İhalelere katılmaktan yasaklama kararı, Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girer ve firmayı istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerinden uzaklaştırır. Bu karara karşı hukuki yol, kararı veren makamın bulunduğu yer idare mahkemesinde altmış gün içinde açılacak iptal davasıdır. Davanın sonucu yalnızca yasağın kalkıp kalkmamasını değil; yasaklı geçen dönemde kaybedilen ihaleler için tazminat istenip istenemeyeceğini, aynı olaydan doğan ceza davasının seyrini ve ortakların durumunu da belirler. Bu yazı yasaklama kararının sonuçlarını, iptal davasının aşama aşama nasıl işlediğini, ceza davasıyla ilişkisini ve iptal kararından sonra yapılacakları kanun maddeleriyle anlatır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.11, 17, 42, 54-56, 58 ve 59; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.21, 25, 26 ve 27; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2, 7, 8, 12, 14, 16, 20, 20/A, 27, 28, 31, 32, 45, 46, 53 ve 61; 6359 sayılı Kanun m.1.
Yazı 19 Ekim 2026 tarihli mevzuat metinleri esas alınarak yeniden hazırlanmıştır. Doldurulabilir dilekçe metni için yasaklama kararının iptali dava dilekçesi örneğimize, kararın idare içinde nasıl hazırlandığı için ihaleden yasaklama süreci rehberimize bakabilirsiniz.
Yasaklama Kararı Firmanın Durumunu Nasıl Değiştirir?
İhale sürecinde 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde, sözleşme aşamasında 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiillerden birini işlediği tespit edilen kişi hakkında, fiilin özelliğine göre bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar yasaklama kararı verilir. Mücbir sebep dışında sözleşme imzalamayan istekli için bu süre altı aydan bir yıla kadardır (4734 m.58/1; 4735 m.26/1). Kararın etkisi tek bir idare veya ihaleyle sınırlı kalmaz. Davayı açmadan önce firmanın hangi açılardan etkilendiğini bilmek, hem yürütmenin durdurulması talebini hem de ileride açılacak tazminat davasını şekillendirir.
Yasaklama kararının sonuçları
| Sonuç | Kapsam | Dayanak |
|---|---|---|
| Bütün kamu ihalelerinden uzaklaşma | Kanunun 2 ve 3 üncü maddelerinde istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihaleleri | 4734 m.58/1; 4735 m.26/1 |
| Karar yürürlüğe girmeden önceki engel | Fiilin tespit edildiği ihale ile aynı idarenin sonraki ihaleleri, kararın yürürlüğe girdiği tarihe kadar | 4734 m.58/3; 4735 m.26/3 |
| Ortaklara ve iştiraklere sirayet | Şahıs şirketinde bütün ortaklar, sermaye şirketinde yarıdan fazla paya sahip ortaklar; yasaklının bu oranlarda ortak olduğu şirketler | 4734 m.58/2; 4735 m.26/2 |
| İmzalanmamış sözleşmeler | Sözleşmenin imzalanacağı tarihte yasaklılık teyidi yapılır; ihale üzerinde kalmış olsa bile yasaklı istekliyle sözleşme imzalanamaz | 4734 m.42/1, m.11/a |
| Yasak fiilin işlendiği ihaleden doğan sözleşme | Feshedilir, kesin teminat gelir kaydedilir; işin en az yüzde 80’i bitmişse ve kamu yararı varsa tamamlattırılabilir | 4735 m.21 |
| Sicil kaydı | Kamu İhale Kurumunca yasaklılar sicili tutulur ve EKAP üzerinden izlenir | 4734 m.58/4 |
| Dolaylı katılım yasağı | Yasaklı kişi doğrudan, dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendi veya başkası adına ihaleye katılamaz | 4734 m.11/1-a |
Kanun, yasaklama kararının firmanın başka idarelerle daha önce imzaladığı ve devam eden sözleşmeleri kendiliğinden sona erdireceğine dair bir hüküm içermez; yasaklama, kararın yürürlüğe girmesinden sonraki ihalelere katılmayı engeller. Buna karşılık yasak fiilin işlendiği ihaleden doğan sözleşme 4735 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre feshedilir; sözleşme aşamasındaki bir yasak fiil ise ayrıca 20 nci maddenin (b) bendine göre fesih sebebidir. Yasaklama kararını takip eden günlerde idarelerle yapılan yazışmalarda bu ayrımın gözetilmesi, haksız fesih işlemlerinin önüne geçer.
