Yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel sözleşme uygulama projesine dayanan tek toplam bedeldir; birim fiyat sözleşmede bedel, idarenin cetvelindeki miktarlar ile teklif edilen birim fiyatların çarpımıyla bulunur (4735 m.6). Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde götürü bedel teklif alınması zorunludur (4734 m.62/c). Öngörülemeyen iş artışı götürü bedelde sözleşme bedelinin yüzde onuna, birim fiyatta yüzde yirmisine kadar aynı yükleniciye yaptırılabilir; birim fiyatta Cumhurbaşkanı bu oranı yüzde kırka kadar artırabilir (4735 m.24). Sözleşmede fiyatı olmayan işin birim fiyatı 1/9/2025’ten beri yeni YİGŞ m.22 sırasına göre, imalata başlanmadan önce tespit edilir. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.4, 6, 8, 15, 24; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.62/c; Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.12, 14, 21, 22, 39, 40 (30/7/2025 tarihli ve 32971 sayılı Resmî Gazete ile yapılan, 1/9/2025’te yürürlüğe giren değişiklikler dahil); Kamu İhale Genel Tebliği 46.1-46.3, 47.1.
Yazı 20 Ekim 2026 tarihli mevzuat metinlerine göre yeniden hazırlanmıştır. Fiyat farkı ve süre uzatımı için fiyat farkı ve süre uzatımı, gecikme cezası için gecikme cezası yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sözleşme Türleri: 4735 m.6
Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihaleler sonucunda yapım işlerinde üç tür sözleşme düzenlenir. Anahtar teslimi götürü bedel sözleşme, uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak işin tamamı için teklif edilen toplam bedel üzerinden kurulur. Birim fiyat sözleşme, ön veya kesin projelere, mahal listelerine ve birim fiyat tariflerine dayalı olarak, idarece hazırlanmış cetveldeki her bir iş kaleminin miktarı ile teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden kurulur. Karma sözleşme ise iş kalemlerinin bir kısmı için götürü bedel, bir kısmı için birim fiyat teklifi alınan ihaleler sonucunda düzenlenir (4735 m.6/a, c, d).
İki temel modelin karşılaştırması
| Ölçüt | Anahtar teslimi götürü bedel | Birim fiyat |
|---|---|---|
| Dayanak | 4735 m.6/a | 4735 m.6/c |
| Proje düzeyi | Uygulama projesi ve mahal listesi | Ön veya kesin proje, mahal listesi, birim fiyat tarifleri |
| Bedel | İşin tamamı için tek toplam bedel | Miktar × teklif edilen birim fiyat |
| Ödeme | İhale dokümanındaki ilerleme yüzdeleri üzerinden (YİGŞ m.39/2) | Metraj ve yeşil defter üzerinden hesaplanan miktar × birim fiyat (YİGŞ m.39/1) |
| İş artışı sınırı | Sözleşme bedelinin %10’u | %20’si; Cumhurbaşkanı %40’a kadar artırabilir |
| Proje uygulaması | Uygulama projesine göre | Onaylı uygulama projesi bulunmayan kısımlara başlanamaz (YİGŞ m.12/2) |
Kanun sözleşmelerde ihale dokümanındaki şartlara aykırı hükme yer verilemeyeceğini, Kanunda belirtilen hâller dışında sözleşme hükümlerinin değiştirilemeyeceğini ve ek sözleşme düzenlenemeyeceğini düzenler. Aynı maddeye göre taraflar sözleşmenin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir ve Kanunun yorumunda bu ilke gözetilir (4735 m.4).
Model Seçimi Projenin Olgunluğuna Bağlıdır: 4734 m.62/c
Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hâllerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İşin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve mali özellikleri gerekli netlikte belirlenemiyorsa ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınarak ihale yapılması zorunludur (4734 m.62/c).
