İhale yasaklama kararının en tehlikeli yanı, size hiç tebliğ edilmeden yürürlüğe girebilmesidir. Karar Resmî Gazete’de yayımlandığı gün hüküm doğurur ve ayrıca yazılı bildirim şartı aranmaz. Sonuç ağırdır: yasak, bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerini kapsar. Buna karşılık idarenin de bağlı olduğu bir süre vardır — kırk beş gün — ve bu süre geçirilmişse karar verilemez. Aşağıda iptal sebepleri, süreler ve hazır bir dava dilekçesi örneği var.
Yasaklamanın Kaynağı ve Kapsamı
Kamu ihalesinden yasaklanma, ihale sürecinde yapılması yasaklanan fiillerin ihale katılımcıları tarafından yapılması hâlinde, ihale süreçlerine olan güvenin sarsılmaması ve ihale süreçlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlamak adına verilen idari bir karardır.
Üç ayrı kaynak vardır: ihalelere katılmaktan yasaklama; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa ve Türk Ceza Kanununa dayanılarak verilmektedir.
📋 Hangi hüküm neyi düzenliyor
- 4734 m.11 — ihalelere teklif veremeyecek/katılamayacak olanlar
- 4734 m.17 — ihalelerdeki yasak fiil ve davranışlar
- 4734 m.58 — ihale sürecindeki eylemler nedeniyle yasaklama
- 4735 m.25 — sözleşme sürecindeki yasak fiil ve davranışlar
- 4735 m.26 — sözleşme sürecindeki eylemler nedeniyle yasaklama
Kapsam çok geniştir: istisna edilenler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilebilmekte, bu durum yasaklanan kişi veya firmanın bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine girmesine engel oluşturmaktadır.
Yürürlük: Yayım Yeter, Tebliğ Aranmaz
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 58. maddesinin dördüncü fıkrasında, ihalelere katılmaktan yasaklama kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.
Bu, süre bakımından kritik bir ayrıntıdır. Yasaklama kararlarının ayrıca ilgilisine yazılı olarak bildirileceğine (tebliğ edileceğine) ilişkin bir şart olmadığına dikkat edilmelidir. Yani “bana tebliğ edilmedi” savunması süreyi durdurmaz; Resmî Gazete’yi takip etmek yükümlülüğünüzdedir.
Süreç şöyle işler: ihaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlüdür. Kararı veren merci ise ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili ya da bağlı bulunulan bakanlık; herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri; il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri Bakanlığıdır.
Kırk Beş Günlük Süre: İdareyi Bağlayan Sınır
4734 sayılı Kanunun 58. ve 4735 sayılı Kanunun 26. maddelerine göre yasaklama kararları; yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırk beş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmî Gazete’de yayımlanmak üzere en geç on beş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Süre geçmişse karar verilemez. İdarenin, yasaklama kararının gereğinin yapılmasını bildirdiği yazının ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa ulaştığı tarihi izleyen en geç 45 günlük süre içinde yasaklama kararı verilmesi zorunlu olmaktadır. Bu süre geçirildikten sonra yasaklama kararı verilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu, dilekçenizde en kestirme iptal sebebidir — şablonun 4. maddesi bunun içindir.
Buna karşılık yayım aşaması için bir sınır yoktur: Resmî Gazete’de yayımlanmak üzere gönderilen yasaklama kararlarının gönderilmesinden itibaren kaç gün içinde yayımlanması gerektiğine dair herhangi bir süre, 4734 ve 4735 sayılı kanunlarda yer almamaktadır.
Tek Yol: İdare Mahkemesinde İptal Davası
Kurum içi bir itiraz mekanizması yoktur: yasaklama kararına karşı Kamu İhale Kurumuna şikayet yolu ile başvurulması söz konusu olmayıp, karar Resmî Gazete’de yürürlüğe girdikten sonra, buna ilişkin yasal başvuru yolu 60 günlük süre içerisinde yürütmenin durdurulması istemli idare mahkemesinde açılacak iptal davasıdır.
Aynı doğrultuda: ihale sürecinde haksız olarak yasaklananlar bakımından yasaklama işlemi mahkeme kararıyla iptal edilebilir. Kamu ihalelerinden haksız yere yasaklananlar 60 gün içinde İdare Mahkemesi’ne dava açmaları gerekmektedir.
İptalin sonucu da idareye bir yükümlülük getirir: yasaklama işlemi hakkında iptal kararı verildiği takdirde bu kararın yasaklamayı yapan idarenin yine Resmî Gazetede yayınlayarak yasaklılığı kaldırması gerekmektedir. Bu yüzden sonuç bölümünde yayımı ayrıca talep etmek yerinde olur.