Yasaklamanın ortaklara yayılması ayrı bir dava konusu yaratabilir. Sirayet yoluyla yasaklanan ortak, kendi hakkındaki kararı ayrıca dava konusu edebilir. Ortaklık oranının yanlış okunduğu dosyalarda en hızlı sonuç bu yoldan alınır. Ayrıntılar için yasaklamanın ortaklara sirayeti yazımıza bakabilirsiniz.
İptal Davasının Temel Kuralları
Yasaklama kararı bir idari işlemdir ve yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönlerinden hukuka aykırılık iddiasıyla iptal davasına konu olur (İYUK m.2/1-a). Bu karara karşı Kamu İhale Kurumuna şikâyet veya itirazen şikâyet yolu yoktur; o yollar ihale sürecindeki işlemler için düzenlenmiştir (4734 m.54-56). Yasaklama kararları ivedi yargılama usulünün de dışında bırakıldığı için (İYUK m.20/A-1-a) dava olağan usulle görülür.
Yasaklama iptal davasının temel kuralları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Dava türü | İptal davası; dilerseniz tam yargı davasıyla birlikte | İYUK m.2, 12 |
| Süre | 60 gün; tedbiren Resmî Gazete yayım tarihinden hesaplanmalı | İYUK m.7; 4734 m.58/4 |
| Mahkeme | Kararı veren idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesi | İYUK m.32/1 |
| Davalı | Kararı veren bakanlık veya ihale yetkilisinin bağlı olduğu idare | 4734 m.58/1; 4735 m.26/1 |
| Ön başvuru | Yok; KİK yolu uygulanmaz | 4734 m.54-56 |
| Usul | Olağan yargılama; ivedi yargılama hükümleri uygulanmaz | İYUK m.20/A-1-a |
Davalı ve yetkili mahkemenin belirlenmesinde en sık yapılan hata, kararı ihaleyi yapan idarenin verdiğini sanmaktır. İhaleyi yapan idare yalnızca durumu ilgili bakanlığa bildirir (4734 m.58/5); kararı Kanunda sayılan makam verir. Belediye ihalelerinde bu makam Kanun metnindeki adıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, il özel idarelerinde İçişleri Bakanlığıdır. Davalı yanlış gösterilirse mahkeme husumet yönünden işlem yapar ve zaman kaybedilir.
Süre Hesabı: Örnek Bir Dosya
Yasaklama davalarında iki ayrı süre birlikte hesaplanır: idarenin kararı vermesi için Kanunun tanıdığı kırk beş gün ve firmanın dava açması için tanınan altmış gün. Aşağıdaki örnek, bu iki sürenin aynı dosyada nasıl hesaplandığını gösterir. Tarihler örnek amaçlıdır.
Örnek dosyada süre hesabı
| Olay | Tarih | Hesap |
|---|---|---|
| Teyit cevabı idareye ulaşır, ihale komisyonu teklifi değerlendirme dışı bırakır | 12 Ocak 2026 | Fiilin idarece tespit edildiği tarih |
| İdarenin bildirim yazısı bakanlığa ulaşır | 30 Ocak 2026 | Bakanlık yönünden tespitin en geç tarihi olarak ileri sürülebilecek tarih |
| Kırk beş günlük sürenin sonu (12 Ocak esas alınırsa) | 26 Şubat 2026 | 4734 m.58/4 |
| Kırk beş günlük sürenin sonu (30 Ocak esas alınırsa) | 16 Mart 2026 | 4734 m.58/4 |
| Bakanlık yasaklama kararını verir | 6 Nisan 2026 | Tespitten 84, bildirimden 66 gün sonra; iki hesaba göre de süre aşılmış |
| Karar Resmî Gazete’de yayımlanır | 17 Nisan 2026 | Kararın yürürlük tarihi (4734 m.58/4) |
| Dava açma süresinin son günü (yayım esas alınarak) | 16 Haziran 2026 | Yayımı izleyen günden itibaren 60 gün (İYUK m.7, m.8/1) |
Bu örnekte kırk beş günlük süre hangi tarihten hesaplanırsa hesaplansın aşılmıştır ve bu, dilekçenin ilk sırasına konulacak iptal sebebidir. Dava süresi ise yayımı izleyen günden başlar. Sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre, tatili izleyen ilk çalışma gününün bitimine kadar uzar (İYUK m.8/2). Bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri her yıl 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasında çalışmaya ara verir. Bu dönemde biten süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır (İYUK m.8/3, m.61). Bu uzama hesabına güvenmek yerine davayı sürenin bitimini beklemeden açmak en güvenli yoldur.
