Aşırı düşük teklifin hukuki dayanağı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesidir: ihale komisyonu, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olan teklifleri reddetmeden önce önemli bileşenlere ilişkin yazılı açıklama ister. Sınırın nerede çizileceğini Kamu İhale Kurumu belirler. Yapım işlerinde sınır değer, geçerli tekliflerin ortalaması, standart sapma ve 1,00 veya 1,20 olan N katsayısıyla hesaplanır; hizmet alımlarında 2026 için iş türüne göre 0,72 ile 0,87 arasında belirlenen R katsayısı kullanılır. Yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısına kadar olan yapım ve hizmet ihalelerinde idare, sınır değerin altındaki teklifleri açıklama istemeden reddetmeyi seçebilir; bu değerin üzerindeki ihalelerde açıklama istenmesi zorunludur. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.8, 36 ve 38; Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m.60; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m.59; Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m.58; Kamu İhale Genel Tebliği m.38, 45, 62/A ve 79; Kamu İhale Kurulunun 21/1/2026 tarihli ve 2026/DK.D-25 sayılı kararı; Kamu İhale Tebliği 2026/1.
Yazı 20 Ekim 2026 tarihli mevzuat metinleri esas alınarak yeniden hazırlanmıştır ve 9/4/2026 tarihli Tebliğ değişikliklerini içerir. Bu yazının ağırlığı sınır değer ve sorgulama aşamasıdır. Açıklamanın hangi belgelerle yapılacağı (fiyat teklifi, maliyet tespit tutanağı, kamu birim fiyatları) için aşırı düşük teklif açıklaması yazımıza bakabilirsiniz.
Kanuni Çerçeve (4734 m.38)
İhale komisyonu teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlerle ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. Komisyon; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlardaki açıklamaları dikkate alır. Açıklaması yeterli görülmeyen veya açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir (4734 m.38).
Maddenin üçüncü fıkrası 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanunla bugünkü hâlini almıştır. Kurum; işin türü, niteliği, yaklaşık maliyeti ve ihale usulüne göre sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin açıklama istenmeksizin sonuçlandırılabilmesine ve yaklaşık maliyeti eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işlerinde sınır değerin altındaki tekliflerin açıklama istenmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu düzenlemeleri esas alır.
İş türüne göre aşırı düşük teklif rejimi
| İş türü | Sınır değer | Sorgulama kuralları |
|---|---|---|
| Yapım işleri | Ortalama, standart sapma ve N katsayısıyla hesaplanır | Yapım Yön. m.60; KİGT 38, 45 |
| Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet | Kâr hariç yaklaşık maliyet | Hizmet Yön. m.59; KİGT 79 |
| Diğer hizmet alımları | Yaklaşık maliyet, geçerli teklifler ve R katsayısıyla hesaplanır | Hizmet Yön. m.59; KİGT 79 |
| Mal alımları | Yönetmelikte sayısal sınır değer yok; komisyon diğer teklifler ve yaklaşık maliyete göre tespit eder | Mal Yön. m.58; 2026’dan beri KİGT 79 (KİGT 62/A.1) |
Aşırı Düşük Teklifin İhale Sürecindeki Yeri
Aşırı düşük teklif değerlendirmesi ihale sürecinde belirli bir sıraya oturur. Sınır değer ilk oturumdaki geçerli tekliflerle hesaplanır; sorgulama ise tekliflerin 37 nci maddeye göre değerlendirilmesinden sonra yapılır.
Değerlendirme sırası
| Aşama | Yapılan işlem | Dayanak |
|---|---|---|
| İlk oturum | Zarflar açılır; teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun teklifler “geçerli teklif” olarak belirlenir; yaklaşık maliyet açıklanır | 4734 m.36; KİGT 45.1.1.5 |
| Sınır değer | Geçerli tekliflerle sınır değer hesaplanır | Yapım Yön. m.60/1; Hizmet Yön. m.59/1 |
| Ayrıntılı değerlendirme | Belge eksiklikleri, yeterlik ve dokümana uygunluk incelenir | 4734 m.37 |
| Aşırı düşük teklif | Sınır değerin altındaki tekliflerden açıklama istenir veya dokümandaki seçeneğe göre teklifler reddedilir | 4734 m.38 |
| İhale kararı | Ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir; ret gerekçeleri bildirilir | 4734 m.40, 41; KİGT 45.1.16 |
Açıklama İstenir mi, Doğrudan Ret mi?
