Kamu ihale sözleşmeleri çoğu zaman uzun sürelidir; bu sürede malzeme, işçilik ve döviz fiyatları değişebilir. Yüklenicinin bu artışlardan korunması için fiyat farkı, işin gecikmesi hâlinde ise süre uzatımı gündeme gelir. Ancak bunlar otomatik değildir.
Bu yazı konuyu madde numaralarıyla ele alır: fiyat farkının kanuni dayanağı (4735 m.8) ve değiştirilemezlik kuralı, hesap esasları, süre uzatımının fiyat farkına etkisi, olağanüstü dönemler için getirilen geçici maddeler (Geçici m.5, 6 ve 7), ek kesin teminat yükümlülüğü ve uyuşmazlıklarda başvurulabilecek özel merci.
1) Kanuni Dayanak: 4735 m.8
Madde 8: Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.
| Unsur | İçeriği |
|---|---|
| Yetkili | Kurumun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı |
| Değişiklik | Sözleşme imzalandıktan sonra yapılamaz |
| Düzenleme aracı | Fiyat farkına ilişkin Esaslar (Cumhurbaşkanı Kararı) |
Maddedeki yetki, 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 140 ıncı maddesiyle Bakanlar Kurulundan Cumhurbaşkanına geçmiştir; değişiklik 9/7/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
İkinci satır uygulamada belirleyicidir: sözleşme imzalandıktan sonra fiyat farkı esaslarında değişiklik yapılamaz. Bu nedenle yüklenici, ihaleye girmeden önce dokümandaki fiyat farkı hükmünü kontrol etmelidir; sonradan “fiyatlar arttı” gerekçesiyle talep edilemez.
Hangi Esaslar uygulanır?
Fiyat farkı esasları zaman içinde değiştiğinden, hangi metnin uygulanacağı ayrı bir sorundur. Mal ve hizmet alımlarına ilişkin Esaslara eklenen geçici hüküm bunu netleştirmiştir:
İlanı veya duyurusu bu maddeyi ihdas eden Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan ihalelerde fiyat farkı esasları, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Esaslara göre yürütülür.
Yani ölçüt sözleşme tarihi değil, ilan veya duyuru tarihidir. Bu kural, mevzuat değişikliği dönemlerinde hangi formülün uygulanacağını belirler.
2) Fiyat Farkının Temel Şartı
Fiyat farkı ödenebilmesi için, bunun ihale dokümanında ve sözleşmede önceden öngörülmüş olması gerekir.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Dokümanda fiyat farkı hükmü var | Esaslardaki formüle göre hesaplanır |
| Dokümanda hüküm yok | Kural olarak ödenmez |
| Esaslara aykırı hüküm konmuş | Bu hükme göre fiyat farkı ödenemez |
Üçüncü satır önemlidir: dokümana konulmuş olması tek başına yetmez; hükmün Esaslara uygun olması da gerekir. Esaslara aykırı düzenlenen bir hükme dayanılarak ödeme yapılamaz.
3) Hesaplamanın İşleyişi
Fiyat farkı, sözleşmede belirtilen formül ve endeksler kullanılarak hesaplanır. Yapım işlerine ilişkin Esaslarda hesabın işleyişine dair belirleyici kurallar yer alır.
| Kural | İçeriği |
|---|---|
| Hakediş düzeni | Fiyat farkı uygulanan işlerde, zorunlu nedenler dışında hakedişlerin uygulama ayından sonraki ayın ilk beş iş günü içerisinde düzenlenmesi |
| Fazla imalat | Yüklenici iş programında öngörülenden daha fazla imalat yaparsa, imalatın fiilen yapıldığı ay esas alınarak fiyat farkı hesaplanır |
| Süre uzatımı hâlinde | Aşağıda ayrıca ele alınmıştır |
İkinci satır yüklenici lehine bir kuraldır: iş programının önüne geçilerek yapılan imalatlarda, hesap programa göre değil fiilî gerçekleşmeye göre yapılır.
Birinci satır ise hakediş düzenini fiyat farkına bağlar. Hakedişin geç düzenlenmesi, uygulama ayının kaymasına ve hesabın değişmesine yol açabilir. Hakediş süreçleri için hakediş ödemeleri ve itiraz incelememize bakabilirsiniz.