Dava Aşama Aşama Nasıl İlerler?
İdari yargıda dava yazılı yargılama usulüyle yürür ve mahkeme, davanın her aşamasında gerekli gördüğü incelemeyi kendiliğinden yapar (İYUK m.20/1). Aşağıdaki tablo, yasaklama davasının olağan akışını ve her aşamada firmanın yapması gerekenleri gösterir.
Yasaklama davasının aşamaları
| Aşama | Ne olur | Süre ve dayanak | Firmanın yapacağı |
|---|---|---|---|
| Dava açılması | Dilekçe ve ekler mahkemeye verilir, harçlar ödenir | 60 gün (İYUK m.7) | Yürütmenin durdurulmasını gerekçeli istemek, zarar belgelerini eklemek |
| İlk inceleme | Görev, yetki, ehliyet, kesin işlem, süre, husumet ve dilekçe şartları incelenir | İYUK m.14/3 | Eksiklik kararı gelirse verilen sürede tamamlamak |
| Savunma | Dilekçe davalı idareye tebliğ edilir, idare savunma verir | 30 gün (İYUK m.16/3) | Savunmayı tespit tarihi ve deliller yönünden incelemek |
| Yürütmenin durdurulması kararı | Savunma alındıktan veya süresi geçtikten sonra karar verilir | İYUK m.27/2 | Ret hâlinde 7 gün içinde bölge idare mahkemesine itiraz (m.27/7) |
| Cevaba cevap ve ikinci savunma | Taraflar ikinci dilekçelerini verir | Tebliğden itibaren 30 gün (İYUK m.16) | İdarenin savunmasındaki yeni iddialara belgeyle cevap vermek |
| Ara kararları ve bilirkişi | Mahkeme belge isteyebilir, bilirkişi incelemesi yaptırabilir | İYUK m.20, 31 | Teknik konularda bilirkişi incelemesi talep etmek |
| Karar | İptal veya ret | İYUK m.2 | İptalde kararın uygulanmasını takip etmek |
| İstinaf | Kararı bölge idare mahkemesi inceler | 30 gün (İYUK m.45/1) | Ret kararında istinaf, iptalde idarenin istinafına cevap |
| Temyiz | Bölge idare mahkemesi kararının Danıştay’da incelenmesi | 30 gün; yalnızca İYUK m.46’da sayılan hâllerde | Kararın temyize açık olup olmadığını değerlendirmek |
Davalı idarenin savunması geldikten sonra verilecek ikinci dilekçe çoğu zaman davanın yönünü belirler. Bu dilekçede savunmada ileri sürülen tespit tarihine ve belgelere tek tek karşılık verilmeli, idarenin dosyaya sunmadığı yazışmaların getirtilmesi istenmeli ve teknik bir konu varsa bilirkişi incelemesi talep edilmelidir. İdare savunmasında karardaki gerekçeden farklı bir gerekçeye dayanıyorsa, idari yargıda işlemin tesis edildiği tarihteki gerekçesiyle denetlendiği ve gerekçenin savunmada değiştirilemeyeceği yönündeki yerleşik ilke hatırlatılmalıdır. İkinci dilekçeler için süre, tebliğden itibaren otuz gündür (İYUK m.16/3).
Bölge idare mahkemesi kararlarına karşı Danıştay’a temyiz yolu sınırlıdır ve yalnızca İYUK m.46’da sayılan davalar için açıktır. Bunlardan biri, belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün ya da daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davalarıdır (İYUK m.46/1-e). Bir ile iki yıl arasında süren ihale yasağının bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilmeyeceği, istinaf kararından sonra ayrıca ele alınmalıdır.
Mahkeme Neyi İnceler?
İptal davasında mahkeme, kararın Kanunda gösterilen makamca, Kanunun öngördüğü sürede ve Kanunda sayılan bir fiile dayanılarak verilip verilmediğini denetler. İdari yargıda re’sen araştırma ilkesi geçerli olduğundan mahkeme, ihale işlem dosyasını, teyit yazışmalarını ve gerekirse ceza soruşturması dosyasını idareden veya ilgili yerlerden isteyebilir (İYUK m.20/1). Yasaklama bir yaptırım olduğu için, isnat edilen fiilin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulmuş olması gerekir. Yalnızca şüpheye veya eksik araştırmaya dayanan kararlar, sebep unsuru yönünden tartışmaya açıktır.
