Kamu ihalesinde birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım veya toplam hatası bugün düzeltilmez; teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılır. Kural 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alır ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.5 ile 39 uncu maddelerinde ayrıntılandırılır. Kısmi teklife açık ihalelerde yalnızca hatalı kısım elenir. Tek istisna, tablolama programının yuvarlamasından kaynaklanan, toplam teklif fiyatının binde birini aşmayan ve teklif sıralamasını değiştirmeyen farklardır; bunları komisyon birim fiyatlar üzerinden kendisi düzeltir. Aşırı düşük teklif açıklamasındaki analizlerde ise hesap hataları komisyonca düzeltilir. Bu yazı kuralı, yuvarlama hesabını, karıştırılan durumları ve itiraz yolunu madde numaralarıyla anlatır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.5, 30, 34, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 55 ve 56; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.6; Kamu İhale Genel Tebliği m.16.4.2, 16.5.1 ila 16.5.3, 16.6.1, 39.1 ila 39.3, 45.1.3 ve 45.1.8; Danıştay 13. Dairesinin 8/5/2019 tarihli ve E.2018/670, K.2019/1593 sayılı kararı.
Yazı 19 Ekim 2026 tarihli mevzuat metinleri esas alınarak yeniden hazırlanmıştır. Bilgi eksikliğinin tamamlatılması için belge ve bilgi eksikliklerinin tamamlatılması, teklif mektubunun zorunlu unsurları için teklif mektubunun şekil şartları yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kural: Hata Düzeltilmez, Teklif Elenir
Kanunun bugünkü metnine göre ilk değerlendirmeden sonra belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada isteklilerin yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanındaki şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir; uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır (4734 m.37/2).
Tebliğ aynı kuralı iki yerde tekrarlar: birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilir ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılır (KİGT 16.5.1); yapım işlerinde de birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılır (KİGT 39.3).
Aritmetik hata kuralının dayanakları
| Hüküm | İçerik |
|---|---|
| 4734 m.37/2 | Ayrıntılı değerlendirmede aritmetik hata incelenir; hatalı teklif değerlendirme dışı bırakılır |
| KİGT 16.5.1 | Çarpım ve toplamlardaki hata aritmetik hatadır; teklif doğrudan değerlendirme dışı; kısmi teklifte yalnızca o kısım |
| KİGT 16.5.2 | Ondalık basamak ve yuvarlama kuralları |
| KİGT 16.5.3 | Yazılım kaynaklı yuvarlama farkı istisnası |
| KİGT 39.1-39.3 | Yapım işlerinde ondalık basamak, yuvarlama ve eleme kuralı |
Kuralın üç özelliği uygulamada belirleyicidir. Hatanın büyüklüğü, yönü veya kasıtsızlığı sonucu değiştirmez; aritmetik hata bir bilgi eksikliği olarak tamamlatılamaz; açıklama istenerek de giderilemez, çünkü Kanun açıklama yoluyla teklif fiyatında değişiklik yapılmasını açıkça yasaklar (4734 m.37/1).
Birim Fiyat Teklif Cetveli Nedir?
Kuralın uygulama alanını doğru belirlemek için cetvelin ne olduğunu bilmek gerekir. 4735 sayılı Kanun birim fiyat sözleşmeyi, idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden düzenlenen sözleşme olarak tanımlar. Anahtar teslimi götürü bedel ve götürü bedel sözleşmelerde ise teklif, işin tamamı için isteklinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden verilir. Karma sözleşmede iş kalemlerinin bir kısmı için götürü bedel, bir kısmı için birim fiyat teklifi alınır (4735 m.6).
