim oranında (%27,67) artırılmıştır.

Teklif vermeden önce ihale ilanının ve idari şartnamenin aşırı düşük teklife ilişkin maddesi okunmalıdır. Açıklama istenmeden ret seçeneğinin kullanıldığı bir ihalede, sınır değerin altında kalan teklif hiçbir belge sunulamadan elenir. Bu ihalelerde teklif fiyatını belirlerken sınır değerin muhtemel seviyesi de hesaba katılmalıdır. İhale dokümanına ilişkin şikâyetler ihale tarihinden en geç üç iş günü öncesine kadar yapılabilir (4734 m.55/2). İdari ve teknik şartnamenin yapısı için idari ve teknik şartname yazımıza bakabilirsiniz.

Sorgulama Yazısı: İdare Neyi, Ne Kadar Sürede İster?

Yapım işlerinde

Yapım işlerinde sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Açıklamanın niteliği dikkate alınarak isteklilere beş iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, işe özgü alanlara (malzeme ocağı gibi) ilişkin ve açıklama istenecek girdi niteliğindeki nakliyeler için yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir (Tebliğ 45.1.2).

Hizmet alımlarında

9 Nisan 2026 tarihli değişiklikle Tebliğin 79.2.1 maddesi yeniden düzenlenmiştir. İdare açıklama isterken aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin e-formu kullanır. Bu formda üç husus zorunludur. Açıklanması istenen önemli teklif bileşenleri işin mahiyetine uygun ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde açık ve net olarak tek tek sayılmalıdır. Tebliğde sayılan açıklama yöntemlerini sınırlandıran veya dışlayan yeni yöntemler belirlenmemelidir. İsteklilere üç iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmelidir. İdare önemli bileşenleri belirlerken “ve diğer giderler”, “gibi bileşenler”, “her türlü gider”, “tüm giderler”, “vb.” gibi açık olmayan ibareler kullanamaz. Bu ibareler kullanılırsa açıklamaların değerlendirilmesinde dikkate alınmaz (Tebliğ 79.2.1).

Yapım İşlerinde Analiz Hazırlama Kuralları

Yapım işlerinde açıklamanın omurgası analizlerdir. İsteklilerden teklifle birlikte analiz ve hesap cetveli istenmez. Analizler yalnızca teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden, önemli bileşenlerin ayrıntılarını belirlemek amacıyla istenir (Tebliğ 45.1.3). Analizler, idarenin ihale dokümanında verdiği e-forma uygun analiz formatında hazırlanmalıdır (45.1.4).

Analizdeki çarpım ve toplama hataları, analiz girdilerinin fiyatları esas alınarak komisyon tarafından re’sen düzeltilir. Düzeltilmiş analiz fiyatı teklif fiyatının üzerinde kalan isteklinin teklifi reddedilir (45.1.8). Aritmetik hatanın genel sonuçları için tekliflerin değerlendirilmesinde aritmetik hata yazımıza bakabilirsiniz.

Açıklamanın Belgelendirilmesi: Tevsik Yöntemleri

Yapım işlerinde teklifi aşırı düşük bulunan istekliler, sorgulamaya konu iş kalemlerine ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak bilgi ve belgeleri sunmak zorundadır (Tebliğ 45.1.13). Hizmet alımlarında da Tebliğ 79.2.2’de benzer bir yöntem listesi yer alır. İstekli, kendisi için uygun olan yöntemi seçer.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi

Üçüncü kişiden fiyat teklifi alınırsa, öncelikle fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili meslek mensubu, teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenler. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağıdır ve açıklamayla birlikte sunulur (Tebliğ 45.1.13.1). Meslek mensubundan yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir anlaşılır ve meslek mensubu tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur (45.1.13.10).

Tebliğ dönem kuralını bir örnekle açıklar: ilan tarihi 10.03.2024 olan bir açık ihalede 01.12.2023-29.02.2024 veya 01.09.2023-30.11.2023 aralığına ait tutanaklar sunulur (45.1.13.11). Kurumun 45.1.13.1 maddesindeki 1/20 oranını değiştirme ve işe göre farklı oran belirleme yetkisine ilişkin fıkra, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 14.06.2022 tarihli, E.2020/3632, K.2022/2634 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bu iptal bilgisi Tebliğin konsolide metninde yer almaktadır.

