Birim Fiyat ve Anahtar Teslim Sözleşmeler: Riskin Hangi Cebe Yazıldığının Hukuku

Sözleşme türleri 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 6. maddesinde sayılmıştır: anahtar teslimi götürü bedel, uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı tek toplam bedeldir; birim fiyat ise ön veya kesin projelere, mahal listelerine ve birim fiyat tariflerine dayalı olarak, idarece hazırlanmış cetveldeki her bir iş kaleminin miktarı ile teklif edilen birim fiyatların çarpımıyla bulunur. İş artışı tavanları da aynı kanunda, 24. maddede sayısal olarak belirlenmiştir: anahtar teslimi götürü bedelde sözleşme bedelinin %10’u, birim fiyat sözleşmelerde %20’si. Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatı ise Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22. maddesindeki sıraya göre tespit edilir.

Mevzuat Haritası

Sözleşme Türleri: 4735 m. 6

Maddenin metni, iki modelin dayandığı proje düzeyini birbirinden ayırır ve fark tam da buradadır.

(a) bendi — anahtar teslimi götürü bedel: “Yapım işlerinde; uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için isteklinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden anahtar teslimi götürü bedel sözleşme.”

(c) bendi — birim fiyat: “Yapım işlerinde; ön veya kesin projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak; idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme.”

Karma sözleşme. Madde, yapım işlerinde niteliği itibarıyla bu iki türü birlikte içeren işlerde karma sözleşme düzenlenebilmesine de imkân tanır. Uygulamada altyapısı belirsiz, üstyapısı projelendirilmiş işlerde bu yol tercih edilir.

İlke hükmü (m. 4). Kanun’un 4. maddesi, düzenlenecek sözleşmelerde ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemeyeceğini emreder. Bu nedenle sözleşme metnine, dokümanla çelişen bir risk dağılımı yazılamaz; yazılmışsa geçersizliği ileri sürülebilir.

Model Seçimi Serbest Değil: 4734 m. 62/c

Hangi modelin kullanılacağı idarenin tercihine bırakılmış değildir. 4734 sayılı Kanun’un 62. maddesinin (c) bendi, yapım işlerinde şu kuralı koyar: arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hâllerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz.

Aynı bent, istisnayı da tanımlar: ihale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir.

Bu iki cümlenin sonucu nettir: uygulama projesi varsa anahtar teslimi götürü bedel esastır; ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılan hâllerde ise birim fiyat teklif alınır. Model seçimi bu nedenle bir “tercih” değil, projenin olgunluk düzeyinin hukuki sonucudur.

Pratik sonuç şudur: uygulama projesi hazır olmadığı hâlde anahtar teslimi götürü bedelle ihale edilen bir iş, daha başlangıçta ihtilafa gebedir. Çünkü yüklenici, teklifini olmayan bir projeye göre vermek zorunda kalmıştır ve sonradan çıkan her imalatta “bu bedele dâhil mi?” tartışması doğar. Kamu ihale usullerini ayrı bir yazıda ele aldık.

İş Artışı: 4735 m. 24’ün Sayıları

Maddenin birinci fıkrası, iş artışını iki şarta ve iki tavana bağlar. Şartlar her iki modelde aynıdır; değişen yalnızca orandır.

“Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması hâlinde, artışa konu olan iş;
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise %20’sine kadar oran dâhilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.”

“Süre hariç” ibaresi kritiktir. Madde, iş artışının sözleşme ve doküman hükümleri çerçevesinde yaptırılacağını söylerken süreyi bu çerçevenin dışında tutar. Yani iş artışı verilmesi, sürenin de kendiliğinden uzadığı anlamına gelmez; süre uzatımı ayrıca talep edilmeli ve karara bağlanmalıdır. Uygulamada en sık rastlanan ihtilaflardan biri, artış verilip sürenin verilmemesi ve ardından gecikme cezası uygulanmasıdır.

