Kamu ihale sözleşmelerinde fiyat farkı ancak ihale dokümanında öngörülmüşse ve Cumhurbaşkanınca belirlenen esaslara göre ödenir; sözleşme imzalandıktan sonra fiyat farkı esaslarında değişiklik yapılamaz (4735 m.8). Süre uzatımı bu hesabı doğrudan etkiler: yapım işlerinde mücbir sebep veya idareden kaynaklanan nedenlerle süre uzatılırsa, fiyat farkı revize iş programına göre hesaplanır. Olağanüstü fiyat artışları için 4735 sayılı Kanuna eklenen geçici maddelerin bazı fıkraları Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş ve iptallerin son ikisi 2026’da yürürlüğe girmiştir. Fiyat farkı ve süre uzatımı uyuşmazlıklarında Yüksek Fen Kurulu yolu vardır; 7579 sayılı Kanunla 2026’da bu kararların uygulanmasından doğan davalar adli yargıya bırakılmıştır (4735 Ek m.1, 2). Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.8, 10, 12, Ek m.1, Ek m.2 ve Geçici m.2-7; Anayasa Mahkemesinin E.2022/81 K.2023/153, E.2022/32 K.2025/67 ve E.2024/54 K.2025/163 sayılı kararları; 7/5/2026 tarihli ve 7579 sayılı Kanun m.25; 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen yapım işleri, mal alımları ve hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin Esaslar (Resmî Gazete 31/8/2013, sayı 28751); Kamu İhale Genel Tebliği m.18.6, 61.10, 81 ve 83; Yüksek Fen Kurulunun 12/1/2022 tarihli ve 2022/14 sayılı görüşü.
Yazı 20 Ekim 2026 tarihli mevzuat metinleri esas alınarak yeniden hazırlanmıştır. İş artışı, iş eksilişi ve sözleşme değişikliği için fiyat farkı ve sözleşmede değişiklik, gecikme cezasının hesabı için gecikme cezası ve süre uzatımı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Fiyat Farkının Kanuni Dayanağı (4735 m.8)
Kanun fiyat farkını doğrudan düzenlemez; esas ve usulleri belirleme yetkisini verir ve bir değiştirilemezlik kuralı koyar. Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı belirler; sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz (4735 m.8).
4735 m.8’in dört fıkrası
| Fıkra | Kural |
|---|---|
| Birinci | Fiyat farkı esas ve usullerini Kurumun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı belirler |
| İkinci | Sözleşmedeki fiyat farkı esas ve usulleri imzadan sonra değiştirilemez |
| Üçüncü | Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, kamu işveren sendikasınca sonuçlandırılan toplu iş sözleşmesinden doğan ücret ve sosyal hak artışı kadar fiyat farkı ödenir; bu yolla sonuçlandırılmayan sözleşmeler için ödenemez |
| Dördüncü | 22/9/2012’den önce ihale edilen ve yaklaşık maliyetinin yarısından fazlası akaryakıt olan yapım işlerinde ÖTV artışından doğan fiyat farkı için 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uygulanır |
Esaslar yapım işleri, mal alımları ve hizmet alımları için ayrı ayrı çıkarılmış ve 31/8/2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Fiyat farkı ödenebilmesi için ihale dokümanında bu yönde hüküm bulunması gerekir; doküman sessizse olağan rejimde fiyat farkı ödenmez. İkinci fıkra bu nedenle teklif aşamasının önemini gösterir: dokümandaki formül, katsayılar ve temel endeks, sözleşme boyunca değişmeden uygulanır.