Süre uzatımı almadan fiyat farkı hesabı eksik kalır
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
4) Süre Uzatımının Fiyat Farkına Etkisi
Bu, iki kurumu birbirine bağlayan en teknik hükümdür ve uygulamada sıkça atlanır.
4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebep hâllerinin gerçekleşmesi veya sözleşmenin ifasının idareden kaynaklanan nedenlerle gecikmesi nedeniyle yükleniciye süre uzatımı verilmiş olması hâlinde, gerçekleştirilmesi gereken aya göre iş kalemleri ya da iş grupları için uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak fiyat farkı hesaplanır.
| Unsur | İçeriği |
|---|---|
| Sebep 1 | 4735 m.10‘daki mücbir sebep hâlleri |
| Sebep 2 | İfanın idareden kaynaklanan nedenlerle gecikmesi |
| Sonuç | Fiyat farkı, revize edilen iş programına göre hesaplanır |
Pratik anlamı şudur: süre uzatımı verilmemişse, gecikilen dönemde yapılan imalatlar eski iş programına göre değerlendirilir ve yüklenici, artan endekslerden yararlanamaz.
Bu nedenle süre uzatımı talebi yalnızca gecikme cezasından kurtulmak için değil, fiyat farkı hesabının doğru kurulması için de önem taşır. İki talep birlikte planlanmalıdır.
Süre uzatımının iki sebebi
| Sebep | Dayanak | Gösterilmesi gereken |
|---|---|---|
| Mücbir sebep | 4735 m.10 | Beş şartın birlikte gerçekleştiği; yirmi gün içinde yazılı bildirim |
| İdareden kaynaklanan gecikme | Sözleşme ve genel şartname | Gecikmenin idarenin işlem veya ihmalinden doğduğu |
İkinci satır uygulamada daha sık gündeme gelir: yer tesliminin gecikmesi, proje değişikliği, ödenek yetersizliği veya idarece verilmesi gereken izin ve onayların gecikmesi bu kapsamda değerlendirilebilir.
Mücbir sebebin beş şartı ve yirmi günlük bildirim süresi için mücbir sebep ve sözleşmenin devri incelememize bakabilirsiniz.
5) Olağanüstü Dönemler: Geçici Maddeler
2021-2022 döneminde yaşanan olağanüstü fiyat hareketleri nedeniyle 4735 sayılı Kanuna ardışık geçici maddeler eklenmiştir.
| Madde | Başlığı |
|---|---|
| Geçici m.5 | Ek fiyat farkı ve/veya sözleşmelerin devri |
| Geçici m.6 | Ek fiyat farkı veya sözleşmelerin feshi |
| Geçici m.7 | Yapım işlerine ek fiyat farkı ve süre uzatımı verilmesi |
Bu maddelerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespite Cumhurbaşkanı yetkili kılınmış; her biri için ayrı Esaslar yürürlüğe konulmuştur.
Geçici m.6 Esasları
| Unsur | Bilgi |
|---|---|
| Karar sayısı | 5546 |
| Kabul tarihi | 12/5/2022 |
| Resmî Gazete | 13/5/2022, sayı 31834 |
| Amacı | Artırımlı fiyat farkı ile ek fiyat farkı hesaplanması, süre uzatımı verilmesi ve sözleşmelerin feshine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi |
Esaslar dört ayrı imkân öngörmüştür:
| # | İmkân | Dönem |
|---|---|---|
| a | Artırımlı fiyat farkı | 1/1/2022 – 31/12/2023 arasında gerçekleştirilen kısımlar için |
| b | Ek fiyat farkı | 1/1/2022 – 31/3/2022 arasında gerçekleştirilen kısımlar için |
| c | Süre uzatımı (yapım işleri ile sınırlı) | 1/1/2022 – 31/3/2022 arasında iş programına göre gerçekleştirilemeyen iş miktarı için |
| ç | Fesih ve tasfiye | 15/4/2022 itibarıyla gerçekleşme oranı ilk sözleşme bedelinin %15’ine kadar olan sözleşmelerde, yüklenicinin başvurusu üzerine |
Yapım işlerinde süre uzatımı bakımından kapsam şöyle belirlenmiştir: 1/4/2022 tarihinden önce ihale edilen, Türk Lirası üzerinden imzalanan ve 15/4/2022 tarihi itibarıyla devam eden (geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmeler.
