Kamu Sözleşmelerinde Fiyat Farkı ve Değişiklik (2026): İş Artışı, Yeni Birim Fiyat, Süre Uzatımı, Devir

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre, Kanunda belirtilen hâller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez (m.4). Kanunun açtığı kapılar sınırlıdır. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle zorunlu hâle gelen iş artışı, anahtar teslimi götürü bedel yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10’una, birim fiyatlı işlerde %20’sine kadar aynı yükleniciye yaptırılabilir. Birim fiyatlı yapım işlerinde Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında %40’a kadar artırabilir (m.24). İş sözleşme bedelinin %80’inden düşük bedelle tamamlanacaksa yüklenici işi bitirmek zorundadır ve aradaki farkın %5’i kendisine ödenir. Fiyat farkı, Cumhurbaşkanınca belirlenen esaslara göre ve ihale dokümanında öngörülmüşse ödenir (m.8). Yapım işlerinde süresi 365 günü aşan işlerde fiyat farkı düzenlemesine yer verilmesi zorunludur. Mücbir sebeple süre uzatımı için olayı izleyen yirmi gün içinde idareye yazılı bildirim yapılması ve olayın yetkili mercilerce belgelendirilmesi şarttır (m.10). Sözleşme ancak zorunlu hâllerde ve ihale yetkilisinin yazılı izniyle devredilebilir. Devirden sonraki üç yıl içinde aynı yüklenici başka bir sözleşmeyi devredemez veya devralamaz (m.16).

Kamu Sözleşmesinde Değişiklik Yasağı ve İstisnaları

Kamu ihale sözleşmeleri, rekabetle oluşan fiyatı ve kamu kaynağını korumak için katı kurallara bağlanmıştır. 4735 sayılı Kanuna göre sözleşmelerde ihale dokümanındaki şartlara aykırı hükümlere yer verilemez. Kanunda belirtilen hâller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez (m.4/1-2). Taraflar sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur (m.4/3). Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır (m.36). Sözleşmenin dayanağı olan belgeler için idari ve teknik şartname yazımıza bakabilirsiniz.

Sözleşme Hükümlerinde Değişiklik (4735 m.15)

Sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşme bedelinin aşılmaması ve idare ile yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla yalnızca iki konuda değişiklik yapılabilir: işin yapılma veya teslim yeri ve işin süresinden önce yapılması veya teslim edilmesi kaydıyla işin süresi ve bu süreye uygun ödeme şartları (m.15). Bu hüküm, sözleşmenin genel olarak tarafların anlaşmasıyla değiştirilebileceği anlamına gelmez. Bedeli artıran, süreyi uzatan veya yükümlülükleri hafifleten bir değişiklik ancak Kanunun ayrıca düzenlediği mekanizmalarla mümkündür.

İş Artışı: %10, %20 ve %40 Sınırları

Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması hâlinde artışa konu iş iki şartla aynı yükleniciye yaptırılabilir. Birincisi, işin sözleşmeye esas proje içinde kalmasıdır. İkincisi, işin idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmamasıdır. Bu şartlarla iş, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde yaptırılır (4735 m.24/1). Yani ilave iş için yeni bir sözleşme yapılmaz, mevcut sözleşmenin fiyat ve koşulları uygulanır.

Sınır aşılırsa. İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağı anlaşılırsa artış yapılmaksızın hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir (4735 m.24/3; YİGŞ m.21/4). Bu durumda yüklenicinin sözleşme kapsamında yapması gereken iş miktarı, ilk sözleşme bedeline karşılık gelen iş miktarıdır (YİGŞ m.21/4). Sınırı aşan imalatları idarenin yazılı talimatı olmadan yapan yüklenici, bunların bedelini isteme konusunda ciddi bir risk alır. Yüklenici projelerde kendiliğinden hiçbir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnameden farklı yapılan iş kabul edilse bile, daha fazla malzeme veya emek harcandığı gerekçesiyle fazla bedel istenemez (YİGŞ m.23/1). İdarenin veya yapı denetim görevlisinin yazılı bir tebliği olmaksızın projede değişiklik yapan yüklenici bu değişiklik nedeniyle hak iddiasında bulunamaz (m.12/5).