Tavan aşılırsa: tasfiye. Maddenin devamı şudur: işin bu şartlar dâhilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur. Tasfiye hâlinde teminatın akıbeti için geçici ve kesin teminat yazımıza bakabilirsiniz.

İş eksilişi ve %80 güvencesi. Sözleşme bedelinin %80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bunun karşılığında kanun bir tazmin mekanizması kurar: yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin %80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5’i ödenir. Bu hüküm, özellikle birim fiyat sözleşmelerde miktarın beklenenin çok altında çıkması hâlinde yüklenicinin sabit giderlerini kısmen karşılamayı amaçlar.

Yeni Birim Fiyat: YİGŞ m. 22’deki Sıra

Sözleşmede bulunmayan bir imalatın zorunlu hâle gelmesi, uygulamanın en sık sahnesidir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22. maddesi, bu fiyatın nasıl belirleneceğini sıralı biçimde düzenler. Sıranın bağlayıcı olması, Sayıştay denetimlerinde de esas alınmaktadır.

Maddenin işleyişi, YİGŞ m. 12/4’teki proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hâllerde devreye girer. Fiyat tespitinde başvurulacak kaynaklar şunlardır:

Onay ve süreler. Yeni fiyat, yüklenici ile birlikte yukarıdaki usullerden biriyle tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur.

Uyuşmazlık hâlinde. Yeni fiyat tespitinde yüklenici ile uyuşulamazsa taraflarca anlaşmazlık tutanağı düzenlenir ve anlaşmazlık idare tarafından on gün içerisinde ilgili kurula intikal ettirilir. Kurul tarafından tespit edilen fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur. Kritik nokta şudur: yüklenici, uyuşmazlık hakkındaki kararı beklemeden idare tarafından tespit edilmiş fiyat üzerinden işe devam etmek zorundadır. Yani fiyat itirazı, işi durdurma hakkı vermez.

Sayıştay uygulamasında iki tekrar eden hata. Birincisi, imalatı birebir karşılayan bir birim fiyat mevcutken doğrudan piyasa rayiçlerine gidilmesi; ikincisi, onaylanmamış piyasa rayiçlerinin kullanılmasıdır. Maddenin (ç) bendi rayiçlerin ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış olmasını arar. Ayrıca yeni birim fiyatların, imalatın gerçekleştirildiği tarihte yürürlükte bulunan analizler kullanılarak belirlenmesi gerekir; eski yıl analizleriyle yapılan tespitler fazla veya eksik ödeme sonucu doğurur.

Hakediş ve İhtirazi Kayıt

İki model, ödemeyi iki farklı dille yapar.

Birim fiyatta ödeme ölçüme dayanır. Yapılan imalatın metrajı, ataşman ve yeşil defter kayıtlarıyla belirlenir ve birim fiyatla çarpılır. Bu nedenle ölçüm tutanaklarının düzenli, imzalı ve eksiksiz tutulması doğrudan alacak meselesidir: ölçülmemiş imalat, hukuken ispatı güç bir alacaktır. Hakediş ve iş artışı uyuşmazlıklarında danışmanlık veriyoruz.

Götürüde ödeme ilerleme yüzdesine dayanır. Ödeme, pursantaj (ilerleme yüzdesi) cetveline göre yapılır. Cetveldeki ağırlıkların iş kalemlerine dağılımı, yüklenicinin nakit akışını doğrudan belirler; ağırlığı sona yığılmış bir cetvel, işin finansmanını zorlaştırır. Bu nedenle pursantaj cetveli, sözleşme aşamasında dikkatle incelenmelidir.

İhtirazi kayıt disiplini. Her iki modelde de hakediş raporları, itirazı olan tarafın şerh düşerek imzalaması esasına dayanır. Yüklenici hakedişe itiraz ediyorsa, itirazını hakediş raporu üzerine yazılı olarak kaydetmeli ve genel şartnamede öngörülen süre içinde itiraz nedenlerini yazılı olarak idareye bildirmelidir. Kayıtsız atılan imza, hakedişin kabulü sayılır ve sonraki dava aşamasında ciddi bir engel oluşturur.

