İhalenin İptali Hâlleri 2026: İhale Saatinden Önce İptal, Bütün Tekliflerin Reddi, Zorunlu İptaller (4734 m.16, 39, 40)

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ihalenin iptalini tek bir maddede değil, sürecin her aşamasına dağılmış hükümlerle düzenler. Bazı iptaller idarenin takdirindedir: ihale saatinden önce iptal (m.16), bütün tekliflerin reddi (m.39) ve ihale yetkilisinin kararı onaylamaması (m.40). Bazıları ise zorunludur: belli istekliler usulünde beşten az aday veya üçten az teklif (m.20), ihale üzerinde kalan ve ikinci isteklinin ikisinin de yasaklı çıkması (m.40), ikinci isteklinin de sözleşmeyi imzalamaması (m.44) ve ihaleye katılamayacak birinin üzerine ihale yapılmış olması (m.11). Şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine idare veya Kurul da ihaleyi iptal edebilir (m.54). Hangi iptale karşı hangi yola gidileceği iptalin dayanağına göre değişir. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

İptal Hâllerinin Haritası

İptal hâllerini doğru sınıflandırmak iki soruya cevap verir: idarenin iptal etmek zorunda olup olmadığı ve iptale karşı hangi başvuru yolunun açık olduğu. Aşağıdaki tablo Kanunda ve Tebliğde yer alan iptal hâllerini sürecin aşamasına göre sıralar.

İdari şartnamede yer alması zorunlu hususlar arasında, ihale saatinden önce ihalenin iptal edilmesinde ve bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edilmesinde idarenin serbest olduğu da sayılmıştır (4734 m.27/o, p). Takdiri iptallerin dayanağı bu nedenle hem Kanun hem de ihale dokümanıdır.

İhale Saatinden Önce İptal (4734 m.16)

Kanunun 16 ncı maddesine göre idarenin gerekli gördüğü veya ihale dokümanında yer alan belgelerde ihalenin yapılmasına engel olan ve düzeltilmesi mümkün bulunmayan hususların bulunduğunun tespit edildiği hâllerde ihale saatinden önce ihale iptal edilebilir.

Tebliğ, iptal duyurusunda iptal nedeni veya nedenlerinin yer almasının zorunlu olduğunu ayrıca vurgular (KİGT 13.5). İptal nedeni yazılmamış bir duyuru, Kanunun açık şartını yerine getirmez.

Maddenin ikinci sebebi “düzeltilmesi mümkün bulunmayan” bir husus arar. Düzeltilebilir hatalar için Kanun ayrı yollar öngörmüştür. Tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hata ve eksiklikler zeyilname ile giderilir; zeyilname son teklif gününden en az on gün önce dokümanı alanların tamamına gönderilir, gerekirse ihale tarihi bir defaya mahsus en fazla yirmi gün ertelenir ve zeyilnameden önce teklif vermiş olanlara tekliflerini geri çekerek yeniden teklif verme imkânı tanınır (4734 m.29). İlandaki 24 ve 25 inci maddelere aykırı hatalar ise 25 ve 40 günlük ilan süreli ihalelerde on beş gün, diğerlerinde on gün içinde düzeltme ilanıyla giderilebilir (4734 m.26). Buna karşılık 13 üncü maddeye göre hiç yapılmayan veya sürelerine uyulmayan ilanlar düzeltme ilanıyla düzeltilemez; ilan yenilenmedikçe ihale yapılamaz (4734 m.26; KİGT 13.4.2).

Bütün Tekliflerin Reddi (4734 m.39)

İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İptal bütün isteklilere derhal bildirilir; idare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez; ancak isteklilerin talebi hâlinde iptal gerekçelerini talep edenlere bildirir (4734 m.39).

Tebliğ, yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler bakımından komisyonun takdirinin çerçevesini çizer. Komisyon; yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen bir husus olup olmadığını, güncelleme yapılmışsa doğru yapılıp yapılmadığını ve teklif fiyatlarının piyasa rayiçlerini yansıtıp yansıtmadığını sorgulayarak teklifleri yaklaşık maliyetle karşılaştırır ve bütçe ödeneklerini de gözeterek ya ekonomik açıdan en avantajlı teklifi belirler ya da ihalenin iptaline karar verir (KİGT 16.3.1). İdarenin ek ödeneği bulunması veya ödenek aktarımı mümkünse yaklaşık maliyetin üzerindeki teklif kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak kabul edilebilir; sorumluluk idareye aittir (KİGT 16.3.2). Danışmanlık ihalelerinde toplam puanı en yüksek isteklinin mali teklifi yaklaşık maliyetin üzerindeyse ihale bütçe ödenekleri dikkate alınarak bu istekli üzerine bırakılır veya iptal edilir (KİGT 16.3.3).