Yapım ve hizmet yönetmelikleri aynı iki seçeneği düzenler. İhale ilanında ve dokümanında belirtilmek kaydıyla ya (a) sınır değerin altındaki tekliflerden açıklama istenir, ya da (b) sınır değerin altındaki teklifler açıklama istenmeksizin reddedilir (Yapım Yön. m.60/2; Hizmet Yön. m.59/2).
Hangi seçenek uygulanır (2026 tutarlarıyla)
| Yaklaşık maliyet | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Eşik değerin yarısına eşit veya üzerinde | Açıklama istenmesi zorunlu | Yapım Yön. m.60/3; Hizmet Yön. m.59/3 |
| Eşik değerin yarısına kadar | İdare açıklama istemeyi veya açıklama istemeden reddetmeyi seçer ve dokümanda gösterir | Yapım Yön. m.60/4; Hizmet Yön. m.59/4 |
| Kurumun listesinde yer alan alımlar | Açıklama istenmeksizin ret zorunlu | Yapım Yön. m.60/5; Hizmet Yön. m.59/5 |
2026 eşik değerlerine göre bu sınır, yapım işlerinde 686.924.429 TL’nin yarısı olan yaklaşık 343.462.214 TL’dir. Hizmet alımlarında genel ve özel bütçeli idareler için 18.734.124 TL’nin yarısı olan 9.367.062 TL, diğer idareler için 31.223.628 TL’nin yarısı olan 15.611.814 TL’dir (4734 m.8; Kamu İhale Tebliği 2026/1).
Hangi seçeneğin uygulandığı ilan ve idari şartnameden okunur. Açıklama istenmeksizin ret seçeneğinin uygulandığı bir ihalede sınır değerin altında kalan teklif, ne kadar savunulabilir olursa olsun açıklama fırsatı verilmeden elenir. Bu nedenle teklif fiyatı belirlenmeden önce dokümandaki seçenek kontrol edilmelidir; seçeneğin mevzuata aykırı belirlendiği düşünülüyorsa itiraz doküman şikâyeti süresi içinde yapılmalıdır.
Teklifiniz sınır değerin altında mı kaldı?
Dosyanızın ilgili kanun, yönetmelik ve süreler yönünden incelenmesi ve başvuru yollarının zamanında kullanılması için hemen arayın.
Yapım İşlerinde Sınır Değer Hesabı (KİGT 45.1.1)
Yapım işlerinde sınır değer, ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun bulunan geçerli teklifler üzerinden hesaplanır (KİGT 45.1.1.5). Hesap Tebliğde adım adım tarif edilmiştir.
Hesap adımları
| Adım | İşlem |
|---|---|
| 1 | Yaklaşık maliyetin yüzde 120’sinin üzerindeki ve yüzde 40’ının altındaki teklifler dışarıda bırakılarak geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması (Tort1) bulunur |
| 2 | Bu tekliflerin standart sapması (σ) hesaplanır |
| 3 | Tort1 − σ ile Tort1 + σ aralığında kalan tekliflerin ortalaması (Tort2) alınır |
| 4 | C = Tort2 / yaklaşık maliyet bulunur |
| 5 | C değerine göre Tebliğdeki ilgili eşitlikten K bulunur; 0,60 ≤ C ≤ 1,00 aralığında K = (3,2 × C − C² − 0,6) / (C + 1) |
| 6 | Sınır değer = (K × Tort2) / (C × N) |
Hesabın sınırları da Tebliğde gösterilmiştir. Yüzde 40 ile yüzde 120 aralığında tek geçerli teklif varsa Tort2 bu teklife eşittir; bu aralıkta hiç geçerli teklif yoksa sınır değer yaklaşık maliyetin yüzde 40’ıdır; hesap sonucu sınır değer yaklaşık maliyetin yüzde 40’ının altında çıkarsa da sınır değer yüzde 40 olarak belirlenir (KİGT 45.1.1.4). Kurumun internet sayfasında idarelerin kullanabileceği bir sınır değer hesaplama aracı bulunur.