Uygulamada üç noktaya dikkat edilmelidir: (i) şerh, “itirazlıdır” gibi genel bir ifadeyle değil, hangi kaleme ne sebeple itiraz edildiği yazılarak düşülmelidir; (ii) şerhin ardından süresinde yazılı gerekçe verilmelidir; (iii) ara hakedişlere düşülen kayıtlar, kesin hakediş aşamasında da korunmalıdır.

İş Artışı Kavgasının Asıl Konusu: Proje Hatası

Anahtar teslimi götürü bedelde en sık görülen ihtilaf, ilave imalatın “bedele dâhil” sayılıp sayılmayacağıdır. Ayrımın hukuki dayanağı, riskin kaynağında yatar.

Yüklenicinin riski: Teklif verirken kendi yaptığı metraj ve maliyet hesabındaki yanılgı. Götürü bedelin mantığı budur: uygulama projesi ortadadır, isteklinin görevi onu doğru okumaktır.

İdarenin riski: Sözleşmeye esas projenin hatalı veya eksik olması, zeminin projede gösterilenden farklı çıkması ve idarenin sonradan yaptığı proje değişiklikleri. Bu hâllerde doğan ilave imalat, “toplam fiyata dâhildir” denilerek yükleniciye yüklenemez. Nitekim YİGŞ m. 22, tam da m. 12/4’teki proje değişikliği şartlarının gerçekleşmesi hâlinde yeni fiyat tespiti yapılacağını öngörür; bu, proje kaynaklı değişikliklerin ayrı bir bedel rejimine tabi olduğunun kanıtıdır.

Delil omurgası. Bu ihtilafta yüklenicinin elindeki deliller şunlardır: idarenin proje revizyonuna ilişkin yazışmaları, kontrol teşkilatının yazılı talimatları, tespit tutanakları, zemin etüt raporlarıyla fiilî durumun karşılaştırılması ve ihtirazi kayıtlı hakediş şerhleri. Sözlü talimatla yapılan ilave imalat, sonradan ispatı en zor kalemdir; bu nedenle her ilave talebin yazılı istenmesi ve tutanağa bağlanması gerekir.

Zeyilname aşaması. Belirsizliklerin giderileceği asıl an, ihale öncesindeki açıklama ve zeyilname aşamasıdır. İstekli, doküman üzerindeki tereddütlerini bu aşamada yazılı olarak sormalıdır; sorulmayan ve teklife yansıtılmayan belirsizlik, sonraki aşamada yüklenicinin aleyhine yorumlanabilir.

Fiyat Farkı ve Sözleşmede Değişiklik

Fiyat farkı (4735 m. 8). Sözleşme türünden bağımsız olarak, fiyat farkı ancak ihale dokümanında öngörülmüşse ve Cumhurbaşkanı kararıyla yürürlüğe konulan Esaslar çerçevesinde verilebilir. Esaslara aykırı düzenlenen hükümlere göre fiyat farkı ödenemez ve ihale dokümanında farklı fiyat farkı düzenlemeleri öngörülemez. Yapım işlerinde sözleşme süresinin 365 takvim gününü aşması hâlinde fiyat farkı hesaplanması zorunluluğu getirilmiştir.

Fiyat farkı ile iş artışı birbirine karıştırılmamalıdır: iş artışı miktar değişikliğine, fiyat farkı ise girdi maliyetlerindeki değişime ilişkindir. İkisi ayrı hesaplanır ve ayrı talep edilir. Fiyat farkı ve sözleşmede değişiklik konusunu ayrı bir yazıda ele aldık.

