İhaleden yasaklama süreci, ihaleyi yapan idarenin bir yasak fiili tespit etmesiyle başlar, bakanlığa bildirimle devam eder ve kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla yürürlüğe girer. Kanun kararın en geç kırk beş gün içinde verilmesini, en geç on beş gün içinde Resmî Gazete’ye gönderilmesini emreder. Kamu İhale Genel Tebliği bu kırk beş günün idarenin bildirim yazısının bakanlığa ulaştığı tarihten başladığını ve bir yetki süresi olduğunu, süre geçtikten sonra yasaklama kararı verilemeyeceğini açıklar. Bu yazı yasaklama sürecini tespitten sicildeki kaydın silinmesine kadar adım adım, Kanun ve Tebliğ maddeleriyle anlatır. Hangi durumların yasaklama sebebi olmadığını, ortak girişimde kimin yasaklanacağını ve süreç içindeki ihalelerin ne olacağını da gösterir. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.10, 11, 17, 18, 22, 37, 38, 40, 42, 58 ve 59; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.17, 19, 21, 25, 26 ve 27; Kamu İhale Genel Tebliği m.28.1, 28.2, 28.3 ve 28.4; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 ve 27.
Yazı 19 Ekim 2026 tarihli mevzuat metinleri esas alınarak yeniden hazırlanmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği, 22 Ağustos 2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve sonraki değişiklikleriyle birlikte uygulanmaktadır. Yasaklama kararına karşı dava için ihale yasaklama iptal davası rehberimize ve dava dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.
Yasaklama Süreci Bir Bakışta
Yasaklama kararı tek bir işlem gibi görünse de birkaç farklı makamın katıldığı, her aşamasına bir süre veya şekil kuralı bağlanmış bir süreçtir. Sürecin her halkası, ileride açılacak bir iptal davasında ayrı bir denetim noktası olur.
Yasaklama sürecinin aşamaları
| Aşama | Kim yapar | Süre veya kural | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Yasak fiilin tespiti | İhaleyi yapan veya sözleşmeyi uygulayan birim | Tespit, idarenin yetkili makamına bildirilir | KİGT 28.1.4.2 |
| Bakanlığa bildirim | İhaleyi yapan idare | Bildirim zorunludur | 4734 m.58/5; KİGT 28.1.1.2 |
| Yasaklama kararı | Kanunda sayılan makam | En geç 45 gün; Tebliğe göre bildirim yazısının bakanlığa ulaştığı tarihten başlar | 4734 m.58/4; KİGT 28.1.4.2 |
| E-formun doldurulması | Kararı veren makam | Kurumun internet sayfasındaki form kullanılır | KİGT 28.1.3 |
| Resmî Gazete’ye gönderme | Kararı veren makam | En geç 15 gün | 4734 m.58/4 |
| Yürürlük | — | Resmî Gazete’de yayım tarihi | 4734 m.58/4 |
| Sicil ve teyit | Kamu İhale Kurumu ve idareler | Yasaklılar sicili tutulur; sözleşme öncesi teyit yapılır | 4734 m.42, 58/4; KİGT 28.3 |
| Sona erme | — | Süre dolar veya mahkeme kararıyla listeden çıkarılır | 4734 m.58/1; KİGT 28.1.1.3-d |
Sürecin sözleşme aşamasındaki karşılığı 4735 sayılı Kanunun 26 ncı maddesidir. Orada kararı veren makam “ihaleyi yapan” değil “sözleşmeyi uygulayan” bakanlıktır; süreler ve yayım kuralları ise aynıdır.
Hangi Fiiller Yasaklamaya Yol Açar?
Yasaklama yalnızca Kanunda sayılan fiiller için verilir. İhale sürecinde 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde sayılan fiillerde bulunanlar hakkında bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar; üzerine ihale yapıldığı hâlde mücbir sebep dışında sözleşme imzalamayanlar hakkında altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar yasaklama kararı verilir (4734 m.58/1). Sözleşmenin uygulanması sırasında 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesindeki fiillerde bulunanlar hakkında da bir yıldan iki yıla kadar yasaklama verilir (4735 m.26/1).