Sözleşme Türüne Göre Fiyat Farkı
Tebliğdeki türe özgü açıklamalar
| Tür | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Personel ağırlıklı hizmet | Personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerde ve personel sayısı belirlenip çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan hizmetlerde işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağı dokümanda belirtilmelidir | KİGT 81.1 |
| Diğer hizmetler | Fiyat farkı öngörülmüşse işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık katsayıları, toplamı 1,00 olacak şekilde dokümanda gösterilir; asli ve tali unsurlar belirlenir | KİGT 81.2 |
| İşçilik fiyat farkı | İşçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı, dokümandaki brüt maliyet esas alınarak Esaslardaki yönteme göre hesaplanır | KİGT 83 |
| Mal alımı | Elektrik, doğal gaz, ilaç, petrol ürünleri ve LPG için ayrı esaslar vardır; EPDK’nın fiyatını yayımlamadığı petrol ve LPG ürünleri için fiyat farkı hesaplanamaz | KİGT 61.10 |
| Ek kesin teminat | Fiyat farkı nedeniyle sözleşme bedeli artarsa artışın yüzde 6’sı oranında ek kesin teminat alınır; hakedişlerden kesintiyle de karşılanabilir | 4735 m.12; KİGT 18.6.1 |
Ek kesin teminat, fiyat farkı ödemesinin maliyetine dahildir. Gereğinden yüksek kesin teminat vermiş istekliye fiyat farkı ödenecekse ek kesin teminat tutarı verilen kesin teminat dikkate alınarak belirlenir (KİGT 18.6.1). Hakediş düzeni için hakediş ödemeleri ve itiraz yazımıza bakabilirsiniz.
Süre Uzatımı ile Fiyat Farkı Arasındaki Bağ
Süre uzatımı yalnızca gecikme cezasını önlemez; uzayan dönemde yapılan imalatın hangi endeksle hesaplanacağını da belirler. 4735 sayılı Kanun, mücbir sebebin süre uzatımı verilmesi dahil bütün durumlarda kabulünü belirli şartlara bağlar (4735 m.10). Yapım işlerine ilişkin fiyat farkı Esaslarının “Fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işler” başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrası ise, dokümanında fiyat farkı öngörülmeyen işlerde dahi, süre uzatımı hâlinde idari şartname ve sözleşmede bu yönde hüküm bulunması şartıyla, uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak gerçekleştirilen iş kalemleri için fiyat farkı hesaplanmasını öngörür.
Yüksek Fen Kurulunun 2022/14 sayılı görüşü
| Konu | Görüş |
|---|---|
| Olay | Esasların 9 uncu maddesine dayanılarak, anahtar teslimi götürü bedel yapım işinde süre uzatımı nedeniyle fiyat farkı verilip verilemeyeceği |
| İlk süre içindeki imalat | Yer teslimi ile işin ilk bitim tarihi arasında yapılan imalatlar için fiyat farkı hesaplanamaz |
| Uzatılan süredeki imalat | Mücbir sebep veya idareden kaynaklanan nedenlerle uzatılan sürede yapılan imalatlar için fiyat farkı hesaplanır |
| Temel endeks | Sözleşmeye göre işin ilk bitim tarihinin bulunduğu aya ait endeks |
| Güncel endeks | Revize iş programına göre işin yapılması gereken aya ait endeks |
Görüşün pratik sonucu açıktır: süre uzatımı alınmadan gecikmeli yapılan imalat, uzatılan dönemin endeksinden yararlanamaz ve ayrıca gecikme cezası riski taşır. Süre uzatımı talebi bu nedenle hem ceza hem fiyat farkı hesabının temelidir ve revize iş programıyla birlikte istenmelidir. Mücbir sebebin şartları için sözleşmenin devri ve mücbir sebep yazımıza bakabilirsiniz.
Süre Uzatımının İki Kanalı
Uzatılan dönemde fiyat farkı hesaplanabilmesi için önce geçerli bir süre uzatımı kararı gerekir. Yüksek Fen Kurulunun görüşü ve Esaslar, süre uzatımının iki kaynağını birlikte anar: mücbir sebep ve idareden kaynaklanan nedenler.