Sözleşmede değişiklik (4735 m. 15). Sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşme bedelinin aşılmaması ve idare ile yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla; işin yapılma veya teslim yeri ile işin süresinden önce yapılması kaydıyla işin süresi ve bu süreye uygun olarak ödeme şartları değiştirilebilir. Bunun dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.

Bu hüküm, iş artışının neden ayrı bir maddede (m. 24) düzenlendiğini açıklar: iş artışı, m. 15’in yasakladığı “sözleşme değişikliği” değil, kanunun özel olarak izin verdiği bir uygulamadır ve yalnızca m. 24’teki şartlar ve tavanlar içinde mümkündür.

Yüklenici Kontrol Listesi

1. Model ile proje düzeyini eşleştirin. Uygulama projesi varsa götürü, ön/kesin proje varsa birim fiyat beklenir (4734 m. 62/c). Uyumsuzluk, baştan ihtilaf riskidir.

2. Götürüde metrajı bağımsız doğrulatın. Miktar riski sizdedir; teklif öncesi kontrol, sonradan telafisi olmayan bir aşamadır.

3. Belirsizlikleri zeyilname sorusuna dönüştürün. Teklif öncesi sorulmayan soru, sözleşme sonrası sizin riskinizdir.

4. Tavanı sözleşme türüne göre hesaplayın. Götürüde %10, birim fiyatta %20 (4735 m. 24).

5. Süre uzatımını ayrıca isteyin. m. 24 iş artışını “süre hariç” düzenler; artış süreyi kendiliğinden uzatmaz.

6. Yeni fiyatta sırayı denetleyin. YİGŞ m. 22’deki (a)-(ç) sırası bağlayıcıdır; doğrudan piyasa rayicine gidilmesi itiraz sebebidir.

7. Rayicin onaylı olduğunu kontrol edin. (ç) bendi ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait rayiç arar.

8. Anlaşmazlık tutanağı düzenletin. Uyuşulamazsa tutanak düzenlenir ve idare on gün içinde ilgili kurula intikal ettirir; bu arada tespit edilen fiyatla işe devam zorunludur.

9. Hakedişe gerekçeli şerh düşün. “İtirazlıdır” yetmez; hangi kaleme hangi sebeple itiraz edildiği yazılmalı ve süresinde yazılı gerekçe verilmelidir.

10. Ölçüm arşivini günlük tutun. Yeşil defter ve ataşmanlar, birim fiyat dosyasının en güçlü delilidir.

11. %80 eşiğini izleyin. İş eksilişinde bedelin %80’inin altına inilecekse m. 24’teki %5 tazmin hakkınız doğar.

12. Tavan yaklaşırken tasfiyeye hazırlanın (bkz. geçici ve kesin kabul). Artış yapılmaksızın genel hükümlere göre tasfiye rejimi devreye girer.

Sayısal Örnek: Aynı İş, İki Model

Sözleşme bedeli 100.000.000 TL olan bir yapım işi düşünelim. Uygulama sırasında zemin etüdünde gösterilmeyen kaya tabakası çıkmış ve zorunlu ilave kazı ile iksa imalatı gerekmiş olsun.

Anahtar teslimi götürü bedelde. İş artışı tavanı m. 24 uyarınca sözleşme bedelinin %10’u, yani 10.000.000 TL‘dir. İlave imalatın bedeli bu tutarın altındaysa, iki şart da sağlanmak kaydıyla (sözleşmeye esas proje içinde kalması ve asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması) aynı yükleniciye yaptırılabilir. Tutar 10.000.000 TL’yi aşıyorsa artış yapılamaz; iş artış yapılmaksızın genel hükümlere göre tasfiye edilir.

Birim fiyatta. Aynı işte tavan %20, yani 20.000.000 TL‘dir. Ayrıca birim fiyat sözleşmede kazı ve iksa kalemleri zaten cetvelde yer aldığından, miktar artışı çoğu zaman “yeni fiyat” sorunu doğurmaz; artan metraj mevcut birim fiyatla çarpılır. Yeni fiyat tespiti ancak cetvelde bulunmayan bir iş kalemi için gündeme gelir.