Bu tanım kuralın mantığını da açıklar. Birim fiyat cetvelinde miktarları idare belirler, birim fiyatları istekli yazar ve teklif bedeli bu ikisinin çarpımlarının toplamıdır. Çarpım veya toplam yanlışsa hangi rakamın isteklinin gerçek iradesi olduğu belirsizleşir: birim fiyat mı, satır tutarı mı, yoksa toplam mı. Kanun bu belirsizliği düzeltme yoluyla değil eleme yoluyla çözmeyi seçmiştir. Kural metin olarak birim fiyat teklif cetvellerine ilişkindir; bu nedenle birim fiyat ve karma işlerde birim fiyat bölümü için gündeme gelir.
Eski Düzen ve Bugünkü Metin
Kural her zaman bu kadar sert değildi. 37 nci maddenin ikinci fıkrası 2008 yılında 5812 sayılı Kanunla değiştirilmiş, aynı Kanunla maddenin son fıkrası da yürürlükten kaldırılmıştır. Uygulamada bilinen eski düzende komisyon aritmetik hatayı isteklinin birim fiyatları üzerinden düzeltir ve düzeltilmiş teklifi kabul edip etmeyeceğini istekliye sorardı. Bu yapı, isteklinin diğer teklifleri gördükten sonra düzeltilmiş teklifi kabul etmeyerek ihaleden çekilmesine imkân verdiği için eleştirilmişti. Bugünkü metinde böyle bir seçim hakkı yoktur: hata ya kapsam dışındadır ya da teklif elenir.
Tebliğdeki yazılım istisnasının da kendi tarihçesi vardır. 16.5.3 maddesi 25/1/2017 tarihinde eklenmiş, 31/3/2018 tarihinde yürürlükten kaldırılmış, 20/11/2018 tarihinde bugünkü içeriğiyle yeniden eklenmiştir. Bir uyuşmazlıkta hangi metnin uygulanacağı, ihalenin tarihine göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Neler Aritmetik Hatadır?
Kuralın çekirdeği matematiksel bir denklemdir: her satırda miktar ile birim fiyatın çarpımı tutara, satır tutarlarının toplamı da toplam teklif tutarına eşit olmalıdır. Bu denklemin bozulduğu iki durum aritmetik hatadır.
Aritmetik hata sayılan ve sayılmayan durumlar
| Durum | Nitelendirme | Dayanak |
|---|---|---|
| Bir satırda miktar ile birim fiyatın çarpımının tutardan farklı yazılması | Aritmetik hata; teklif elenir | KİGT 16.5.1, 39.3 |
| Satır tutarlarının toplamının toplam teklif tutarından farklı olması | Aritmetik hata; teklif elenir | KİGT 16.5.1, 39.3 |
| Birim fiyat ve satır tutarlarında ikiden fazla ondalık basamak kullanılması | Serbesttir; hata değildir | KİGT 16.5.2, 39.1, 39.2 |
| Tablolama programının yuvarlamasından doğan, binde biri aşmayan ve sıralamayı değiştirmeyen fark | Aritmetik hata sayılmaz; komisyon düzeltir | KİGT 16.5.3 |
| Birim fiyatın kendisinin yanlış veya düşük yazılması | Aritmetik hata değildir; teklif bağlayıcıdır ve değiştirilemez | 4734 m.30/4, 37/1 |
| Teklif mektubunda bedelin rakam ve yazıyla uyumsuz yazılması | Aritmetik hata değil, teklif mektubunun zorunlu unsuruna aykırılık | 4734 m.30/2; KİGT 16.6.1-a |
| Aşırı düşük teklif açıklamasındaki analizde çarpım veya toplam hatası | Komisyon analiz girdilerinin fiyatları üzerinden düzeltir | KİGT 45.1.8 |
Birim fiyatın yanlış yazılması ile çarpımın yanlış yapılması arasındaki fark özellikle önemlidir. Birim fiyat isteklinin teklifinin kendisidir; Kanun verilen tekliflerin zeyilname hâli dışında hiçbir sebeple geri alınamayacağını ve değiştirilemeyeceğini söyler (4734 m.30/4). Bu nedenle sehven düşük yazılmış bir birim fiyat düzeltilemez; çarpımı doğru yapılmışsa teklif o fiyatla değerlendirilir.