Hangi durumda hangi model?
| Durum | Teklif türü | Dayanak |
|---|---|---|
| Uygulama projesi hazır | Anahtar teslimi götürü bedel zorunlu | 4734 m.62/c |
| Özgün ve karmaşık iş; ön veya kesin proje | Birim fiyat | 4734 m.62/c; 4735 m.6/c |
| Doğal afet nedeniyle uygulama projesi için süre yok | Ön veya kesin proje üzerinden | 4734 m.62/c; KİGT 46.2 |
| Onarım işleri, zemin etüdü gerektiren veya güzergâhı değişebilecek işler (bina işleri hariç) | Kesin proje üzerinden; projesi yapılabilen kısımlar götürü, yapılamayan kısımlar birim fiyat | 4734 m.62/c; KİGT 46.2, 47.1 |
| Birim fiyat teklif usulünün seçilmesi | Objektif gerekçe ilgili e-formda açıkça gösterilir | KİGT 46.3 |
Karma sözleşmede istekliler karma teklif mektubunda götürü bedel ve birim fiyat kısımları için teklif ettikleri bedelleri ayrı ayrı yazar, teminatı toplam tutar üzerinden verir; aşırı düşük teklif değerlendirmesi dahil tekliflerin değerlendirilmesi toplam tutar üzerinden yapılır ve sözleşmede her kısmın bedeli ayrı gösterilir (KİGT 47.1.2, 47.1.3). Usullerin genel çerçevesi için kamu ihale usulleri yazımıza bakabilirsiniz.
İş artışı, yeni birim fiyat veya hakediş uyuşmazlığınız mı var?
Proje değişikliği, iş artışı sınırı, YİGŞ m.22’ye göre yeni birim fiyat, süre uzatımı ve kesin hesap itirazlarının süresinde hazırlanması için hemen arayın.
Proje Değişikliği: YİGŞ m.12
Sözleşme konusu işler idarenin verdiği veya yüklenicinin hazırlayıp idarenin onayladığı uygulama projelerine uygun yapılır. 1/9/2025’ten itibaren birim fiyatlı işlerin onaylı uygulama projesi bulunmayan kısımlarına başlanamaz; aksi hâlde sorumluluk bu kurala aykırı davranan tarafa aittir (YİGŞ m.12/1-2).
Proje değişikliğinin kuralları
| Kural | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Değişiklik yetkisi | Değişiklik yapılmadan işin tamamlanması fiilen imkânsızsa idare işin niteliğine uygun değişiklikleri yapabilir | YİGŞ m.12/4 |
| Yükleniciden proje | Uygulama projesi değişikliği 22 nci maddeye göre hesaplanacak bedel karşılığında yükleniciden istenebilir | YİGŞ m.12/4 |
| Terk edilen malzeme | İlk projeye göre hazırlanan malzemenin terki veya değişmesi nedeniyle doğan fazla işçilik ve giderleri idare öder | YİGŞ m.12/4 |
| Süre | Değişiklik süreyi etkiliyorsa değişikliğe konu işin yapılması için gerekli süre hesaplanarak süre uzatımı verilir | YİGŞ m.12/4 |
| Yazılı tebliğ | İdarenin veya yapı denetim görevlisinin yazılı tebliği olmadan yapılan değişiklik için hak iddia edilemez | YİGŞ m.12/5 |
| Karşı görüş | Tebliğin sözleşmeye veya fen kurallarına aykırı olduğu görüşü 15 gün içinde idareye bildirilir | YİGŞ m.12/6, 14/3 |
| Proje üzerindeki not | Projede ayrıntısı bulunan bir imalatın yapılmayacağına dair not varsa not esas alınır | YİGŞ m.12/7 |
İş Artışı ve İş Eksilişi: 4735 m.24 ve YİGŞ m.21
Öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışı zorunlu olursa, artışa konu iş sözleşmeye esas proje içinde kalıyor ve idareyi külfete sokmadan asıl işten ayrılması teknik veya ekonomik olarak mümkün değilse, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir (4735 m.24/1; YİGŞ m.21/1).
