Teklif Mektubunun Şekil Şartları 2026: 4734 m.30, Zarf, İmza, Aritmetik Hata ve Tamamlatma Yasağı

Teklif mektubunun şekil şartları 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 30 uncu maddesinde sayılmıştır: mektup yazılı ve imzalı sunulur; ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiği belirtilir; teklif bedeli rakam ve yazıyla birbirine uygun ve açık yazılır; üzerinde kazıntı, silinti veya düzeltme bulunmaz; ad, soyad veya ticaret unvanı yazılarak yetkili kişilerce imzalanır. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği buna T.C. kimlik veya vergi kimlik numarasını ve e-forma uygunluğu ekler. Bu unsurlardan birinin eksikliği teklifin esasını değiştiren eksiklik sayılır ve tamamlatılamaz. Zarf 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun değilse açılmadan iade edilir; birim fiyat cetvelindeki aritmetik hata teklifi doğrudan elemeye yeter. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

4734 m.30’un Dört Fıkrası

Kanunun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30 uncu maddesi dört ayrı konuyu düzenler. Uygulamada yalnızca ikinci fıkra, yani teklif mektubunun içeriği bilinir; oysa zarf, teslim zamanı ve teklifin geri alınamaması da aynı maddededir ve her birinin ihlali teklifin elenmesine yol açabilir.

Teklifin geçerlilik süresi bu maddede değil, 32 nci maddede düzenlenmiştir. Postadaki gecikme nedeniyle işleme konulmayacak tekliflerin alınış zamanı bir tutanakla tespit edilir (4734 m.30/3). Posta yolunu seçen istekli bakımından risk tamamen kendisine aittir; Kanun ölçüt olarak gönderme anını değil, idareye ulaşma anını alır.

Zarfın Şekil Şartları

Fiziki ortamda teklif alınan ihalelerde zarf, teklifin ilk süzgecidir. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır; zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir (4734 m.30/1).

Tebliğ, kapanış şartını somutlaştırır: “imzalanır ve mühürlenir” hükmü, zarfın yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp kaşesinin veya mührünün basılması şeklinde uygulanır. Ortak girişimde zarfın yapıştırılan yerinin ortaklardan herhangi biri tarafından imzalanarak kaşelenmesi veya mühürlenmesi yeterlidir (KİGT 16.1). Bu, teklif mektubundaki imza kuralından farklıdır; mektupta ortakların tamamının veya yetki verdikleri kişilerin imzası aranır.

Zarf birinci fıkraya uygun değilse sonuç ağırdır. Kanunun 36 ncı maddesine göre bu zarflar bir tutanakla belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Tebliğe göre zarfın ön ve arka yüzünün fotokopisi çekilir, zarf açılmaksızın iade edilir ve fotokopi ihale işlem dosyasında saklanır (KİGT 16.2.1). Bütün zarflar usulsüzse yaklaşık maliyet de açıklanmaz (KİGT 16.2.4).

Teklif Mektubunun Zorunlu Unsurları

Kanun teklif mektubu için beş unsur sayar ve bunları “zorunludur” ifadesiyle bağlar. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 54 üncü maddesi bu listeyi tekrarlar ve iki unsur daha ekler: Türk vatandaşları için T.C. kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişiler için vergi kimlik numarası; mektubun e-formlar esas alınarak hazırlanması. E-forma ilişkin ibare 18/5/2024 tarihli ve 32550 sayılı Resmî Gazete ile eklenmiş ve 1/8/2025’te yürürlüğe girmiştir.

Bedel unsuru iki ayrı yükümlülük içerir: bedel hem rakamla hem yazıyla gösterilmelidir ve iki yazım birbirine uygun olmalıdır. Kuruş hanesinin rakamda gösterilip yazıda atlanması, para biriminin yazılmaması veya binlik ayracının kaydırılması uyumsuzluk doğurabilir. Düzeltme yasağı ise mutlaktır; Kanun paraf atılmış düzeltmeler için bir istisna öngörmez. Hatalı mektup düzeltilmez, yeniden düzenlenir.

İmza Yetkisi, Ortak Girişim ve Konsorsiyum

Kanun imzanın yalnızca atılmasını değil, yetkili kişilerce atılmasını ve imzalayanın ad, soyad veya ticaret unvanının yazılmasını arar. Yetkinin nasıl kanıtlanacağı uygulama yönetmeliklerinde düzenlenmiştir.