Yuvarlama Kuralları
Tebliğ, birim fiyat üzerinden teklif alınan bütün ihalelerde ondalık basamak kullanımını ayrıntılı biçimde düzenler. İstekliler birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpımı sonucu bulunan tutarları virgülden sonra ikiden fazla ondalık basamakla verebilir; ancak toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır, yarım kuruşun altındaki değerler dikkate alınmaz (KİGT 16.5.2; yapım işleri için KİGT 39.1, 39.2).
Tebliğdeki yuvarlama örnekleri (KİGT 16.5.2)
| Hesaplanan toplam | Teklif tutarı olarak yazılacak |
|---|---|
| 500.815,414 | 500.815,41 |
| 500.815,4149 | 500.815,41 |
| 500.815,41582 | 500.815,42 |
| 500.815,4169 | 500.815,42 |
Kısmi teklifte ayrıca iki kural vardır. Kısım tek kalemden oluşuyorsa, birim fiyatla miktarın çarpımı sonucu bulunan tutar en fazla iki ondalık basamakla verilebilir. Kısım birden fazla kalemden oluşuyorsa, kalem tutarları ikiden fazla ondalık basamakla verilebilir, ancak kısım toplamı en yakın iki ondalık basamağa yuvarlanır (KİGT 16.5.2). Hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri ise bu serbestliğin dışındadır; sosyal güvenlik mevzuatındaki hesaplama yöntemi gereği bu kalemlerin birim fiyatları ve tutarları virgülden sonra en yakın iki ondalık basamağa yuvarlanarak yazılır (KİGT 16.5.2.1).
Aritmetik hata gerekçesiyle mi elendiniz?
Dosyanızın ilgili kanun, yönetmelik ve süreler yönünden incelenmesi ve başvuru yollarının zamanında kullanılması için hemen arayın.
Tek İstisna: Yazılım Kaynaklı Yuvarlama Farkı
Tebliğin 16.5.3 maddesi, tablolama programlarının ekranda gösterdiği değer ile hesapta kullandığı değer arasındaki farktan doğan sorunları çözmek için konulmuştur. MS Excel, Numbers, Libre Office Calc ve benzeri programlarla oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları, belirli şartlarla aritmetik hata sayılmaz ve komisyonca düzeltilir.
Yazılım istisnasının şartları ve sonucu (KİGT 16.5.3)
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Kaynak | Farkın tablolama programının yuvarlamasından kaynaklanması |
| Tutar sınırı | Farkın toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması |
| Sıralama | İhalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmemesi |
| Düzeltme | Komisyon, cetvelde yazılı birim fiyatları esas alarak farkı re’sen düzeltir |
| Sonuç | Düzeltilmiş tutar teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatıdır; sınır değer hesabında kullanılmaz |
Binde bir sınırı toplam teklif fiyatı üzerinden hesaplanır. Örneğin toplam teklifi 4.000.000 TL olan bir istekli için bu sınır 4.000 TL’dir. Ancak sınırın altında kalmak tek başına yetmez: fark yazılımın yuvarlamasından kaynaklanmalı ve düzeltme teklif sıralamasını değiştirmemelidir. Elle yazılmış bir tutarın yanlış olması veya bir formülün yanlış satıra uygulanması yazılım yuvarlaması değildir; bu durumlar aritmetik hata kuralına tabidir.
Sayısal Örnekler
Aşağıdaki örnekler kuralların nasıl uygulandığını göstermek için hazırlanmıştır; rakamlar varsayımsaldır.