Oranlar ve sonuçlar
| Hâl | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Götürü bedel | Sözleşme bedelinin %10’una kadar | 4735 m.24/1; YİGŞ m.21/1 |
| Birim fiyat | Sözleşme bedelinin %20’sine kadar | 4735 m.24/1; YİGŞ m.21/1 |
| Birim fiyatta üst sınırın artırılması | Cumhurbaşkanı sözleşme bazında %40’a kadar artırabilir | 4735 m.24/2; YİGŞ m.21/2 |
| Karma sözleşme | Götürü kısımlar için o kısım tutarının %10’u, birim fiyat kısımları için %20’si; birim fiyat kısımlarında %40’a kadar artırma yetkisi | YİGŞ m.21/3 |
| Sınır içinde tamamlanamıyorsa | Artış yapılmaksızın hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir; “işin tamamı” ilk sözleşme bedeline karşılık gelen iş miktarıdır | 4735 m.24/3; YİGŞ m.21/4 |
| Bedelin %80’inin altında tamamlanacaksa | Yüklenici işi bitirmek zorundadır; %80 ile yapılan işin tutarı arasındaki farkın %5’i geçici kabul tarihindeki fiyatlarla ödenir | 4735 m.24/4; YİGŞ m.21/5 |
| Yeni birim fiyatlı kalemlerin hesaba katılması | İş artışı sınırı hesabında yeni fiyat, fiyat farkı olup olmamasına göre ihale ayı veya proje değişikliği onay ayına göre esas alınır | YİGŞ m.21/6 |
| Götürü bedelde iş eksilişi | Eksilişin ihale tarihi itibarıyla tutarı altıncı fıkra esaslarına göre hesaplanır | YİGŞ m.21/7 |
“Süre hariç” ibaresi iş artışının süreyi kendiliğinden uzatmadığını gösterir; süre için proje değişikliğine bağlı süre uzatımı ayrıca istenmelidir (YİGŞ m.12/4). İdare, sözleşmeye esas proje içinde kalan ve ayrıca bir yükleniciye yaptırılması mümkün bir iş artışını başka bir yükleniciye de yaptırabilir ve yüklenici bundan dolayı hak talep edemez (YİGŞ m.22/7).
Yeni Birim Fiyat: 1/9/2025’ten Beri YİGŞ m.22
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22 nci maddesi 30/7/2025 tarihli değişiklikle baştan yazılmış ve 1/9/2025’te yürürlüğe girmiştir. Madde, 12 nci maddenin dördüncü fıkrasındaki proje değişikliği şartları gerçekleştiğinde idarenin yapılmasını istediği ve ihale dokümanında veya teklifte fiyatı bulunmayan yeni iş kalemleri ile 21 inci maddeye göre yaptırılacak ilave işlerin birim fiyatlarının yüklenici ile birlikte nasıl tespit edileceğini düzenler. İlave işlerin bedeli birim fiyat sözleşmelerde yeni birim fiyatlar üzerinden, götürü bedel sözleşmelerde ise yeni birim fiyatlarla hesaplanan artış tutarına göre belirlenen ilerleme yüzdeleri esas alınarak ödenir (YİGŞ m.22/1).
Analizde uyulacak sıra (YİGŞ m.22/2)
| Sıra | Analiz kaynağı |
|---|---|
| a | Yüklenicinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu ve yeni kalemle benzerlik gösteren kalemlere ait analizler |
| b | İdarede veya diğer idarelerde mevcut, yeni kaleme benzerlik gösteren analizler |
| c | İdarenin daha önce gerçekleştirdiği benzer yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan maliyet analizleri |
| ç | Yeni kalemin yapımı sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme, işçi, makine ve diğer girdiler |
Bu analizlere kaynakların verimli kullanılması ilkesi gözetilerek rayiçler uygulanır. Fiyat farkı öngörülen işlerde rayiçler ihale ayına, öngörülmeyen işlerde proje değişikliği onay ayına göre endeks katsayılarıyla güncellenir veya indirgenir; idarece kabul edilmek şartıyla ticaret veya sanayi odasınca onaylanmış yerel rayiçler de kullanılabilir (YİGŞ m.22/3).