Yasaklama gerektiren fiiller
| Aşama | Fiil | Dayanak |
|---|---|---|
| İhale | Hile, vaat, tehdit, nüfuz, çıkar, anlaşma, irtikâp, rüşvet veya başka yollarla ihaleye fesat karıştırmak ya da teşebbüs | 4734 m.17/a |
| İhale | İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, anlaşma teklif etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranış | 4734 m.17/b |
| İhale | Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya teşebbüs | 4734 m.17/c |
| İhale | Alternatif teklif hâlleri dışında birden fazla teklif vermek | 4734 m.17/d |
| İhale | 11 inci maddeye göre katılamayacağı hâlde ihaleye katılmak | 4734 m.17/e |
| İhale sonrası | Mücbir sebep dışında usulüne göre sözleşme yapmamak | 4734 m.44, 58/1 |
| Sözleşme | Fesat, sahte belge, hileli malzeme veya kusurlu imalat, idareye zarar, bilgi ve deneyimi idare zararına kullanmak | 4735 m.25/a-e |
| Sözleşme | Mücbir sebep dışında taahhüdü yerine getirmemek; sözleşmeyi 16 ncı maddeye aykırı devretmek veya devralmak | 4735 m.25/f, g |
Fiillerin ayrıntılı anlatımı için ihale sürecinde yasak fiiller ve sözleşme aşamasında yasak fiiller yazılarımıza bakabilirsiniz.
Yasaklama Sebebi Olmayan Durumlar
Uygulamada ihaleden elenme veya sözleşmenin feshi ile yasaklama sık karıştırılır. Aşağıdaki durumlar ağır sonuçlar doğurabilir; ancak Kanun bunları kendiliğinden yasaklama sebebi saymamıştır. Bu durumlardan birine dayanılarak verilen bir yasaklama kararı, sebep unsuru yönünden dava konusu edilebilir.
Yasaklama sebebi olmayan başlıca durumlar
| Durum | Kanunun öngördüğü sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Belge veya bilgi eksikliği | Değerlendirme dışı bırakma; esasa etkili olmayan bilgi eksikliği tamamlatılır | 4734 m.37 |
| Aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz bulunması | Teklifin reddi | 4734 m.38 |
| İflas, tasfiye, konkordato ilanı | İhale dışı bırakılma | 4734 m.10/4-a, b |
| Kesinleşmiş vergi veya prim borcu | İhale dışı bırakılma; gerçeğe aykırı taahhütnamede ayrıca geçici teminatın gelir kaydı | 4734 m.10/4-c, d ve son fıkra |
| Sözleşme aşamasında yüklenicinin iflası | Fesih ve tasfiye; yasaklama hükmü uygulanmaz | 4735 m.17/b |
| Yüklenicinin ölümü | Fesih ve tasfiye veya şartları taşıyan mirasçılara devir | 4735 m.17/a |
| Mali acz bildirimi | Kesin teminatın gelir kaydı ve fesih | 4735 m.19 |
| Hakkında yalnızca kamu davası açılmış olan isteklinin katılımı | Değerlendirme dışı bırakma; teminat gelir kaydedilmez, yasaklama verilmez | 4734 m.59/2; KİGT 28.1.9.3 |
| Yasaklı üreticinin ürününün yetkili satıcıca teklif edilmesi | Bunu yasaklayan bir hüküm yoktur | KİGT 28.1.6 |
Kesinleşmiş vergi veya prim borcu bakımından sınır da önemlidir. Kamu İhale Genel Tebliğinde 16 Ekim 2026 tarihli ve 33402 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle, dikkate alınan borç sınırı 5.000 TL’den 50.000 TL’ye çıkarılmıştır. Değişiklik 15 Kasım 2026’da yürürlüğe girer ve bu tarihten önce ilan edilen ihaleler eski hükümlere göre sonuçlandırılır. Ancak bir durumun yasaklama sebebi olmaması, onunla bağlantılı başka bir eylemin yasak fiil oluşturmayacağı anlamına gelmez. Örneğin borcu gizlemek için sahte bir belge sunulmuşsa, yasaklama sahte belgeye (4734 m.17/c) dayanır.
Kararı Kim Verir?
Yasaklama kararını ihaleyi yapan idare değil, Kanunda sayılan makam verir. İdareler, yasaklamayı gerektiren bir fiili tespit ettiklerinde gereğinin yapılması için ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa, bakanlığa bağlı olmayan idarelerde ise o idarenin yetkilisine başvurmak zorundadır; karar verecek makam da Kanunda öngörülen süre içinde kararı vermek zorundadır (KİGT 28.1.1.2).