Üç örnek, üç sonuç
| Örnek | Cetvelde yazılan | Sonuç |
|---|---|---|
| Çarpım hatası | Miktar 1.250, birim fiyat 84,00 TL, tutar 104.000,00 TL; doğrusu 105.000,00 TL | Aritmetik hata; teklif değerlendirme dışı bırakılır |
| Ondalık serbestliği | Miktar 3, birim fiyat 12,345 TL, tutar 37,035 TL; satır toplamı doğru, toplam teklif iki ondalığa doğru yuvarlanmış | Hata yoktur; üç ondalık basamak kullanımı serbesttir |
| Yazılım yuvarlaması | Program birim fiyatı 12,35 TL gösteriyor ama hesapta 12,345 TL kullanıyor; miktar 1.000, tutar 12.345,00 TL yazılmış; toplam teklif 2.000.000 TL | Fark 5 TL, binde bir sınırı 2.000 TL; sıralama değişmiyorsa komisyon yazılı birim fiyat 12,35 TL üzerinden 12.350,00 TL’ye düzeltir |
Üçüncü örnekte düzeltme, cetvelde yazılı birim fiyat esas alınarak yapılır ve teklif tutarını artırır (KİGT 16.5.3). Düzeltilmiş tutarla teklif sıralaması değişseydi istisna uygulanmaz ve teklif aritmetik hata nedeniyle elenirdi.
Aşırı Düşük Teklif Açıklamasında Hesap Hatası
Birim fiyat teklif cetvelindeki hata ile aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan analizlerdeki hata farklı kurallara bağlıdır. Yapım işlerinde Tebliğ, analizlerde birim fiyatla miktarın çarpımı sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutarların en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanacağını, yuvarlamalar nedeniyle oluşan farkların ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceğini öngörür; düzeltme sonucu bulunan tutar ilgili iş kalemi veya grubu için teklif edilen fiyatı aşarsa teklif reddedilir (KİGT 45.1.3). Analizlerin çarpım ve toplamlarında hesaplama hatası bulunursa, analiz girdilerinin fiyatları esas alınarak hata komisyonca düzeltilir; düzeltilmiş analiz fiyatı teklif fiyatının üzerinde kalan isteklilerin teklifleri reddedilir (KİGT 45.1.8).
Teklif cetveli ile açıklama analizi arasındaki fark
| Ölçüt | Birim fiyat teklif cetveli | Aşırı düşük açıklama analizi |
|---|---|---|
| Hesap hatası | Düzeltilmez, teklif elenir | Komisyon analiz girdileri üzerinden düzeltir |
| Yuvarlama farkı | Yalnızca yazılım kaynaklı ve binde biri aşmayan fark düzeltilir | Yuvarlama farkları komisyonca düzeltilir |
| Ret sebebi | Hatanın varlığı | Düzeltilmiş analiz fiyatının teklif fiyatını aşması |
| Dayanak | 4734 m.37/2; KİGT 16.5, 39.3 | 4734 m.38; KİGT 45.1.3, 45.1.8 |
Danıştay 13. Dairesi, 8/5/2019 tarihli ve E.2018/670, K.2019/1593 sayılı kararında, aşırı düşük teklif açıklamasındaki analizlerde yapılan yuvarlama nedeniyle analiz sonuçlarının teklif fiyatını aştığı gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin Kurul kararını, analizlerde virgülden sonraki kısımların iki haneye yuvarlanarak yazılabileceği gerekçesiyle oyçokluğuyla iptal etmiştir. Karar, analizdeki yuvarlamanın teklif cetvelindeki aritmetik hatayla aynı sonuca bağlanamayacağını göstermesi bakımından önemlidir. Aşırı düşük teklif açıklaması için aşırı düşük teklif ve açıklama yazımıza bakabilirsiniz.
Kısmi Teklifte ve Teminat Yönünden Sonuçlar
Kısmi teklif verilmesine imkân tanınan ihalelerde aritmetik hata bütün teklifi düşürmez; isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılır ve ihale teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden sonuçlandırılır (KİGT 16.5.1, 39.3). Her kısmın yeterlik değerlendirmesi de ayrı yapılır. Tebliğ, bir kısımda teminatın gelir kaydını gerektiren bir durum doğarsa gelir kaydedilecek tutarın yalnızca o kısmın teklif fiyatı üzerinden belirleneceğini de açıklar (KİGT 16.4.2); ancak aşağıda görüleceği gibi aritmetik hata bu tür bir durum değildir.