Kâr, genel gider ve tavan
| Kural | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Sözleşmede oran varsa | Sözleşmede belirlenmiş kâr ve genel gider oranı uygulanır | YİGŞ m.22/4 |
| Sözleşmede oran yoksa | Analiz tutarına %10 yüklenici kârı ve %15’e kadar anlaşılan oranda genel gider eklenir | YİGŞ m.22/4 |
| Teklifte benzer kalem varsa | Yeni fiyat, benzer kalemin teklif fiyatının resmi analizle bulunan fiyata oranı (%90’ı aşmamak üzere) ile yeni kalemin resmi analiz fiyatının çarpımını geçemez | YİGŞ m.22/5-a |
| Teklifte benzer kalem yoksa | Yeni fiyat, yeni kalemin resmi analiz fiyatının %90’ını geçemez | YİGŞ m.22/5-b |
Süre ve uyuşmazlık (YİGŞ m.22/6)
| Aşama | Kural |
|---|---|
| Tespit zamanı | Proje değişikliği onayından itibaren 30 gün içinde ve her hâlde yeni kalemin imalatına başlanmadan önce |
| Geçerlilik | Tutanak aynı süre içinde idarenin onayına sunulur ve onayla geçerli olur |
| Uyuşmazlık | Anlaşmazlık tutanağı düzenlenir; idare 10 gün içinde Yüksek Fen Kuruluna intikal ettirir |
| Kurul kararı | Yüksek Fen Kurulunun tespit ettiği fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur |
| İşe devam | Yüklenici kararı beklemeden idarenin tespit ettiği geçici fiyatla işe devam etmek zorundadır |
Hakediş ve Kesin Hesaba İtiraz
Birim fiyat işlerde yüklenicinin alacakları metrajlara göre hesaplanır ve kesin ödeme niteliğinde olmayan, kazanılmış hak sayılmayan geçici hakediş raporlarıyla ödenir; metrajlar yeşil defter ve eklerinde gösterilir. Cetvelde bir kalemin bulunması yükleniciye o işi mutlaka yapma hakkı vermez. Götürü bedel işlerde bedel ihale dokümanında öngörülen ilerleme yüzdeleri üzerinden ödenir; karma sözleşmede her kısım kendi esasına tabidir (YİGŞ m.39/1-3).
Hakediş ve kesin hesapta süreler
| Aşama | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Geçici hakediş | Yüklenicinin başvurusu üzerine her ayın ilk beş iş günü içinde; başvurmazsa idare aynı ay tek taraflı düzenler | YİGŞ m.39/4-a |
| İmza | Yüklenici bir hafta içinde imzalamazsa rapor idarede bekletilir; gecikme için şikâyet ve istekte bulunulamaz | YİGŞ m.39/4-ç |
| Hakedişe ve düzeltmelere itiraz | En geç kesin hesapların idareye teslim edildiği tarihe kadar dilekçeyle | YİGŞ m.39/4-e |
| Onay, tahakkuk, ödeme | İmzalı rapor 30 gün içinde onaylanır, onayı izleyen 30 gün içinde tahakkuka bağlanır, sözleşmede farklı süre yoksa tahakkuktan itibaren 15 gün içinde ödenir | YİGŞ m.39/4-f |
| Kesin hesapların teslimi | Geçici kabulden itibaren en çok altı ay içinde | YİGŞ m.40/1-c |
| Kesin hesaplara itiraz | Altmış günlük inceleme süresi içinde yazılı; yapılmazsa bütün belgeler kayıtsız kabul edilmiş sayılır | YİGŞ m.40/4 |
| İdarenin incelemesi | Teslimden itibaren en çok altı ay; aşılırsa yüklenici itirazlarında haklı sayılır | YİGŞ m.40/6 |
| İdarenin değişikliklerine itiraz | Tebliğden itibaren en geç 15 gün içinde dilekçeyle, itiraz yerleri ve gerekçeleriyle | YİGŞ m.40/9 |
Hakediş alacağının haczi ve temliki için hakediş alacağının haczi, kabul işlemleri için geçici ve kesin kabul yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sözleşme Değişikliği ve Fiyat Farkı ile Farkı
Sözleşme imzalandıktan sonra sözleşme bedeli aşılmamak ve taraflar anlaşmak kaydıyla yalnızca işin yapılma veya teslim yeri ile işin süresinden önce yapılması kaydıyla süre ve buna uygun ödeme şartları değiştirilebilir (4735 m.15). İş artışı bu maddeye değil, 24 üncü maddedeki özel izne dayanır. Fiyat farkı ise miktarla değil girdi fiyatlarındaki değişimle ilgilidir; esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir ve sözleşme imzalandıktan sonra bu esaslarda değişiklik yapılamaz (4735 m.8). İkisi ayrı hesaplanır ve ayrı talep edilir. Ayrıntı için fiyat farkı ve sözleşmede değişiklik yazımıza bakabilirsiniz.