Bütün tekliflerin reddine ilişkin ayrıntılar için bütün tekliflerin reddedilmesi ve idarenin vazgeçme yetkisi yazılarımıza bakabilirsiniz.

İhale Yetkilisinin Kararı Onaylamaması (4734 m.40)

İhale komisyonu gerekçeli kararını ihale yetkilisinin onayına sunar. İhale yetkilisi karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde kararı onaylar veya gerekçesini açıkça belirterek iptal eder. İhale onaylanırsa geçerli, iptal edilirse hükümsüz sayılır (4734 m.40). İhale kararının ihale yetkilisince iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilerek bildirim yapılır (4734 m.41).

Kanunun Zorunlu Kıldığı İptaller

Takdiri iptallerden farklı olarak bazı durumlarda Kanun idareye seçim hakkı bırakmaz. Bu hâllerde ihale iptal edilir; idarenin ihaleyi sürdürmesi hukuka aykırılık oluşturur.

Yasaklılık kontrolünde zaman önemlidir. Yasaklama kararı ihale tarihinden sonra Resmî Gazete’de yayımlanmışsa, bu karardan önce teklif vermiş isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatı iade edilir; ancak ihale üzerinde bırakılan ile ikinci isteklinin ikisi de yasaklı çıkarsa ihale yine iptal edilir (KİGT 28.1.8.2). Yasaklılık teyidinin zamanları için sözleşme imzalanma yasağı ve bekleme süresi yazımıza bakabilirsiniz.

Şikâyet ve İtirazen Şikâyet Üzerine İptal (4734 m.54)

Başvuru üzerine idare veya Kurum, ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bir hukuka aykırılık tespit ederse ihalenin iptaline; aykırılık idarenin düzeltmesiyle giderilebiliyor ve sürecin kesilmesi gerekmiyorsa düzeltici işlem belirlenmesine karar verir (4734 m.54). İptal ile düzeltici işlem arasındaki bu ölçüt, başvuru sahibinin hangi sonucu istemesi gerektiğini de belirler.

Kurul kararıyla iptal edilen ihalelerde, iptal kararından önce imzalanmış sözleşmeler 4735 sayılı Kanun ve genel hükümlere göre tasfiye edilir (KİGT 25.2). İhale onayının iptal edilmesi hâlinde ihale kayıt numarası da idarece iptal edilir (KİGT 30.1.5).

Teklif Geçerlilik Süresi Dolunca İhale İptal Edilir mi?

Şikâyet veya dava nedeniyle uzayan süreçlerde teklif geçerlilik süresi uzatılmış hâliyle de dolabilir. Tebliğe göre bu durumda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ikinci teklif sahibi kabul ederse sözleşme imzalanabilir. İdare istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağını sormadan yalnızca teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçesiyle ihaleyi iptal etmemelidir. Süresi dolduğu için sözleşmeyi imzalamayan istekli hakkında teminatın gelir kaydı ve yasaklama hükümleri uygulanmaz (KİGT 16.7).

İptalin Sonuçları

Üçüncü satır sık gözden kaçar. İhale üzerinde kalan isteklinin sunduğu belgeler vergi veya sosyal güvenlik prim borcu gibi taahhüt ettiği duruma aykırı hususlar içeriyorsa, ihale sonradan iptal edilmiş olsa bile bu isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir; ancak hakkında yasaklama kararı verilmez (KİGT 17.6.3).

İptalden Sonra: Yeniden İhale ve Pazarlık (4734 m.21/a)

İptal, ihtiyacın sona erdiği anlamına gelmez. Kanun ihale saatinden önce iptal edilen ihalede iptal nedenlerinin gözden geçirilerek yeniden ihaleye çıkılabileceğini (4734 m.16/3), belli istekliler usulünde üçten az teklif nedeniyle iptal edilen ihalede ise dokümandaki hata ve eksiklikler giderilerek ön yeterliği tespit edilen bütün isteklilerin yeniden davet edilebileceğini düzenler (4734 m.20).