Teminat yönünden Kanunun sistematiği dikkat çekicidir. 37 nci maddenin ikinci fıkrası, bilgi eksikliğini süresinde tamamlamayan isteklinin geçici teminatının gelir kaydedileceğini açıkça söyler; aynı fıkrada düzenlenen aritmetik hata için ise böyle bir sonuç öngörmez. Kanun aritmetik hata için yasaklama da öngörmemiştir. Değerlendirme dışı bırakılan isteklinin teminatı, ihale üzerinde kalan ve ikinci teklif sahibi dışındaki isteklilere ilişkin genel kural uyarınca iade edilir (4734 m.34). Aritmetik hata gerekçesiyle teminatın gelir kaydedilmesi, Kanunda dayanağı olmayan bir işlem olarak şikâyet konusu yapılabilir.
Değerlendirme Dışı Bırakma ile İhale Dışı Bırakma Farkı
Aritmetik hata nedeniyle teklif “değerlendirme dışı” bırakılır; bu, Kanunun 10 uncu maddesindeki “ihale dışı bırakma” ile aynı şey değildir. İhale dışı bırakma isteklinin kendi durumuna ilişkindir: iflas, kesinleşmiş vergi veya prim borcu, meslekten men, yanıltıcı bilgi veya sahte belge gibi. Bu hâllerin bir kısmında geçici teminat gelir kaydedilir, bir kısmında yasaklama da gündeme gelir (4734 m.10/4, 10 son fıkra, 11/4). Değerlendirme dışı bırakma ise teklifin kendisine ilişkindir: teklif dokümana uygun değildir veya cetvelinde hesap hatası vardır. Kanun aritmetik hata için ne teminatın gelir kaydını ne de yasaklamayı öngörür; sonuç yalnızca teklifin o ihalede değerlendirilmemesidir. İki kavramın farkı için ihale dışı ve değerlendirme dışı bırakılma yazımıza bakabilirsiniz.
Hizmet alımlarındaki işçilik kalemleri için konulan özel yuvarlama kuralı da bu çerçevede okunmalıdır. Tebliğ, işçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik maliyet unsurlarının hesaplama yönteminin sosyal güvenlik mevzuatıyla belirlendiğini ve bu mevzuatın emredici olduğunu belirtir; bu nedenle işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ve tutarları iki ondalık basamağa yuvarlanarak yazılır (KİGT 16.5.2.1). Bu kalemlerde ikiden fazla ondalık basamak kullanmak, diğer kalemlerdeki serbestliğe dayanılarak savunulamaz.
Aritmetik Hata ile Karıştırılan Durumlar
Teklifteki her sayısal tutarsızlık aritmetik hata değildir ve her biri farklı kurala bağlıdır. Elenen isteklinin itirazında ilk iş, tespit edilen durumun hangi kategoriye girdiğini doğru adlandırmaktır.
- Teklif mektubunda bedelin rakam ve yazıyla birbirine uygun yazılmaması, Kanunun teklif mektubu için aradığı zorunlu bir unsura aykırılıktır (4734 m.30/2). Bu eksiklik ilk oturumda tespit edilir ve tamamlatılamaz (4734 m.36, 37/2; KİGT 16.6.1-a).
- Cetvelde bir kaleme fiyat verilmemesi veya dokümandaki miktarın değiştirilmesi, çarpım veya toplam hatası değildir; teklifin ihale dokümanındaki şartlara uygunluğu yönünden değerlendirilir (4734 m.37/2).
- Birim fiyatın sehven yanlış yazılması aritmetik hata değildir; teklif bağlayıcıdır ve değiştirilemez (4734 m.30/4).