İdare türüne göre kararı veren makam
| İhaleyi yapan idare | Kararı veren makam |
|---|---|
| Bakanlık veya bakanlığa bağlı ya da ilgili kuruluş | İhaleyi yapan bakanlık veya ilgili ya da bağlı bulunulan bakanlık |
| Herhangi bir bakanlığa bağlı veya ilgili sayılmayan idare | O idarenin ihale yetkilisi |
| İl özel idaresi ve bağlı birlik, müessese ve işletmeler | İçişleri Bakanlığı |
| Belediye ve bağlı birlik, müessese ve işletmeler | Kanun ve Tebliğ metnindeki adıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı |
Kararı veren makam, yasaklananın yanında Kanunun saydığı ortak ve ortaklıklar hakkında da karar vermekle yükümlüdür. Tebliğ, idarenin beyan edilenlerin dışında başka ortak veya ortaklık bulunup bulunmadığını ilgili kamu kurumları ve meslek kuruluşlarıyla koordinasyon içinde araştırmasını da öngörür (KİGT 28.1.1.3-b). Kararı veren makam ayrıca, yasak fiil suç oluşturuyorsa Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunmak ve yargı yoluna başvurulursa verilen kararların bir örneğini bilgi için Kuruma göndermek zorundadır (KİGT 28.1.1.3-c, ç).
Yasaklama sürecinizi birlikte takip edelim
Kararın yetki, kırk beş günlük süre ve fiilin niteliği yönünden incelenmesi ve yürütmenin durdurulması talebi için hemen arayın.
Kırk Beş Günlük Süre: Kanun ve Tebliğ
Kanun, yasaklama kararının “yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırk beş gün içinde” verileceğini söyler (4734 m.58/4; 4735 m.26). Bu süre ilk düzenlemede otuz gündü. Kamu İhale Genel Tebliğine göre, 4964 sayılı Kanunla yapılan değişikliğin gerekçesinde, taşradaki ihalelere ilişkin yazışma ve karar verme sürecinin uzunluğu nedeniyle süre dolduğunda ceza verilemeyeceği gözetilerek sürenin kırk beş güne çıkarıldığı belirtilmiştir (KİGT 28.1.5.1.1).
Tebliğ, sürenin başlangıcı ve niteliği hakkında iki önemli açıklama yapar. Birincisi, kırk beş günlük sürenin başlangıcı olarak idarenin yasaklama kararının gereğinin yapılmasını bildirdiği yazının ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa ulaştığı tarih esas alınır (KİGT 28.1.4.2). İkincisi, bu süre disiplin niteliğini aşan ve yetki süresini belirleyen bir süredir. Bu nedenle süre geçirildikten sonra yasaklama kararı verilmesi mümkün değildir (KİGT 28.1.5.1.2). Süresinde tamamlanmayan yasaklama işlemleri nedeniyle görevliler hakkında disiplin ve ceza hükümleri de uygulanabilir (KİGT 28.1.5.1.3).
Kırk beş günlük sürenin hesabı
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kanundaki başlangıç | Fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen gün | 4734 m.58/4 |
| Tebliğdeki başlangıç | İdarenin bildirim yazısının bakanlığa ulaştığı tarih | KİGT 28.1.4.2 |
| Sürenin niteliği | Yetki süresi; geçtikten sonra karar verilemez | KİGT 28.1.5.1.2 |
| Resmî Gazete’ye gönderme | Karardan sonra en geç 15 gün | 4734 m.58/4 |
| Yürürlük | Yayım tarihi | 4734 m.58/4 |
Bu açıklama, firmalar için iki sonuç doğurur. Birincisi, kararın verildiği tarih ile bakanlığa ulaşan bildirim yazısının tarihi arasında kırk beş günden fazla süre varsa, bu doğrudan bir iptal sebebidir. İkincisi, Kanunun “tespit edildiği tarih” ifadesi daha erken bir başlangıca işaret edebileceği için, ihale komisyonu kararı ve teyit yazısı gibi daha erken tarihli belgeler de dava dilekçesinde ayrıca gösterilmelidir. Bu belgeler firmanın elinde değilse, mahkemeden işlem dosyasının getirtilmesi istenmelidir.
Sözleşme Aşamasında Yasaklama Süreci
Sözleşme imzalandıktan sonra yasaklama, genellikle sözleşmenin feshiyle birlikte gündeme gelir. Süreç 4735 sayılı Kanunun birbirine bağlı birkaç maddesiyle işler ve her halkanın ayrı bir şartı vardır.