İlave işin süresi. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olduğu hâllerde ilave işin gerektirdiği ek süre yükleniciye verilir (YİGŞ m.29/5). İdare, öngörülemeyen durumlar nedeniyle zorunlu hâle gelen ve ayrıca bir yükleniciye yaptırılması mümkün olan bir işi başkasına da yaptırabilir. Bu nedenle yüklenici hak talebinde bulunamaz (m.22/7). Sözleşme türlerinin farkını birim fiyat ve anahtar teslimi götürü bedel sözleşmeler yazımızda anlattık.

İş Eksilişi ve %80 Kuralı

Sözleşme bedelinin %80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yaptığı gerçek giderler ve yüklenici kârı karşılığı olarak, sözleşme bedelinin %80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki farkın %5’i, geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir (4735 m.24/4; YİGŞ m.21/5). Anahtar teslimi götürü bedel işlerde iş eksilişinin ihale tarihi itibarıyla tutarı YİGŞ m.21/6’daki esaslara göre hesaplanır (m.21/7). Proje değişikliğine bağlı iş eksilişinde eksilen imalatların fiyatı, yeni fiyat tespitine ilişkin hükümlere göre hesaplanır (m.22/8).

Örnekteki rakamlar yalnızca hesabın mantığını göstermek içindir. Gerçek hesapta fiyat farkı, avans mahsubu ve geçici kabul tarihindeki fiyatlar ayrıca dikkate alınır.

Proje Değişikliği ve Yeni Birim Fiyat

İdare, proje ve benzeri teknik belgelerde değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkânsız olduğu hâllerde, işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun şekilde tamamlanmasını sağlayacak değişiklikleri yapmaya yetkilidir. Yüklenici bu değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorundadır. Değişiklik ilk projeye göre hazırlanan malzemenin terk edilmesini veya değiştirilmesini gerektirirse doğan fazla işçilik ve giderleri idare öder. Değişiklik işin süresini etkileyecek nitelikteyse, değişikliğe konu işin yapılması için gerekli süre hesaplanarak süre uzatımı verilir (YİGŞ m.12/4). Yüklenici, kendisine yapılan proje tebliğinin sözleşmeye veya fen ve sanat kurallarına aykırı olduğu görüşündeyse, karşı görüşünü tebliğ veya bildirim tarihinden itibaren on beş gün içinde idareye bildirmek zorundadır (m.12/6).

İşin yürütülmesi sırasında idarenin yapılmasını istediği ve ihale dokümanında fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin ve ilave işlerin birim fiyatları yüklenici ile birlikte tespit edilir (YİGŞ m.22/1). Analiz, işin niteliğine göre aşağıdaki sırayla oluşturulur (m.22/2):

Kâr ve genel gider. Sözleşmede yeni birim fiyat analizleri için önceden belirlenmiş bir kâr ve genel gider oranı varsa bu oran uygulanır. Yoksa kâr ve genel gider hariç analiz tutarına %10 yüklenici kârı ve %15’e kadar taraflarca anlaşılan oranda genel gider eklenir (YİGŞ m.22/4). Bu durumda yeni fiyat, resmî analiz ve güncellenmiş rayiçlerle hesaplanan fiyatın %90’ını veya benzer kalem varsa m.22/5-a’daki orana göre bulunan tutarı geçemez (m.22/5).

Süre ve anlaşmazlık. Yeni fiyatın, proje değişikliği onay tarihinden itibaren otuz gün içinde ve her hâlde yeni kalemin imalatına başlanmadan önce tespit edilmesi esastır. Tutanak idarenin onayıyla geçerli olur. Yüklenici ile uyuşulamazsa anlaşmazlık tutanağı düzenlenir ve idare anlaşmazlığı on gün içinde Yüksek Fen Kuruluna intikal ettirir. Kurulun tespit ettiği fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur. Yüklenici Kurul kararını beklemeden idarenin tespit ettiği geçici fiyat üzerinden işe devam etmek zorundadır (YİGŞ m.22/6). Yeni birim fiyat yapılan kalemlerde iş artışının yasal sınırlar içinde kalıp kalmadığı, m.21/6’daki indirgeme kurallarıyla hesaplanır.