Sınır değer katsayısı N (KİGT 45.1.1.1-45.1.1.3)
| İş | N |
|---|---|
| B üstyapı (bina), C sıhhi ve mekanik tesisat, D elektrik, E elektronik ve iletişim işleri ile bunların tamamlama, onarım, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri | 1,00 |
| Diğer yapım işleri | 1,20 |
| Farklı katsayılı kısımlar içeren iş | Yaklaşık maliyet içinde ağırlığı en fazla olan kısmın katsayısı |
| Bakanlıklarca belirlenen özel katsayı | 1,00 ile 1,20 arasında; ön projeyle ihale edilen üst yapı işlerinde 0,90 ile 1,10 arasında; Resmî Gazete’de ilan edilir |
Uygulanacak katsayı ihale ilanında veya davet mektubunda ve idari şartnamenin “Diğer hususlar” bölümünde belirtilir (KİGT 45.1.1.3). Hesapta ilanda yazılı olandan farklı bir katsayı kullanılması, sınır değerin ve dolayısıyla aşırı düşük teklif listesinin değişmesi sonucunu doğurur.
Tebliğdeki Örnek Hesap (KİGT 45.2)
Tebliğ, yaklaşık maliyeti 100.000 TL olan, 17 teklifin verildiği ve bunlardan 12’sinin geçerli olduğu, N katsayısının 1,20 olduğu bir ihale üzerinden hesabı gösterir. Geçerli tekliflerden 38.700 TL’lik teklif yaklaşık maliyetin yüzde 40’ının altında, 123.300 TL’lik teklif yüzde 120’sinin üzerinde olduğundan ortalamaya katılmaz.
Örnek hesabın sonuçları
| Adım | Sonuç |
|---|---|
| Tort1 (10 teklif) | 66.270,00 TL |
| Standart sapma | 20.317,05 TL |
| Aralık | 45.952,95 TL ile 86.587,05 TL |
| Tort2 (8 teklif) | 63.237,50 TL |
| C | 0,632 |
| K | 0,627 |
| Sınır değer | (0,627 × 63.237,50) / (0,632 × 1,20) = 52.281,00 TL |
Bu örnekte 38.700 TL, 44.000 TL, 48.000 TL ve 49.500 TL’lik dört teklif sınır değerin altında kalır ve 4734 m.38’e göre değerlendirilir. Ara sonuçların yuvarlama kuralları da Tebliğde gösterilmiştir: ortalama ve standart sapma iki, C ve K üç ondalık basamağa yuvarlanır.
N katsayısının etkisini görmek için aynı örneği, işin bir bina işi olduğu ve katsayının 1,00 olduğu varsayımıyla yeniden hesaplamak yeterlidir. Diğer bütün adımlar aynı kalırken sınır değer (0,627 × 63.237,50) / (0,632 × 1,00) = 62.737,20 TL’ye yükselir.
Katsayının sonuca etkisi (Tebliğ örneği üzerinden hesaplanmıştır)
| N | Sınır değer | Sınır değerin altındaki teklifler |
|---|---|---|
| 1,20 | 52.281,00 TL | Dört teklif: 38.700, 44.000, 48.000 ve 49.500 TL |
| 1,00 | 62.737,20 TL | Altı teklif: ayrıca 55.000 ve 62.000 TL |
Fark küçük bir katsayı değişikliğinden doğar, ama sonucu belirleyicidir: açıklama istenmeksizin ret seçeneğinin uygulandığı bir ihalede 55.000 TL ve 62.000 TL’lik teklifler, katsayı 1,00 alındığında doğrudan elenir. Bu nedenle katsayının ilandaki ve dokümandaki değerle uyumu, sınır değere itirazın ilk kontrol noktasıdır.
