Doğrudan temin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinde sayılan hâllerde ihtiyacın ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın karşılanmasıdır; Kanunun 18 inci maddesindeki ihale usulleri arasında yer almaz. Bu alımlarda ihale komisyonu kurma ve yeterlik kurallarını arama zorunluluğu yoktur, ancak onay belgesi düzenlenmesi, görevlendirilen kişilerce piyasada fiyat araştırması yapılması, alımın EKAP’a kaydedilmesi ve sonucun en geç izleyen ayın onuncu gününe kadar Kuruma bildirilmesi zorunludur (Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ m.4, 5). 2026 yılında 22/d limiti büyükşehir belediyesi sınırları içindeki idareler için 1.021.827 TL, diğer idareler için 340.391 TL’dir. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.4, 5, 18, 22, 54, 62/ı ve Ek m.1; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.2; Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ (Resmî Gazete 11/7/2023, sayı 32245; yürürlük 1/2/2024; değişiklik Resmî Gazete 23/8/2024, sayı 32641); 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci Maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ (Resmî Gazete 31/12/2020, sayı 31351); Mal, Hizmet ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmelikleri m.4/3-4; Kamu İhale Tebliği (No: 2026/1), Resmî Gazete 22/1/2026, sayı 33145; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2, 7, 11 ve 20/A.
Yazı 20 Ekim 2026 tarihli mevzuat metinlerine göre yeniden hazırlanmıştır. Yazıda “Tebliğ” ifadesi aksi belirtilmedikçe Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliği ifade eder. İhale usulleriyle karşılaştırma için kamu ihale usulleri, pazarlık usulü için pazarlık usulü yazılarımıza bakabilirsiniz.
Doğrudan Temin Bir İhale Usulü Değildir
Kanun ihale usullerini sınırlı olarak sayar: idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinde açık ihale usulü, belli istekliler arasında ihale usulü veya pazarlık usulünden biri uygulanır (m.18). Doğrudan temin bu sayımda yer almaz. Kanunun tanımına göre doğrudan temin, Kanunda belirtilen hâllerde ihtiyaçların idare tarafından davet edilen isteklilerle teknik şartların ve fiyatın görüşülerek doğrudan temin edilebildiği usuldür (m.4). Uygulama yönetmelikleri de doğrudan temin yoluyla ihtiyaç karşılanmasının ancak Kanunda belirtilen özel hâllerde mümkün olduğunu tekrar eder (Yönetmelikler m.4/4).
Kanunun 22 nci maddesinin son fıkrası işleyişi şöyle özetler: bu maddeye göre yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve 10 uncu maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir. Ayrıntılı usul ve esaslar, Kanunun 53 üncü maddesine dayanılarak çıkarılan ve 1/2/2024 tarihinde yürürlüğe giren Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğde düzenlenmiştir (Tebliğ m.1, 2, 22). Tebliğde hüküm bulunmayan hâllerde Kanun ile idarenin tabi olduğu harcama belgeleri yönetmeliği uygulanır (Tebliğ m.21).
Doğrudan teminde kalkan ve kalan yükümlülükler
| Konu | Durum | Dayanak |
|---|---|---|
| İlan | Zorunlu değil; EKAP’ta duyuru yapılabilir | 4734 m.22/1; Tebliğ m.4/3, 6 |
| Teminat | Alınmaz | 4734 m.22/1; Tebliğ m.4/3 |
| İhale komisyonu | Kurulması zorunlu değil | 4734 m.22 son fıkra; Tebliğ m.4/3 |
| 10 uncu maddedeki yeterlik kuralları | Aranması zorunlu değil | 4734 m.22 son fıkra; Tebliğ m.4/3 |
| Onay belgesi | Zorunlu | Tebliğ m.4/2 |
| Piyasada fiyat araştırması | Zorunlu; belgeleri onay belgesine eklenir | 4734 m.22 son fıkra; Tebliğ m.4/2 |
| EKAP kaydı ve doğrudan temin kayıt numarası | Zorunlu | Tebliğ m.5/1 |
| Kuruma sonuç bildirimi | En geç izleyen ayın onuncu gününe kadar zorunlu | Tebliğ m.4/9 |
Kanundaki On Hâl: m.22/1 Bentleri
Doğrudan temine yalnızca 22 nci maddenin birinci fıkrasında sayılan hâllerde başvurulabilir. Bentlerden biri (d) parasal bir sınır, diğerleri ise alımın konusuna veya karşı tarafa ilişkin şartlar öngörür. Tebliğin beşinci bölümü her bent için idarenin yapması gereken tespitleri ayrı ayrı düzenler.