Eksiliş yönü. Aynı işte miktarların beklenenin altında çıktığını ve işin 75.000.000 TL ile tamamlanacağının anlaşıldığını varsayalım. Bu tutar sözleşme bedelinin %80’i olan 80.000.000 TL’nin altındadır; yüklenici işi bitirmek zorundadır, ancak m. 24 uyarınca kendisine 80.000.000 TL ile 75.000.000 TL arasındaki 5.000.000 TL’lik farkın %5’i, yani 250.000 TL ödenir. Bu tutar bir kâr kalemi değil, sabit giderler ve kâr kaybına karşılık öngörülmüş kısmi bir tazminattır.

Örnek, iki modelin neden farklı tavanlara bağlandığını da gösterir: birim fiyatta miktar belirsizliği modelin doğasında olduğundan kanun daha geniş bir band tanımış; götürüde ise miktarın proje ile sabitlenmiş olması nedeniyle bandı dar tutmuştur.

Sıkça Sorulan Sorular

İki sözleşme türü arasındaki temel fark nedir?

4735 m. 6’ya göre anahtar teslimi götürü bedel uygulama projelerine dayalı tek toplam bedeldir; birim fiyat ise ön veya kesin projelere dayalı olarak gerçekleşen miktarla teklif edilen birim fiyatların çarpımıdır. Sonuç olarak metraj riski götürüde yüklenicide, birim fiyatta idarede kalır.

Hangi işte hangi model kullanılır?

4734 m. 62/c uyarınca uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz; ancak işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özellikleri gerekli netlikte belirlenemiyorsa ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Bu nedenle model seçimi, projenin olgunluk düzeyine bağlıdır.

İş artışı tavanı yüzde kaçtır?

4735 m. 24 uyarınca anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10’u, birim fiyat teklif alınarak ihale edilen yapım işleri ile mal ve hizmet alımlarında %20’sidir.

İş artışının şartları nelerdir?

Artışın öngörülemeyen durumlar nedeniyle zorunlu olması; artışa konu işin sözleşmeye esas proje içinde kalması; ve idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması. Bu şartlar her iki sözleşme türünde de aynıdır.

İş artışı verilirse süre de uzar mı?

Kendiliğinden uzamaz. m. 24, artışın “süre hariç” sözleşme ve doküman hükümleri çerçevesinde yaptırılacağını öngörür; süre uzatımı ayrıca talep edilmeli ve karara bağlanmalıdır.

Tavan aşılırsa ne olur?

İşin bu şartlar dâhilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda artış yapılmaksızın hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu hâlde işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

İş eksilişinde yüklenicinin hakkı var mı?

Evet. Sözleşme bedelinin %80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde yüklenici işi bitirmek zorundadır; buna karşılık yükleniciye, sözleşme bedelinin %80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5’i ödenir.

Sözleşmede olmayan bir imalat çıkarsa fiyat nasıl belirlenir?

Yapım İşleri Genel Şartnamesi m. 22’deki sıraya göre: önce yüklenicinin teklif ekinde sunduğu benzer analizlerle kıyaslama, sonra idarede veya diğer idarelerde mevcut benzer analizler, sonra idarenin benzer işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar, son olarak idarece kabul edilmek şartıyla ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçler.

Yeni fiyat tutanağı ne zaman geçerli olur?

Yüklenici ile birlikte tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur.

Yeni fiyatta anlaşamazsak ne olur?

Taraflarca anlaşmazlık tutanağı düzenlenir ve anlaşmazlık idare tarafından on gün içerisinde ilgili kurula intikal ettirilir. Kurulca tespit edilen fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur. Yüklenici, karar beklenmeden idarece tespit edilen fiyat üzerinden işe devam etmek zorundadır.

Götürü bedelde beklenmeyen imalatın bedeli kimindir?