Sayısal Örnek: Aynı İş, İki Model
Sözleşme bedeli 100.000.000 TL olan bir yapım işinde zemin etüdünde gösterilmeyen kaya tabakası çıkmış ve zorunlu ilave kazı ile iksa gerekmiş olsun. İki şart (proje içinde kalma ve asıl işten ayrılamama) sağlanıyorsa artış götürü bedelde 10.000.000 TL’ye, birim fiyatta 20.000.000 TL’ye kadar aynı yükleniciye yaptırılabilir; birim fiyat sözleşmede Cumhurbaşkanı kararıyla bu sınır 40.000.000 TL’ye kadar çıkabilir. Birim fiyat sözleşmede kazı kalemi zaten cetvelde varsa artan miktar mevcut fiyatla ödenir; yeni fiyat yalnızca cetvelde olmayan iksa kalemi için gerekir.
İşin 75.000.000 TL ile tamamlanacağı anlaşılırsa, bu tutar sözleşme bedelinin %80’i olan 80.000.000 TL’nin altında kaldığından yüklenici işi bitirir ve kendisine 5.000.000 TL farkın %5’i olan 250.000 TL, geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir (4735 m.24/4).
Örnek 1: Proje Değişikliği Nedeniyle Yeni Birim Fiyat ve Süre Uzatımı Talebi
Anahtar teslimi götürü bedel bir sözleşmede zemin projede gösterilenden farklı çıkmış, idare proje değişikliğini onaylamış ve yükleniciden fiyatı olmayan bir iksa imalatı istemiştir. Yüklenici imalata başlamadan önce aşağıdaki dilekçeyi verir.
[İDARENİN ADI] [BİRİM] BAŞKANLIĞINA
YÜKLENİCİ : [Şirket unvanı] — Adres: […]
İŞ : [İKN] ihale kayıt numaralı “[işin adı]” — Sözleşme tarihi: [tarih] — Sözleşme bedeli: [tutar] TL (anahtar teslimi götürü bedel)
KONU : [Tarih] tarihli proje değişikliği onayı kapsamında istenen iksa imalatı için yeni birim fiyat tespiti ve süre uzatımı talebidir.
AÇIKLAMALAR
İdarenizin [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı yazısıyla, [km/aks] kesiminde zemin etüt raporunda öngörülmeyen kaya tabakası nedeniyle proje değişikliği onaylanmış ve şirketimizden [iksa türü] imalatı yapılması istenmiştir. Bu imalat ihale dokümanında ve teklifimizde fiyatı bulunmayan yeni bir iş kalemidir.
1. Proje değişikliği şartları gerçekleşmiştir ve iş artışı yasal sınır içindedir (4735 sayılı Kanun m.24/1; Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.12/4, 21/1)
Değişiklik yapılmadan işin tamamlanması fiilen imkânsızdır; iksa imalatı sözleşmeye esas proje içinde kalmakta ve asıl kazı işinden idareyi külfete sokmadan ayrılması teknik olarak mümkün bulunmamaktadır. Ekteki ön hesaba göre artış tutarı sözleşme bedelinin [yüzde …] düzeyinde olup götürü bedel işler için öngörülen yüzde on sınırının altındadır. İmalatın kaynağı idarenin onayladığı projedeki zemin verisinin gerçeği yansıtmamasıdır; bu nedenle iksa bedeli götürü bedelin içinde sayılamaz.
2. Yeni birim fiyat imalata başlanmadan önce ve Genel Şartnamedeki sıraya göre tespit edilmelidir (Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.22/1, 22/2, 22/6)
Genel Şartname yeni fiyatın proje değişikliği onayından itibaren otuz gün içinde ve her hâlde imalata başlanmadan önce yüklenici ile birlikte tespit edilmesini öngörmektedir. Aşırı düşük teklif açıklamamız kapsamında sunduğumuz [kalem] analizleri yeni kaleme benzerlik gösterdiğinden, tespitin öncelikle bu analizler esas alınarak yapılmasını talep ederiz. Sözleşmede kâr ve genel gider oranı belirlenmediğinden yüzde on kâr ile yüzde on beşe kadar genel gider oranının birlikte belirlenmesini öneririz.