Süre uzatımının kaynakları
| Kanal | Şart | Dayanak |
|---|---|---|
| Mücbir sebep | Kanunda sayılan hâl; kusursuzluk, engel, kaçınılmazlık; yirmi gün içinde yazılı bildirim ve yetkili merci belgesi | 4735 m.10; KİGT 25.3 |
| İdareden kaynaklanan nedenler | Gecikmenin idarenin işlem veya eyleminden kaynaklandığının sözleşme ve doküman hükümlerine göre gösterilmesi | Sözleşme ve doküman; YFK 2022/14 |
| Kanunla getirilen süre uzatımı | Yalnızca geçici maddenin kapsamındaki sözleşmeler ve dönemler için | 4735 Geçici m.4, 6, 7 |
Hangi kanaldan alınırsa alınsın, süre uzatımı kararıyla birlikte revize iş programının onaylanması fiyat farkı hesabının dayanağıdır. Süre uzatımının sorumluluğu idarededir ve idare olayın işe etkisini ve gecikmenin yüklenici kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını inceler (KİGT 25.3.2).
Fiyat Farkı, İş Artışı ve Ek Teminat: Ayrı Talepler
Maliyeti artan ve uzayan bir işte birden fazla talep aynı anda doğar. Her birinin dayanağı ve şartı farklı olduğundan ayrı ayrı kurulmalıdır.
Taleplerin ayrıştırılması
| Talep | Ne zaman? | Dayanak |
|---|---|---|
| Fiyat farkı | Girdi fiyatları değişmiş, iş kapsamı aynı; dokümanda hüküm var | 4735 m.8 |
| Süre uzatımı | Mücbir sebep veya idareden kaynaklanan gecikme | 4735 m.10 |
| İş artışı | Öngörülemeyen durumlarla iş kapsamı genişlemiş; anahtar teslimi götürü bedelde yüzde 10, birim fiyatta yüzde 20’ye kadar; birim fiyat yapımda Cumhurbaşkanı yüzde 40’a kadar artırabilir | 4735 m.24 |
| Ek kesin teminat | Fiyat farkı veya iş artışıyla sözleşme bedeli artmış | 4735 m.12 |
Artan maliyet fiyat farkının, artan iş miktarı iş artışının konusudur; ikisinin karıştırılması talebin yanlış zemine oturmasına yol açar. İş artışı ve iş eksilişinin ayrıntısı için sözleşmede değişiklik yazımıza bakabilirsiniz.
Süre uzatımı aldınız ama uzatılan dönemin fiyat farkı ödenmiyor mu? Yüksek Fen Kurulu itirazı kesin kabulden önce yapılmalıdır. Hakediş ve süre uzatımı belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza gönderin, birlikte değerlendirelim.
Dosyanızın ilgili kanun, yönetmelik ve süreler yönünden incelenmesi ve başvuru yollarının zamanında kullanılması için hemen arayın.
Olağanüstü Dönem Düzenlemeleri: Geçici Maddeler
Beklenmeyen fiyat artışları karşısında Kanuna farklı dönemlerde geçici maddeler eklenmiştir. Her biri belirli bir ihale tarihi ve gerçekleşme dönemiyle sınırlıdır ve kendi kapsamı dışında uygulanamaz.
4735 sayılı Kanunun geçici maddeleri
| Madde | Kapsam | Getirdiği imkân |
|---|---|---|
| Geçici m.2 (2008) | 31/5/2008’den önce ihalesi yapılmış yapım işleri | 1/1/2008’den sonraki imalatlar için dokümanda hüküm aranmaksızın fiyat farkı esasları belirleme yetkisi |
| Geçici m.3 (2018) | İlanı 24/2/2018’den önce yapılan ve dokümanında fiyat farkı hükmü bulunan elektrik alım sözleşmeleri | 1/1/2016’dan sonra gerçekleştirilen kısımlar için ek fiyat farkı |
| Geçici m.4 (2019) | 31/8/2018’den önce ihale edilen ve devam eden sözleşmeler | Altmış gün içinde başvuruyla fesih, devir veya süre uzatımı; kısıtlama ve yaptırım uygulanmaksızın |
| Geçici m.5 (2022) | 1/12/2021’den önce ihale edilen, Türk lirası üzerinden yapılmış mal, hizmet ve yapım sözleşmeleri | 1/7/2021-31/12/2021 arasında gerçekleştirilen kısımlar için ek fiyat farkı; idare onayıyla devir |