- Aşırı düşük açıklamasındaki analiz hataları komisyonca düzeltilir; sonuç analiz fiyatının teklif fiyatını aşıp aşmamasına göre belirlenir (KİGT 45.1.8).
Ayrıntılı Değerlendirmedeki Yeri ve Kararın Gerekçesi
Aritmetik hata ilk oturumda değil, ayrıntılı değerlendirme aşamasında incelenir. İlk oturumda belgeler kontrol edilir ve hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez (4734 m.36); ilk değerlendirmede belge eksikliği ve bilgi eksikliği ele alınır; ardından ayrıntılı değerlendirmede yeterlik, dokümana uygunluk ve aritmetik hata incelenir (4734 m.37/2). Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi bundan sonra gelir (4734 m.38).
Komisyonun kararı gerekçeli olmalıdır: komisyon gerekçeli kararını belirleyerek ihale yetkilisinin onayına sunar ve kararda ihalenin hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı belirtilir (4734 m.40). İhale sonucu, onay tarihini izleyen en geç üç gün içinde bütün isteklilere bildirilir ve bildirimde tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir (4734 m.41). Aritmetik hata gerekçesiyle elenen istekliye hangi satırda hangi hatanın tespit edildiğinin bildirilmemesi, gerekçe yönünden şikâyet konusu yapılabilir. Bütün teklifler değerlendirme dışı kalırsa idare ihaleyi iptal edebilir (4734 m.39).
Elenirseniz İtiraz: Sorulacak Sorular
Aritmetik hata gerekçesiyle elenen isteklinin soruları
| Soru | Dayanak |
|---|---|
| Tespit edilen fark gerçekten bir çarpım veya toplam hatası mı? | KİGT 16.5.1 |
| Fark ondalık basamak serbestliği veya doğru yuvarlama ile açıklanabiliyor mu? | KİGT 16.5.2, 39.2 |
| Fark tablolama programından kaynaklanıyor, binde biri aşmıyor ve sıralamayı değiştirmiyor mu? | KİGT 16.5.3 |
| Komisyon kararında hangi satırda hangi hatanın bulunduğu gösterilmiş mi? | 4734 m.37/2 |
| Kısmi teklifte yalnızca hatalı kısım mı elendi? | KİGT 16.5.1 |
| Hata teklif cetvelinde mi, yoksa aşırı düşük açıklama analizinde mi? | KİGT 45.1.3, 45.1.8 |
| Geçici teminat gelir kaydedildi mi; kaydedildiyse dayanağı ne? | 4734 m.34, 37/2 |
| Aynı nitelikteki farkı bulunan başka bir teklif elenmedi mi? | 4734 m.5 |
İtirazın gücü hesabın gücüne bağlıdır. Komisyon kararındaki tespit karşı hesapla, satır satır ve yuvarlama yöntemi gösterilerek sınanmalıdır. “Hata küçüktü” savunması sonuç vermez; “bu fark Kanunun kapsadığı çarpım veya toplam hatası değildir” veya “bu fark 16.5.3 kapsamında düzeltilmesi gereken bir yazılım yuvarlamasıdır” savunması hesap raporuyla desteklenirse sonuç doğurabilir. Aynı ihaledeki diğer tekliflerde benzer fark bulunup bulunmadığının görülebilmesi için şikâyet aşamasında ihale işlem dosyasının incelenmesi istenmelidir.
Başvuru yolu için şikâyet ve itirazen şikâyet, dilekçe yapısı için itirazen şikâyet başvuru dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.
Teklif Hazırlığında Kontrol Listesi
- Cetveli hazırlayan ile kontrol eden kişiyi ayırın; ikinci kontrol ilk hesabı görmeden sıfırdan yapılsın.
- Her satırda miktar ile birim fiyatın çarpımını ve satır toplamlarını ayrıca hesaplatın.
- Toplam teklif tutarını en yakın iki ondalık basamağa, yarım kuruş kuralına göre yuvarlayın.