Mahkemenin denetlediği başlıca noktalar
| Denetim noktası | Soru | Dayanak |
|---|---|---|
| Yetki | Kararı Kanunda sayılan makam mı verdi? | 4734 m.58/1; 4735 m.26/1 |
| Süre | Karar fiilin tespitinden itibaren 45 gün içinde verildi mi? | 4734 m.58/4; 4735 m.26 |
| Fiil | Eylem gerçekten oldu mu ve sayılan bentlerden birine giriyor mu? | 4734 m.17; 4735 m.25 |
| Mücbir sebep | Sözleşme imzalanmaması veya taahhüdün yerine getirilmemesi mücbir sebebe mi dayanıyor? | 4734 m.58/1; 4735 m.10, 25/f |
| Süre belirlemesi | Süre fiilin özelliğine göre ve gerekçeli belirlendi mi? | 4734 m.58/1 |
| Sirayet | Şirket türü ve ortaklık oranı doğru tespit edildi mi? | 4734 m.58/2 |
Bu noktaların her biri için hangi belgelerin isteneceği ve dilekçede nasıl yazılacağı dilekçe örneğimizde ayrıntılı olarak gösterilmiştir. Yasak fiillerin tek tek anlatımı için ihale sürecinde yasak fiiller ve sözleşme aşamasında yasak fiiller yazılarımıza bakabilirsiniz.
Fiile göre toplanacak deliller
Yasaklama davasında delil, kararın dayandığı fiile göre değişir. Aşağıdaki tablo, en sık karşılaşılan durumlarda hangi belgelerin hazırlanması ve mahkemeden hangi belgelerin istenmesi gerektiğini gösterir.
Fiile göre delil listesi
| Kararın dayandığı fiil | Firmanın sunacağı belgeler | Mahkemeden istenecekler |
|---|---|---|
| Sahte belge (4734 m.17/c) | Belgeye konu işin sözleşmesi, faturaları, hakediş ve SGK kayıtları; belgeyi düzenleyenle yazışmalar | Teyit yazısı ve cevabı; gerekirse belge üzerinde bilirkişi incelemesi |
| Birden fazla teklif (4734 m.17/d) | Ticaret sicili kayıtları, ortaklık ve yönetim yapısı | Tekliflerin ve teklif ekinin ihale işlem dosyasındaki asılları |
| Sözleşme imzalamama (4734 m.44, 58/1) | Mücbir sebebi gösteren resmî belgeler, idareye yapılan bildirim | Sözleşmeye davet yazısının tebliğ belgesi |
| Taahhüdün yerine getirilmemesi (4735 m.25/f) | Yer teslim tutanağı, iş programı, hakedişler, idareye yazılan gecikme yazıları | İhtar yazısı ve tebliğ belgesi, fesih kararı |
| Kusurlu imalat (4735 m.25/c) | Muayene ve kabul tutanakları, kontrol teşkilatı raporları | Keşif ve teknik bilirkişi incelemesi |
Sirayet Yoluyla Yasaklanan Ortağın Davası
Şirket hakkında verilen yasaklama, şahıs şirketlerinde bütün ortaklara, sermaye şirketlerinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortaklara da uygulanır. Yasaklanan kişi bir şahıs şirketinde ortaksa o şirkete, bir sermaye şirketinin sermayesinin yarısından fazlasına sahipse o sermaye şirketine de aynı şekilde yasaklama kararı verilir (4734 m.58/2; 4735 m.26/2). Kararlar çoğu zaman aynı Resmî Gazete ilanında birlikte yayımlanır, ancak her biri ayrı bir kişiye yönelik idari işlemdir.
Bu nedenle sirayet yoluyla yasaklanan ortak, kendi hakkındaki karara karşı ayrıca dava açabilir. Ortağın davasında iki tür sebep ileri sürülebilir. Birincisi şirkete ilişkin asıl kararın hukuka aykırılığıdır; asıl karar iptal edilirse sirayet kararlarının dayanağı da ortadan kalkar. İkincisi sirayete özgü sebeplerdir: şirketin türünün yanlış belirlenmesi, ortaklık oranının yarı veya daha az olması ya da pay devrinin karar tarihinden önce tamamlanmış olması gibi. Bu sebepler ticaret sicili kayıtları, pay defteri ve genel kurul kararlarıyla kolayca ispatlanabildiği için yürütmenin durdurulması aşamasında da güçlüdür. Şirket ve ortakların davalarının aynı mahkemede açılması ve birbirine bildirilmesi, çelişkili kararların önüne geçer.