| Geçici m.6 (2022) | 1/4/2022’den önce ihale edilen, Türk lirası üzerinden yapılmış ve devam eden sözleşmeler | 1/1/2022’den sonraki kısımlar için fiyat farkının oransal artırılması, dokümanda hüküm olmayan veya bazı girdiler için hesaplanmayan işlerde fiyat farkı; 1/1/2022-31/3/2022 için ek fiyat farkı; yapımda süre uzatımı; gerçekleşmesi yüzde 15’e kadar olanlarda fesih |
| Geçici m.7 (2023) | 1/3/2023’ten önce ihale edilen ve devam eden yapım işleri | 2024 yılında gerçekleştirilen kısımlar için B katsayısının 1,00’e (toplu konutta 1,15’e) kadar artırılması veya Yİ-ÜFE değişiminin yüzde 15’ine kadar fiyat farkı; altı ayı geçmeyen süre uzatımı |
Geçici m.5 ve m.6’da temel endeks açıkça belirlenmiştir: 1/7/2021 tarihinden sonra ihale edilen işlerde ihale tarihinin (son teklif verme tarihinin) içinde bulunduğu ayın endeksi, daha önce ihale edilenlerde 2021 Haziran ayı endeksi esas alınır ve ek fiyat farkı yüklenicinin başvurusu üzerine sözleşme fiyatlarıyla hesaplanır (4735 Geçici m.5, 6). Geçici m.7’deki imkânlar ise yalnızca 1/1/2024-31/12/2024 arasında gerçekleştirilen kısımlara uygulanır.
Anayasa Mahkemesinin İptal Kararları
Üç geçici maddenin bazı fıkraları Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. Kanun metninde bu fıkraların yerinde yalnızca iptal kaydı bulunur; iptaller Resmî Gazete’de yayımdan dokuz ay sonra yürürlüğe girmiştir.
Geçici maddelerdeki iptaller
| Madde | İptal edilen fıkralar | Karar | Yürürlük |
|---|---|---|---|
| Geçici m.6 | Dördüncü, beşinci, altıncı | 13/9/2023, E.2022/81, K.2023/153 | 29/8/2024 |
| Geçici m.5 | Dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci | 6/3/2025, E.2022/32, K.2025/67 | 4/3/2026 |
| Geçici m.7 | Üçüncü, dördüncü | 22/7/2025, E.2024/54, K.2025/163 | 9/9/2026 |
Yürürlükteki metinde kalan fıkralar, yukarıdaki tabloda özetlenen imkânları düzenleyen fıkralardır. İptal edilen fıkralara dayanan uygulama esasları veya hesaplama kurallarına göre yapılmış ya da yapılacak işlemlerde, iptal kararının yürürlüğe girdiği tarih ile işlemin tarihi birlikte değerlendirilmelidir. Geçici m.7 bakımından iptal 9 Eylül 2026’da yürürlüğe girdiğinden, bu tarihten sonra yapılacak hesap ve ödemelerde iptalin etkisi özellikle incelenmelidir.
Geçici Maddelerle Gelen Devir ve Fesih
Olağan rejimden ayrılan kurallar
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Devir | Yüklenicinin başvurusu ve idarenin onayıyla; devralanda ilk ihaledeki şartlar devir tarihi itibarıyla aranır; devirden kaynaklanan kısıtlama ve yaptırımlar uygulanmaz | 4735 Geçici m.5 |
| Ortak girişim içi devir | Ortaklar arasındaki devir veya hisse devirlerinde ilk ihaledeki yeterlik şartları aranmaz | 4735 Geçici m.4, 5 |
| Devredenin teminatı | İade edilir; devredilen sözleşmelerden damga vergisi alınmaz | 4735 Geçici m.5 |
| Devredenin hakları | Devir tarihine kadar gerçekleştirilen işler dışında idareden mali hak talep edilemez; can, mal ve yapı güvenliği tedbirleri alınır | 4735 Geçici m.5 |
| Fesih | 1/1/2022’den önce ihale edilen ve gerçekleşmesi ilk sözleşme bedelinin yüzde 15’ine kadar olan sözleşmeler yüklenicinin başvurusu üzerine feshedilir; teminat iade edilir, yaptırım uygulanmaz | 4735 Geçici m.6 |
| Fesihte sınırlar | Geçici m.5’e göre devredilen sözleşmeler için fesih başvurusu yapılamaz; ek fiyat farkı uygulanmaz; Kurum payı iade edilmez | 4735 Geçici m.6 |
Bu kurallar olağan devir rejiminden ayrılır. Olağan rejimde devir zorunlu hâl, ihale yetkilisinin izni ve üç yıl kuralına tabidir (4735 m.16). Geçici maddelerin kapsamı dışındaki bir sözleşmede bu kolaylıklara dayanılamaz. Olağan fesih ve tasfiye için sözleşmenin feshi ve tasfiye yazımıza bakabilirsiniz.