Kapsam dışında kalan hâller
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| 1/1/2022 öncesinde iş veya teslim süresi sona ermiş, sonrasında gecikme cezası uygulanarak devam eden sözleşmeler | Ek fiyat farkı hesaplanmaz |
| Geçici m.5’in yürürlüğünden (22/1/2022) önce fesih veya tasfiye edilmiş sözleşmeler | Ek fiyat farkı verilemez |
| İdari yargı kararıyla ihalenin iptali nedeniyle tasfiye edilen sözleşmeler | Ek fiyat farkı verilemez |
Birinci satır önemli bir sınırdır: süresi geçmiş ve gecikme cezalı yürüyen bir sözleşme, bu düzenlemelerden yararlanamaz. Bu, süre uzatımı talebinin zamanında yapılmasının bir başka gerekçesidir.
Ek fiyat farkı hesabınızı ve teminat yükümlülüğünüzü inceletin
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
6) Ek Fiyat Farkında Teminat ve Hesap
Ek fiyat farkı ödemesi, kesin teminat bakımından da sonuç doğurur.
4735 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi uyarınca yapılacak ek fiyat farkı hesabına esas olarak, sözleşmesinde fiyat farkı hesaplanmasının öngörülüp öngörülmediğine bakılmaksızın aynı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca fiyat farkı olarak ödenecek bedelin %6’sı oranında ek kesin teminat alınması gerekmektedir.
Yani ek fiyat farkı ödemesi alan yüklenici, bu tutar üzerinden ayrıca ek kesin teminat vermek durumundadır. Bu, ödeme planlamasında hesaba katılmalıdır.
Hesap eksi çıkarsa
Ek fiyat farkı hesabının olumsuz sonuç vermesi hâli de düzenlenmiştir: hesaplama sonucunda ek fiyat farkının eksi çıkması durumunda hakedişten kesinti yapılmaz.
Bu hükmün aylık bazda yapılan hesaplamalar bakımından uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Yani bir ayın hesabı eksi çıkarsa, o ay için kesinti yapılmaz; bu tutar diğer aylardan mahsup edilmez.
Alt yükleniciye yansıtma
Ek fiyat farkı ödemelerinin alt yüklenicilere yansıtılıp yansıtılmayacağı hususu, taraflarca alt yüklenicilik sözleşmesinin ilgili hükümleri ile varsa ilgili mevzuatındaki hükümlere göre sonuçlandırılır.
Bu, alt yüklenicilik sözleşmelerinde fiyat farkı yansıtma mekanizmasının önceden düzenlenmesinin neden önemli olduğunu gösterir. Konu için alt yüklenici kuralları incelememize bakabilirsiniz.
7) Geçici m.5 Kapsamında Devir: Kısıtlamalar Uygulanmaz
Geçici 5 inci madde, ek fiyat farkının yanında sözleşmenin devri imkânı da getirmiştir ve burada olağan rejimden önemli bir sapma vardır.
Geçici 5 inci madde kapsamında yapılan sözleşme devirlerinde sözleşmenin devrine ilişkin kısıtlama ve yaptırımlar uygulanmaz. Dolayısıyla bir sözleşmeyi devralan yüklenicinin ikinci bir sözleşmeyi devralması hususunda herhangi bir engel bulunmamaktadır.
Bu, olağan devir rejimindeki üç yıl kuralından ayrılan bir düzenlemedir. Olağan rejimde bir sözleşmeyi devreden veya devralan yüklenici, üç yıl boyunca başka bir sözleşmeyi devredemez veya devralamaz.
| Konu | Olağan devir (4735 m.16) | Geçici m.5 kapsamında devir |
|---|---|---|
| Üç yıl kuralı | İşler | Uygulanmaz |
| Zorunlu hâl şartı | Aranır | Geçici maddedeki şartlar geçerlidir |
| Yeterlik | İlk ihaledeki şartlar | Parasal kriterler güncellenir |
Üçüncü satır teknik bir ayrıntı içerir: iş hacmi ve iş deneyimi gibi parasal yeterlik kriterlerinin, devir tarihi itibarıyla yayımlanmış en güncel endeks esas alınarak güncellenmesi gerekmektedir.