Fiyat Farkı: Ne Zaman ve Nasıl Ödenir?

Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemeye, Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir. Sözleşmelerdeki fiyat farkı esas ve usullerinde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz (4735 m.8/1-2). Yapım işleri için bu esaslar, 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’dır. Esaslar, 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilip Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan yapım işlerinde uygulanır (Esaslar m.2/1).

Teminatların alınması ve iadesi için geçici ve kesin teminat yazımıza, çerçeve anlaşmalardaki uygulama için çerçeve anlaşma ve münferit sözleşme yazımıza bakabilirsiniz.

Formül. Fiyat farkı F = An × B × (Pn − 1) formülüyle hesaplanır. An, uygulama ayında gerçekleşen işin sözleşme fiyatlarıyla tutarıdır. B, 0,90 sabit katsayısıdır. Pn ise girdilerin ağırlık oranlarını temsil eden sabit katsayılar ile temel ve güncel endekslerin formüle uygulanmasıyla bulunan fiyat farkı katsayısıdır (Esaslar m.5/1-2). Pn birden büyükse yükleniciye ödeme yapılır, küçükse yükleniciden kesinti yapılır.

Gecikme ve süre uzatımında endeks. Yüklenicinin kusuru nedeniyle iş programına uyulmayan aylarda, imalat programa uygun hâle gelinceye kadar, iş programına göre gerçekleştirilmesi gereken ayın endeksi ile işin fiilen yapıldığı ayın endeksinden düşük olanı esas alınır (Esaslar m.7/2). Mücbir sebep veya idareden kaynaklanan gecikme nedeniyle süre uzatımı verilmişse revize iş programı düzenlenir ve fiyat farkı bu programa göre hesaplanır. Süre uzatımına sebep olan durumdan önceki döneme ait ödenek dağılımı değiştirilemez (m.7/4). İş programından fazla iş yapılırsa işin fiilen yapıldığı ay esas alınır (m.7/5). Bu nedenle iş programının revizyonu, fiyat farkı hesabının ayrılmaz bir parçasıdır. Konuyu kamu ihale sözleşmesinde fiyat farkı ve süre uzatımı yazımızda ayrıca ele aldık.

Ek Fiyat Farkı Düzenlemeleri: 4735 Geçici Maddeleri

Girdi fiyatlarının olağanüstü arttığı dönemlerde kanun koyucu, devam eden sözleşmeler için 4735 sayılı Kanuna geçici maddeler eklemiştir. Bu düzenlemeler belirli tarihler arasındaki imalatlar ve belirli başvuru süreleriyle sınırlıdır. Süresi geçmiş bir geçici madde yeni sözleşmelere uygulanmaz.

Bu geçici maddelerin bazı fıkraları Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. Geçici 5. madde için E.2022/32, K.2025/67; geçici 6. madde için E.2022/81, K.2023/153; geçici 7. madde için E.2024/54, K.2025/163 sayılı kararlar bulunmaktadır. Geçmiş dönem uyuşmazlıklarında hangi fıkranın hangi tarihe kadar uygulanabileceği bu kararlarla birlikte değerlendirilmelidir. 4735 sayılı Kanunun güncel metninde geçici 7. maddeden sonra yeni bir ek fiyat farkı maddesi bulunmamaktadır.

Süre Uzatımı: Mücbir Sebep ve İdareden Kaynaklanan Gecikme

4735 sayılı Kanunun 10. maddesi mücbir sebep olarak kabul edilebilecek hâlleri sayar: doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı ve gerektiğinde Kurum tarafından belirlenecek benzeri diğer hâller. Bu hâllerin süre uzatımı veya fesih için mücbir sebep sayılabilmesi beş koşulun birlikte gerçekleşmesine bağlıdır.