Uyuşmazlık Yolu: Yüksek Fen Kurulu (4735 Ek m.1, 2)
Yapım ve yapımla ilgili danışmanlık hizmet işlerine ilişkin sözleşmelerin uygulanmasında doğan belirli anlaşmazlıkları incelemeye Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bünyesindeki Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı görevli ve yetkilidir (4735 Ek m.1). Kanun ayrıca bu Kurula itiraz usulünü düzenler (4735 Ek m.2).
Yüksek Fen Kuruluna başvuru
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Konular | Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatı, doküman uyumsuzluğu, iş programı, fiyat farkının ödenmesi ve hesaplanması, süre uzatımı ve ödenek aktarılması, geçici ve kesin kabul, gecikme cezası, ilave iş ve iş eksilişi | 4735 Ek m.1 |
| Başvurabilecekler | Yüklenici veya idare | 4735 Ek m.2 |
| Şart | Anlaşmazlığın yargılama veya Sayıştay incelemesine konu edilmemiş olması | 4735 Ek m.2 |
| Yüklenici itirazı | Sözleşmeyi düzenleyen idareye, kesin kabul aşaması tamamlanıncaya kadar yazılı olarak | 4735 Ek m.2 |
| Süreler | İdare en geç otuz gün içinde Kurula gönderir; Kurul en geç altmış gün içinde karara bağlar ve karar idarece uygulanır | 4735 Ek m.2 |
| Dava yolu (2026) | Kararın idarece uygulanmasından kaynaklı davalar sözleşmenin tarafları arasında adli yargıda görülür; usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir | 4735 Ek m.2; 7579 s. Kanun m.25 |
Adli yargı hükmü 7/5/2026 tarihli ve 7579 sayılı Kanunla eklenmiş ve 22/5/2026’da yürürlüğe girmiştir. İtiraz kesin kabul tamamlanıncaya kadar yapılabileceğinden, fiyat farkı veya süre uzatımı uyuşmazlığı kesin kabulden önce yazılı itiraza dönüştürülmelidir. Yargılama veya Sayıştay incelemesi başlamışsa bu yol kullanılamaz.
Örnek: Uzatılan Sürede Fiyat Farkı Hesabına İtiraz
Aşağıdaki örnek, dokümanında fiyat farkı öngörülmeyen ancak süre uzatımı hâlinde Esasların 9 uncu maddesinin uygulanacağı yazılı olan bir yapım işinde, mücbir sebep nedeniyle süre uzatımı verildiği hâlde uzatılan dönemdeki imalatlar için fiyat farkı hesaplanmayan yüklenici için hazırlanmıştır. Köşeli parantezli alanlar dosyaya göre doldurulmalıdır.
[İDARENİN ADI] [BAŞKANLIĞINA / MÜDÜRLÜĞÜNE]
YÜKLENİCİ : [Şirket unvanı] — Vergi Kimlik No: […] — Adres: […]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no]
SÖZLEŞME : [İKN] ihale kayıt numaralı “[işin adı]” yapım işine ait [tarih] tarihli sözleşme
KONU : [sayı] numaralı hakedişte uzatılan sürede yapılan imalatlar için fiyat farkı hesaplanmamasına itiraz ve itirazın 4735 sayılı Kanunun Ek 2 nci maddesi uyarınca Yüksek Fen Kuruluna gönderilmesi istemidir.