Ayrıca yapım işlerinde işe başlama yer teslimine bağlı olmakla birlikte, sözleşmesi imzalanmış ancak henüz yer teslimi yapılmamış sözleşmelerin de devam eden sözleşme kabul edilerek devredilebileceği belirtilmiştir.
8) Uyuşmazlıkta Özel Merci: 4735 Ek m.1
Fiyat farkı ve süre uzatımı uyuşmazlıklarında az bilinen bir başvuru imkânı bulunmaktadır.
4735 Ek m.1 (14/2/2020 tarihli ve 7221 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle eklenmiştir): Bu Kanuna göre düzenlenecek yapım ve yapım ile ilgili danışmanlık hizmet işlerine ilişkin sözleşmelerin uygulanmasında; sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti, ihale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki uyumsuzluk, iş programı ihtilafları, fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması, sürenin uzatılması ve ödenek aktarılması, geçici ve kesin kabul işlemleri, gecikme hâlinde uygulanacak cezalar, yaptırılabilecek ilave işler ve iş eksilişlerinde sözleşme anlaşmazlıklarını incelemede ilgili Bakanlık yetkilidir.
| Kapsam | İçeriği |
|---|---|
| İş türü | Yapım ve yapımla ilgili danışmanlık hizmet işleri |
| Konular | Fiyat tespiti, doküman uyumsuzluğu, iş programı ihtilafları, fiyat farkı, süre uzatımı, ödenek aktarımı, kabul işlemleri, gecikme cezaları, ilave işler ve iş eksilişleri |
| İşlev | Sözleşme anlaşmazlıklarının incelenmesi |
Bu mekanizma, yargı yoluna gitmeden önce teknik bir inceleme imkânı sunar ve özellikle fiyat farkı hesabına ilişkin ihtilaflarda değerlendirilebilir.
9) İlave İşler, İş Eksilişi ve Tasfiye
Fiyat farkı ve süre uzatımı, sözleşme bedelini etkileyen tek mekanizma değildir. İşin kapsamının değişmesi de ayrı bir rejime tabidir.
| Kurum | Ne zaman gündeme gelir |
|---|---|
| Fiyat farkı | Girdi fiyatları değişir; iş kapsamı aynıdır |
| İlave iş | İş kapsamı genişler |
| İş eksilişi | İş kapsamı daralır |
| Tasfiye | Sözleşme tamamlanmadan sona erdirilir |
| Süre uzatımı | İşin süresi uzar |
Bu ayrım dilekçe ve talep tekniği bakımından önemlidir: artan maliyet fiyat farkı, artan iş miktarı ise ilave iş konusudur. İkisinin karıştırılması, talebin yanlış zemine oturmasına yol açar.
İlave işlerde oran sınırı
Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde sözleşme bedelinin belirli bir oranına kadar ilave iş yaptırılabilir. Kanunda bu oranı sözleşme bazında yüzde 40’a kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkili kılınmıştır; bu yetki de 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 140 ıncı maddesiyle düzenlenmiştir.
Oranın aşılması hâlinde ilave iş yaptırılamaz; bu durumda işin tasfiyesi veya ayrı bir ihale gündeme gelir.
Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatı
| Durum | Yapılacak |
|---|---|
| İş sözleşmede var, fiyatı belli | Sözleşme birim fiyatı uygulanır |
| İş sözleşmede yok veya fiyatı belirli değil | Yeni fiyat tespiti yapılır |
| Fiyat tespitinde uyuşmazlık | 4735 Ek m.1 kapsamında inceleme istenebilir |
Üçüncü satır, yukarıda ele alınan özel merci mekanizmasının en tipik uygulama alanıdır: sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti, Ek m.1’de sayılan konuların ilkidir.
Bu nedenle yeni fiyat tespitinde anlaşmazlık çıktığında, doğrudan yargı yoluna gitmeden önce bu inceleme imkânının değerlendirilmesi yararlı olabilir.