3. Proje değişikliği süreyi etkilemektedir (Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.12/4; 4735 sayılı Kanun m.24/1)
İş artışı süre hariç olarak yaptırıldığından, iksa imalatının gerektirdiği süre ayrıca hesaplanmalıdır. Ekteki iş programına göre bu imalat için [gün] takvim günü gerekmektedir. Genel Şartname, proje değişikliği süreyi etkiliyorsa değişikliğe konu işin yapılması için gerekli sürenin hesaplanarak süre uzatımı verilmesini öngörmektedir.
SONUÇ VE İSTEM : Yeni birim fiyatın imalata başlanmadan önce birlikte tespit edilmesine, tespit tutanağının onaya sunulmasına, uzlaşılamaması hâlinde anlaşmazlık tutanağı düzenlenerek konunun Yüksek Fen Kuruluna intikal ettirilmesine ve [gün] takvim günü süre uzatımı verilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
EKLER : Proje değişikliği onayı, zemin tespit tutanağı, ön metraj ve iş artışı hesabı, analiz önerisi, iş programı.
[Tarih]
Yüklenici
[Yetkili adı, imza]
Örnek 2: Kesin Hesaplarda Yapılan Değişikliklere İtiraz
Birim fiyat bir işte idare, kesin hesapları incelerken bazı kalemlerin metrajını düşürmüş ve değişiklikleri yükleniciye tebliğ etmiştir. İtiraz tebliğden itibaren en geç on beş gün içinde yapılmalıdır.
[İDARENİN ADI] [BİRİM] BAŞKANLIĞINA
YÜKLENİCİ : [Şirket unvanı] — Adres: […]
İŞ : [İKN] ihale kayıt numaralı “[işin adı]” — birim fiyat sözleşme
TEBLİĞ TARİHİ : [Tarih]
KONU : Kesin hesaplarda idarece yapılan değişikliklere itirazımızdır.
AÇIKLAMALAR
Kesin metraj ve hesaplar geçici kabulden sonra yapı denetim görevlisi ile birlikte hazırlanıp [tarih] tarihinde idarenize teslim edilmiştir. İdarenizin incelemesi sonucunda yapılan ve [tarih] tarihinde tebliğ edilen değişikliklerle aşağıdaki kalemlerin miktarları düşürülmüştür.
1. İtiraz süresinde yapılmaktadır (Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.40/9)
Genel Şartname, kesin hesapların idarece incelenmesi sırasında yapılan değişikliklere karşı itirazın, itiraz yerleri ve gerekçeleri açıkça belirtilerek tebliğden itibaren en geç on beş gün içinde dilekçeyle yapılmasını öngörmektedir. Bu dilekçe süresi içinde verilmektedir.
2. [Poz no] kalemindeki metraj düşürülmesi yeşil defter kayıtlarına aykırıdır (Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.39/1-c, 40/1-a)
Kesin hakediş, kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlara dayanır. İdare [poz no] kaleminde [eski miktar] olan miktarı [yeni miktar]’a düşürmüş ve gerekçe olarak [gerekçe] göstermiştir. Oysa bu kalem yapı denetim görevlisiyle birlikte ölçülmüş, ekteki [tarih] tarihli ve [sayı] numaralı yeşil defter sayfalarında ve ataşmanlarda karşılıklı imzalanmıştır. Ölçüme esas çizimler onaylı uygulama projesiyle uyumludur. Kesin hesapların hazırlanmasında bulunmamış yeni bir ölçüm yapılmadan, kayıtlı ölçümlerin masa başında azaltılması mümkün değildir.
3. [Poz no] kalemi proje değişikliğiyle istenmiş ilave iştir (Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.12/4, 22/1)
İdare bu kalemi “projede olmayan imalat” gerekçesiyle hesaptan çıkarmıştır. Oysa imalat idarenizin [tarih] tarihli yazılı proje değişikliği onayıyla istenmiş ve yeni birim fiyatı [tarih] tarihli tutanakla onaylanmıştır. Yazılı tebliğe dayanan bir değişikliğin bedeli hesaptan çıkarılamaz.