Yapım İşlerinde Sorgulamanın Kapsamı
Yapım işlerinde açıklama teklifin tamamı için değil, belirli iş kalemleri ve analiz girdileri için istenir. İdare yaklaşık maliyeti hesaplarken her iş kaleminin yaklaşık maliyete oranını gösteren “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile “sıralı analiz girdileri tablosu”nu hazırlayıp ihale onay belgesine ekler (KİGT 38.1); sorgulama bu listeler üzerinden yapılır.
Sorgulama kuralları (KİGT 45.1.2)
| Konu | Kural |
|---|---|
| Sorgulanacak iş kalemleri | Kümülatif toplamı yüzde 80’e kadar olan kalemler ile yüzde 80’in aşılmasına neden olan kalem |
| Açıklama süresi | Beş iş gününden az olmamak üzere makul süre |
| Açıklama istenmeyecek girdiler | Tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının yüzde 3’üne eşit veya altında olanlar; bunların toplamı yüzde 15’i aşarsa aşan kısımdan itibaren açıklama istenir |
| İşçilik | Oranı ne olursa olsun açıklama istenmeyecek girdiler arasında sayılamaz |
| Nakliye | İşe özgü alanlara ilişkin nakliyelerde yaklaşık maliyette esas alınan mesafeler yazıda belirtilir |
| Ret gerekçesi | Yalnızca madde numarasına atıfla yetinilmez; hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu kesinleşen ihale kararında belirtilir |
Tebliğ bu kuralı bir örnekle açıklar: yaklaşık maliyeti 100.000 TL olan ihalede sıralı listede 8, 9 ve 10 numaralı kalemlerin kümülatif oranı 0,6888’dir; listeye eklendiğinde yüzde 80’in aşılmasına neden olan 4 numaralı kalem (kümülatif 0,8388) de sorgulamaya dahil edilir. Geriye kalan kalemler için açıklama istenmez (KİGT 45.1.2.3). Komisyon açıklama istenmeyecek analiz girdilerini de sorgulama yazısında belirtir; istekliler ise analizlerinde bu girdiler dahil bütün girdileri gösterir.
Tebliğe uygun açıklama yapmayan, açıklaması idarenin tanımladığı yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilerek reddedilir (KİGT 45.1.14). Ret gerekçesinin somut gösterilmesi zorunluluğu (KİGT 45.1.16), şikâyet dilekçesinin hangi noktaya yöneltileceğini de belirler.
Hizmet Alımlarında Sınır Değer ve R Katsayısı
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında kâr hariç yaklaşık maliyet sınır değer kabul edilir (KİGT 79.1.1). Diğer hizmet alımlarında sınır değer; yaklaşık maliyet, ilk oturumda geçerli olup yaklaşık maliyetin yüzde 60’ı ile yüzde 100’ü arasında kalan tekliflerin sayısı ve tutarları ile sınır değer tespit katsayısı R kullanılarak Tebliğdeki eşitlikle hesaplanır (KİGT 79.1.2). R her yıl 1 Şubat’tan geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve işin niteliğine göre farklılaştırılabilir (KİGT 79.1.3).
2026 R katsayıları (Kurul kararı 2026/DK.D-25)
| İhalenin konusu | R |
|---|---|
| Bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler | 0,87 |
| Personel ve öğrenci taşıma hizmetleri | 0,78 |
| Diğer hizmetler | 0,78 |
| Araç kiralama hizmetleri | 0,77 |
| Malzemeli yemek hizmetleri | 0,77 |
| Sigorta hizmetleri | 0,74 |
| Mühendislik hizmetleri | 0,72 |
Karar, ilanı veya duyurusu 1/2/2026 ve sonrasında yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde uygulanır. Birden fazla hizmet konusu içeren işlerde yaklaşık maliyet içinde ağırlıklı olan konunun R değeri esas alınır.