AÇIKLAMALAR
İdarenizin [tarih] tarihli kararıyla, [mücbir sebep / idareden kaynaklanan neden] nedeniyle işin süresi [gün] gün uzatılmış ve [tarih] tarihli revize iş programı onaylanmıştır. Sözleşmede fiyat farkı verilmesi öngörülmemiş olmakla birlikte idari şartnamenin [madde no] ve sözleşmenin [madde no] maddelerinde, süre uzatımı hâlinde Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 9 uncu maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağı düzenlenmiştir. [Sayı] numaralı hakedişte uzatılan dönemde yapılan imalatlar için fiyat farkı hesaplanmamıştır.
1. İtiraz süresi içinde yapılmaktadır (4735 sayılı Kanun Ek m.2)
İşin kesin kabulü henüz yapılmamıştır. Anlaşmazlık yargılama veya Sayıştay incelemesine konu edilmemiştir.
2. Süre uzatımı usulüne uygun verilmiştir (4735 sayılı Kanun m.10)
Süre uzatımı, Kanunun aradığı şartlar idarece incelenerek verilmiş ve revize iş programı onaylanmıştır. Uzatılan dönem, sözleşmenin uygulanmasının bir parçasıdır.
3. Uzatılan sürede fiyat farkı revize iş programına göre hesaplanmalıdır (Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar m.9/1)
Esasların fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlere ilişkin 9 uncu maddesi, idari şartname ve sözleşmede hüküm bulunması şartıyla, süre uzatımı hâlinde uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak gerçekleştirilen iş kalemleri için fiyat farkı hesaplanmasını öngörmektedir. Yüksek Fen Kurulunun 12/1/2022 tarihli ve 2022/14 sayılı görüşü de güncel endeksin revize iş programına göre işin yapılması gereken aya ait endeks olacağını belirtmektedir.
4. Sözleşmedeki fiyat farkı esasları değiştirilemez (4735 sayılı Kanun m.8)
Sözleşmede yer alan fiyat farkı esas ve usulleri imzadan sonra değiştirilemez. Süre uzatımı hâlinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin hüküm sözleşmenin parçası olduğundan idarece uygulanmalıdır.
SONUÇ VE İSTEM : Açıklanan nedenlerle uzatılan sürede yapılan imalatlar için revize iş programına göre fiyat farkı hesaplanarak [sayı] numaralı hakedişin düzeltilmesine; idarenizce uygun görülmemesi hâlinde itirazımızın 4735 sayılı Kanunun Ek 2 nci maddesi uyarınca otuz gün içinde Yüksek Fen Kuruluna gönderilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
EKLER : Süre uzatımı kararı, revize iş programı, ilgili hakediş ve fiyat farkı hesap cetveli, karşılaştırmalı hesap tablosu, vekâletname.
[Tarih]
Yüklenici vekili
Av. [Ad Soyad]
Örnek 2: Toplu İş Sözleşmesinden Doğan Fiyat Farkı Talebi
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, kamu işveren sendikasınca sonuçlandırılan toplu iş sözleşmesinden doğan ücret ve sosyal hak artışı kadar fiyat farkı ödenir (4735 m.8). Aşağıdaki örnek bu artışın hakedişe yansıtılmasını isteyen yüklenici için hazırlanmıştır.
[İDARENİN ADI] [BAŞKANLIĞINA / MÜDÜRLÜĞÜNE]
YÜKLENİCİ : [Şirket unvanı] — Vergi Kimlik No: […] — Adres: […]
SÖZLEŞME : [İKN] ihale kayıt numaralı “[hizmetin adı]” hizmet alımına ait [tarih] tarihli sözleşme
KONU : Toplu iş sözleşmesinden doğan ücret ve sosyal hak artışı kadar fiyat farkı ödenmesi istemidir.
1. İş, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak ihale edilmiştir (4734 sayılı Kanun m.62/e; 4735 sayılı Kanun m.8)
Hizmet, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilmiş olup işçiler münhasıran idarenin işyerinde çalıştırılmaktadır.
2. Toplu iş sözleşmesi kamu işveren sendikasınca sonuçlandırılmıştır (4735 sayılı Kanun m.8)
Şirketimizin yetkilendirmesiyle [kamu işveren sendikası] tarafından yürütülen toplu iş sözleşmesi [tarih] tarihinde sonuçlandırılmış ve [tarih] tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmıştır.