Talep hazırlığında ayrıştırma
Uzayan ve maliyeti artan bir işte genellikle birden çok talep bir arada doğar. Bunların ayrı ayrı kurulması gerekir:
- Süre uzatımı talebi: gecikmenin sebebi ve süresi,
- Fiyat farkı talebi: revize iş programına göre hesap,
- İlave iş bedeli: kapsam genişlemesi ve yeni fiyat,
- Gecikme cezasının kaldırılması: süre uzatımına bağlı sonuç.
Dördüncü kalem, birincisinin sonucudur: süre uzatımı verilirse uzatılan dönem için gecikme cezası uygulanmaz. Bu nedenle ceza kesintisine itiraz edilirken, dayanak olarak süre uzatımı talebinin akıbeti gösterilmelidir.
Bu taleplerin tek bir dilekçede karıştırılması, her birinin kendi şartları ve usulü bulunduğundan değerlendirmeyi güçleştirir ve sonuçsuz kalma riskini artırır.
10) Sık Yapılan Sekiz Hata
- Dokümanı okumadan teklif vermek. Fiyat farkı hükmü yoksa sonradan talep edilemez.
- Esaslara aykırı hükme güvenmek. Bu hükme göre fiyat farkı ödenemez.
- Süre uzatımı talebini geciktirmek. Süre uzatımı, fiyat farkı hesabını da etkiler.
- Mücbir sebepte yirmi günlük süreyi kaçırmak. Bu, telafisi olmayan şarttır.
- Ek kesin teminatı hesaba katmamak. Ek fiyat farkı üzerinden %6 oranında teminat gerekir.
- Hakedişleri geç düzenletmek. Uygulama ayı kayarsa hesap değişebilir.
- Alt yükleniciye yansıtmayı sözleşmede düzenlememek. Yansıtma, alt yüklenicilik sözleşmesine göre çözülür.
- Hangi Esasların uygulanacağını yanlış belirlemek. Ölçüt ilan veya duyuru tarihidir.
11) Kontrol Listesi
- Dokümandaki fiyat farkı hükmünü teklif öncesi okuyun.
- Hangi Esasların uygulanacağını ilan tarihine göre belirleyin.
- Formül, endeks ve ağırlık oranlarını teklif fiyatına yansıtın.
- İş programını ve revizyonlarını saklayın.
- Gecikme doğduğunda süre uzatımı talebini gecikmeksizin yapın.
- Mücbir sebepte yirmi günlük süreyi takvime işleyin.
- Hakedişlerin zamanında düzenlenmesini takip edin.
- Ek fiyat farkı alıyorsanız ek teminat yükümlülüğünü planlayın.
- Alt yüklenicilik sözleşmelerinde yansıtma hükmü bulundurun.
Sözleşme sürecinin diğer başlıkları için hakediş ödemeleri ve itiraz, gecikme cezası ve süre uzatımı, sözleşmenin devri ve mücbir sebep, alt yüklenici kuralları, teminatın gelir kaydı ve ihaleden yasaklama incelemelerimize, itiraz yolu için şikâyet ve itirazen şikâyet yazımıza ve genel çerçeve için İdare Hukuku Rehberimize bakabilirsiniz.
Sözleşme dosyanız için değerlendirme alın
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Sıkça Sorulan Sorular
Fiyat farkının kanuni dayanağı nedir?
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 8 inci maddesi. Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Bu yetki her zaman Cumhurbaşkanında mıydı?
Hayır. Yetki, 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 140 ıncı maddesiyle Bakanlar Kurulundan Cumhurbaşkanına geçmiştir; değişiklik 9/7/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Sözleşme sonrası fiyat farkı esasları değiştirilebilir mi?
Hayır. 4735 m.8 açıkça belirtir: sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.
Dokümanda fiyat farkı hükmü yoksa ne olur?
Kural olarak fiyat farkı ödenmez. Yüklenici ihaleye girerken dokümanda fiyat farkı hükmü olup olmadığını kontrol etmelidir; sonradan fiyatların arttığı gerekçesiyle talepte bulunulamaz.
Dokümandaki hüküm Esaslara aykırıysa?