Kendi üretimi, stok ve iş makinesi

• Kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallar: Meslek mensubunun düzenlediği maliyet veya satış tutarı tespit tutanağıyla açıklama yapılır. Maliyete dayalı açıklamada birim fiyat ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz ve istekli belirlenen dönemde ilgili miktarın en az 1/20’si kadar alım yapmış olmalıdır. Satışa dayalı açıklamada birim fiyat ağırlıklı ortalama satış tutarının %80’inin altında olamaz, malın ticareti isteklinin faaliyet alanında olmalı ve miktarın en az 1/20’si kadar satış yapılmış olmalıdır (45.1.13.6).
• Kamu idaresine satış: İstekli aynı dönemde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu malı satmış ve mal idarece kabul edilmişse tutanak yerine fatura örnekleri veya onaylı suretleri sunulabilir (45.1.13.6).
• Stok: Malın stokta bulunduğu belirtilirse stok tespit tutanağı zorunludur. Teklif fiyatı tutanaktaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Stok yetersizse eksik miktar başka yöntemle açıklanır (45.1.13.7).
• Sadece alış faturası: Stok tespit tutanağı veya fiyat teklifi yerine yalnızca alış faturasıyla yapılan açıklama geçerli kabul edilmez (45.1.13.9).
• Akaryakıt: EPDK’nın yayımladığı İstanbul Avrupa Yakası en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatları raporundaki fiyatların %90’ının altında yapılan açıklamalar geçerli değildir (45.1.13.14; hizmette 79.2.7).
• Nakliye mesafesi: İdarenin belirttiği mesafeden daha kısa mesafe kullanan istekli, işe özgü alanlara ilişkin açıklamasını kamu kurumlarınca düzenlenen veya onaylanan belgelerle tevsik etmelidir (45.1.13.15).
• Hazır beton: Bakanlık rayiçleriyle açıklama esastır. Fiyat teklifi kullanılırsa idarece belirlenen azami tesis mesafesinden daha uzak mesafe kullanılamaz (45.1.13.16).
• İş makinesi: Resmî rayiçler veya isteklinin kendi malı makineler için satın alma bedeli kullanılabilir. Üçüncü kişi fiyat teklifi yalnızca resmî rayici olmayan makineler için kullanılabilir (45.1.13.17).

Hizmet Alımlarına Özgü Kurallar

Hizmet alımlarında açıklama yöntemleri yapım işlerine benzer. Bazı kurallar ise farklıdır ve bu farklar uygulamada sık hataya yol açar.

79.3.1 maddesi isteklinin elindeki en güçlü kurallardan biridir. Tebliğde sayılan yöntemlerle usulüne uygun açıklama yapan isteklinin teklifi, idarenin “bu fiyata bu iş yapılamaz” şeklindeki genel değerlendirmesiyle reddedilemez. Ret, açıklamanın hangi düzenlemeye aykırı olduğu gösterilerek yapılmalıdır.

Elektronik Ortamda Açıklama

Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliğine göre aşırı düşük teklif açıklamaları, ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda teklifi geçerli bulunan isteklilerden istenir. Açıklamalar EKAP üzerinden e-imzayla imzalanarak gönderilir. Açıklamasını EKAP üzerinden sunmayan veya açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifi reddedilir. Yüklenen belgeler bu hâliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç hâli dışında fiziki olarak istenmez. Fiziki sunulması istenen belgeleri makul sürede sunmayan, sunuluş şekline aykırı sunan veya yüklenen belgeden farklı belge sunan isteklinin teklifi reddedilir ve geçici teminatı gelir kaydedilir (m.12/4). EKAP süreci için elektronik ihale, EKAP ve e-teklif yazımıza bakabilirsiniz.

Ret Kararı, Gerekçe ve Bildirim

Yapım işlerinde Tebliğe uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilerek reddedilir (Tebliğ 45.1.14). Süresinde açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen istekliye, yalnızca madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyip hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilerek kesinleşen ihale kararı bildirilmelidir (45.1.16).