- Tablolama programında ekranda görünen değer ile hesapta kullanılan değerin aynı olduğundan emin olun; gerekirse yuvarlama fonksiyonunu açıkça kullanın.
- Hizmet alımlarında işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerini iki ondalık basamağa yuvarlayın.
- Dokümandaki miktarların cetvele aynen aktarıldığını satır satır karşılaştırın; önceki bir ihaleden uyarlanan cetvellerde eski miktar kalmasın.
- Teklif mektubundaki bedelin rakam ve yazıyla birbirine uygun olduğunu ve cetvel toplamıyla aynı olduğunu kontrol edin.
- Son saatte fiyat değişikliği yaparsanız bütün kontrol zincirini baştan işletin.
İhale Komisyonu İçin Kontrol Noktaları
- Farkın bir çarpım veya toplam hatası mı, ondalık basamak kullanımı mı, yoksa yazılım yuvarlaması mı olduğunu elemeden önce sınıflandırın.
- Yazılım yuvarlaması iddiasında binde bir sınırını toplam teklif fiyatı üzerinden hesaplayın ve düzeltilmiş tutarla sıralamanın değişip değişmediğini kontrol edin.
- Düzeltmeyi yalnızca cetvelde yazılı birim fiyatlar üzerinden yapın ve düzeltilmiş tutarı sınır değer hesabında kullanmayın.
- Kısmi teklifte yalnızca hatalı kısmı değerlendirme dışı bırakın.
- Kararda hatalı satırı, yapılan çarpımı ve farkı açıkça gösterin.
- Aritmetik hata için teminatın gelir kaydı yoluna gitmeyin; Kanun bu sonucu öngörmez.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Aritmetik hata gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıysanız komisyon kararını, birim fiyat teklif cetvelini ve varsa aşırı düşük açıklama analizlerini satır satır inceliyor, farkın çarpım veya toplam hatası mı, ondalık basamak serbestliği mi, yoksa yazılım kaynaklı bir yuvarlama mı olduğunu karşı hesapla ortaya koyuyoruz. Süresi içinde şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularını hazırlıyor, teminatın dayanaksız gelir kaydına da ayrıca itiraz ediyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Kamu İhale Hukuku Rehberi
- Belge ve Bilgi Eksikliklerinin Tamamlatılması
- Teklif Mektubunun Şekil Şartları
- Teklif Hazırlama ve Geçerlilik Süresi
- Aşırı Düşük Teklif ve Açıklama
- İhale Komisyonu ve Karar Süreci
Sıkça Sorulan Sorular
Birim fiyat cetvelinde çarpım hatası yaptım; düzeltilebilir mi?
Hayır. Bugünkü metne göre birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır (4734 m.37/2; KİGT 16.5.1). Yalnızca tablolama programından kaynaklanan, toplam teklif fiyatının binde birini aşmayan ve sıralamayı değiştirmeyen yuvarlama farkları komisyonca düzeltilir (KİGT 16.5.3).
Aritmetik hata nedeniyle teminatım gelir kaydedilir mi?
Kanun aritmetik hata için geçici teminatın gelir kaydını öngörmez; aynı fıkrada bu sonucu yalnızca bilgi eksikliğini süresinde tamamlamayanlar için düzenler (4734 m.37/2). Değerlendirme dışı bırakılan isteklinin teminatı genel kurala göre iade edilir (4734 m.34).
Birim fiyatlarda kaç ondalık basamak kullanabilirim?
Birim fiyatlar ve satır tutarları ikiden fazla ondalık basamakla yazılabilir; toplam teklif tutarı ise en yakın iki ondalık basamağa yuvarlanır. Hizmet alımlarında işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri iki ondalık basamakla yazılır (KİGT 16.5.2, 16.5.2.1).
Yarım kuruş nasıl yuvarlanır?
Yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler dikkate alınmaz. Örneğin 500.815,41582 TL, 500.815,42 TL olarak; 500.815,414 TL ise 500.815,41 TL olarak yazılır (KİGT 16.5.2).