Sık Görülen İptal Sebepleri
Doğrudan temin. Doğrudan temin yöntemi ihale usulü olmadığı dikkate alındığında, doğrudan temin usulü ile yapılan bir alımın sözleşmesinin uygulanması sürecinde yasaklama kararı verilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Usulüne uygun olmayan ihtar. Danıştay değerlendirmesinde, 4735 sayılı Kanun’un 20. maddesinin birinci fıkrası (a) bendi uyarınca yapılacak ihtarın iki temel niteliğe sahip olması gerektiği; buna göre ilk olarak yükleniciye işi tamamlaması için en az on gün süre verilmesi, ikinci olarak da ihtarın yapılmasını gerektiren nedenlerin gösterilmesi arandığı belirtilmiştir.
Süre yönünden ölçüsüzlük. Yasaklama süreleri fiile göre değişir. Örneğin üzerine ihale kaldığı hâlde mücbir sebep hâlleri (doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı ve gerektiğinde idarenin başvurusu üzerine Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer hâller) dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar yasaklama uygulanır.
Devam eden ihaleye etkisi. İhale tarihi itibarıyla hakkında yasaklama kararı bulunmayan istekliler hakkında, ihale süreci içerisinde herhangi bir idare tarafından yasaklama kararı verilmesi durumunda firmanın konuya ilişkin olarak idareye bilgi vermesi; isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının iade edilmesi gerekmektedir.
Mahkeme Kararıyla Yasaklama Farklıdır
4734 sayılı Kanunun 39. ve 4735 sayılı Kanunun 27. maddeleri uyarınca mahkemeler tarafından verilen yasaklama kararları, 1 yıl ile 3 yıl arasında değişen süreli cezalardır. Farkı şudur: bu cezanın diğer yasaklama şekillerinden farkı, 4734 sayılı Kanunun 58. ve 4735 sayılı Kanunun 26. maddelerine göre verilen yasaklama kararlarının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmasıdır.
Tekrar hâlinde sonuç kalıcıdır: 4734 ve 4735 sayılı Kanunlardaki yasak fiil veya davranışları nedeniyle haklarında mükerrer ceza hükmolunanlar mahkeme kararı ile sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanırlar.
Bir başka nokta da kamu davasıyla ilgilidir: haklarında kamu davası olmasına rağmen ihaleye katılmış kişilerin değerlendirme dışı bırakılması, geçici teminatların gelir kaydedilmemesi ve haklarında kamu ihalelerine yasaklılık kararı verilmemesi gerekir.
Yasaklama Kararının İptali Dava Dilekçesi Örneği (2026)
Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; 3. maddedeki iptal sebeplerinden yalnızca dosyanıza uyanları bırakın ve Resmî Gazete yayım tarihini mutlaka yazın — süre hesabı buradan yapılır.
[ … ] NÖBETÇİ İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
(Yürütmenin durdurulması talepli olarak açılır. Yasaklama kararına karşı Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet yolu bulunmadığından doğrudan iptal davası açılır.)
DAVACI: [Unvan / Ad Soyad] (T.C. / Vergi No: [ … ])
ADRES: [Açık adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] (vekil yoksa çıkarın)
DAVALI: [Yasaklama kararını veren bakanlık / idare], [adres]
DAVA KONUSU İŞLEM: …/…/20… tarih ve [ … ] sayılı, …/…/20… tarihli ve [ … ] sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ihalelere katılmaktan yasaklama kararı
YASAKLAMA SÜRESİ: [ … ] — ÖĞRENME TARİHİ: …/…/20…
KONU: Yürütmenin durdurulması istemli olarak dava konusu yasaklama kararının iptali istemidir.
AÇIKLAMALAR:
1. İDARİ İŞLEM. Hakkımızda [ihaleyi yapan idare adı] tarafından yapılan [ihale adı ve kayıt no] kapsamındaki iş nedeniyle yasaklama kararı verilmiş; karar …/…/20… tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. (Ek-1: Resmî Gazete yayımı ve yasaklama formu)
2. DAVA SÜRESİNDEDİR. Karar Resmî Gazete’de yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş olup işbu dava, yayım tarihinden itibaren altmış günlük süre içinde açılmaktadır.