Esaslara aykırı düzenlenen hükümlere göre fiyat farkı ödenemez. Hükmün dokümanda bulunması tek başına yeterli değildir; Esaslara uygun olması da gerekir.
Hangi tarihteki Esaslar uygulanır?
İlanı veya duyurusu ilgili Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan ihalelerde fiyat farkı esasları, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Esaslara göre yürütülür. Ölçüt sözleşme tarihi değil, ilan veya duyuru tarihidir.
Fiyat farkı nasıl hesaplanır?
Sözleşmede belirtilen formül ve endeksler kullanılarak. Hesaplama, sözleşmedeki ağırlık oranları ve temel endeks üzerinden yapılır.
Hakediş düzeninin fiyat farkına etkisi var mı?
Evet. Yapım işleri Esaslarında, fiyat farkı uygulanan işlerde zorunlu nedenler dışında hakedişlerin uygulama ayından sonraki ayın ilk beş iş günü içerisinde düzenlenmesi öngörülmüştür. Hakedişin geç düzenlenmesi uygulama ayının kaymasına ve hesabın değişmesine yol açabilir.
İş programından fazla imalat yaparsam ne olur?
Yüklenicinin iş programında öngörülenden daha fazla imalat yapması hâlinde, imalatın fiilen yapıldığı ay esas alınarak bu dönemde gerçekleştirilen işler için fiyat farkı hesaplanır. Bu, yüklenici lehine bir kuraldır.
Süre uzatımı fiyat farkını etkiler mi?
Evet, doğrudan. 4735 m.10’daki mücbir sebep hâllerinin gerçekleşmesi veya sözleşmenin ifasının idareden kaynaklanan nedenlerle gecikmesi nedeniyle süre uzatımı verilmişse, fiyat farkı uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak hesaplanır.
Süre uzatımı almazsam ne olur?
Gecikilen dönemde yapılan imalatlar eski iş programına göre değerlendirilir ve yüklenici artan endekslerden yararlanamaz. Bu nedenle süre uzatımı talebi sadece gecikme cezası için değil, fiyat farkı hesabı için de önemlidir.
Süre uzatımının sebepleri nelerdir?
İki ana sebep: 4735 m.10’daki mücbir sebep hâlleri ve sözleşmenin ifasının idareden kaynaklanan nedenlerle gecikmesi.
İdareden kaynaklanan gecikmeye örnek nedir?
Yer tesliminin gecikmesi, proje değişikliği, ödenek yetersizliği veya idarece verilmesi gereken izin ve onayların gecikmesi bu kapsamda değerlendirilebilir.
Mücbir sebepte bildirim süresi ne kadar?
Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde idareye yazılı bildirimde bulunulması gerekir. Bu, telafisi olmayan şarttır.
Olağanüstü fiyat artışları için ne yapıldı?
4735 sayılı Kanuna ardışık geçici maddeler eklenmiştir: Geçici m.5 (ek fiyat farkı ve/veya sözleşmelerin devri), Geçici m.6 (ek fiyat farkı veya sözleşmelerin feshi) ve Geçici m.7 (yapım işlerine ek fiyat farkı ve süre uzatımı verilmesi).
Geçici m.6 Esasları ne zaman yayımlandı?
12/5/2022 kabul tarihli ve 5546 karar sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile; 13/5/2022 tarihli ve 31834 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Geçici m.6 hangi imkânları getirdi?
Dört imkân: 1/1/2022-31/12/2023 arasında gerçekleştirilen kısımlar için artırımlı fiyat farkı; 1/1/2022-31/3/2022 arasında gerçekleştirilen kısımlar için ek fiyat farkı; aynı dönemde iş programına göre gerçekleştirilemeyen iş miktarı için süre uzatımı (yapım işleri ile sınırlı); ve 15/4/2022 itibarıyla gerçekleşme oranı ilk sözleşme bedelinin yüzde 15’ine kadar olan sözleşmelerde yüklenicinin başvurusu üzerine fesih ve tasfiye.
Yapım işlerinde süre uzatımının kapsamı nedir?
1/4/2022 tarihinden önce ihale edilen, Türk Lirası üzerinden imzalanan ve 15/4/2022 tarihi itibarıyla devam eden (geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmeler.