3. Bedel artışı kadar fiyat farkı ödenmelidir (4735 sayılı Kanun m.8)
Kanun, bu şekilde sonuçlandırılan toplu iş sözleşmesinde belirlenen ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar idarece fiyat farkı ödeneceğini öngörmektedir. [Dönem] için hesaplanan artış [tutar] TL’dir.
SONUÇ VE İSTEM : Açıklanan nedenlerle toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan [tutar] TL bedel artışının fiyat farkı olarak [sayı] numaralı hakedişe yansıtılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
EKLER : Toplu iş sözleşmesi, yetki belgesi, işçi listesi ve bordrolar, artış hesap tablosu.
[Tarih]
Yüklenici yetkilisi
Kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri için fiyat farkı ödenemez; idareye asıl işveren sıfatıyla ücret farkı ve sorumluluk da yüklenemez (4735 m.8). Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımının tanımı için yapım, mal ve hizmet alımı farkı yazımıza bakabilirsiniz.
Yüklenici İçin Kontrol Listesi
Fiyat farkı ve süre uzatımında
| Kontrol | Dayanak |
|---|---|
| Dokümanda fiyat farkı hükmü, formül ve katsayılar teklif öncesi incelendi mi? | 4735 m.8 |
| Personel ağırlıklı hizmette işçilik fiyat farkı dokümanda belirtilmiş mi? | KİGT 81.1 |
| Gecikme doğduğunda süre uzatımı ve revize iş programı istendi mi? | 4735 m.10; Esaslar m.9/1 |
| Fiyat farkı nedeniyle ek kesin teminat tutarı planlandı mı? | 4735 m.12 |
| Geçici maddeye dayanılıyorsa ihale tarihi, gerçekleşme dönemi ve iptal kararları kontrol edildi mi? | 4735 Geçici m.5-7 |
| Hesap itirazı kesin kabulden önce idareye yazılı yapıldı mı? | 4735 Ek m.2 |
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Yapım, mal ve hizmet sözleşmelerinde fiyat farkı hükmünü, süre uzatımı kararlarını ve revize iş programını birlikte inceliyor; hesap hatalarına karşı idareye itiraz ve Yüksek Fen Kurulu başvurusu hazırlıyoruz. Geçici maddelere dayanan ek fiyat farkı, devir ve fesih taleplerinde kapsam ve iptal kararlarının etkisini değerlendiriyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Kamu İhale Hukuku Rehberi
- Fiyat Farkı ve Sözleşmede Değişiklik
- Gecikme Cezası ve Süre Uzatımı
- Hakediş Ödemeleri ve İtiraz
- Sözleşmenin Devri ve Mücbir Sebep
- Birim Fiyat ve Anahtar Teslimi Götürü Bedel
Sıkça Sorulan Sorular
Fiyat farkının kanuni dayanağı nedir?
4735 sayılı Kanunun 8 inci maddesi. Esas ve usulleri Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı belirler.
Sözleşmeden sonra fiyat farkı hükmü değiştirilebilir mi?
Hayır. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz (4735 m.8).
Dokümanda fiyat farkı hükmü yoksa ne olur?
Olağan rejimde fiyat farkı ödenmez. Geçici maddeler yalnızca kendi kapsam tarihlerindeki sözleşmelere, dokümanda hüküm aranmaksızın ek fiyat farkı imkânı tanımıştır (4735 Geçici m.5, 6, 7).
Süre uzatımı fiyat farkını etkiler mi?
Evet. Yapım işlerinde, fiyat farkı öngörülmeyen işlerde dahi, süre uzatımı hâlinde ve idari şartname ile sözleşmede hüküm bulunması şartıyla uzatılan süre içinde revize iş programına uygun olarak yapılan imalatlar için fiyat farkı hesaplanır (Yapım İşleri Fiyat Farkı Esasları m.9/1).
Uzatılan sürede hangi endeks uygulanır?
Yüksek Fen Kurulunun 2022/14 sayılı görüşüne göre temel endeks işin ilk bitim tarihinin bulunduğu ayın, güncel endeks revize iş programına göre işin yapılması gereken ayın endeksidir.