Sorgulama Yazısı: 2026 Değişikliği (KİGT 79.2.1)
9/4/2026 tarihli değişiklikle hizmet alımlarında sorgulama yazısının içeriği yeniden düzenlenmiştir; mal alımlarında da aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde 79 uncu maddedeki hükümler uygulanır (KİGT 62/A.1). İdare açıklama isterken aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin e-formu kullanır ve bu formda üç şart zorunludur.
Sorgulama yazısında zorunlu unsurlar
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Önemli bileşenler | İşin mahiyetine uygun, bütün istekliler için aynı unsurları içeren, açık ve net, tek tek sayılmış bileşenler |
| Açıklama yöntemleri | Tebliğdeki yöntemleri sınırlandıran veya dışlayan yeni yöntem belirlenemez |
| Süre | Üç iş gününden az olmamak üzere uygun süre |
| Belirsiz ibareler | “ve diğer giderler”, “gibi bileşenler”, “her türlü gider”, “tüm giderler”, “vb.” gibi ibareler kullanılamaz; kullanılırsa değerlendirmede dikkate alınmaz |
Tebliğ değerlendirme aşamasına da sınır koyar: Tebliğdeki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir; teklifler hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi gerekçelerle reddedilemez (KİGT 79.3.1). Tebliğdeki yöntemlerden biriyle açıklama yapılması fiilen mümkün değilse, istekli gerekçesini belirterek ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenmiş, açıklamaya elverişli diğer belgeleri kullanabilir (KİGT 79.3.2). Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında asgari işçilik maliyeti hesabında Kurumun İşçilik Hesaplama Modülünün kullanılması zorunludur (KİGT 79.3.3).
Örnek 1: Yanlış Sınır Değer Hesabına Şikâyet
Aşağıdaki örnek, bir bina yapım işinde ihale komisyonunun ilanda 1,00 olarak belirtilen N katsayısı yerine 1,20 kullandığı ve ilk oturumda geçersiz sayılan bir teklifi de hesaba kattığı durum için hazırlanmıştır. Köşeli parantezli yerler dosyaya göre doldurulmalıdır.
[İHALEYİ YAPAN İDARENİN ADI] [BAŞKANLIĞINA / MÜDÜRLÜĞÜNE]
ŞİKÂYET EDEN : [Şirket unvanı] — Vergi Kimlik No: […] — Adres: […]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no]
İHALE : [İKN] ihale kayıt numaralı “[işin adı]” yapım işi ihalesi
KONU : Aşırı düşük teklif sınır değerinin hatalı hesaplanması nedeniyle düzeltici işlem belirlenmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
[Tarih] tarihinde bildirilen ihale kararında sınır değer [tutar] TL olarak hesaplanmış, şirketimizin [tutar] TL’lik teklifi sınır değerin altında kaldığı gerekçesiyle [açıklama istenmeksizin reddedilmiştir / açıklama istenmiştir].
1. Hesapta ilanda belirtilen N katsayısı kullanılmamıştır (Kamu İhale Genel Tebliği m.45.1.1.1, 45.1.1.3)
İhale konusu iş Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğindeki B grubu bina işidir ve sınır değer katsayısı 1,00’dir. İhale ilanının ve idari şartnamenin [madde] maddesinde de katsayı 1,00 olarak belirtilmiştir. Komisyon ise hesapta 1,20 katsayısını kullanmıştır.
2. İlk oturumda geçersiz sayılan teklif hesaba katılmıştır (Kamu İhale Genel Tebliği m.45.1.1.5; 4734 sayılı Kanun m.36)
Tebliğe göre sınır değer hesabında yalnızca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun bulunan teklifler geçerli teklif olarak dikkate alınır. [İstekli]nin teklifi zarf açma ve belge kontrol tutanağına göre [gerekçe] nedeniyle usulüne uygun bulunmamış olduğu hâlde ortalama hesabına dahil edilmiştir.