Noter tasdikli imza beyannamesi şartı 18/5/2024 tarihli değişiklikle fiziki ortamda teklif alınan ihalelerle sınırlandırılmış ve bu değişiklik 1/8/2025’te yürürlüğe girmiştir (Yapım Yön. m.38). Mal alımında aynı kurallar Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 36 ncı maddesinde yer alır. Pilot ortağın tek başına attığı imza, diğer ortakların verdiği bir yetkiye dayanmıyorsa iş ortaklığı adına teklif mektubunu geçerli kılmaz.

Teklif Mektubundaki Eksiklik Tamamlatılamaz

Teklif mektubunu diğer belgelerden ayıran şey, eksikliğinin sonradan giderilememesidir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 54 üncü maddesinin beşinci fıkrasına göre teklif mektubunun e-forma uygunluk dahil şekil ve içerik bakımından gerekli niteliklere uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte eksiklik sayılır; bu eksiklik değiştirme, düzeltme veya tamamlama yoluyla giderilemez ve mektubu uygun olmayan istekli değerlendirme dışı bırakılır.

Tebliğin 16.6.1 maddesinin (a) bendi ayrımı tek cümlede kurar: tamamlatma, “geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere” teklifin esasını değiştirmeyen bilgi eksiklikleri için mümkündür. Tamamlatma yazılı istenir, dilekçe ekinde sunulur; süresinde tamamlamayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatı gelir kaydedilir (KİGT 16.6.3; 4734 m.37). Tamamlatma süresinde sunulan ve ihale tarihinden sonra düzenlenmiş belgeler, isteklinin ihale tarihi itibarıyla şartları sağladığını gösteriyorsa kabul edilir (KİGT 16.6.2).

Uyuşmazlıkta ilk soru bu nedenle şudur: eksik olan şey Kanunun 30 uncu maddesinin aradığı bir unsur mu, yoksa mektupta veya başka bir belgede yer alan ve Kanunun aramadığı bir bilgi mi? Yalnızca birincisi tamamlatma yasağının kapsamındadır.

Aritmetik Hata ve Yuvarlama

Birim fiyat teklif cetveli teklif mektubunun ekidir ve onun kadar sıkı bir rejime tabidir. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata bulunması aritmetik hata sayılır ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılır; kısmi teklife açık ihalelerde yalnızca hatalı kısma ilişkin teklif değerlendirme dışı kalır ve ihale diğer kısımlar üzerinden sonuçlandırılır (KİGT 16.5.1; Yapım Yön. m.57/7; 4734 m.37).

Son satırdaki kural, 20/11/2018 tarihli değişiklikle Tebliğe eklenmiştir. Düzeltme sonucu bulunan tutar, sınır değer hesabı hariç, isteklinin teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatı kabul edilir (KİGT 16.5.3). Aritmetik hata gerekçesiyle elenen istekli, önce farkın yazılım yuvarlamasından mı yoksa gerçek bir çarpım hatasından mı kaynaklandığını incelemelidir.

Elektronik İhalede Teklif Mektubu

4734 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesi tekliflerin sunulması ve değerlendirilmesi dahil ihale işlemlerinin EKAP üzerinden yapılabilmesine imkân verir. Bugün bu işlemler, 1/8/2025’te yürürlüğe giren Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliğine göre yürütülür.

E-teklifte zarf olmadığından birinci fıkranın zarf şartları uygulanmaz; ancak teklif mektubunun içeriğine ilişkin zorunlu unsurlar ve tamamlatma yasağı aynen geçerlidir. Teklif mektubu da e-forma göre hazırlanır (Yapım Yön. m.54/1). Elektronik ihalelerde teminata ilişkin ayrıntılar için elektronik ihalede teminat yazımıza bakabilirsiniz.

Alternatif Teklif ve Birden Fazla Teklif

Alternatif teklif yalnızca mal alımı ihalelerinde ve ihale dokümanında izin verilmişse mümkündür; alternatif teklifler de 30 uncu maddedeki şekilde hazırlanır (4734 m.30/2). Tebliğe göre idare, her teklif için ayrı teklif mektubu sunulacağını idari şartnamede belirtir; teklif fiyatları farklıysa yüksek tutarlı teklif esas alınarak tek geçici teminat verilebilir ve yeterlik her teklif için ayrı değerlendirilir (KİGT 59.2-59.4).