Sözleşme aşamasında fesih ve yasaklama
| Durum | Fesih kuralı | Yasaklama |
|---|---|---|
| Taahhüdün yerine getirilmemesi veya işin süresinde bitirilmemesi | En az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtara rağmen devam ederse fesih (4735 m.20/a) | Mücbir sebep yoksa 4735 m.25/f ve 26 |
| Sözleşme aşamasında yasak fiil | Fesih ve kesin teminatın gelir kaydı (4735 m.20/b) | 4735 m.26 |
| İhale sürecindeki yasak fiilin sözleşmeden sonra tespiti | Fesih; işin en az yüzde 80’i bitmiş ve kamu yararı varsa tamamlatma (4735 m.21) | Tamamlatmada da 4735 m.26 uygulanır ve kesin teminat tutarında ceza alınır |
| Fesih kararının verilmesi | Fesih tarihinden itibaren 7 gün içinde karar, 5 gün içinde yükleniciye bildirim (4735 m.22) | Kırk beş günlük süre ayrıca işler |
Sözleşme aşamasındaki yasaklamada en sık tartışılan konu, fesihten önce Kanunun aradığı ihtarın yapılıp yapılmadığıdır. Süre vermeyen veya nedenleri göstermeyen bir yazı, 4735 m.20/a’daki ihtar yerine geçmez. Gecikmenin yer tesliminin geç yapılması, projelerin onaylanmaması veya ödeneğin aktarılmaması gibi idareden kaynaklanan sebeplere dayanıp dayanmadığı da bu aşamada belgelenmelidir. Fesih ve tasfiye için kamu ihale sözleşmesinin feshi yazımıza bakabilirsiniz.
Yasaklama Kararının İçeriği ve Süresinin Belirlenmesi
Kanun, yasaklama süresinin “fiil veya davranışlarının özelliğine göre” belirleneceğini söyler (4734 m.58/1). Bu ifade karar veren makama bir takdir alanı tanır: ihale ve sözleşme aşamasındaki yasak fiillerde bir yıl ile iki yıl, sözleşme imzalamamada altı ay ile bir yıl arasında. Takdirin nasıl kullanıldığı kararın gerekçesinde görünmelidir. Fiilin ağırlığı, tekrar edip etmediği, idare açısından zarar doğurup doğurmadığı ve fiilin ihale sonucunu etkileyip etkilemediği gibi hususlar tartışılmadan doğrudan üst sınırdan verilen bir karar, iptal davasında konu unsuru yönünden ele alınabilir. Kararın içeriği Resmî Gazete’ye gönderilen e-formda da yer aldığından, formdaki süre, dayanak ve ortak bilgilerinin kararla tutarlı olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir (KİGT 28.1.3).
Karar Yürürlüğe Girmeden Önceki Dönem
Fiilin tespiti ile kararın Resmî Gazete’de yayımlanması arasındaki dönemde de sonuçlar doğar. İhale sırasında veya sonrasında yasak fiilde bulunduğu tespit edilenler, o ihaleye katılamaz ve yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idarenin sonraki ihalelerine de iştirak ettirilmez (4734 m.58/3; 4735 m.26/3). Bu engel yalnızca fiili tespit eden idareyle sınırlıdır; diğer idarelerin ihalelerine katılım bu dönemde sürdürülebilir.
Başka bir idarenin yürüttüğü ihale devam ederken yasaklama kararı yayımlanırsa ne olacağını Tebliğ açıklar. İhale veya son başvuru tarihi itibarıyla hakkında yasaklama kararı bulunmayan ve teklifini kararın Resmî Gazete’de yayımından önce vermiş istekliler için, yasaklıların katılımına ilişkin yaptırımlar uygulanmaz. Bu isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır, ancak geçici teminatları iade edilir. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin her ikisinin de yasaklı çıkması hâlinde ise ihale iptal edilir (KİGT 28.1.8.2; 4734 m.40).
Yasaklıyken İhaleye Katılmanın Sonuçları
Yasaklama yürürlükteyken ihaleye katılmak hem 11 inci maddedeki katılma yasağının ihlalidir hem de 17 nci maddenin (e) bendindeki yasak fiildir. Tebliğ, durumun hangi aşamada anlaşıldığına göre sonuçları ayrı ayrı düzenler.
İhale veya son başvuru tarihinde yasaklı olan isteklinin durumu (KİGT 28.1.8.1)
| Durumun anlaşıldığı aşama | Sonuç |
|---|---|
| İhaleye katılım sırasında | İhale dışı bırakılma ve geçici teminatın gelir kaydı |
| İhale üzerinde bırakılmış, ihale kararı onaylanmamış | Teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatın gelir kaydı |
| İhale kararı onaylanmış, sözleşme imzalanmamış | İhale kararının iptali; duruma göre kesin veya geçici teminatın gelir kaydı |
| Sözleşme imzalanmış | Sözleşmenin 4735 m.21’e göre feshi, tasfiye ve kesin teminatın gelir kaydı |
Yasaklı birinin ihaleye katılması ayrıca yeni bir yasaklama sebebidir (4734 m.17/e). Kanun yasaklıların doğrudan, dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihaleye katılamayacağını söyler (4734 m.11/1-a). Tebliğ de bu yasağa rağmen katılanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceğini tekrarlar (KİGT 28.1.9.2).
Ortak Girişimde Kim Yasaklanır?