3. Doğru hesapta teklifimiz sınır değerin üzerindedir (Kamu İhale Genel Tebliği m.45.1.1)
Geçerli teklifler ve 1,00 katsayısıyla yapılan hesapta Tort1 [tutar] TL, standart sapma [tutar] TL, Tort2 [tutar] TL, C [değer], K [değer] ve sınır değer [tutar] TL olmaktadır. Şirketimizin teklifi bu değerin üzerinde olup aşırı düşük teklif kapsamında değildir. Hesap tablosu ekte sunulmuştur.
SONUÇ VE İSTEM : Açıklanan nedenlerle sınır değerin Tebliğe ve ilana uygun olarak yeniden hesaplanması, teklifimizin değerlendirmeye alınması ve ihale kararının buna göre yeniden düzenlenmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
EKLER : İhale kararı ve bildirim, ihale ilanı, zarf açma ve belge kontrol tutanağı, sınır değer hesap tablosu, vekâletname.
[Tarih]
Şikâyet eden vekili
Av. [Ad Soyad]
Örnek 2: Hizmet Alımında Usulsüz Sorgulamaya Şikâyet
Bu örnek, açıklaması reddedilen isteklinin, sorgulama yazısında bileşenlerin belirsiz ibarelerle sayıldığı, sürenin kısa tutulduğu ve teklifinin “ticari gereklere aykırılık” gerekçesiyle reddedildiği durumda idareye yapacağı şikâyet içindir.
[İHALEYİ YAPAN İDARENİN ADI] [BAŞKANLIĞINA / MÜDÜRLÜĞÜNE]
ŞİKÂYET EDEN : [Şirket unvanı] — Vergi Kimlik No: […] — Adres: […]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no]
İHALE : [İKN] ihale kayıt numaralı “[işin adı]” hizmet alımı ihalesi
KONU : Aşırı düşük teklif açıklamamızın reddine ilişkin kararın düzeltilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
Şirketimize [tarih] tarihinde gönderilen sorgulama yazısıyla [tarih] tarihine kadar açıklama istenmiş, şirketimiz süresinde açıklama sunmuştur. [Tarih] tarihinde bildirilen ihale kararında açıklamamızın yeterli görülmediği belirtilmiştir.
1. Sorgulama yazısı Tebliğe aykırıdır (Kamu İhale Genel Tebliği m.79.2.1)
Yazıda önemli bileşenler arasında “[bileşen] ve diğer giderler” ibaresine yer verilmiştir. Tebliğe göre bu tür ibareler kullanılamaz ve kullanıldığında değerlendirmede dikkate alınmaz. Buna rağmen açıklamamız bu ibareye dayanılarak eksik bulunmuştur. Ayrıca açıklama için verilen süre [gün] iş günüdür; Tebliğ üç iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesini zorunlu tutmaktadır.
2. Usulüne uygun açıklama yapılmıştır (Kamu İhale Genel Tebliği m.79.2.2)
Sayılan bileşenlerin her biri için Tebliğde öngörülen yöntemlerle, [maliyet tespit tutanağına dayalı fiyat teklifi / kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş fiyat] kullanılarak açıklama yapılmıştır. [Somut açıklama.]
3. Teklif ticari gereklere aykırılık gerekçesiyle reddedilemez (Kamu İhale Genel Tebliği m.79.3.1)
Tebliğe göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir ve teklifler hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle reddedilemez. Kararda gösterilen gerekçe tam olarak bu niteliktedir.
SONUÇ VE İSTEM : Açıklanan nedenlerle aşırı düşük teklif açıklamamızın yeterli kabul edilerek teklifimizin değerlendirmeye alınması ve ihale kararının yeniden düzenlenmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
EKLER : Sorgulama yazısı, açıklama dosyası ve teslim kaydı, ihale kararı, vekâletname.