4734 m.22/1’deki hâller ve Tebliğdeki karşılıkları
| Bent | Hâl | Tebliğ |
|---|---|---|
| (a) | İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi | m.11 |
| (b) | Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaçla ilgili özel bir hakka sahip olması | m.12 |
| (c) | Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyum ve standardizasyon için zorunlu mal ve hizmetlerin, asıl sözleşmeye dayalı ve toplam süresi üç yılı geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan kişiden alınması | m.13 |
| (d) | Parasal limitleri aşmayan ihtiyaçlar ile temsil ağırlama kapsamındaki konaklama, seyahat ve iaşe alımları | m.14 |
| (e) | İdarenin ihtiyacına uygun taşınmaz mal alımı veya kiralanması | m.15 |
| (f) | Stoklanması ekonomik olmayan veya acil durumlarda kullanılacak ilaç, aşı, serum, kan ürünleri ile hastaya özgü tıbbi sarf, test ve tetkik sarf malzemeleri | m.16 |
| (g) | Milletlerarası tahkim davalarında idareleri temsil için avukatlık hizmeti alımları | m.17 |
| (h) | 4353 sayılı Kanunun 22 ve 36 ncı maddeleri uyarınca avukatlık hizmeti alımları ile fikri ve sınai mülkiyet haklarının tescili için hizmet alımları | m.18/a |
| (ı) | Türkiye İş Kurumunun Kanunda sayılan görevlerine ilişkin hizmet alımları | m.18/b |
| (i) | Seçim dönemlerinde Yüksek Seçim Kurulunun oy pusulası, zarf ve seçim malzemesi alımları ile yurt dışı seçim harcamaları | m.18/c |
Bent Bent Tebliğin Aradığı Tespitler
(a) bendi: tek kişiden temin
Tebliğ bu bende en ağır gerekçelendirme yükünü yükler. Alım yapılmadan önce alımın tek kişiden yapılma sebepleri ayrıntılı, net ve objektif bir biçimde ortaya konulur, bendin uygulanabilir olmasını sağlayan sebepler ayrıntılı olarak belirtilir ve bunlara ilişkin belgeler onay belgesine eklenir. Mal alımlarında ayrıca ihtiyacın niteliği, malın ayrıntılı teknik özellikleri ve kullanım amacı, bu amacı en az aynı verimlilik, etkinlik ve fonksiyonellikle karşılayabilecek başka ürün, model veya marka bulunup bulunmadığı, bulunmuyorsa sebepleri ve malı satan başka firmaların olup olmadığı tespit edilip belgelendirilir (Tebliğ m.11/1). Bir taahhüt kapsamında, sözleşme veya şartname hükümleri nedeniyle belli bir marka veya modelin alınmasının zorunlu olduğu hâllerde de bu bent uygulanabilir (Tebliğ m.11/2).
(b) bendi: özel hak sahibinden temin
Özel hak, ihtiyaçla ilgili bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal ve benzeri sebeplere dayanmalıdır; mal veya hizmet bu sebeplerle ve özel hakların korunması nedeniyle yalnızca belirli bir tedarikçi tarafından sağlanabiliyorsa bent uygulanır (Tebliğ m.12/1). Diğer usullerle temini mümkün olmayan bilimsel yayın, fikir ve sanat eseri ile belirli bir akademik kişiden eğitim gibi mal veya hizmetler bu kapsamda temin edilebilir (Tebliğ m.12/2). (a) bendindeki ayrıntılı tespit ve belgelendirme yükümlülüğü bu bentte de aynen geçerlidir (Tebliğ m.12/3).
(c) bendi: uyum ve standardizasyon
Bu bentte uyum ve standardizasyonun zorunlu olduğunu idarenin teknik birimleri tespit eder; gerekirse ilgili kurumlardan teknik yardım alınabilir (Tebliğ m.13/1). İhtiyaç, asıl sözleşmeye bağlanan alımla ilgili olarak önceden öngörülmemekle birlikte asıl ihtiyacın gereği olarak ortaya çıkmış ve tamamlayıcı nitelikte olmalı, alımlar arasında kabul edilebilir doğal bir bağlantı bulunmalıdır (Tebliğ m.13/2-3). Sözleşmelerin toplam süresi üç yılı geçemez (4734 m.22/1-c). (a) bendindeki tespitler bu bentte de yapılır (Tebliğ m.13/4) ve bu bentteki alımlarda sözleşme imzalanması zorunludur (Tebliğ m.4/5).
(d) bendi: parasal limit ve temsil ağırlama
Kurumca her yıl güncellenen parasal limitleri aşmayan mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ve temsil ağırlama faaliyetleri için yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar bu bende dayanır (Tebliğ m.14/1). İdareler günlük ve küçük ölçekli alımlar için genel bir onay belgesi düzenleyebilecekleri gibi her alım için ayrı onay belgesi de düzenleyebilir (Tebliğ m.14/2). Parasal limit, sınırları ve bölme yasağı aşağıda ayrıca ele alınmıştır.
(e), (f) ve (g) bentleri
Taşınmaz alımı veya kiralanmasında ihtiyacın gerekçesi, taşınmazın yeri ve sahip olması gereken özellikler belirlenir, rayiçler tespit edilir ve bu bilgiler onay belgesine eklenir; genel yönetim kapsamındaki idarelerde kira artışları artış zamanında yürürlükteki mevzuata göre yapılır ve sözleşmeye artış oranının nasıl belirleneceğine ilişkin hüküm konulması zorunludur (Tebliğ m.15). (f) bendi, stoklanması ekonomik olmayan veya acil durumlarda kullanılacak ilaç ve hastaya özgü tıbbi sarf malzemeleriyle sınırlıdır (Tebliğ m.16). (g) bendi yalnızca milletlerarası tahkim yoluyla çözülecek uyuşmazlıklara özgüdür; bu uyuşmazlıkların tahkim dışındaki çözüm yollarında ihtiyaç Kanunun genel hükümlerine göre karşılanır (Tebliğ m.17/2).
Danışmanlık hizmetleri de 22 nci maddedeki hâllerden biri gerçekleştiğinde Tebliğ hükümlerine göre temin edilebilir (Tebliğ m.4/7).