İş ortaklığı veya konsorsiyum olarak teklif veren ortak girişimlerde, yasak fiilin ortaklardan yalnızca birine ait olması sık rastlanan bir durumdur. Kanunda bu duruma özgü bir hüküm bulunmadığından Tebliğ bir ayrım yapar (KİGT 28.1.7).
Ortak girişimde yasaklama
| Fiilin zamanı | Kim yasaklanır | Sözleşmeye etkisi |
|---|---|---|
| İhale sürecinde, sözleşme imzalanmadan önce | Fiili işleyen ve fiile iştirak eden ortaklar; iştirak yoksa yalnızca fiili işleyen ortak | Sözleşme henüz yoktur |
| İhale sürecindeki fiil sözleşmeden sonra tespit edilmişse | Fiili işleyen veya iştirak eden ortaklar | Sözleşme 4735 m.21’e göre feshedilir |
| Sözleşmenin uygulanması sırasında | Fiili işleyen veya iştirak eden ortaklar | Sözleşme feshedilir |
Bu ayrım, ortak girişimin diğer ortakları için çok önemlidir. Yasak fiile iştiraki bulunmayan bir ortağın, yalnızca aynı ortak girişimde yer aldığı için yasaklanması Tebliğdeki bu açıklamayla bağdaşmaz. Ortak girişim sözleşmesi, görev dağılımı ve teklif dosyasındaki belgelerin hangi ortak tarafından sunulduğu, iştirakin bulunmadığını göstermek için kullanılabilir. Ortak girişim ve konsorsiyumun yapısı için iş ortaklığı ve konsorsiyum yazımıza bakabilirsiniz.
Ortaklara Sirayet ve Şirketlerin İhaleye Katılması
Yasaklama kararı verilen tüzel kişi şahıs şirketiyse bütün ortakları, sermaye şirketiyse sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları hakkında da yasaklama kararı verilir. Yasaklanan kişinin ortağı olduğu şahıs şirketi ile sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu sermaye şirketi de yasaklanır (4734 m.58/2; 4735 m.26/2). Tebliğ, sonradan ihaleye katılan şirketler bakımından iki ek kural koyar.
- Ortaklarından biri hakkında yasaklama kararı bulunan bir şahıs şirketi ihaleye katılırsa, yasaklı ortağın hisse oranına bakılmaksızın 4734 m.11 ve 17 uyarınca işlem yapılır (KİGT 28.1.9.4).
- Bir sermaye şirketinde, yasaklı ortağın tek başına yarıdan fazla hisseye sahip olması veya yasaklı ortakların hisseleri toplamının sermayenin yarısından fazlasını oluşturması hâlinde, ihaleye katılan sermaye şirketi hakkında 4734 m.11 ve 17 uyarınca işlem yapılır (KİGT 28.1.9.4).
İkinci kural, tek tek yarı veya daha az paya sahip yasaklı ortakların toplamda çoğunluğu oluşturduğu şirketleri de kapsar. Pay devri veya yeni şirket kurulması yoluyla yasağın etkisizleştirilmeye çalışılması bu nedenle ciddi risk taşır. Sirayetin ayrıntıları için yasaklamanın ortaklara sirayeti yazımıza bakabilirsiniz.
Resmî Gazete, E-Form ve Yasaklılar Sicili
Yasaklama kararları, Kamu İhale Kurumunun internet sayfasında yer alan e-formun çıktısı alınıp doldurularak Resmî Gazete’de yayımlanmak üzere gönderilir (KİGT 28.1.3-ğ). Formda ihale kayıt numarası, kararı veren makam, yasaklananın adı soyadı veya vergi kimlik numarası ile ticaret sicilindeki tam unvanı, ortak veya ortaklıklar, kayıtlı olunan oda, yasaklama süresinin ay veya yıl olarak gösterilmesi ve yasaklamanın dayanağı bulunur (KİGT 28.1.3). Kurum, Kanunla verilen görev gereği yasaklılara ilişkin sicil tutar (4734 m.58/4).
Formdaki bilgiler davada da önem taşır. Unvanın veya vergi kimlik numarasının hatalı yazılması, sirayet edilen ortakların yanlış gösterilmesi veya sürenin dayanağıyla uyuşmaması, kararın denetiminde ele alınacak hususlardır. Resmî Gazete ilanı bu nedenle yalnızca yürürlük tarihini değil, kararın içeriğini de belgeler.
İdareler, ihale üzerinde kalan isteklinin yasaklı olup olmadığını İhale Kontrol Sisteminden teyit eder. Tebliğe göre bu kontrol yalnızca ihale üzerinde kalan için değil, bütün aday ve isteklilerle tüzel kişi isteklilerin yüzde ellisinden fazla hissesine sahip ortakları ve teklifi imzalayan yetkilileri için de yapılır; hakkında kamu davası açılanlar da bu teyidin kapsamındadır (KİGT 28.3). Sözleşmenin imzalanacağı tarihte de yasaklılık teyidi zorunludur (4734 m.42).