SONUÇ VE İSTEM : Açıklanan nedenlerle kesin hesaplarda yapılan değişikliklerin kaldırılarak [poz no] ve [poz no] kalemlerinin kayıtlı miktarlar üzerinden kesin hakedişe alınmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
EKLER : Yeşil defter sayfaları, ataşmanlar, proje değişikliği onayı, yeni birim fiyat tutanağı.
[Tarih]
Yüklenici
[Yetkili adı, imza]
Yüklenici Kontrol Listesi
Sözleşme boyunca izlenecekler
| Kontrol | Dayanak |
|---|---|
| Teklif türü proje düzeyiyle uyumlu mu? | 4734 m.62/c |
| Birim fiyatta onaylı uygulama projesi olmayan kısma başlamayın | YİGŞ m.12/2 |
| Her proje değişikliğini yazılı isteyin; aykırı talimata 15 gün içinde itiraz edin | YİGŞ m.12/5-6, 14/3 |
| İş artışı oranını sözleşme türüne göre izleyin | 4735 m.24; YİGŞ m.21 |
| Süre uzatımını ayrıca isteyin | YİGŞ m.12/4 |
| Yeni fiyatı imalata başlamadan tespit ettirin; uyuşmazlıkta anlaşmazlık tutanağı isteyin | YİGŞ m.22/6 |
| Hakediş itirazlarını en geç kesin hesap teslimine kadar dilekçeyle bildirin | YİGŞ m.39/4-e |
| Kesin hesaplara 60 gün, idarenin değişikliklerine 15 gün içinde itiraz edin | YİGŞ m.40/4, 40/9 |
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Sözleşme türünün proje düzeyiyle uyumunu ihale aşamasında inceliyor, uygulamada proje değişikliği, iş artışı ve yeni birim fiyat taleplerini YİGŞ m.22’nin 2025 sırasına göre hazırlıyor, Yüksek Fen Kurulu sürecini ve hakediş ile kesin hesap itirazlarını süresinde yürütüyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Kamu İhale Hukuku Rehberi
- Fiyat Farkı ve Süre Uzatımı
- Fiyat Farkı ve Sözleşmede Değişiklik
- Gecikme Cezası ve Süre Uzatımı
- Geçici ve Kesin Kabul
- Kesin Teminatın İadesi ve Garanti Süresi
- Hakediş Alacağının Haczi ve Temliki
- Sözleşmenin Feshi ve Tasfiye
- Alt Yüklenici Kuralları
- Yapım, Mal ve Hizmet Alımı Farkı
- Kamu İhale Usulleri
- Hakediş ve İş Artışı Uyuşmazlıklarında Danışmanlık
Sıkça Sorulan Sorular
Birim fiyat ile anahtar teslimi götürü bedel arasındaki fark nedir?
Götürü bedel uygulama projesine dayalı tek toplam bedeldir; birim fiyatta bedel cetveldeki miktarlar ile teklif edilen birim fiyatların çarpımıdır (4735 m.6/a, c).
Hangi işte hangi tür kullanılır?
Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde götürü bedel teklif alınması zorunludur; özgün ve karmaşık işlerde ön veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif alınabilir (4734 m.62/c).
Karma sözleşme nedir?
Bir kısım iş kalemleri için götürü bedel, bir kısmı için birim fiyat teklifi alınan yapım ihaleleri sonucunda düzenlenen sözleşmedir (4735 m.6/d; KİGT 47.1).
İş artışı sınırı yüzde kaçtır?
Götürü bedelde sözleşme bedelinin %10’u, birim fiyatta %20’si; birim fiyatta Cumhurbaşkanı sözleşme bazında %40’a kadar artırabilir (4735 m.24/1-2).
Karma sözleşmede iş artışı nasıl hesaplanır?
Götürü kısımlar için o kısım tutarının %10’u, birim fiyat kısımları için %20’si esas alınır (YİGŞ m.21/3).
İş artışının şartları nelerdir?
Öngörülemeyen durum nedeniyle zorunlu olması, sözleşmeye esas proje içinde kalması ve idareyi külfete sokmadan asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması (4735 m.24/1).
İş artışı verilirse süre de uzar mı?