Gecikme cezalı devam eden sözleşmeler yararlanır mı?
Hayır. 1/1/2022 tarihinden önce iş veya teslim süresi sona eren ancak bu tarihten sonra gecikme cezası uygulanarak devam eden sözleşmelerde ek fiyat farkı hesaplanmaz.
Feshedilmiş sözleşmeler için ek fiyat farkı verilir mi?
Hayır. Geçici 5 inci maddenin yürürlüğe girdiği tarihten (22/1/2022) önce fesih veya tasfiye edilen sözleşmeler için ek fiyat farkı verilemez. İdari yargı kararı ile ihalenin iptali nedeniyle tasfiye edilen sözleşmelerde de verilemez.
Ek fiyat farkında teminat gerekir mi?
Evet. Geçici 5 inci madde uyarınca yapılacak ek fiyat farkı hesabına esas olarak, sözleşmesinde fiyat farkı öngörülüp öngörülmediğine bakılmaksızın 4735 m.12 uyarınca fiyat farkı olarak ödenecek bedelin yüzde 6’sı oranında ek kesin teminat alınması gerekmektedir.
Ek fiyat farkı eksi çıkarsa kesinti yapılır mı?
Hayır. Hesaplama sonucunda ek fiyat farkının eksi çıkması durumunda hakedişten kesinti yapılmaz. Bu hüküm aylık bazda yapılan hesaplamalar bakımından uygulanır.
Ek fiyat farkı alt yükleniciye yansıtılır mı?
Bu husus taraflarca, alt yüklenicilik sözleşmesinin ilgili hükümleri ile varsa ilgili mevzuatındaki hükümlere göre sonuçlandırılır. Bu nedenle alt yüklenicilik sözleşmelerinde yansıtma mekanizmasının önceden düzenlenmesi önemlidir.
Geçici m.5 kapsamındaki devirde üç yıl kuralı işler mi?
Hayır. Bu kapsamda yapılan sözleşme devirlerinde sözleşmenin devrine ilişkin kısıtlama ve yaptırımlar uygulanmaz; bir sözleşmeyi devralan yüklenicinin ikinci bir sözleşmeyi devralmasında engel bulunmamaktadır.
Devirde yeterlik kriterleri nasıl belirlenir?
İş hacmi ve iş deneyimi gibi parasal yeterlik kriterlerinin, devir tarihi itibarıyla yayımlanmış en güncel endeks esas alınarak güncellenmesi gerekmektedir.
Yer teslimi yapılmamış sözleşme devredilebilir mi?
Yapım işlerinde işe başlama yer teslimine bağlı olmakla birlikte, sözleşmesi imzalanmış ancak henüz yer teslimi yapılmamış sözleşmelerin de devam eden sözleşme kabul edilerek devredilebileceği belirtilmiştir.
Fiyat farkı uyuşmazlığında özel bir merci var mı?
Evet. 4735 Ek m.1 uyarınca (14/2/2020 tarihli ve 7221 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle eklenmiştir), yapım ve yapımla ilgili danışmanlık hizmet işlerine ilişkin sözleşmelerde fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması ile sürenin uzatılması dâhil sözleşme anlaşmazlıklarını incelemede ilgili Bakanlık yetkilidir.
Bu mercinin kapsamı nedir?
Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti, ihale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki uyumsuzluk, iş programı ihtilafları, fiyat farkı, süre uzatımı, ödenek aktarılması, geçici ve kesin kabul işlemleri, gecikme cezaları ile yaptırılabilecek ilave işler ve iş eksilişleri.
Fiyat farkı ile ek fiyat farkı aynı şey mi?
Hayır. Fiyat farkı, sözleşmede öngörülmüşse Esaslardaki formüle göre olağan biçimde hesaplanır. Ek fiyat farkı ise olağanüstü dönemler için geçici maddelerle getirilmiş, belirli tarih aralıklarıyla sınırlı ayrı bir mekanizmadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kamu ihale mevzuatı ve Kamu İhale Genel Tebliği sık güncellenmektedir; somut ihalede ilan, ihale dokümanı ve işlem tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınmalıdır.