Yürütmenin Durdurulması Kararının Etkisi
Dava açılması kararın uygulanmasını durdurmaz (İYUK m.27/1). Mahkeme, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık şartları birlikte gerçekleşirse yürütmenin durdurulmasına karar verir (m.27/2). Bu karar kural olarak teminat karşılığında verilir, ancak durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir (m.27/6). Yürütmenin durdurulması talebinin reddine veya kabulüne karşı, kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere bölge idare mahkemesine itiraz edilebilir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir (m.27/7). Yürütmenin durdurulması kararı verilen dosyalar öncelikle incelenir (m.27/8).
Yürütmenin durdurulması kararı verildiğinde idare, kararın gereğini gecikmeksizin ve kararın idareye tebliğinden başlayarak en geç otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır (İYUK m.28/1). Kamu İhale Genel Tebliğine göre yürütmenin durdurulması veya iptal kararının aslı ya da onaylı örneği Kuruma sunulduğunda ilgililer yasaklılar listesinden çıkarılır; yasaklamanın mahkeme kararı üzerine kaldırılması veya değiştirilmesi ise kararı veren idarece Resmî Gazete’de yayımlatılır (KİGT 28.1.1.3-d). Bu nedenle kararın Kuruma sunulması ve sicil kaydının güncellenmesi ayrıca takip edilmelidir. Aksi hâlde firma, mahkeme kararına rağmen bir sonraki sözleşme imzalama aşamasındaki yasaklılık teyidinde sorun yaşayabilir (4734 m.42). Bu nedenle yürütmenin durdurulması kararının bir örneği, teklif verilen ihalelerin idarelerine ve kararı veren bakanlığa ayrıca bildirilmelidir.
Yasaklama davanızı birlikte yürütelim
Kararın yetki, kırk beş günlük süre ve fiilin niteliği yönünden incelenmesi ve yürütmenin durdurulması talebi için hemen arayın.
Ceza Davası ile Yasaklama Davasının İlişkisi
Aynı olay çoğu zaman iki ayrı yargılamaya konu olur. İdari yasaklama 4734 sayılı Kanunun 58 inci, 4735 sayılı Kanunun 26 ncı maddesine; ceza sorumluluğu ise 4734 sayılı Kanunun 59 uncu, 4735 sayılı Kanunun 27 nci maddesi ile Türk Ceza Kanununa dayanır. Kanun idari yasaklamayı ceza mahkûmiyetine bağlamamıştır. İdare, yasak fiili tespit ettiğinde ceza yargılamasının sonucunu beklemeden karar verir; ceza mahkemesi de mahkûmiyet hâlinde ayrıca, idari yasağın bitiminden itibaren uygulanmak üzere bir yıldan üç yıla kadar yasaklama hükmeder (4734 m.59/1).
İdari yasaklama ve ceza yargılaması
| Konu | İdari yasaklama | Ceza yargılaması |
|---|---|---|
| Dayanak | 4734 m.58; 4735 m.26 | 4734 m.59; 4735 m.27; TCK m.235, 236 |
| Kararı veren | Kanunda sayılan idari makam | Ceza mahkemesi |
| Yasaklama süresi | 1-2 yıl; sözleşme imzalamamada 6 ay-1 yıl | İdari yasağın bitiminden itibaren 1-3 yıl; mükerrerde sürekli |
| Denetim yolu | İdare mahkemesinde iptal davası | İstinaf ve temyiz |
| Kamu davası açılmasının etkisi | Bağımsız yürür | İhale aşamasındaki fiillerde yargılama sonuna kadar ihalelere katılamama (4734 m.59/2) |
Kamu davası açılmasının etkisi ayrıca dikkat ister. 4734 sayılı Kanun, ihale aşamasındaki fiiller nedeniyle hakkında kamu davası açılmasına karar verilenlerin ve sirayet kapsamındaki ortakların yargılama sonuna kadar Kanun kapsamındaki ihalelere katılamayacağını söyler (m.59/2). Öte yandan 2012 yılında 6359 sayılı Kanunla 11 inci maddenin (a) bendine “idarelerce veya mahkeme kararıyla” ibaresi eklenmiştir. Böylece 11 inci maddedeki katılma yasağı, idare veya mahkeme kararıyla yasaklananlarla sınırlanmıştır. Kanunun sistematiği bakımından bunun sonucu şudur: hakkında yalnızca kamu davası açılmış olan bir istekli 59/2 hükmünün kapsamında olsa bile, 11 inci maddedeki yasağa dayanan sonuçlar, yani 17 nci maddenin (e) bendindeki yasak fiil ve geçici teminatın gelir kaydı, kendiliğinden uygulanmaz. Kamu İhale Genel Tebliği de bu durumdaki isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağını, ancak geçici teminatlarının gelir kaydedilmeyeceğini ve haklarında yasaklama kararı verilmeyeceğini açıkça belirtir (KİGT 28.1.9.3). Bu ayrım, ceza davası süren firmaların ihale dosyalarında ayrıca değerlendirilmelidir.