Hayır, iş artışı süre hariç yaptırılır; proje değişikliği süreyi etkiliyorsa gerekli süre hesaplanarak ayrıca süre uzatımı verilir (4735 m.24/1; YİGŞ m.12/4).
Sınır aşılırsa ne olur?
Artış yapılmaksızın hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir; işin tamamı, ilk sözleşme bedeline karşılık gelen iş miktarıdır (4735 m.24/3; YİGŞ m.21/4).
İş eksilişinde yüklenicinin hakkı nedir?
Bedelin %80’inin altında tamamlanan işte yüklenici işi bitirir; %80 ile yapılan işin tutarı arasındaki farkın %5’i geçici kabul tarihindeki fiyatlarla ödenir (4735 m.24/4).
Sözleşmede fiyatı olmayan iş için fiyat nasıl belirlenir?
1/9/2025’ten beri YİGŞ m.22’ye göre: önce aşırı düşük teklif açıklamasındaki benzer analizler, sonra idarelerdeki benzer analizler, sonra idarenin benzer sözleşmeleri, son olarak puantaj; rayiçler endeksle güncellenir (YİGŞ m.22/2-3).
Yeni fiyatta kâr ve genel gider ne kadardır?
Sözleşmede oran yoksa %10 kâr ve %15’e kadar anlaşılan genel gider; yeni fiyat resmi analiz fiyatının %90’ı esaslı tavanı geçemez (YİGŞ m.22/4-5).
Yeni fiyat ne zaman tespit edilir?
Proje değişikliği onayından itibaren 30 gün içinde ve her hâlde imalata başlanmadan önce (YİGŞ m.22/6).
Yeni fiyatta anlaşılamazsa ne olur?
Anlaşmazlık tutanağı düzenlenir, idare 10 gün içinde Yüksek Fen Kuruluna intikal ettirir; Kurulun fiyatı iki tarafı bağlar ve bu arada yüklenici geçici fiyatla işe devam eder (YİGŞ m.22/6).
Birim fiyatlı işte projesiz kısma başlanabilir mi?
Hayır. 1/9/2025’ten beri onaylı uygulama projesi bulunmayan kısımlara başlanamaz (YİGŞ m.12/2).
Sözlü talimatla yaptığım değişiklik için bedel isteyebilir miyim?
İdarenin veya yapı denetim görevlisinin yazılı tebliği olmadan yapılan değişiklik için hak iddia edilemez (YİGŞ m.12/5).
Hakedişe itiraz ne zamana kadar yapılır?
Geçici hakedişe ve hakediş düzeltmelerine itiraz en geç kesin hesapların idareye teslim edildiği tarihe kadar dilekçeyle yapılır (YİGŞ m.39/4-e).
Kesin hesaplara itiraz süresi nedir?
Altmış günlük inceleme süresi içinde; idarenin sonradan yaptığı değişikliklere karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde (YİGŞ m.40/4, 40/9).
Hakediş ne zaman ödenir?
İmzalı rapor 30 gün içinde onaylanır, onayı izleyen 30 gün içinde tahakkuka bağlanır, sözleşmede başka süre yoksa tahakkuktan itibaren 15 gün içinde ödenir (YİGŞ m.39/4-f).
Fiyat farkı ile iş artışı aynı şey mi?
Hayır. İş artışı miktar değişikliğidir (4735 m.24); fiyat farkı girdi fiyatlarındaki değişime ilişkindir ve Cumhurbaşkanınca belirlenen esaslara tabidir (4735 m.8).
İş artışı, yeni birim fiyat veya hakediş uyuşmazlığınız mı var?
Proje değişikliği, iş artışı sınırı, YİGŞ m.22’ye göre yeni birim fiyat, süre uzatımı ve kesin hesap itirazlarının süresinde hazırlanması için hemen arayın.
Süreleri kaçırmayın
Aykırı talimata itiraz 15 gün, yeni fiyat tespiti imalattan önce, kesin hesaplara itiraz 60 gün, idarenin değişikliklerine itiraz 15 gündür. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Kamu İhale Hukuku Rehberi · İhaleden Yasaklama Süreci · Yasaklama ve İptal Davası · Dilekçe Örnekleri · İletişim