3. İŞLEM SEBEP UNSURU YÖNÜNDEN HUKUKA AYKIRIDIR. Aşağıdakilerden dosyanıza uyanları bırakın ve her birini belgeyle destekleyin.
a) İsnat edilen fiil gerçekleşmemiştir. [Somut olayı ve karşı delilinizi yazın.]
b) Fiil yasak fiil ve davranışlar kapsamında değildir. İsnat edilen eylem kanunda sayılan yasak fiil ve davranışlardan hiçbirine girmemektedir.
c) Kusurumuz bulunmamaktadır. Gecikme veya aykırılık [idareden kaynaklanan sebeplerden / mücbir sebepten] doğmuştur.
d) Usulüne uygun ihtar yapılmamıştır. İşe başlanmaması hâlinde öngörülen ihtar tarafımıza usulüne uygun biçimde tebliğ edilmemiştir.
e) Doğrudan temin usulüne dayalıdır. Alım doğrudan temin usulüyle yapılmış olup bu usulde yasaklama kararı verilmesi mümkün değildir.
4. KIRK BEŞ GÜNLÜK SÜRE AŞILMIŞTIR. (Uyuyorsa bırakın:) Yasaklamayı gerektirdiği ileri sürülen fiilin tespit edildiği tarih …/…/20… olup, karar bu tarihten itibaren kanunda öngörülen süre geçirildikten sonra verilmiştir.
5. YETKİ UNSURU YÖNÜNDEN AYKIRILIK. (Uyuyorsa bırakın:) Karar, kanunda gösterilen yetkili makam dışında bir merci tarafından verilmiştir.
6. ÖLÇÜLÜLÜK. Belirlenen yasaklama süresi, isnat edilen fiilin ağırlığı ile orantılı olmayıp ölçülülük ilkesine aykırıdır.
7. TELAFİSİ GÜÇ ZARAR DOĞMAKTADIR. Yasaklama kararı tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmamıza engel oluşturduğundan, [devam eden işlerimiz / istihdam / ticari itibarımız] bakımından telafisi güç zararlar doğmaktadır. Bu nedenle yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi gerekmektedir.
HUKUKİ SEBEPLER: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m. 11, 17, 40, 58; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m. 20, 25, 26; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 2, 27; Anayasa m. 2, 125 ve sair mevzuat.
DELİLLER: Resmî Gazete yayımı ve yasaklama formu, ihale dosyası, sözleşme ve ekleri, idare ile yapılan yazışmalar, ihtarname ve tebligat evrakı, hakediş ve iş programı kayıtları, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. İşlem dosyasının davalı idareden CELBİNE,
2. Öncelikle YÜRÜTMENİN DURDURULMASINA,
3. Dava konusu yasaklama kararının İPTALİNE,
4. İptal kararının davalı idarece RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINA,
5. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı idareye YÜKLETİLMESİNE
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı [Vekili]
[Ad Soyad] — İmza
EKLER:
Ek-1: Resmî Gazete yayımı ve yasaklama formu
Ek-2: İhale dosyası, sözleşme ve ekleri
Ek-3: İdare ile yazışmalar ve tebligat evrakı
Ek-4: Vekâletname
Dava Öncesi Kontrol Listesi
- Resmî Gazete yayım tarihini bulun — altmış günlük süre buradan işler
- Fiilin tespit tarihini belirleyin — kırk beş günlük sınır buna göre ölçülür
- İhtarı ve tebligatı inceleyin — süre ve gerekçe içermeli
- Alım usulünü kontrol edin — doğrudan teminde yasaklama verilemez
- Yürütmeyi durdurma talebini yazın — zarar telafisi güç niteliktedir
Sık Yapılan Beş Hata
- Tebliğ beklemek. Karar yayımla yürürlüğe girer, tebliğ şartı yoktur.
- Kamu İhale Kurumuna başvurmak. Bu karara karşı şikâyet yolu yoktur.
- Kırk beş günlük süreyi denetlememek. Aşılmışsa karar verilemezdi.
- Yürütmeyi durdurma istememek. Yasak tüm kamu ihalelerini kapsar.
- İptalin yayımını talep etmemek. Yasaklılığın kaldırılması yayımla olur.
İlgili Rehberler
Sıkça Sorulan Sorular
İhalelerden yasaklama nedir?
Kamu ihalesinden yasaklanma, ihale sürecinde yapılması yasaklanan fiillerin ihale katılımcıları tarafından yapılması hâlinde, ihale süreçlerine olan güvenin sarsılmaması ve ihale süreçlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlamak adına verilen idari bir karardır.
Hangi kanunlara dayanır?