Ceza davasında verilen beraat kararı bakımından da Kanunda açık bir hüküm yoktur; beraatin idari yasaklama kararını kendiliğinden ortadan kaldıracağına dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Bununla birlikte ceza dosyasında toplanan deliller ve fiilin işlenmediğine ilişkin tespitler, yasaklama davasında delil olarak sunulabilir. Mahkeme re’sen araştırma ilkesi gereği ceza dosyasını da getirtebilir (İYUK m.20/1). Bu nedenle iki dosya paralel yürüyorsa ceza dosyasındaki her önemli gelişme, örneğin bilirkişi raporu veya beraat kararı, idare mahkemesine dilekçeyle bildirilmelidir.
Yasaklama davası kesinleştikten sonra ortaya çıkan gelişmeler için yol çok dardır. Yargılamanın yenilenmesi ancak İYUK m.53’te sayılan sebeplerle ve kural olarak altmış günlük süre içinde istenebilir. Bu sebepler arasında, zorlayıcı sebeplerle veya karşı tarafın eylemi yüzünden elde edilemeyen bir belgenin karardan sonra ele geçirilmesi ve karara esas alınan bir ilamın kesinleşmiş bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması sayılabilir. Ceza davasının sonucunu beklemek yerine, yasaklama davasında bütün delillerin baştan sunulması bu yüzden önemlidir. Ceza tarafı için ihaleye fesat karıştırma suçu ve edimin ifasına fesat karıştırma yazılarımıza bakabilirsiniz.
Yasak Ne Zaman Başlar, Ne Zaman Biter?
İdari yasaklama, kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girer (4734 m.58/4; 4735 m.26). Karar verilmeden önceki dönemde ise yasak fiili tespit edilen firma, fiilin tespit edildiği ihaleye ve aynı idarenin sonraki ihalelerine katılamaz; bu engel diğer idarelerin ihalelerini kapsamaz ve karar yürürlüğe girene kadar sürer (4734 m.58/3). Bu ayrım önemlidir: henüz yayımlanmamış bir yasaklama gerekçesiyle başka bir idarenin ihalesinde değerlendirme dışı bırakılan istekli, bu işleme karşı ihale sürecindeki şikâyet yollarını kullanabilir.
Yasaklama süreli bir yaptırımdır ve kararda gösterilen süre dolduğunda kendiliğinden sona erer; ayrıca bir kaldırma işlemi gerekmez. Aynı fiil nedeniyle ceza mahkemesi de yasaklama hükmetmişse, bu yasak idari yasaklamanın bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanır (4734 m.59/1; 4735 m.27). Yani iki yasak üst üste değil art arda işler. Teklif verilmiş ancak henüz sözleşmesi imzalanmamış ihaleler bakımından belirleyici olan, sözleşmenin imzalanacağı tarihteki durumdur. İdare bu tarihte yasaklılık teyidi yapmak zorunda olduğundan (4734 m.42), yasak yürürlükteyse sözleşme imzalanamaz. Yasak sona erdikten sonra verilecek tekliflerde ise artık bir engel kalmaz.
İptal Kararından Sonra: Yasağın Kaldırılması ve Tazminat
İptal kararıyla yasaklama işlemi hukuken ortadan kalkar. İdare kararın gereğini gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır (İYUK m.28/1). Bu aşamada takip edilecek iki konu vardır: yasağın kaldırıldığının Resmî Gazete ve Kurum sicilinde görünür hâle gelmesi ve yasaklı geçen dönemde uğranılan zararın tazmini.