Fiyat farkı için ek teminat gerekir mi?
Fiyat farkı nedeniyle sözleşme bedeli artarsa artışın yüzde 6’sı oranında ek kesin teminat alınır; hakedişlerden kesintiyle de karşılanabilir (4735 m.12).
Personel çalıştırmaya dayalı hizmette asgari ücret artışı karşılanır mı?
İşçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının dokümanda belirtilmesi gerekir (KİGT 81.1). Kamu işveren sendikasınca sonuçlandırılan toplu iş sözleşmesinden doğan artış kadar da fiyat farkı ödenir (4735 m.8).
Geçici m.7 hangi işlere uygulanır?
1/3/2023’ten önce ihale edilen, Türk lirası üzerinden yapılmış ve geçici kabulü onaylanmamış yapım işlerinin 2024 yılında gerçekleştirilen kısımlarına (4735 Geçici m.7).
Geçici maddelerde iptal kararları var mı?
Evet. Geçici m.6’nın dördüncü-altıncı fıkraları 29/8/2024’te, geçici m.5’in dördüncü-yedinci fıkraları 4/3/2026’da, geçici m.7’nin üçüncü ve dördüncü fıkraları 9/9/2026’da yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi kararlarıyla iptal edilmiştir.
Geçici m.5 kapsamında devirde üç yıl kuralı işler mi?
Hayır. Bu kapsamda devredilen sözleşmelerde devirden kaynaklanan kısıtlama ve yaptırımlar uygulanmaz; devralanda ilk ihaledeki şartlar devir tarihi itibarıyla aranır (4735 Geçici m.5).
Fiyat farkı ile ek fiyat farkı aynı şey mi?
Hayır. Fiyat farkı dokümanda öngörülmüşse Esaslara göre olağan biçimde hesaplanır. Ek fiyat farkı ise geçici maddelerle belirli ihale tarihleri ve gerçekleşme dönemleri için, sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkına ilave olarak tanınmış ayrı bir imkândır (4735 Geçici m.5, 6).
Fiyat farkı esasları nerede yayımlandı?
Yapım işleri, mal alımları ve hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin Esaslar 31/8/2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır (KİGT 61.10, 83.1).
Fiyat farkı uyuşmazlığında kime başvurulur?
Yapım ve yapımla ilgili danışmanlık hizmet işlerinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bünyesindeki Yüksek Fen Kuruluna. Yüklenici itirazını kesin kabul tamamlanıncaya kadar idareye yazılı yapar; idare otuz gün içinde Kurula gönderir, Kurul altmış gün içinde karar verir (4735 Ek m.1, 2).
Yüksek Fen Kurulu kararına karşı hangi yargı yolu açıktır?
7579 sayılı Kanunla 22/5/2026’dan itibaren, kararın idarece uygulanmasından kaynaklı davalar sözleşmenin tarafları arasında adli yargı mercilerinde görülür (4735 Ek m.2).
Akaryakıt alımında fiyat farkı her ürün için hesaplanır mı?
Hayır. EPDK tarafından fiyatları yayımlanmayan petrol ve LPG ürünleri için fiyat farkı hesaplanması mümkün değildir (KİGT 61.10).
Süre uzatımı aldınız ama uzatılan dönemin fiyat farkı ödenmiyor mu? Yüksek Fen Kurulu itirazı kesin kabulden önce yapılmalıdır. Hakediş ve süre uzatımı belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza gönderin, birlikte değerlendirelim.
Dosyanızın ilgili kanun, yönetmelik ve süreler yönünden incelenmesi ve başvuru yollarının zamanında kullanılması için hemen arayın.
Süreleri kaçırmayın
Kamu ihale ve sözleşme uyuşmazlıklarında şikâyet, itirazen şikâyet ve dava süreleri kısa olabilir; bildirim veya tebliğ tarihini not edin. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Kamu İhale Hukuku Rehberi · İhaleden Yasaklama Süreci · Yasaklama ve İptal Davası · Dilekçe Örnekleri · İletişim