İhale sonucu, ihale kararının onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde bütün isteklilere bildirilir. Bildirimde tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir. Bildirimden itibaren, 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hâllerde on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz (4734 m.41). Bekleme süresi için sözleşme imzalanma yasağı ve bekleme süresi, komisyonun karar süreci için ihale komisyonu ve karar süreci yazılarımıza bakabilirsiniz. Sınır değerin altındaki bütün teklifler reddedilir ve geçerli teklif kalmazsa ihalenin iptali gündeme gelebilir; bu konuda bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali yazımız yol göstericidir.

Ret veya Kabul Kararına Karşı Başvuru Yolları

Aşırı düşük teklif değerlendirmesi iki yönlü bir uyuşmazlık alanıdır. Açıklaması reddedilen istekli ret kararına itiraz eder. İhale sınır değerin altındaki bir teklif üzerinde bırakılmışsa, diğer istekliler kazananın açıklamasının mevzuata uygunluğunu aynı yolla denetletebilir. Şikâyet ve itirazen şikâyet, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır (4734 m.54).

Kurum itirazen şikâyet başvurusunu, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler (4734 m.56/2). Bu nedenle başvuru dilekçesinde aykırılıklar tek tek ve Tebliğ maddeleriyle gösterilmelidir. İvedi yargılama usulünde savunma süresi on beş gündür ve yürütmenin durdurulması talebine ilişkin kararlara itiraz edilemez (İYUK m.20/A-2). Süreçlerin ayrıntısı için idareye şikâyet başvurusu, Kuruma itirazen şikâyet ve KİK kararlarına karşı dava yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• İhale dokümanını okumamak: Açıklama istenmeden ret seçeneğinin kullanıldığı ihalede sınır değerin altındaki teklif belge sunma imkânı olmadan elenir.
• Sorgulanan bir kalemi atlamak: Açıklama, sorgulama yazısında sayılan bütün bileşenleri kapsamalıdır.
• Kâr ve genel gideri %10’un altında göstermek: Yapım işlerinde analizlerde asgari %10 kâr ve genel gider zorunludur.
• İşçiliği saatlik asgari ücretin altında hesaplamak: Bu durumda açıklama doğrudan reddedilir.
• Sadece fatura sunmak: Yalnızca alış faturasıyla yapılan açıklama geçerli değildir.
• Tutanağın dönemini yanlış seçmek: Tutanaklar ilan ayından önceki üç ay veya ondan önceki üç ay esas alınarak düzenlenmelidir.
• 1/20 alım veya satış şartını kontrol etmemek: Fiyat teklifi veren firmanın ilgili dönemdeki alım veya satış miktarı belgeyle doğrulanmalıdır.
• Hizmet alımında yapım kuralını uygulamak: Hizmette kendi alımına dayalı maliyet açıklamasında miktarın en az yarısı kadar alım şartı aranır.
• Belgeyi EKAP’a eksik yüklemek: Yüklenen belgeden farklı belge sunmak teklifin reddine ve geçici teminatın gelir kaydına yol açar.
• Şikâyet süresini kaçırmak: On günlük süre kesinleşen ihale kararının bildirimini izleyen günden başlar.

Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?

• Teklif öncesinde ihale dokümanının aşırı düşük teklif düzenlemesini ve şikâyete konu edilebilecek hükümlerini inceleriz.
• Sorgulama yazısını kalem kalem çıkarır, her bileşen için Tebliğdeki uygun açıklama yöntemini belirleriz.
• Fiyat teklifleri, tespit tutanakları ve meslek mensubu beyanlarının dönem, oran ve şekil şartlarını açıklama sunulmadan önce kontrol ederiz.
• Ret kararında sınır değer hesabını, gerekçenin yeterliliğini ve eşit muamele ilkesini denetleriz.
• İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet ve idari yargı aşamalarını süre içinde yürütürüz.
• İhale rakibinize bırakıldıysa kazananın açıklamasının mevzuata uygunluğunu inceleriz.

Aşırı düşük teklif açıklaması, ret kararı veya rakip teklif denetimi için Hukukçular Evi Ankara ofisine 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Sorgulama yazısını ve kesinleşen ihale kararını görüşmeye getirmeniz süre hesabı için yeterlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sınır değerin altında kalan teklif otomatik olarak elenir mi?