[Tarih]
Şikâyet eden vekili
Av. [Ad Soyad]
Teklif Öncesi ve Sorgulamada Kontrol Tablosu
Aşırı düşük teklif kontrolü
| Kontrol | Dayanak |
|---|---|
| Dokümanda açıklama mı isteniyor, doğrudan ret mi uygulanıyor? | Yapım Yön. m.60; Hizmet Yön. m.59 |
| Yaklaşık maliyet 2026 eşik değerinin yarısının altında mı? | 4734 m.8; Kamu İhale Tebliği 2026/1 |
| İlanda yazan N katsayısı veya ihale konusuna uygun R katsayısı hangisi? | KİGT 45.1.1.3; 2026/DK.D-25 |
| Hesapta yalnızca ilk oturumda geçerli bulunan teklifler mi kullanıldı? | KİGT 45.1.1.5, 79.1.2 |
| Sorgulama yazısında bileşenler tek tek ve açık mı sayıldı? | KİGT 45.1.2, 79.2.1 |
| Verilen süre yapımda beş, hizmet ve malda üç iş gününden az mı? | KİGT 45.1.2, 79.2.1 |
| Ret gerekçesi somut düzenlemeye dayanıyor mu? | KİGT 45.1.16, 79.3.1 |
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Sınır değer hesabını ilan ve Tebliğ esaslarına göre yeniden yapıyor, sorgulama yazısının mevzuata uygunluğunu denetliyor ve açıklama dosyasının hazırlanmasına destek veriyoruz. Açıklaması reddedilen veya sınır değer hatası nedeniyle elenen istekliler için şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularını hazırlıyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Kamu İhale Hukuku Rehberi
- Aşırı Düşük Teklif Açıklaması ve Tevsik Yöntemleri
- İhalede Şikâyet Başvurusu
- İtirazen Şikâyet Başvurusu
- İhale Dokümanına İtiraz ve Zeyilname
- Bütün Tekliflerin Reddedilmesi
- İhale Komisyonu ve Karar Süreci
- Teklif Mektubunun Şekil Şartları
- Yapım, Mal ve Hizmet Alımı İhalelerinin Farkı
Sıkça Sorulan Sorular
Aşırı düşük teklifin kanuni dayanağı nedir?
4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesidir. Komisyon aşırı düşük teklifleri reddetmeden önce önemli bileşenlere ilişkin yazılı açıklama ister; Kurum sınır değer ve sorgulama kriterlerini belirlemeye yetkilidir.
Sınır değer nedir?
Altında kalan tekliflerin aşırı düşük sayıldığı tutardır. Yapım işlerinde ortalama, standart sapma ve N katsayısıyla, hizmet alımlarında R katsayısıyla hesaplanır (KİGT 45.1.1, 79.1).
Yapım işlerinde sınır değer nasıl hesaplanır?
Yaklaşık maliyetin yüzde 40-120 aralığındaki geçerli tekliflerin ortalaması ve standart sapması alınır, sapma aralığındaki tekliflerin ikinci ortalaması bulunur; C ve K değerleri hesaplanarak sınır değer = (K × Tort2) / (C × N) eşitliğinden bulunur (KİGT 45.1.1).
N katsayısı kaçtır?
Bina, sıhhi ve mekanik tesisat, elektrik ile elektronik ve iletişim işlerinde 1,00; diğer yapım işlerinde 1,20. Uygulanacak katsayı ilanda ve idari şartnamede belirtilir (KİGT 45.1.1.1, 45.1.1.3).
Sınır değer yaklaşık maliyetin yüzde 40’ının altına düşebilir mi?
Hayır. Hesap sonucu yüzde 40’ın altında çıkarsa veya bu aralıkta geçerli teklif yoksa sınır değer yaklaşık maliyetin yüzde 40’ıdır (KİGT 45.1.1.4).
2026’da hizmet alımlarında R katsayısı kaçtır?
Bilgisayar sistemleri hizmetlerinde 0,87; personel ve öğrenci taşıma ile diğer hizmetlerde 0,78; araç kiralama ve malzemeli yemekte 0,77; sigortada 0,74; mühendislik hizmetlerinde 0,72 (Kurul kararı 2026/DK.D-25).
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmette sınır değer nedir?
Kâr hariç yaklaşık maliyet tutarıdır (KİGT 79.1.1).
Hangi ihalelerde açıklama istenmeden teklif reddedilebilir?
Yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısına kadar olan yapım ve hizmet ihalelerinde, idare dokümanda bu seçeneği belirtmişse; Kurumun listesindeki alımlarda ise bu seçenek zorunludur (Yapım Yön. m.60; Hizmet Yön. m.59).
2026’da açıklama istenmesi hangi tutarın üzerinde zorunludur?
Yapım işlerinde yaklaşık 343.462.214 TL, hizmet alımlarında genel ve özel bütçeli idareler için 9.367.062 TL, diğer idareler için 15.611.814 TL ve üzerindeki ihalelerde (eşik değerlerin yarısı).
Mal alımlarında sınır değer var mı?
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde sayısal bir sınır değer yoktur; komisyon diğer teklifler ve yaklaşık maliyete göre tespit eder. 9/4/2026’dan itibaren değerlendirmede Tebliğin 79 uncu maddesi uygulanır (KİGT 62/A.1).
Yapım işlerinde hangi kalemler için açıklama istenir?
Yaklaşık maliyetin yüzde 80’lik kısmını oluşturan iş kalemleri için; analiz toplamının yüzde 3’ünün altındaki girdiler için açıklama istenmez, ancak işçilik her zaman sorgulanır (KİGT 45.1.2).
Açıklama için ne kadar süre verilir?
Yapım işlerinde beş iş gününden, hizmet ve mal alımlarında üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre (KİGT 45.1.2, 79.2.1).
Sorgulama yazısında “ve diğer giderler” yazarsa ne olur?
Bu tür belirsiz ibareler kullanılamaz; kullanılırsa açıklamaların değerlendirilmesinde dikkate alınmaz (KİGT 79.2.1).
Usulüne uygun açıklama yine de reddedilebilir mi?
Tebliğdeki yöntemlerle usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir; hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi gerekçelerle reddedilemez (KİGT 79.3.1).
Sınır değer hesabına ilk oturumda elenen teklifler katılır mı?
Hayır. Sınır değer hesabında yalnızca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun bulunan teklifler geçerli teklif olarak dikkate alınır (KİGT 45.1.1.5).
Açıklama istenmeksizin ret seçeneğine nasıl itiraz edilir?
Seçenek ilan ve idari şartnamede gösterildiğinden, mevzuata aykırı olduğu düşünülüyorsa itiraz doküman şikâyeti olarak teklif verilmeden önce ve en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılmalıdır (4734 m.55).
2026 R katsayıları hangi ihalelere uygulanır?
İlanı veya duyurusu 1/2/2026 ve sonrasında yapılan, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine; birden fazla hizmet konusu varsa yaklaşık maliyet içinde ağırlıklı olan konunun katsayısı uygulanır (Kurul kararı 2026/DK.D-25).
Sıralı iş kalemleri listesi nedir?
İdarenin yaklaşık maliyeti hesaplarken her iş kaleminin yaklaşık maliyete oranını büyükten küçüğe sıralayıp kümülatif toplamıyla gösterdiği ve ihale onay belgesine eklediği listedir; yapım işlerinde sorgulanacak kalemler bu listeden belirlenir (KİGT 38.1, 45.1.2.1).
Teklifim reddedilirse gerekçe bildirilir mi?
Evet. Yapım işlerinde yalnızca madde numarasına atıf yapılmayarak hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu kesinleşen ihale kararında belirtilmelidir (KİGT 45.1.16).
Teklifiniz sınır değerin altında mı kaldı?
Dosyanızın ilgili kanun, yönetmelik ve süreler yönünden incelenmesi ve başvuru yollarının zamanında kullanılması için hemen arayın.
Süreleri kaçırmayın
Kamu ihale ve sözleşme uyuşmazlıklarında şikâyet, itirazen şikâyet ve dava süreleri kısa olabilir; bildirim veya tebliğ tarihini not edin. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Kamu İhale Hukuku Rehberi · İhaleden Yasaklama Süreci · Yasaklama ve İptal Davası · Dilekçe Örnekleri · İletişim