Yasaklı kalınan dönemde kaybedilen ihaleler genellikle geri getirilemez; bu ihaleler başka isteklilerle sözleşmeye bağlanmış olur. Bu nedenle zarar, tam yargı davasıyla istenir. İlgili, iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilir ya da önce iptal davasını açıp bu davada verilen kararın veya kanun yolu kararının tebliğinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilir (İYUK m.12). İdari yargıda genel dava açma süresi altmış gündür (m.7). Zarar kalemlerinin baştan belgelendirilemediği dosyalarda iptal davasının ardından tam yargı davası açılması daha uygun olabilir.
Tam yargı davasında ileri sürülebilecek zarar kalemleri
| Zarar kalemi | Nasıl belgelenir |
|---|---|
| Teklif verilemeyen ihalelerden yoksun kalınan kâr | Yasaklı dönemde ilan edilen ve firmanın iş alanına giren ihalelerin EKAP kayıtları, geçmiş dönemlerdeki kazanma oranı ve kâr marjı |
| Üzerinde kalıp imzalanamayan sözleşme | Kesinleşen ihale kararı, sözleşmeye davet yazısı, yasaklılık teyidi nedeniyle imzanın yapılmadığını gösteren yazışma |
| Gelir kaydedilen teminat | Teminatın gelir kaydı işlemi ve dekontlar |
| Personel ve sabit giderler | SGK kayıtları, kira ve makine finansman sözleşmeleri |
| Ticari itibar | Banka ve tedarikçi yazışmaları, iptal edilen kredi veya teminat mektubu limitleri |
Dava reddedilirse karar tebliğden itibaren otuz gün içinde istinaf edilebilir (İYUK m.45/1). Yasaklama süreli bir yaptırım olduğundan, istinaf sürerken de yasak süresi işlemeye devam eder ve süre dolduğunda kendiliğinden sona erer. Sürenin bitimine yakın açılan veya sonuçlanan davalarda bile iptal kararı, tazminat ve ticari sicil açısından önemini korur. Tam yargı dilekçesinin yapısı için tam yargı davası dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.
Davayı Kaybettiren Yaygın Hatalar
- Kararın tebliğini beklemek ve altmış günlük süreyi Resmî Gazete yayım tarihinden hesaplamamak.
- Önce Kamu İhale Kurumuna başvurup dava süresini harcamak.
- KİK kararlarına karşı uygulanan otuz günlük süreyle altmış günlük süreyi karıştırmak.
- Davalı olarak kararı veren bakanlık yerine ihaleyi yapan idareyi göstermek.
- Kırk beş günlük sürenin hesabı için gereken tarihleri dilekçede göstermemek ve işlem dosyasının getirtilmesini istememek.
- Yürütmenin durdurulması talebini somut zarar belgeleriyle desteklememek.
- Ceza dosyasındaki lehe gelişmeleri idare mahkemesine bildirmemek.
- Sirayet yoluyla yasaklanan ortaklar için ayrıca dava açılması gerekip gerekmediğini değerlendirmemek.
- İptal kararından sonra yasağın sicilden kaldırılmasını ve tazminat süresini takip etmemek.
Hukukçular Evi Yasaklama Davalarında Ne Yapar?
Yasaklama davalarında ilk işimiz süreyi güvenceye almak ve kararı veren makamı doğru tespit etmektir. Kararı yetki, kırk beş günlük süre, fiilin Kanundaki tanıma uyması, süre belirlemesi ve sirayet yönlerinden inceliyor, işlem dosyasını ve teyit yazışmalarını tek tek kontrol ediyoruz. Yürütmenin durdurulması talebini firmanın devam eden ihaleleri, sözleşmeye davetleri, cirosu ve istihdam verileriyle somutlaştırıyor, gerektiğinde karara itiraz ediyoruz. Aynı olaydan ceza soruşturması doğmuşsa savunmayı yasaklama davasıyla uyumlu yürütüyor, iptal kararından sonra yasağın sicilden kaldırılmasını ve tam yargı davasıyla zararın tazminini takip ediyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Kamu İhale Hukuku Rehberi
- Yasaklama Kararının İptali Dava Dilekçesi Örneği
- İhaleden Yasaklama Süreci
- Yasaklamanın Kapsamı ve Ortaklara Sirayeti
- İhale Sürecinde Yasak Fiil ve Davranışlar
- Sözleşmenin Uygulanmasında Yasak Fiiller
- İhaleyi Kazandım Ama Sözleşmeye Gelmedim
- İhaleye Katılamayacak Olanlar (4734 m.11)
- Kamu İhale Sözleşmesinin Feshi ve Tasfiye
- İhalede Fesat Sayılan Davranışlar ve Ceza
- Hazine İhalelerinde Yasaklama
- Yasaklama ve İptal Davalarında Danışmanlık
- Tam Yargı Davası Dilekçesi Örneği
Sıkça Sorulan Sorular
İhale yasaklama kararına karşı nasıl dava açılır?