Kural olarak hayır. İstekliden önemli bileşenlere ilişkin yazılı açıklama istenir (4734 m.38). Ancak yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısının altındaki yapım ve hizmet ihalelerinde, ilan ve dokümanda belirtilmişse sınır değerin altındaki teklifler açıklama istenmeden reddedilebilir (Yapım Yön. m.60; Hizmet Yön. m.59).

Hangi ihalelerde açıklama istenmesi zorunludur?

Yaklaşık maliyeti 4734 m.8’deki eşik değerin yarısına eşit veya üzerinde olan yapım ve hizmet ihalelerinde açıklama istenmesi zorunludur (Yapım Yön. m.60/3; Hizmet Yön. m.59/3).

Açıklama için ne kadar süre verilir?

Yapım işlerinde beş iş gününden, hizmet alımlarında üç iş gününden az olmamak üzere süre verilir (Tebliğ 45.1.2; 79.2.1).

Açıklamada hangi gerekçeler ileri sürülebilir?

Yapım yönteminin veya hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve avantajlı koşullar ile işin özgünlüğü (4734 m.38/2). Her gerekçede sağlanan maliyet avantajı açıklanmalıdır.

Fiyat teklifi nasıl belgelendirilir?

Fiyat teklifini veren kişinin meslek mensubu, maliyet veya satış tutarı tespit tutanağı düzenler. Fiyat teklifi üzerine Tebliğdeki beyan ibaresi yazılıp imzalanır ve kaşelenir (Tebliğ 45.1.13.1).

Tutanaklar hangi döneme ait olmalıdır?

İlan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay ya da bundan önceki üç aylık döneme ait bilgiler esas alınmalıdır (Tebliğ 45.1.13.11; 79.2.4).

Sadece alış faturasıyla açıklama yapılabilir mi?

Hayır. Stok tespit tutanağı veya fiyat teklifi yerine yalnızca alış faturasıyla yapılan açıklama geçerli değildir (Tebliğ 45.1.13.9). Kamu idaresine yapılmış ve kabul edilmiş satışlarda ise fatura örnekleri yeterli olabilir (45.1.13.6).

Analizlerde kâr oranı sıfır gösterilebilir mi?

Yapım işlerinde hayır. Kâr ve genel gider hariç analiz girdileri toplamının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur (Tebliğ 45.1.3).

İşçilik ne kadar düşük gösterilebilir?

Yapım işlerinde işçilik fiyatları ihale tarihindeki saatlik asgari ücretin altında olamaz (Tebliğ 45.1.9). Personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerde Kurumun işçilik hesaplama modülü kullanılır (79.3.3).

Yayımlanmış birim fiyatları kullanırsam analiz vermem gerekir mi?

Kamu kurumlarının ilan veya davet ayına ait güncel birim fiyatlarını veya daha yükseğini teklif edip poz numarasıyla liste hâlinde sunarsanız analiz zorunlu değildir. O ayın fiyatı yayımlanmamışsa son yayımlanan fiyat kullanılabilir (Tebliğ 45.1.5, 2026 değişikliği).

İdare açıklamamı hayatın olağan akışına aykırı bularak reddedebilir mi?

Hizmet alımlarında usulüne uygun açıklama yapan isteklinin teklifi geçerli kabul edilir ve hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle reddedilemez (Tebliğ 79.3.1).

Sınır değerin altında kalıp ihaleyi kazanırsam kesin teminat ne kadar olur?

Yapım ve hizmet alımlarında yaklaşık maliyetin %9’u oranında kesin teminat alınır (Yapım Yön. m.56/2; Hizmet Yön. m.55/2).

Açıklamam reddedilirse ne yapmalıyım?

Kesinleşen ihale kararının bildirimini izleyen günden itibaren on gün içinde idareye şikâyet, idarenin kararından sonra on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusu yapılır (4734 m.55-56).

Rakibimin aşırı düşük teklif açıklaması kabul edildi, itiraz edebilir miyim?

Evet. Kazananın açıklamasının mevzuata aykırılığı da aynı şikâyet ve itirazen şikâyet yoluyla ileri sürülebilir (4734 m.54-56).

KİK kararına karşı dava süresi nedir?

İhale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama uygulanır ve dava açma süresi otuz gündür (İYUK m.20/A).