Alternatif teklif hâlleri dışında bir isteklinin kendisi veya başkaları adına, doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermesi yasak fiildir (4734 m.17/d). Aynı zarftan farklı bedelli iki teklif mektubu çıkması, teklifin hangi bedel üzerinden verildiğini belirsiz kılar; belirsizliğin giderilmesi ise mektubun sonradan düzeltilmesi anlamına geleceğinden mümkün değildir. Zarf kapatılmadan önce içinde yalnızca bir teklif mektubu bulunduğu ikinci bir kişi tarafından kontrol edilmelidir.

Geçerlilik Süresi ve Geçici Teminatla Bağ

Teklif mektubunda yazan bedel, teklifin geçerlilik süresi boyunca isteklinin bağlı olduğu bedeldir. Geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir; idare gerekirse teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla bu süreyi en fazla dokümandaki süre kadar uzatabilir (4734 m.32).

Teminatın ayrıntıları için geçici ve kesin teminat yazımıza bakabilirsiniz.

Danışmanlıkta İki Zarf (4734 m.51)

Danışmanlık hizmet alımlarında teklif iki ayrı iç zarf ve bir dış zarf ile sunulur. Teklif edilen bedelin yer aldığı teklif mektubu ile geçici teminat mali teklifi oluşturur ve üzerine mali teklif olduğu yazılan bir zarfa konulur; bu mektubun da 30 uncu maddedeki şartlara uygun olması zorunludur. Teknik değerlendirme için istenen diğer belgeler teknik teklif olarak ayrı zarfa konulur. Her iki zarfın üzerine isteklinin kimliği, tebligat adresi ve işin adı yazılır, yapıştırılan yerleri imzalanır ve mühürlenir; iki zarf birlikte, üzerinde idarenin adresi de bulunan bir dış zarf veya paket içinde sunulur (4734 m.51).

Teklifiniz Elendiyse: Süreler

Teklif mektubu, zarf veya aritmetik hata gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan istekli, ihale kararının bildiriminden itibaren on gün içinde (21/b ve 21/c ihalelerinde beş gün) ihaleyi yapan idareye şikâyet başvurusunda bulunabilir; idare kararına karşı Kuruma itirazen şikâyet yolu açıktır (4734 m.55, 56). Rakibin teklif mektubundaki esaslı eksikliğin tamamlatıldığını veya görmezden gelindiğini öğrenen istekli için de süre, aykırılığın farkına varıldığı veya varılması gereken tarihten başlar. Dilekçe yapısı için itirazen şikâyet dilekçesi örneği, sürelerin bütünü için şikâyet ve itirazen şikâyet yazılarımıza bakabilirsiniz.

Örnek 1: Aritmetik Hata Gerekçesine Şikâyet

Aşağıdaki örnek, teklifi birim fiyat teklif cetvelindeki yuvarlama farkı nedeniyle aritmetik hata gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan istekli için hazırlanmıştır. Köşeli parantezli yerler dosyaya göre doldurulmalıdır.

Örnek 2: Rakibin Teklif Mektubundaki Eksikliğin Tamamlatılmasına Şikâyet

Bu örnek, ihale üzerinde bırakılan rakibin teklif mektubunda Kanunen zorunlu bir unsur eksik olduğu hâlde ihale komisyonunun bu eksikliği tamamlattığı durum içindir. Örnekte rakip, iş ortaklığı olarak teklif vermiş ve teklif mektubunu yalnızca pilot ortak, diğer ortakların yetkisi olmadan imzalamıştır.

Teklif Vermeden Önce Kontrol Tablosu

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Teklif mektubu, zarf, imza yetkisi ve aritmetik hata gerekçesiyle verilen değerlendirme dışı bırakma kararlarını Kanunun ve yönetmeliğin unsur listesiyle karşılaştırıyor; şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçelerini süresi içinde hazırlıyoruz. Rakip tekliflerdeki esaslı eksikliklerin tamamlatılmasına karşı başvuruları da yürütüyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz.

İlgili Rehberler

• Kamu İhale Hukuku Rehberi
• Teklif Hazırlama ve Geçerlilik Süresi
• Elektronik İhale ve e-Teklif
• İhale Komisyonu ve Karar Süreci
• İhalede Yasak Fiil ve Davranışlar
• Ekonomik-Mali ve Mesleki-Teknik Yeterlik

Sıkça Sorulan Sorular

Teklif mektubunun şekil şartları hangi maddede düzenlenmiştir?