2026 Limitleri ve Hangi Limitin Uygulanacağı
Kanundaki eşik değerler ve parasal limitler her yıl 1 Şubat’tan geçerli olmak üzere Kurumca güncellenir (4734 m.67). Kamu İhale Tebliği (No: 2026/1) 22/1/2026 tarihli ve 33145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 1/2/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
2026 yılında 22/d limitleri (1/2/2026 itibarıyla)
| İdare | Limit | Dayanak |
|---|---|---|
| Büyükşehir belediyesi sınırları içindeki idareler | 1.021.827 TL | 4734 m.22/1-d; Kamu İhale Tebliği 2026/1 |
| Diğer idareler | 340.391 TL | 4734 m.22/1-d; Kamu İhale Tebliği 2026/1 |
| Temsil ağırlama kapsamındaki konaklama, seyahat ve iaşe | Kanunda ayrı tutar öngörülmemiştir | 4734 m.22/1-d |
Kanun limiti “büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idareler” için öngörür (m.22/1-d). Tebliğ ise idarenin tabi olduğu limitin, idarenin büyükşehir belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde bulunup bulunmadığına göre belirleneceğini düzenler. Mücavir alan sınırları içindeki bir idare, bu sınırlar dışında olan başka bir idare adına alım yapıyorsa adına alım yapılan idare için belirlenen limit uygulanır (Tebliğ m.14/5).
Limit kontrolünün aracı fiyat araştırmasıdır: parasal limitler dahilinde yapılacak alımlarda piyasada yapılan fiyat araştırması sonucunda limitlerin aşılacağı tespit edilirse ihtiyacın Kanunun ilgili hükümlerine göre ihale yoluyla temin edilmesi gerekir (Tebliğ m.14/3). Fiyat araştırmasının gerekli görülürse ilgili ihale uygulama yönetmeliğindeki yaklaşık maliyet esaslarına göre yapılabileceği, yapım işlerinde ise Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğindeki yaklaşık maliyet esaslarına göre yapılmasının zorunlu olduğu ayrıca düzenlenmiştir (Tebliğ m.4/4). Yaklaşık maliyet hesabı için yaklaşık maliyet yazımıza bakabilirsiniz.
Bölme Yasağı
Doğrudan teminde en sık denetlenen konu, ihale yoluyla alınması gereken bir ihtiyacın limit altında kalacak parçalara ayrılmasıdır. Tebliğ bunu açıkça yasaklar: Kanunun 18 inci maddesinde öngörülen ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçlar, parasal limitlerin altında kalacak şekilde adet, kısım veya gruplara bölünmek suretiyle temin edilemez (Tebliğ m.14/4). Uygulama yönetmelikleri de eşik değerlerin veya parasal limitlerin altında kalmak ya da yönetmelik hükümlerinin uygulanmasından kaçınmak amacıyla alımların kısımlara bölünemeyeceğini düzenler (Mal, Hizmet ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmelikleri m.4/3). Kanunun 5 inci maddesi ise eşik değerlerin altında kalmak amacıyla bölmeyi yasaklar ve temel usullerin açık ihale ile belli istekliler arasında ihale olduğunu hükme bağlar.
Genel onay belgesi imkânı bölme yasağının istisnası değildir. Tebliğ, genel onay belgesini “günlük ve küçük ölçekli alımlar” için öngörür (m.14/2). Aynı nitelikteki, önceden bilinen ve toplamı limiti aşan bir ihtiyacın yıl içine yayılmış ayrı onay belgeleriyle karşılanması, bu imkânın amacı dışındadır. Bölmenin varlığı değerlendirilirken alımların konusu, aynı ihtiyaca yönelik olup olmadığı, zamanı, teslim yeri ve toplam tutar birlikte dikkate alınmalıdır.
Bölme şüphesini doğuran ve gideren olgular
| Olgu | Bölme şüphesini artırır | Bölme şüphesini azaltır |
|---|---|---|
| İhtiyacın niteliği | Aynı mal veya hizmet, aynı teknik özellik | Farklı nitelikte, birbirinden bağımsız ihtiyaçlar |
| Öngörülebilirlik | Yıl başında bilinen, planlanabilir ihtiyaç | Önceden öngörülemeyen, sonradan doğan ihtiyaç |
| Zaman | Kısa aralıklarla art arda yapılan alımlar | Ayrı dönemlerde ortaya çıkan ihtiyaçlar |
| Tutar | Her biri limitin hemen altında, toplamı limitin katları | Toplamı da limit içinde kalan alımlar |
| Belgeler | Aynı tedarikçiye ardışık siparişler | Her alım için ayrı ihtiyaç tespiti ve fiyat araştırması |
Yıllık Yüzde On Tavanı ve Kurul Uygun Görüşü
Kanunun 21 ve 22 nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin yüzde onunu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz (4734 m.62/ı). Uygulama esasları 31/12/2020 tarihli ve 31351 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1/1/2021 tarihinde yürürlüğe giren 62/ı Tebliğinde düzenlenmiştir.
62/ı Tebliğinin temel kuralları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Hangi harcamalar sayılır | 21/f pazarlıkları ile temsil ağırlama alımları hariç 22/d doğrudan teminleri | 62/ı Tebliği m.4/2 |
| Oranın hesabı | Mal, hizmet ve yapım işleri için bütçeye konulan yıllık toplam ödenek üzerinden her biri için ayrı ayrı yüzde on | 62/ı Tebliği m.4/3 |
| Uygun görüş aranmayan hâller | Ödenek tutarı ilgili limitlerin toplamını geçmiyorsa; ödeneğin yüzde onu bu toplamı geçmiyorsa toplam tutara kadar olan harcamalar için (mal ve hizmette 21/f ile 22/d limitleri, yapımda 22/d limiti) | 62/ı Tebliği m.4/5-6 |
| Başvuru şekli | EKAP üzerinden doldurulan talep formu ve talep kayıt numarasını içeren, yetkili amirce imzalı yazı | 62/ı Tebliği m.5/1 |
| Başvuruyu yapacak makam | İdarenin niteliğine göre bakan veya bakan yardımcısı ya da en üst yönetici | 62/ı Tebliği m.5/4-6 |
| Aynı yıl içinde ikinci başvuru | Haklı ve hukuken geçerli sebep olmadıkça aynı alım türünde yapılamaz | 62/ı Tebliği m.5/9 |
| Uygun görüşün kapsamı | İçinde bulunulan takvim yılı ve talep edilen hususlarla sınırlı | 62/ı Tebliği m.6/4 |
Tebliğ ayrıca, oranın aşılmasından sonra yapılan başvuruların reddedileceğini düzenler (62/ı Tebliği m.4/2). Bu nedenle idare, oranın aşılıp aşılmadığını yıl boyunca izlemeli ve aşım ihtimali doğduğunda harcamadan önce başvurmalıdır (62/ı Tebliği m.4/4).