Kamu Davası Açılması ve Sicil
4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesindeki fiiller nedeniyle hakkında kamu davası açılmasına karar verilen gerçek ve tüzel kişiler ile bunların o işteki ortakları ve vekilleri, yargılama sonuna kadar Kanun kapsamındaki idarelerin ihalelerine katılamaz (4734 m.59/2; KİGT 28.2.1.2). Bu kişilerin ortağı olduğu şahıs şirketleri ile sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları sermaye şirketleri de aynı kapsamdadır (KİGT 28.2.1.3).
Bu yasağın kapsamı belirlenirken kamu davasının açıldığı tarihteki durum esas alınır. Sonradan pay devri veya ortaklıktan ayrılma gibi bir değişiklik olsa bile, dava açıldığı tarihte sirayet kapsamında olanlar yargılama sonuna kadar ihalelere katılamaz (KİGT 28.2.3). Hakkında kamu davası açılanlar, Cumhuriyet savcılığının yazısının Kuruma ulaştığı tarih esas alınarak listeye işlenir (KİGT 28.2.4).
Buna karşılık 6359 sayılı Kanunla 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (a) bendine “idarelerce veya mahkeme kararıyla” ibaresi eklendiğinden, hakkında yalnızca kamu davası açılmış olanlar bu bendin kapsamından çıkarılmıştır. Bu kişiler ihaleye katılırsa teklifleri değerlendirme dışı bırakılır; ancak geçici teminatları gelir kaydedilmez ve haklarında yasaklama kararı verilmez (KİGT 28.1.9.3). Yargılama bittiğinde sicilden terkin için mahkeme kararının aslı veya onaylı sureti ya da hükmün verildiği duruşma tutanağının onaylı sureti Kuruma sunulmalıdır (KİGT 28.4).
Yasaklama Nasıl Sona Erer veya Kaldırılır?
Yasaklama süreli bir yaptırımdır ve kararda ay veya yıl olarak gösterilen süre dolduğunda kendiliğinden sona erer. Aynı fiil nedeniyle ceza mahkemesi de yasaklama hükmetmişse, bu yasak idari yasaklamanın bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanır (4734 m.59/1; 4735 m.27). Mükerrer mahkûmiyette yasak süreklidir.
Süre dolmadan yasağın kalkmasının yolu mahkeme kararıdır. Yasaklama kararına karşı açılan davada yürütmenin durdurulması veya iptal kararı verilmesi hâlinde, kararın aslı veya onaylı örneği Kuruma sunulursa ilgililer yasaklılar listesinden çıkarılır. Mahkeme kararı üzerine veya idari bir işlemle yasaklama kararının kaldırılması, değiştirilmesi veya düzeltilmesi hâlinde ise kararın, yasaklamayı veren idarece Resmî Gazete’de yayımlatılması gerekir (KİGT 28.1.1.3-d). Bu nedenle mahkeme kararını aldıktan sonra kararın Kuruma sunulması ve kararı veren makamın Resmî Gazete ilanını yaptırması ayrıca takip edilmelidir.
Yasağın sona ermesi ve kaldırılması
| Yol | Ne yapılır | Dayanak |
|---|---|---|
| Sürenin dolması | Ayrı bir işlem gerekmez | 4734 m.58/1 |
| Yürütmenin durdurulması kararı | Kararın aslı veya onaylı örneğinin Kuruma sunulması; listeden çıkarılma | İYUK m.27; KİGT 28.1.1.3-d |
| İptal kararı | Kuruma sunulması; kaldırmanın Resmî Gazete’de yayımı | İYUK m.28; KİGT 28.1.1.3-d |
| Kamu davasında beraat veya düşme | Kararın aslı, onaylı sureti veya duruşma tutanağının Kuruma sunulması; terkin | KİGT 28.4 |
Kararın tebliğine bağlı olmaksızın yürürlüğe girmesi, dava süresinin de dikkatle hesaplanmasını gerektirir. Yasaklama kararına karşı dava süresi altmış gündür ve tedbiren Resmî Gazete yayım tarihinden itibaren hesaplanmalıdır (İYUK m.7). Dava açılması kararın uygulanmasını durdurmaz (İYUK m.27/1).