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 30 uncu maddesinde; yapım işlerinde ayrıca Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 54 üncü maddesinde.

Teklif mektubunda neler bulunmalıdır?

Yazılı ve imzalı olması, ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiği beyanı, rakam ve yazıyla uyumlu bedel, kazıntı, silinti ve düzeltme bulunmaması, ad, soyad veya unvanla yetkili imza (4734 m.30/2); yapımda ayrıca T.C. kimlik veya vergi kimlik numarası ve e-forma uygunluk (Yapım Yön. m.54).

Teklif mektubundaki eksiklik sonradan tamamlatılabilir mi?

Hayır. Teklif mektubunun şekil ve içerik bakımından uygun olmaması teklifin esasını değiştiren eksiklik sayılır ve değiştirme, düzeltme veya tamamlama yoluyla giderilemez (Yapım Yön. m.54/5; KİGT 16.6.1-a).

Paraflı düzeltme kabul edilir mi?

Kanun teklif mektubunda kazıntı, silinti ve düzeltme bulunmamasını zorunlu tutar ve paraf için bir istisna öngörmez (4734 m.30/2). Hatalı mektup yeniden düzenlenmelidir.

Bedeli yalnızca rakamla yazmak yeterli mi?

Hayır. Bedel rakam ve yazıyla, birbirine uygun ve açık olarak yazılmalıdır (4734 m.30/2).

Zarfın üzerine neler yazılır?

İsteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi; yapıştırılan yer imzalanır ve kaşelenir veya mühürlenir (4734 m.30/1; KİGT 16.1).

Zarf usulsüzse ne olur?

Değerlendirmeye alınmaz; ön ve arka yüzünün fotokopisi çekilerek açılmadan iade edilir (4734 m.36; KİGT 16.2.1).

Ortak girişimde zarfı kim imzalar?

Ortaklardan herhangi birinin zarfın yapıştırılan yerini imzalayıp kaşelemesi veya mühürlemesi yeterlidir (KİGT 16.1).

Ortak girişimde teklif mektubunu kim imzalar?

İş ortaklığında ortakların tamamı veya teklif vermeye yetki verdikleri kişiler (Yapım Yön. m.54/3). Konsorsiyumda her ortak imzalar ve kendi uzmanlık kısmı için teklif ettiği fiyatı ayrıca belirtir (Yapım Yön. m.54/4). E-teklifte teklif ortakların tamamı tarafından imzalanır (EKAP Yön. m.10/4).

İhale saatinden sonra gelen teklif ne olur?

Kabul edilmez ve açılmaksızın iade edilir. Posta ile gönderilen teklifin de ihale saatine kadar idareye ulaşması gerekir (4734 m.30/3).

Verdiğim teklifi geri alabilir veya değiştirebilir miyim?

Zeyilname düzenlenmesi hâli hariç hayır (4734 m.30/4). E-teklifte zeyilname hâlinde teklif geri çekilerek yeniden verilebilir (EKAP Yön. m.8/4).

Birim fiyat cetvelindeki hesap hatası ne sonuç doğurur?

Aritmetik hata sayılır ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılır; kısmi teklifte yalnızca o kısım dışarıda kalır (KİGT 16.5.1).

Excel yuvarlama farkı da aritmetik hata mıdır?

Fark toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya altındaysa ve teklif sıralaması değişmiyorsa aritmetik hata sayılmaz; komisyon birim fiyatlara göre re’sen düzeltir (KİGT 16.5.3).

Noter tasdikli imza beyannamesi her ihalede gerekir mi?

Hayır. 1/8/2025’ten itibaren bu şart tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerle sınırlıdır (Yapım Yön. m.38).

E-teklifte teklif mektubu nasıl sunulur?

Teklif mektubu ve ihaleye katılım belgesi EKAP’ta hazırlanır, e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir (EKAP Yön. m.10/1).

Danışmanlık ihalesinde teklif mektubu nereye konur?

Geçici teminatla birlikte mali teklif zarfına; teknik belgeler ayrı teknik teklif zarfına konulur ve iki zarf bir dış zarf içinde sunulur. Mektubun 30 uncu madde şartlarına uygun olması zorunludur (4734 m.51).

Teklif mektubu nedeniyle elendim, ne kadar sürem var?

İhale kararının bildiriminden itibaren on gün, 21/b ve 21/c ihalelerinde beş gün içinde idareye şikâyet başvurusu yapılmalıdır (4734 m.55).