Süreç: Onay Belgesi, Fiyat Araştırması ve EKAP Kaydı
Doğrudan temin, ihale sürecine göre hafifletilmiş olsa da şekilsiz değildir. Alımlar e-fiyat teklifi veya fiziki ortamda fiyat teklifi alınarak yapılabilir ve süreç kısmen veya tamamen EKAP üzerinden yürütülebilir (Tebliğ m.4/1). Tebliğde 23/8/2024 tarihinde yapılan değişiklikle Kurum; alım hâlleri, alım türü, yaklaşık maliyet veya tahmini alım tutarı gibi kriterleri dikkate alarak EKAP üzerinden yürütülmesi zorunlu işlemleri belirlemeye yetkili kılınmıştır. Kanunun Ek 1 inci maddesi de doğrudan teminle yapılanlar dahil bütün alım süreçlerinin EKAP üzerinden yürütülebileceğini ve Kurumun EKAP üzerinden yapılması zorunlu işlemleri belirleyebileceğini düzenler. Bu nedenle alım öncesinde Kurumun güncel EKAP duyuruları kontrol edilmelidir.
Doğrudan teminde işleyiş
| Aşama | İşlem | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 | Onay belgesi: işin nevi, niteliği, miktarı, gereken hâllerde yaklaşık maliyeti, kullanılabilir ödenek ve tertibi, avans ve fiyat farkı şartları; harcama yetkilisinin imzası | Tebliğ m.3/1-g, 4/2 |
| 2 | Harcama yetkilisince görevlendirilen kişilerce piyasada fiyat araştırması; belgelerin dayanaklarıyla onay belgesine eklenmesi | 4734 m.22; Tebliğ m.4/2-4 |
| 3 | Alımın EKAP’a kaydı ve doğrudan temin kayıt numarası; e-fiyat teklifinde aranan kriterler, şartname ve sözleşme tasarısının kayıt sırasında yüklenmesi | Tebliğ m.5 |
| 4 | İsteğe bağlı EKAP duyurusu (en az 24 saat) veya e-posta, telefon, faks ya da EKAP üzerinden davet | Tebliğ m.6 |
| 5 | Fiyat tekliflerinin alınması ve değerlendirilmesi | Tebliğ m.8, 10 |
| 6 | Gerekiyorsa sözleşme; (d) bendinde yasaklılık kontrolü | Tebliğ m.4/5, 4/8 |
| 7 | En geç izleyen ayın onuncu gününe kadar Kuruma sonuç bildirimi | Tebliğ m.4/9 |
Duyuru yapılırsa, duyuru tarihi ve saati ile son teklif tarihi ve saati arasında en az yirmi dört saatlik süre bulunmalıdır; Kurumun belirlediği formata uymayan duyurular yayımlanmaz ve duyuru yapılmış olması idareye alım yapma yükümlülüğü getirmez (Tebliğ m.6/1-3). Fiyat farkı öngörülecekse bu husus fiyat araştırması aşamasında belirtilerek teklifler alınmalıdır (Tebliğ m.4/4).
e-Fiyat Teklifi ile Alım
e-fiyat teklifi, EKAP üzerinden hazırlanarak gönderilen tekliftir (Tebliğ m.3/1-d). Teklif verecek kişinin EKAP’a kayıtlı olması zorunludur; e-ihale için EKAP’a kayıtlı olanların yeniden kayıt yaptırması gerekmez, ancak yalnızca doğrudan temin için yapılan kayıt e-ihale kaydı yerine geçmez (Tebliğ m.7).
e-fiyat teklifinde kurallar
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Gönderim | Son teklif tarih ve saatine kadar e-imza veya Kurumca belirlenen doğrulama yöntemiyle | Tebliğ m.8/1 |
| İçerik | Yalnızca teklif edilen fiyat gönderilir | Tebliğ m.8/2 |
| Geri çekme | Son teklif saatine kadar geri çekilip yeniden teklif verilebilir | Tebliğ m.8/4 |
| Açılış | Teklifler şifreli saklanır, son teklif saatinden sonra EKAP’ta açılır | Tebliğ m.8/5 |
| Geç teklif | Süresinde gönderilmeyen teklif değerlendirmeye alınmaz | Tebliğ m.8/6 |
| Eksiltme | Duyuruda belirtilmişse ilk fiyatlar üzerinden yapılabilir | Tebliğ m.8/7 |
| Belge isteme | Kriter aranıyorsa belgeler için makul süre verilir; en uygun tekliften başlayarak sırayla veya hepsinden birlikte istenebilir | Tebliğ m.8/8 |
| Sözleşmeye davet ve sonuç | EKAP üzerinden yapılır ve bildirilir | Tebliğ m.8/9-10 |
Belge isteme kuralı teklif verenler açısından önemlidir. İdare belirli kriter veya teknik özellik arıyorsa bunların yer aldığı şartname ve benzeri belgeleri alımın EKAP kaydı sırasında yüklemek zorundadır (Tebliğ m.5/2). Belgeleri sunmak için teklif verenlere makul bir süre verilir; verilen sürede belge sunmayanların veya şartları sağlamayanların teklifleri değerlendirmeye alınmaz (Tebliğ m.8/8). Bilgi ve belgeler EKAP veya kamu kurumları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfaları üzerinden de temin veya teyit edilebilir (Tebliğ m.4/6).