2886 Sayılı Kanuna Göre Verilen Yasaklamalar
Hazine taşınmazlarının satışı ve kiralanması gibi 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa tabi ihalelerde verilen yasaklamalar farklı işler. 4734 ve 4735 sayılı Kanunlara göre verilen yasaklamalar istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerini kapsar (KİGT 28.1.2-a). Buna karşılık 2886 sayılı Kanunun 84 üncü maddesine göre verilen yasaklama kararları, Resmî Gazete’de yayımlandığı kapsam ve içeriğe göre uygulanır. Yasaklama yalnızca kararı veren idarenin ihalelerine, belirli bir tür ihaleye veya 2886 sayılı Kanuna göre yapılan bütün ihalelere ilişkin olabilir (KİGT 28.1.2-b, c). Bu nedenle bir yasaklama kararının sizi hangi ihalelerden uzaklaştırdığını anlamak için önce hangi kanuna göre verildiğine bakılmalıdır. Ayrıntılar için Hazine ihalelerinde yasaklama yazımıza bakabilirsiniz.
Doğrudan Temin Alımlarında Durum
Doğrudan temin, 4734 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde sayılan ihale usulleri arasında yer almaz; ihtiyaç Kanunun 22 nci maddesinde sayılan hâllerde ilan yapılmadan ve teminat alınmadan karşılanır. Kamu İhale Genel Tebliğinde daha önce doğrudan temin usulündeki yasaklamaya ilişkin bir açıklama (28.1.10) bulunuyordu. Bu açıklama 11 Temmuz 2023 tarihli değişiklikle yürürlükten kaldırılmış ve değişiklik 1 Şubat 2024’te yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle eski kaynaklarda yer alan, doğrudan temin alımlarında yasaklama kararı verilemeyeceği yönündeki açıklamaya bugün Tebliğ dayanağı olarak atıf yapılamaz. Doğrudan temin alımına dayanan bir yasaklama kararında, Kanunun yasaklamayı ihalelerdeki ve ihale sonucu imzalanan sözleşmelerdeki fiillere bağlamasından hareketle değerlendirme dosya bazında yapılmalıdır. Usulün ayrıntıları için doğrudan temin usulü yazımıza bakabilirsiniz.
Sürecin Her Aşamasında Firmanın Yapabilecekleri
Aşamaya göre firmanın adımları
| Aşama | Firmanın adımı |
|---|---|
| Teklifin değerlendirme dışı bırakılması | On gün içinde idareye şikâyet; gerekirse KİK’e itirazen şikâyet (4734 m.55, 56) |
| Bakanlığa bildirim dönemi | İdareye ve bakanlığa belgeleriyle yazılı açıklama; ortak girişimde iştirak bulunmadığının gösterilmesi |
| Kırk beş günlük süre | Bildirim yazısının bakanlığa ulaştığı tarihin ve karar tarihinin takibi |
| Resmî Gazete yayımı | Yayım tarihinin tespiti, e-form bilgilerinin kontrolü, 60 günlük dava süresinin başlatılması |
| Dava | Yürütmenin durdurulması istemli iptal davası; ortaklar için ayrı davalar |
| Mahkeme kararı | Kararın Kuruma sunulması, listeden çıkarılma ve Resmî Gazete ilanının takibi |
Sık Yapılan Hatalar
- Değerlendirme dışı bırakma kararına karşı şikâyet yolunu kullanmayıp yasaklama kararını beklemek.
- Bakanlığa bildirim döneminde yazılı açıklama sunmamak.
- Kırk beş günlük sürenin hesabı için gereken bildirim yazısını ve tarihlerini istememek.
- Ortak girişimde fiile iştirak etmeyen ortağın durumunu ayrıca savunmamak.
- Yasak sürerken pay devri veya yeni şirketle ihalelere girmeye çalışmak.
- Kararın tebliğini bekleyerek dava süresini kaçırmak.
- Mahkeme kararından sonra kararı Kuruma sunmayı ve Resmî Gazete ilanını takip etmeyi unutmak.
- Kamu davasında beraat veya düşme kararından sonra sicilden terkin için başvurmamak.
Hukukçular Evi Yasaklama Süreçlerinde Ne Yapar?
Yasaklama süreçlerinde mümkün olan en erken aşamada devreye giriyoruz. Teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karşı şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularını hazırlıyor, bakanlığa bildirim döneminde idareye ve karar verecek makama belgeleriyle yazılı açıklama sunuyoruz. Kırk beş günlük sürenin hesabı için gereken yazışmaları takip ediyor, karar yayımlandığında e-form bilgilerini ve sirayet edilen ortakları kontrol ederek yürütmenin durdurulması istemli iptal davasını açıyoruz. Ortak girişimlerde fiile iştirak etmeyen ortakların ayrıca savunulmasını sağlıyor, mahkeme kararından sonra listeden çıkarılma ve Resmî Gazete ilanı işlemlerini, kamu davası bitince de sicilden terkini takip ediyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Kamu İhale Hukuku Rehberi
- İhale Yasaklama Kararına Karşı İptal Davası
- Yasaklama Kararının İptali Dava Dilekçesi Örneği
- İhaleden Yasaklama Kararına İtiraz: Avukatlık Hizmeti
- Yasaklamanın Kapsamı ve Ortaklara Sirayeti
- İhaleye Katılamayacak Olanlar (4734 m.11)
- İhaleyi Kazandım Ama Sözleşmeye Gelmedim
- Teminatın Gelir Kaydı
- İhale Dışı ve Değerlendirme Dışı Bırakılma
- İhaleye Fesat Karıştırma Suçu (TCK 235)
Sıkça Sorulan Sorular
İhaleden yasaklama kararı nasıl verilir?