Açık ihale veya belli istekliler usulüyle yapılan ihale sonucunda teklif çıkmaması, pazarlık usulüne başvurma sebeplerinden biridir (4734 m.21/a). Bu bent, ilan yapılması zorunlu olmayan (b), (c) ve (f) bentleri arasında sayılmamıştır. 21/a pazarlığında yeterliği tespit edilen istekliler önce fiyat içermeyen ilk tekliflerini sunar, ihale komisyonu her istekliyle teknik görüşme yapar ve şartlar netleştikten sonra fiyat teklifleri alınır; ihale ilk fiyat tekliflerini aşmayan son yazılı fiyat teklifleriyle sonuçlandırılır (4734 m.21). Beş günlük şikâyet ve bekleme süresi yalnızca 21/b ve 21/c ihalelerine özgü olduğundan 21/a pazarlığında bu süreler on gündür (4734 m.41, 55).

İptale Karşı Başvuru Yolu

İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan yalnızca şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bunlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvurulabilir; bu başvurular idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir (4734 m.56). Bekleyen bir şikâyet yokken idarenin kendiliğinden verdiği m.16, m.39 ve m.40 iptalleri itirazen şikâyete konu edilemez; bunlar ihale işlemi olarak ivedi yargılama usulüne göre otuz gün içinde idari yargıda dava konusu edilir (İYUK m.20/A). Buna karşılık şikâyet dilekçesinin idare kayıtlarına alındığı tarih veya sonrasında herhangi bir nedenle verilen iptal kararları ile Kurulun ret veya düzeltici işlem kararından sonra idarenin verdiği iptal kararlarına karşı beş gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulur (Başvurular Yönetmeliği m.4/3-b, c ve 6/3).

İstisna kapsamındaki alımlar 4734 sayılı Kanuna tabi değildir (4734 m.3); Kanunun şikâyet ve itirazen şikâyet hükümleri bu alımlara uygulanmaz ve konusu Kurumun görev alanında bulunmayan itirazen şikâyet başvuruları reddedilir (4734 m.54). Bu alımlardaki iptal işlemlerine karşı idari yargı yoluna başvurulur. Kanunun 3 üncü maddesinin son cümlesi ise ceza ve yasaklama hükümlerinin istisna alımlarında da uygulanacağını düzenler.

Örnek 1: İhale Saatinden Önce İptale Karşı Dava

Aşağıdaki örnek, idarenin dokümandaki bir hatayı gerekçe göstererek ihaleyi ihale saatinden önce iptal ettiği ve hatanın zeyilnameyle düzeltilebilir nitelikte olduğu durum için hazırlanmıştır. Köşeli parantezli yerler dosyaya göre doldurulmalıdır.

Örnek 2: Şikâyet Üzerine Verilen İptal Kararına İtirazen Şikâyet

Bu örnek, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, rakip bir isteklinin şikâyeti üzerine idarenin ihaleyi iptal etmesine karşı beş gün içinde Kuruma yapacağı başvurunun hususlarını gösterir. Dilekçenin diğer zorunlu unsurları için itirazen şikâyet dilekçesi örneğimize bakılmalıdır.

İptal Bildiriminden Sonra Kontrol Tablosu

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

İptal kararının dayanağını, gerekçesini ve hangi başvuru yoluna tabi olduğunu belirliyor; beş günlük itirazen şikâyet başvurularını ve ivedi yargılama usulüne tabi iptal davalarını yürütmenin durdurulması talebiyle birlikte hazırlıyoruz. İdareler için iptal kararlarının gerekçelendirilmesi ve yeniden ihale sürecinde de destek veriyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz.

İlgili Rehberler

• Kamu İhale Hukuku Rehberi
• İhale Dokümanına İtiraz ve Zeyilname
• Şikâyet ve İtirazen Şikâyet
• KİK Kararına Karşı Dava
• Teminatın Gelir Kaydı
• İhaleden Yasaklama Süreci

Sıkça Sorulan Sorular

İhale hangi hâllerde iptal edilir?

İdarenin takdirine bağlı olarak ihale saatinden önce (4734 m.16), bütün tekliflerin reddiyle (m.39) ve ihale yetkilisinin onaylamamasıyla (m.40); zorunlu olarak m.11, 20, 40, 44 ve 50’deki hâllerde; başvuru üzerine idare veya Kurul kararıyla (m.54).

İhale saatinden önce iptalde gerekçe yazılmak zorunda mı?

Evet. İptal nedeni belirtilerek ilan edilir; Tebliğ duyuruda iptal nedeninin yer almasını zorunlu sayar (4734 m.16; KİGT 13.5).