Fiziki Ortamda Alım
Tekliflerin fiziki ortamda alınacağı alımlarda duyuru veya davet yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın kişilerden doğrudan teklif istenebilir; belirli kriter veya teknik özellik aranıyorsa teklif istenirken bunlar belirtilir (Tebliğ m.9). Teklifler elden, posta, elektronik posta veya faksla verilebilir; istenmişse kriterleri gösteren belgeler de sunulur. Fiziki ortamdaki alımlarda alım sonucunun teklif verenlere bildirilmesi zorunlu değildir (Tebliğ m.10). Bu fark, e-fiyat teklifiyle yapılan alımlarda sonucun EKAP üzerinden bildirilmesi zorunluluğuyla birlikte okunmalıdır (Tebliğ m.8/10).
Sözleşme, Yasaklılık Kontrolü, Bildirim ve İş Deneyim Belgesi
Alım sonrası yükümlülükler
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Sözleşme | Teslimi, sunumu veya yapımı belli bir süre gerektiren alımlar ile (c) bendindeki alımlarda zorunlu | Tebliğ m.4/5 |
| Yasaklılık kontrolü | (d) bendindeki alımlarda Kurumun yasaklılar listesi kontrol edilir; listedeki kişiden alım yapılmaz. Diğer bentlerde yasaklılık teyidi yapılmaz | Tebliğ m.4/8 |
| Sonuç bildirimi | En geç alımın yapıldığı ayı izleyen ayın onuncu gününe kadar Kuruma | Tebliğ m.4/9 |
| İş deneyim belgesi | Bedel içeren bir sözleşme kapsamındaki alımlarda uygulama yönetmelikleri çerçevesinde düzenlenebilir | Tebliğ m.4/10 |
| Yasaklama | 4734 m.58 ve 4735 m.26 uygulanmaz; TCK’ya göre ceza sorumluluğu saklıdır | Tebliğ m.19 |
| İstisna alımlar | Kanundan istisna olup doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımlar da EKAP’ta yürütülebilir; kayıt numarası ve sonuç bildirimi zorunludur | Tebliğ m.20/2-4 |
Yasaklama hükümlerinin uygulanmaması, doğrudan temin ilişkisinde yükleniciyi her türlü sonuçtan kurtarmaz; Tebliğ ceza sorumluluğunun saklı olduğunu açıkça belirtir (m.19). Kamu İhale Genel Tebliğindeki doğrudan temin yasaklaması ve doğrudan temin kayıt formuna ilişkin açıklamalar 11/7/2023 tarihli değişiklikle yürürlükten kaldırılmış, konu Doğrudan Temin Tebliğinde düzenlenmiştir. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ise kapsamını “Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihaleler sonucunda düzenlenen sözleşmeler” olarak belirler (4735 m.2); doğrudan temin sözleşmelerinde gecikme, kabul ve ödeme gibi hususların sözleşmenin kendisinde açıkça düzenlenmesi bu nedenle önem taşır. İhale yasakları için ihalede yasak fiil ve davranışlar yazımıza bakabilirsiniz.
Doğrudan Temine Karşı Hangi Yol İzlenir?
Kanunun şikâyet ve itirazen şikâyet düzeni “ihale sürecindeki” hukuka aykırı işlem ve eylemlere karşı öngörülmüştür (m.54) ve doğrudan temin, 18 inci maddede sayılan ihale usullerinden biri değildir. Bu nedenle bir doğrudan temin işlemine karşı izlenecek yol, ihaleye ilişkin başvuru sürelerine göre değil, işlemin niteliğine göre belirlenmelidir. Teklif veren veya menfaati etkilenen kişi, idari dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan isteyebilir; bu başvuru dava süresini durdurur ve otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m.11). İptal davası, idari işlem nedeniyle menfaati ihlal edilenler tarafından açılabilir (İYUK m.2/1-a).
Dava açma süresi genel kural olarak altmış gündür (İYUK m.7). İhale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ise ivedi yargılama usulü uygulanır ve süre otuz gündür (İYUK m.20/A). Doğrudan temin işlemlerinin bu kapsamda sayılıp sayılmayacağı somut işleme göre tartışılabileceğinden, hak kaybı yaşamamak için otuz günlük süre esas alınarak hareket edilmesi daha güvenlidir. Ayrıntı için ivedi yargılama usulü ve idari işlemin iptali dava dilekçesi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Doğrudan temin dosyanız denetime hazır mı?
Bent gerekçesi, fiyat araştırması, bölme riski ve yüzde on tavanı birlikte incelenmelidir. Değerlendirme dışı bırakılan teklifler için idareye başvuru süresi de işler.
Örnek 1: e-Fiyat Teklifinin Makul Süre Verilmeden Değerlendirme Dışı Bırakılmasına Karşı Başvuru
İlk örnekte (d) bendine göre EKAP’ta duyurulan bir alımda en düşük e-fiyat teklifini veren firmadan, duyuruda ve EKAP’a yüklenen şartnamede yer almayan bir belge birkaç saat içinde istenmiş, belge ertesi gün sunulunca teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır. Firma İYUK m.11 uyarınca idareye başvurur.