Ayrım kaynağa göre yapılır: yüklenicinin kendi metraj ve maliyet hesabındaki yanılgı götürünün riskidir. Buna karşılık idarenin proje hatası, zeminin projede gösterilenden farklı çıkması veya idarenin yaptığı proje değişikliği nedeniyle doğan ilave imalat götürüye gömülemez; YİGŞ m. 22, m. 12/4’teki proje değişikliği şartlarının gerçekleşmesi hâlinde yeni fiyat tespiti öngörür.

Hakedişe itirazım varsa imzalamayabilir miyim?

İmza düzeni işler; ancak itiraz ihtirazi kayıt ile korunur. Hakediş raporuna hangi kaleme hangi sebeple itiraz edildiği yazılarak şerh düşülmeli ve genel şartnamede öngörülen süre içinde itiraz gerekçeleri yazılı olarak idareye bildirilmelidir. Kayıtsız imza, hakedişin kabulü sayılır.

Fiyat farkı ile iş artışı aynı şey mi?

Hayır. İş artışı miktar değişikliğine ilişkindir ve 4735 m. 24’e tabidir. Fiyat farkı ise girdi maliyetlerindeki değişime ilişkindir; 4735 m. 8 uyarınca ancak ihale dokümanında öngörülmüşse ve ilgili Esaslar çerçevesinde verilebilir.

Sözleşmede sonradan değişiklik yapılabilir mi?

4735 m. 15 uyarınca çok sınırlıdır: sözleşme bedelinin aşılmaması ve tarafların karşılıklı anlaşması kaydıyla işin yapılma veya teslim yeri ile işin süresinden önce yapılması kaydıyla süre ve buna uygun ödeme şartları değiştirilebilir. Bunun dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.

Karma sözleşme mümkün mü?

Evet. 4735 m. 6, niteliği itibarıyla her iki türü birlikte içeren yapım işlerinde karma sözleşme düzenlenebilmesine imkân tanır; altyapısı belirsiz, üstyapısı projelendirilmiş işlerde bu yol tercih edilir.

Sonuç

Birim fiyat ile anahtar teslimi götürü bedel arasındaki fark, bir muhasebe tercihi değil kanunla çizilmiş bir risk dağılımıdır. 4735 m. 6 iki modeli proje düzeyine göre ayırır, 4734 m. 62/c hangi işte hangisinin kullanılacağını belirler, 4735 m. 24 ise ayrışmayı sayıya döker: götürüde %10, birim fiyatta %20; eksilişte %80 eşiği ve %5 tazmin. Sözleşmede bulunmayan imalatın fiyatı ise YİGŞ m. 22’deki bağlayıcı sıraya göre belirlenir ve bu sıranın atlanması, Sayıştay denetimlerinde de eleştiri konusudur. Uygulamadaki iki altın kural ise şudur: iş artışı süreyi uzatmaz, süre ayrıca istenir; ve hakedişe kayıtsız atılan imza, itirazı gömer. Alanın bütünü için ticaret hukuku rehberimize bakabilirsiniz. Sözleşme modeli seçimi, iş artışı ihtilafları, yeni birim fiyat itirazları ve hakediş alacakları için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Atıf yapılan başlıca mevzuat: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m. 62; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m. 4, 6, 8, 10, 15, 24, 25 ve Geçici m. 6; 30/7/2003 tarihli ve 4964 sayılı Kanun m. 46; 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanun m. 13; Yapım İşleri Genel Şartnamesi m. 12 ve 22 ile hakedişlere ilişkin hükümleri; Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği; fiyat farkına ilişkin Esaslar. Mevzuat ve ikincil düzenlemeler değişebileceğinden, sözleşme tarihinde yürürlükte olan metnin esas alınması gerekir; nitekim Genel Şartname hükümleri bakımından ihale tarihinde yürürlükte olan metin uygulanır.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş ya da avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Her somut durum için sözleşme, ihale dokümanı ve olay özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.