Kararı veren makamın bulunduğu yer idare mahkemesinde, yürütmenin durdurulması istemli iptal davası açılır (İYUK m.2, 27, 32). Kamu İhale Kurumuna şikâyet veya itirazen şikâyet yolu yoktur. Dava süresi altmış gündür (İYUK m.7).
Dava açınca ihalelere girebilir miyim?
Hayır. Dava açmak kararın uygulanmasını durdurmaz (İYUK m.27/1). İhalelere katılabilmek için mahkemenin yürütmenin durdurulmasına karar vermesi gerekir.
Yasaklama kararı devam eden sözleşmelerimi sona erdirir mi?
Kanunda, yasaklama kararının başka idarelerle daha önce imzalanmış sözleşmeleri kendiliğinden sona erdireceğine dair bir hüküm yoktur. Ancak yasak fiilin işlendiği ihaleden doğan sözleşme 4735 m.21’e göre feshedilir; henüz imzalanmamış sözleşmeler ise yasaklılık teyidi nedeniyle imzalanamaz (4734 m.42).
Ceza davasında beraat edersem yasaklama kalkar mı?
Kanunda beraat kararının idari yasaklamayı kendiliğinden kaldıracağına dair bir hüküm yoktur. İki yargılama birbirinden bağımsızdır. Ancak ceza dosyasındaki deliller ve fiilin işlenmediğine ilişkin tespitler yasaklama davasında ileri sürülebilir; bu nedenle ceza dosyasındaki gelişmeler idare mahkemesine bildirilmelidir.
Hakkımda kamu davası açıldı, ihalelere katılabilir miyim?
4734 m.59/2’ye göre ihale aşamasındaki fiiller nedeniyle hakkında kamu davası açılmasına karar verilenler yargılama sonuna kadar Kanun kapsamındaki ihalelere katılamaz. 6359 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra 11 inci maddedeki yasak idare veya mahkeme kararıyla yasaklananlarla sınırlandığı için, bu durum tek başına yasak fiil ve teminatın gelir kaydı sonucunu doğurmaz.
Yürütmeyi durdurma kararı çıkarsa ne yapmalıyım?
İdare kararın gereğini en geç otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır (İYUK m.28/1). Kararın bir örneğini kararı veren bakanlığa ve teklif verdiğiniz ihalelerin idarelerine bildirin, yasağın sicilden kaldırıldığını takip edin.
Yasaklama iptal edilirse zararımı alabilir miyim?
Evet. Yasaklı dönemde kaybedilen ihaleler ve kâr kaybı için tam yargı davası açabilirsiniz. İptal ve tam yargı davaları birlikte açılabileceği gibi, iptal kararının tebliğinden itibaren dava süresi içinde ayrıca tam yargı davası da açılabilir (İYUK m.12).
Dava ne kadar sürer?
Yasaklama davaları için özel bir karar süresi yoktur; dava olağan usulle görülür. İYUK’a göre dosyalar öncelik durumları gözetilerek tekemmül ettikleri sıra dahilinde karara bağlanır, öncelikli olmayan dosyalar tekemmülden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırılır (m.20/5). Yürütmenin durdurulması kararı verilen dosyalar ise öncelikle incelenir (m.27/8). Yasak dava sürerken de devam ettiği için yürütmenin durdurulması talebi davanın en önemli aşamasıdır.
Dava reddedilirse ne olur?
Karar tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf edilebilir (İYUK m.45/1). Danıştay’a temyiz yolu ise yalnızca İYUK m.46’da sayılan hâllerde açıktır. Yasak süresi bu sırada işlemeye devam eder ve dolduğunda kendiliğinden sona erer.
Yasaklama davanızı birlikte yürütelim
Kararın yetki, kırk beş günlük süre ve fiilin niteliği yönünden incelenmesi ve yürütmenin durdurulması talebi için hemen arayın.
Dava süreniz işliyor
Yasaklama kararına karşı dava süresi altmış gündür ve Resmî Gazete yayımından itibaren hesaplanmalıdır. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Kamu İhale Hukuku Rehberi · İhaleden Yasaklama Süreci · Yasaklama ve İptal Davası · Dilekçe Örnekleri · İletişim