[İDARENİN ADI] [ÜST MAKAM / HARCAMA YETKİLİSİ] MAKAMINA
BAŞVURAN : [Şirket unvanı] — Vergi Kimlik No: […] — [Adres]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] — [Adres]
ALIM : [Doğrudan temin kayıt numarası] numaralı “[alımın adı]” alımı — 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, e-fiyat teklifi
İŞLEM : Teklifimizin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin [tarih] tarihli EKAP bildirimi
KONU : 2577 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca işlemin geri alınması ve teklifimizin değerlendirilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
İdareniz [tarih] tarihinde EKAP’ta yukarıdaki alımı duyurmuş, son teklif tarihi [tarih ve saat] olarak belirlenmiştir. Şirketimiz [tutar] TL ile en düşük e-fiyat teklifini vermiştir. [Tarih] tarihinde saat [saat]’te tarafımıza gönderilen yazı ile [belgenin adı] aynı gün saat 17.00’ye kadar istenmiştir. Bu belge ne duyuruda ne de alım kaydı sırasında EKAP’a yüklenen şartnamede yer almaktadır. Belge, ilgili kurumdan alınması gerektiğinden ertesi gün sunulmuş; teklifimiz [tarih] tarihli bildirimle değerlendirme dışı bırakılmıştır.
1. Başvuru süresinde ve yetkili makama yapılmaktadır (2577 sayılı Kanun m.2, 7, 11)
İşlem tarafımıza [tarih] tarihinde bildirilmiştir. Kanun, idari dava açılmadan önce işlemin geri alınmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istenebileceğini ve bu başvurunun dava süresini durduracağını öngörmektedir. En düşük teklifi veren şirketimizin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması menfaatimizi doğrudan etkilemektedir.
2. Belge sunumu için makul süre verilmesi zorunludur (Doğrudan Temin Tebliği m.8/8)
Tebliğ, alıma ilişkin belirli kriterlerin aranması durumunda bilgi ve belgelerin sunulması için teklif verenlere idarece makul bir süre verileceğini açıkça düzenlemektedir. Resmî bir kurumdan alınması gereken bir belge için birkaç saatlik süre makul değildir. İdareniz, doğrudan teminde ihale komisyonu kurulması ve yeterlik kurallarının aranması zorunlu olmadığından takdir yetkisinin geniş olduğunu düşünebilir. Ne var ki Tebliğ bu zorunlulukları kaldırmakla birlikte, idarenin belge aramayı tercih ettiği durumda uygulanacak usulü ayrıca belirlemiştir; idare bu usulle bağlıdır.
3. Aranan belge EKAP’a yüklenen belgelerde yer almamaktadır (Doğrudan Temin Tebliği m.5/2, 6)
e-fiyat teklifiyle yapılan alımlarda aranan kriterlerin yer aldığı şartname ve benzeri belgelerin alım kaydı sırasında EKAP’a yüklenmesi gerekir. Teklif verenler teklifini bu belgelere göre hazırlar. Sonradan ve yalnızca bir teklif sahibinden istenen, önceden duyurulmamış bir belge eksikliği teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına dayanak yapılamaz.
SONUÇ VE İSTEM : Teklifimizin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin işlemin geri alınmasına, [belgenin adı] dahil sunduğumuz belgeler esas alınarak teklifimizin değerlendirilmesine ve alımın şirketimiz üzerinden sonuçlandırılmasına, bu başvuru sonuçlanıncaya kadar alımın başka bir teklif sahibiyle sonuçlandırılmamasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
EKLER : EKAP duyurusu ve şartname, e-fiyat teklifi gönderim kaydı, belge isteme yazısı, sunulan belge ve sunuş kaydı, değerlendirme dışı bırakma bildirimi, vekâletname.
[Tarih]
Başvuran vekili
Av. [Ad Soyad]
Örnek 2: Limitin Altında Kalmak İçin Bölünen Alımlara Karşı Başvuru
İkinci örnekte bir idare, aynı nitelikteki bir ihtiyacı kısa aralıklarla, her biri 22/d limitinin hemen altında kalan ayrı doğrudan temin alımlarıyla karşılamaktadır. Bu alanda faaliyet gösteren ve bir ihale yapılması hâlinde teklif verecek olan firma idareye başvurur.
[İDARENİN ADI] [ÜST MAKAM / HARCAMA YETKİLİSİ] MAKAMINA
BAŞVURAN : [Şirket unvanı] — Vergi Kimlik No: […] — [Adres]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] — [Adres]
KONU : [Mal veya hizmetin adı] ihtiyacının parasal limitin altında kalacak şekilde bölünerek doğrudan teminle karşılanmasına son verilmesi ve ihtiyacın Kamu İhale Kanununun 18 inci maddesindeki usullerden biriyle ihaleye çıkarılması talebidir.
AÇIKLAMALAR
İdarenizin EKAP’ta yayımlanan duyurularından, [tarih aralığı] döneminde aynı teknik özellikteki [mal veya hizmetin adı] için [sayı] ayrı doğrudan temin alımı yapıldığı anlaşılmaktadır. Alımların her biri [tutar aralığı] TL tutarında olup 2026 yılı için idarenizin tabi olduğu [1.021.827 / 340.391] TL’lik limitin hemen altında kalmakta, toplamı ise [toplam tutar] TL’ye ulaşmaktadır. Teslim yeri ve kullanım amacı bütün alımlarda aynıdır. Şirketimiz bu alanda faaliyet göstermekte olup ihtiyaç ihaleye çıkarıldığında teklif verecektir.