İhaleyi yapan idare yasak fiili tespit edince durumu ilgili bakanlığa bildirir (4734 m.58/5). Kanunda sayılan makam, kırk beş gün içinde kararı verir ve en geç on beş gün içinde Resmî Gazete’ye gönderir. Karar yayım tarihinde yürürlüğe girer (4734 m.58/4).
Kırk beş günlük süre ne zaman başlar?
Kanun “fiil veya davranışın tespit edildiği tarih” der. Kamu İhale Genel Tebliğine göre başlangıç, idarenin bildirim yazısının ilgili bakanlığa ulaştığı tarihtir (KİGT 28.1.4.2). Tebliğ bu sürenin yetki süresi olduğunu ve geçtikten sonra karar verilemeyeceğini açıklar (KİGT 28.1.5.1.2).
Yasaklama kararı bana tebliğ edilir mi?
Kanun kararın Resmî Gazete’de yayımı tarihinde yürürlüğe gireceğini söyler ve ayrıca tebliğini şart koşmaz (4734 m.58/4). Bu nedenle Resmî Gazete takip edilmeli ve dava süresi tedbiren yayım tarihinden hesaplanmalıdır.
Ortak girişim ortağımın fiili yüzünden ben de yasaklanır mıyım?
Tebliğe göre ortak girişimde yasaklama, fiili işleyen ve fiile iştirak eden ortaklar hakkında verilir; iştirak yoksa yalnızca fiili işleyen ortak yasaklanır (KİGT 28.1.7). İştirakinizin bulunmadığını belgelerle göstermeniz önemlidir.
İhale sürerken yasaklandım, teklifim ne olur?
Teklifini kararın Resmî Gazete’de yayımından önce vermiş olan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır, ancak geçici teminatı iade edilir. İlk iki istekli de yasaklı çıkarsa ihale iptal edilir (KİGT 28.1.8.2).
Konkordato ilan eden firma yasaklanır mı?
Konkordato ilanı ihale dışı bırakılma sebebidir (4734 m.10/4-a), ancak Kanun bunu yasaklama sebebi saymamıştır. Sözleşme aşamasında yüklenicinin iflası hâlinde de sözleşme feshedilir, ancak yasaklama hükmü uygulanmaz (4735 m.17/b).
Hakkımda kamu davası açıldı, yasaklandım mı?
İhale aşamasındaki fiiller nedeniyle kamu davası açılanlar yargılama sonuna kadar ihalelere katılamaz (4734 m.59/2). Ancak bu bir yasaklama kararı değildir; katılırsanız teklifiniz değerlendirme dışı bırakılır, teminatınız gelir kaydedilmez ve hakkınızda yasaklama verilmez (KİGT 28.1.9.3).
Mahkeme yasağı kaldırınca ne yapmalıyım?
Yürütmenin durdurulması veya iptal kararının aslını veya onaylı örneğini Kamu İhale Kurumuna sunun; listeden çıkarılırsınız. Kaldırmanın Resmî Gazete’de yayımlatılması kararı veren idarenin görevidir (KİGT 28.1.1.3-d).
Yasaklama süresi bitince ayrıca başvuru gerekir mi?
Hayır. Yasaklama süreli bir yaptırımdır ve süre dolunca kendiliğinden sona erer. Ceza mahkemesinin verdiği bir yasaklama varsa, idari yasağın bitiminden itibaren işlemeye başlar (4734 m.59/1).
Yasaklama sürecinizi birlikte takip edelim
Kararın yetki, kırk beş günlük süre ve fiilin niteliği yönünden incelenmesi ve yürütmenin durdurulması talebi için hemen arayın.
Dava süreniz işliyor
Yasaklama kararına karşı dava süresi altmış gündür ve Resmî Gazete yayımından itibaren hesaplanmalıdır. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Kamu İhale Hukuku Rehberi · İhaleden Yasaklama Süreci · Yasaklama ve İptal Davası · Dilekçe Örnekleri · İletişim