Excel’in yuvarlamasından doğan fark da aritmetik hata mı?
Fark yazılımın yuvarlamasından kaynaklanıyor, toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya altında kalıyor ve teklif sıralamasını değiştirmiyorsa aritmetik hata sayılmaz; komisyon birim fiyatlar üzerinden düzeltir (KİGT 16.5.3).
Hata teklifimi yükseltiyorsa, yani aleyhimeyse yine elenir miyim?
Evet. Tebliğ birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata bulunmasını, yönüne bakmaksızın aritmetik hata sayar ve teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılacağını söyler (KİGT 16.5.1). Hatanın isteklinin lehine veya aleyhine olması sonucu değiştirmez.
Kısmi teklifte bir kısımda hata yaparsam bütün teklifim mi elenir?
Hayır. Yalnızca aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklif değerlendirme dışı bırakılır; ihale diğer kısımlar üzerinden sonuçlandırılır (KİGT 16.5.1, 39.3).
Birim fiyatı yanlış yazdım; bu aritmetik hata mı?
Hayır. Birim fiyat isteklinin teklifidir ve verilen teklif zeyilname hâli dışında geri alınamaz ve değiştirilemez (4734 m.30/4). Çarpım doğru yapılmışsa teklif yazılan birim fiyatla değerlendirilir.
Teklif mektubunda rakam ile yazı farklıysa ne olur?
Bu aritmetik hata değil, teklif mektubunun zorunlu unsuruna aykırılıktır. Kanun bedelin rakam ve yazıyla birbirine uygun yazılmasını zorunlu tutar ve bu husus tamamlatma kapsamı dışındadır (4734 m.30/2; KİGT 16.6.1-a).
Aşırı düşük açıklamasındaki analizlerde hesap hatası yaparsam?
Yapım işlerinde analizlerdeki çarpım ve toplam hataları, analiz girdilerinin fiyatları esas alınarak komisyonca düzeltilir. Düzeltilmiş analiz fiyatı teklif fiyatının üzerinde kalırsa teklif reddedilir (KİGT 45.1.8).
Götürü bedel işlerde aritmetik hata kuralı uygulanır mı?
Kural metin olarak birim fiyat teklif cetvellerine ilişkindir (4734 m.37/2). Götürü bedel sözleşmelerde teklif işin tamamı için toplam bedel üzerinden verilir; karma sözleşmelerde ise birim fiyat teklifi alınan kalemler için birim fiyat cetveli kullanılır (4735 m.6).
Komisyon hatalı satırı göstermeden beni eleyebilir mi?
Komisyon kararı gerekçeli olmalıdır ve ihale sonucunun bildiriminde tekliflerin değerlendirmeye alınmama gerekçelerine yer verilir (4734 m.40, 41). Hangi satırda hangi hatanın tespit edildiği gösterilmeden yapılan bildirim, gerekçe yönünden şikâyet konusu yapılabilir.
Aritmetik hata kararına nasıl itiraz edilir?
Karar tarihinden itibaren on gün, pazarlık ihalelerinde beş gün içinde idareye şikâyet, ardından on gün içinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet yapılır (4734 m.55, 56). İtiraz, farkın niteliğini gösteren karşı hesapla desteklenmelidir.
Aritmetik hata gerekçesiyle mi elendiniz?
Dosyanızın ilgili kanun, yönetmelik ve süreler yönünden incelenmesi ve başvuru yollarının zamanında kullanılması için hemen arayın.
Süreleri kaçırmayın
Kamu ihale ve sözleşme uyuşmazlıklarında şikâyet, itirazen şikâyet ve dava süreleri kısa olabilir; bildirim veya tebliğ tarihini not edin. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Kamu İhale Hukuku Rehberi · İhaleden Yasaklama Süreci · Yasaklama ve İptal Davası · Dilekçe Örnekleri · İletişim