1. Başvuru hakkımız bulunmaktadır (2577 sayılı Kanun m.2/1-a, 11)
İhtiyacın ihale yerine bölünmüş doğrudan teminlerle karşılanması, şirketimizin rekabete katılma imkânını ortadan kaldırmakta ve menfaatimizi doğrudan etkilemektedir. Kanun, idari dava açılmadan önce işlemin kaldırılmasının veya yeni bir işlem yapılmasının idareden istenebileceğini öngörmektedir.
2. İhale yoluyla alınması gereken ihtiyaç bölünemez (Doğrudan Temin Tebliği m.14/4; [Mal / Hizmet] Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m.4/3)
Tebliğ, Kanunun 18 inci maddesindeki ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların parasal limitlerin altında kalacak şekilde adet, kısım veya gruplara bölünerek temin edilemeyeceğini düzenlemektedir. Yönetmelik de parasal limitlerin altında kalmak amacıyla alımların kısımlara bölünmesini yasaklamaktadır. Söz konusu alımlar aynı nitelikte, aynı amaçla ve aynı teslim yerine yapılmış, ihtiyaç dönem başında bilinmektedir. İdareniz her alım için ayrı onay belgesi düzenlendiğini ve günlük, küçük ölçekli alımlar için genel onay belgesi düzenlenebildiğini ileri sürebilir. Ancak Tebliğin bu imkânı yalnızca günlük ve küçük ölçekli alımlar için tanıdığı, önceden bilinen ve toplamı limitin katlarına ulaşan bir ihtiyacın bu kapsamda değerlendirilemeyeceği açıktır.
3. Fiyat araştırması limitin aşılacağını gösterdiğinde ihaleye çıkılması zorunludur (Doğrudan Temin Tebliği m.14/3; 4734 sayılı Kanun m.5)
Tebliğe göre fiyat araştırması sonucunda limitin aşılacağı tespit edilirse ihtiyacın ihale yoluyla temin edilmesi gerekir. Kanun da açık ihale ve belli istekliler arasında ihale usullerini temel usul saymakta, idarelere rekabeti ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlama yükümlülüğü yüklemektedir.
4. Yıllık yüzde on tavanı da dikkate alınmalıdır (4734 sayılı Kanun m.62/ı; 62/ı Tebliği m.4)
22/d kapsamındaki harcamaların yıllık toplamı, Kurulun uygun görüşü olmadıkça bu amaçla konulan ödeneklerin yüzde onunu aşamaz. Aynı ihtiyacın bölünerek karşılanması bu tavanın da aşılmasına yol açabilecektir.
SONUÇ VE İSTEM : [Mal veya hizmetin adı] ihtiyacının bölünmüş doğrudan temin alımlarıyla karşılanmasına son verilmesine, kalan ihtiyacın Kamu İhale Kanununun 18 inci maddesindeki usullerden biriyle ihaleye çıkarılmasına ve başvurumuz hakkında alınan kararın tarafımıza yazılı olarak bildirilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
EKLER : EKAP doğrudan temin duyuruları ve tutar tablosu, şirketimizin faaliyet alanını gösteren belgeler, vekâletname.
[Tarih]
Başvuran vekili
Av. [Ad Soyad]
İdare ve Teklif Veren İçin Kontrol Listesi
Doğrudan teminde kontrol noktaları
| Taraf | Kontrol | Dayanak |
|---|---|---|
| İdare | Hangi bende dayanıldığı ve bendin şartları onay belgesinde gösterildi mi? | 4734 m.22; Tebliğ m.11-18 |
| İdare | (a), (b) ve (c) bentlerinde alternatif ürün ve satıcı araştırması belgelendi mi? | Tebliğ m.11/1, 12/3, 13/4 |
| İdare | (d) bendinde fiyat araştırması limiti aşıyor mu; aşıyorsa ihaleye çıkıldı mı? | Tebliğ m.14/3 |
| İdare | Aynı ihtiyaç yıl içinde limit altına bölünüyor mu? | Tebliğ m.14/4; Yönetmelikler m.4/3 |
| İdare | Yıllık yüzde on oranı izleniyor mu? | 4734 m.62/ı; 62/ı Tebliği m.4/4 |
| İdare | (d) bendinde yasaklılık kontrolü yapıldı mı? | Tebliğ m.4/8 |
| İdare | EKAP kaydı yapıldı ve sonuç izleyen ayın onuncu gününe kadar bildirildi mi? | Tebliğ m.4/9, 5/1 |
| Teklif veren | EKAP kaydı yapıldı ve e-fiyat teklifi son saatten önce gönderildi mi? | Tebliğ m.7, 8/1, 8/6 |
| Teklif veren | Aranan kriterler EKAP’a yüklenen belgelerde var mı? | Tebliğ m.5/2 |
| Teklif veren | Belge isteme yazısındaki süre makul mü; kayıt altına alındı mı? | Tebliğ m.8/8 |
Doğrudan teminde en sık görülen hatalar; (a) bendinin piyasa araştırması yapılmadan yalnızca tek satıcı beyanına dayandırılması, (c) bendinin üç yıllık toplam süre ve tamamlayıcılık şartı gözetilmeden uygulanması, aynı ihtiyacın limit altına bölünmesi, temsil ağırlama alımlarının yüzde on hesabına yanlış dahil edilmesi ve sonuç bildiriminin süresinde yapılmamasıdır.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
İdareler için doğrudan temine dayanılacak bendi, onay belgesi ve fiyat araştırması dosyasını, yüzde on tavanını ve bölme riskini Kanun, Doğrudan Temin Tebliği ve 62/ı Tebliği karşısında değerlendiriyoruz. Teklif verenler için e-fiyat teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına, bölünmüş alımlara ve doğrudan temin işlemlerine karşı idareye başvuru ve iptal davası süreçlerini yürütüyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Kamu İhale Hukuku Rehberi
- Kamu İhale Usulleri
- Pazarlık Usulü İhale
- Yaklaşık Maliyet
- Kamu İhale Kanununun Kapsamı ve İstisnalar
- Elektronik İhale, EKAP ve e-Teklif
- İhalede Yasak Fiil ve Davranışlar
- Çerçeve Anlaşma ve Münferit Sözleşme
- Yerli İstekli ve Fiyat Avantajı
- İş Deneyim Belgesi
Sıkça Sorulan Sorular
Doğrudan temin bir ihale usulü müdür?