İhalelere katılmaktan yasaklama; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa ve Türk Ceza Kanununa dayanılarak verilmektedir. İlgililerin ihale sürecindeki eylemleri sebebiyle yasaklanması 4734 sayılı Kanunun 58. maddesinde; sözleşme sürecindeki eylemleri sebebiyle yasaklanması ise 4735 sayılı Kanunun 26. maddesinde düzenlenmiştir.
Yasak fiil ve davranışlar nerede sayılıyor?
İhalelerdeki yasak fiil ve davranışlar 4734 sayılı Kanunun 17. maddesinde; sözleşme sürecindeki yasak fiil ve davranışlar ise 4735 sayılı Kanunun 25. maddesinde düzenlenmiştir. İhalelere teklif veremeyecek olanlara yönelik düzenleme ise 4734 sayılı Kanunun 11. maddesindedir.
Yasaklamanın kapsamı ne kadar geniş?
İstisna edilenler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilebilmekte; bu durum yasaklanan kişi veya firmanın bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine girmesine engel oluşturmaktadır.
Karar ne zaman yürürlüğe girer?
4734 sayılı Kanunun 58. maddesinin dördüncü fıkrasında, ihalelere katılmaktan yasaklama kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.
Karar bana ayrıca tebliğ edilir mi?
Yasaklama kararlarının ayrıca ilgilisine yazılı olarak bildirileceğine yani tebliğ edileceğine ilişkin bir şart bulunmadığına dikkat edilmelidir.
Karar verme süresi var mı?
4734 sayılı Kanunun 58. ve 4735 sayılı Kanunun 26. maddelerine göre yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırk beş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmî Gazete’de yayımlanmak üzere en geç on beş gün içinde gönderilir.
Bu süre geçirilirse ne olur?
İdarenin, yasaklama kararının gereğinin yapılmasını bildirdiği yazının ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa ulaştığı tarihi izleyen en geç kırk beş günlük süre içinde yasaklama kararı verilmesi zorunludur; bu süre geçirildikten sonra yasaklama kararı verilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Kamu İhale Kurumuna itiraz edilebilir mi?
Yasaklama kararına karşı Kamu İhale Kurumuna şikâyet veya itirazen şikâyet yolu ile başvurulması söz konusu değildir. Karar Resmî Gazete’de yürürlüğe girdikten sonra buna ilişkin yasal başvuru yolu, yürütmenin durdurulması istemli olarak idare mahkemesinde açılacak iptal davasıdır.
Dava süresi ne kadar?
Kamu ihalelerinden haksız yere yasaklananların altmış gün içinde idare mahkemesine dava açmaları gerekmektedir.
İptal kararı verilirse ne olur?
Yasaklama işlemi hakkında iptal kararı verildiği takdirde bu kararın, yasaklamayı yapan idare tarafından yine Resmî Gazete’de yayımlanarak yasaklılığın kaldırılması gerekmektedir.
Sözleşme yapmayanlara ne kadar yasak verilir?
Üzerine ihale kaldığı hâlde mücbir sebep hâlleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar yasaklama uygulanır. Mücbir sebep hâlleri arasında doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık ile kısmi veya genel seferberlik ilanı sayılmaktadır.
Mahkeme kararıyla verilen yasaklama farklı mı?
4734 sayılı Kanunun 39. ve 4735 sayılı Kanunun 27. maddeleri uyarınca mahkemeler tarafından verilen yasaklama kararları bir yıl ile üç yıl arasında değişen süreli cezalardır. Bu cezanın farkı, idari yasaklama kararlarının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmasıdır. Ayrıca mükerrer ceza hükmolunanlar mahkeme kararı ile sürekli olarak yasaklanır.
Doğrudan temin alımlarında yasaklama olur mu?
Doğrudan temin yöntemi ihale usulü olmadığından, doğrudan temin usulü ile yapılan bir alımın sözleşmesinin uygulanması sürecinde 4735 sayılı Kanunun 26. maddesindeki müeyyidelerin uygulanması ve firmanın yasaklanması mümkün bulunmamaktadır.
⚖️ Mevzuat ve Resmî Kaynaklar
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu (m.11, 17, 39, 58)
- 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu (m.20, 25, 26, 27)
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (m.2, 27)
Yasaklama süreleri fiilin niteliğine göre değiştiğinden ve 2886 sayılı Kanun kapsamındaki yasaklamaların etkisi ayrıca değerlendirildiğinden, dava açmadan önce kararın kapsamının ve güncel mevzuatın teyit edilmesi önerilir.
Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.