İhale saatinden önce iptal edilirse teklifim ne olur?

Bütün teklifler reddedilmiş sayılır ve açılmaksızın isteklilere iade edilir (4734 m.16).

Dokümandaki her hata iptal sebebi midir?

Hayır. m.16 düzeltilmesi mümkün olmayan bir husus arar. Düzeltilebilir hatalar zeyilnameyle (m.29), ilandaki hatalar süresinde düzeltme ilanıyla (m.26) giderilir.

İptal nedeniyle masraflarımı isteyebilir miyim?

m.16’ya göre istekliler iptal nedeniyle hak talebinde bulunamaz; m.39’a göre idare bütün tekliflerin reddi nedeniyle yükümlülük altına girmez.

Bütün tekliflerin reddinde gerekçe bildirilir mi?

Kendiliğinden değil; isteklilerin talebi hâlinde talep edenlere bildirilir (4734 m.39).

Teklifler yaklaşık maliyetin üzerindeyse ihale iptal edilmek zorunda mı?

Hayır. Komisyon yaklaşık maliyeti ve piyasa rayiçlerini sorgulayarak teklifleri karşılaştırır; ek ödenek veya ödenek aktarımı mümkünse teklif kabul edilebilir, uygun bulunmazsa iptal edilir (KİGT 16.3.1, 16.3.2).

İhale yetkilisi kararı ne kadar sürede onaylar?

Karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde onaylar veya gerekçesini açıkça belirterek iptal eder; iptal hâlinde ihale hükümsüz sayılır (4734 m.40).

Belli istekliler usulünde kaç teklif gerekir?

Davet edilebilecek aday sayısı beşten veya teklif veren istekli sayısı üçten az olursa ihale iptal edilir (4734 m.20).

İki isteklinin de yasaklı çıkması ne sonuç doğurur?

İhale üzerinde kalan ve ikinci isteklinin ikisinin de yasaklı çıkması hâlinde ihale iptal edilir (4734 m.40; KİGT 28.1.8).

İkinci istekli de sözleşmeyi imzalamazsa ne olur?

Bu isteklinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir (4734 m.44).

Teklif geçerlilik süresi doldu diye ihale iptal edilebilir mi?

Tebliğe göre idare istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağını sormadan yalnızca bu gerekçeyle ihaleyi iptal etmemelidir; istekli kabul ederse sözleşme imzalanabilir (KİGT 16.7).

Kurul ihaleyi iptal ederse imzalanmış sözleşme ne olur?

İptal kararından önce imzalanmış sözleşmeler 4735 sayılı Kanun ve genel hükümlere göre tasfiye edilir (KİGT 25.2).

İdarenin iptal kararına karşı Kuruma başvurabilir miyim?

İptal bir şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınmışsa ya da şikâyet dilekçeniz idare kayıtlarına girdikten sonra verilmişse beş gün içinde Kuruma başvurulur (4734 m.56; Başvurular Yönetmeliği m.4/3-b). Bekleyen şikâyet yokken kendiliğinden verilen iptallere karşı otuz gün içinde dava açılır (İYUK m.20/A).

Şikâyet üzerine verilen iptalde Kurum neyi inceler?

Yalnızca idarenin iptal gerekçelerini (4734 m.56).

İhale iptal edildi ama belgelerimde borç çıktı; teminatım yanar mı?

Evet. Taahhüt edilen duruma aykırı belge sunulmuşsa, ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın geçici teminat gelir kaydedilir; ancak yasaklama kararı verilmez (KİGT 17.6.3).

İhalede hiç teklif çıkmazsa ne olur?

Açık ihale veya belli istekliler usulüyle yapılan ihale sonucunda teklif çıkmaması hâlinde pazarlık usulüne başvurulabilir; bu pazarlıkta ilan zorunluluğu devam eder ve son yazılı fiyat teklifleri ilk fiyat tekliflerini aşamaz (4734 m.21).

İhale yetkilisi iptal ederse bana bildirilir mi?

Evet. İhale kararının ihale yetkilisince iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilerek bildirim yapılır (4734 m.41).

İptal edilen ihale yeniden yapılabilir mi?

Evet. İptal nedenleri gözden geçirilerek yeniden ihaleye çıkılabilir (4734 m.16/3); belli istekliler usulünde üçten az teklif nedeniyle iptalde ön yeterliği tespit edilenler yeniden davet edilebilir (m.20).