Hayır. Kanunun 18 inci maddesi yalnızca açık ihale, belli istekliler arasında ihale ve pazarlık usulünü sayar; doğrudan temin 22 nci maddede ayrıca düzenlenmiştir.
Doğrudan temin hangi hâllerde yapılabilir?
Yalnızca 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasındaki (a) ile (i) arasındaki on bentte sayılan hâllerde.
2026 yılında doğrudan temin limiti nedir?
1/2/2026 tarihinden itibaren büyükşehir belediyesi sınırları içindeki idareler için 1.021.827 TL, diğer idareler için 340.391 TL’dir (Kamu İhale Tebliği 2026/1).
Hangi limitin uygulanacağı nasıl belirlenir?
İdarenin büyükşehir belediyesi mücavir alan sınırları içinde bulunup bulunmadığına göre; başka bir idare adına alım yapılıyorsa o idarenin limiti uygulanır (Doğrudan Temin Tebliği m.14/5).
Doğrudan teminde ihale komisyonu kurulur mu?
Zorunlu değildir; harcama yetkilisince görevlendirilen kişiler piyasada fiyat araştırması yapar (4734 m.22; Tebliğ m.4/3).
Onay belgesi zorunlu mu?
Evet. Onay belgesi düzenlenmesi ve fiyat araştırması belgelerinin onay belgesine eklenmesi zorunludur (Tebliğ m.4/2).
Doğrudan temin ilan edilir mi?
İlan zorunlu değildir; alım EKAP’ta duyurulabilir ve bu durumda duyuru ile son teklif saati arasında en az yirmi dört saat bulunmalıdır (Tebliğ m.6/1).
e-fiyat teklifine kimler katılabilir?
EKAP’a kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler; e-ihale için kayıtlı olanların yeniden kayıt yaptırması gerekmez (Tebliğ m.7).
e-fiyat teklifi sonradan değiştirilebilir mi?
Son teklif tarih ve saatine kadar geri çekilip yeniden verilebilir (Tebliğ m.8/4).
İdare belge isterse ne kadar süre verilir?
Tebliğ belirli bir gün sayısı öngörmez, makul bir süre verilmesini zorunlu tutar (Tebliğ m.8/8).
Doğrudan teminde sözleşme zorunlu mu?
Teslimi, sunumu veya yapımı belli bir süre gerektiren alımlarda ve (c) bendindeki alımlarda zorunludur (Tebliğ m.4/5).
Yasaklı firmadan doğrudan temin yapılabilir mi?
(d) bendindeki alımlarda yasaklılar listesi kontrol edilir ve listedeki kişiden alım yapılmaz; diğer bentlerde yasaklılık teyidi yapılmaz (Tebliğ m.4/8).
Doğrudan teminde yasaklama kararı verilir mi?
Hayır. 4734 m.58 ve 4735 m.26 uygulanmaz; ancak TCK’ya göre ceza sorumluluğu saklıdır (Tebliğ m.19).
Alım sonucu Kuruma ne zaman bildirilir?
En geç alımın yapıldığı ayı izleyen ayın onuncu gününe kadar (Tebliğ m.4/9).
Doğrudan temin alımı bölünebilir mi?
Hayır. İhale yoluyla alınması gereken ihtiyaç parasal limitlerin altında kalacak şekilde bölünemez (Tebliğ m.14/4; Yönetmelikler m.4/3).
Yüzde on tavanına neler girer?
21/f pazarlıkları ile temsil ağırlama alımları hariç 22/d doğrudan teminleri; oran mal, hizmet ve yapım için ayrı ayrı hesaplanır (62/ı Tebliği m.4/2-3).
Doğrudan teminden iş deneyim belgesi alınabilir mi?
Bedel içeren bir sözleşme kapsamındaki alımlarda uygulama yönetmelikleri çerçevesinde düzenlenebilir (Tebliğ m.4/10).
Doğrudan temin işlemine karşı KİK’e itirazen şikâyet yapılabilir mi?
Kanunun şikâyet düzeni ihale sürecine ilişkindir ve doğrudan temin ihale usulü değildir; işleme karşı idareye başvuru ve idari dava yolu değerlendirilmelidir (4734 m.18, 54; İYUK m.11).
Doğrudan temin dosyanız denetime hazır mı?
Bent gerekçesi, fiyat araştırması, bölme riski ve yüzde on tavanı birlikte incelenmelidir. Değerlendirme dışı bırakılan teklifler için idareye başvuru süresi de işler.
Teklifiniz değerlendirme dışı mı kaldı?
e-fiyat teklifinde makul süre verilmeden yapılan işlemlere ve bölünmüş alımlara karşı başvuru için arayın. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Kamu İhale Hukuku Rehberi · İhaleden Yasaklama Süreci · Yasaklama ve İptal Davası · Dilekçe Örnekleri · İletişim