Bildirimin içeriği ve süresi. Yüklenici bildiriminde gecikmeye yol açtığını düşündüğü sebeplerin ayrıntısını ve sürenin ne kadar uzatılması gerektiğini belirtir. Uzatılacak süre o anda belirlenemiyorsa bunun sebebini yazar ve durum netleşince istediği süreyi ayrı bir yazıyla derhâl bildirir (YİGŞ m.29/7). Zamanında yapılmayan bildirimler dikkate alınmaz ve süre geçtikten sonra süre uzatımı istenemez. Ancak mücbir sebep devam ediyorsa müracaat süresinin de devam ettiği kabul edilir. Mücbir sebebin devamı sırasında yapılan bildirim, bildirim tarihinin yirmi gün öncesinden geçerli olmak üzere dikkate alınabilir (m.29/8, 1.9.2025 yürürlüklü değişiklik).

İdareden kaynaklanan gecikmeler. İdare, yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması veya ödenek yetersizliği gibi yükümlülüklerini yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmezse ve bu durum taahhüdün yerine getirilmesine engel olursa, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır (YİGŞ m.29/4). İdarenin sebep olduğu gecikmelerde yirmi gün içinde yazılı bildirim şartı aranmaz (m.29/7). Yine de her gecikmenin tarihli tutanak ve yazışmalarla kayda geçirilmesi, süre uzatımı ve gecikme cezası uyuşmazlıklarında en güçlü delildir. Havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı dönemler ve resmî tatiller, sözleşmede ayrı bir kayıt yoksa iş süresinin belirlenmesinde zaten hesaba katılmış sayılır ve tek başına süre uzatımı gerekçesi olamaz (m.29/9).

Gecikme cezası. İş, sözleşmedeki veya süre uzatımına göre belirlenen tarihte tamamlanıp geçici kabule hazır hâle getirilmezse gecikilen her gün için sözleşmede öngörülen günlük gecikme cezası uygulanır. Cezalı çalışma süresinde havanın çalışmaya uygun olmadığı dönem ve resmî tatiller için de ceza uygulanır (YİGŞ m.29/1). Süre uzatımı talebinin zamanında yapılmaması, bu nedenle doğrudan cezaya dönüşür. Ayrıntılar için gecikme cezası ve süre uzatımı yazımıza bakabilirsiniz.

Sözleşmenin Devri

Sözleşme, zorunlu hâllerde ihale yetkilisinin yazılı izniyle başkasına devredilebilir. Devralanlarda ilk ihaledeki şartların aranması zorunludur. İsim ve statü değişikliği gereği yapılan devirler hariç, bir sözleşmenin devredildiği tarihi izleyen üç yıl içinde aynı yüklenici başka bir sözleşmeyi devredemez veya devralamaz. İzinsiz devredilen veya devralınan ya da üç yıllık süre içinde devredilen veya devralınan sözleşmeler feshedilir. Devreden ve devralan hakkında fesih, teminatın gelir kaydı ve ihalelere katılmaktan yasaklama hükümleri (m.20, 22, 26) uygulanır (4735 m.16).

Kriz dönemlerinde çıkarılan geçici maddeler bu kurala istisna getirmiştir. Geçici 4 ve geçici 5. maddeler kapsamındaki devirlerde devralanlarda ilk ihaledeki şartlar devir tarihi itibarıyla aranmış ve devirden kaynaklanan kısıtlama ve yaptırımlar uygulanmamıştır. Bu istisnalar ilgili maddelerin kapsamı ve başvuru süreleriyle sınırlıdır. Devir ve mücbir sebep birlikte gündeme geldiğinde kamu ihale sözleşmesinin devri ve mücbir sebep yazımız yol gösterir. Finansman sıkıntısının mücbir sebep sayılıp sayılmayacağı tartışmasını fon kilidi yaşayan kamu yüklenicisi yazımızda ele aldık.

Fesih ve Tasfiye

Fesih ve tasfiyenin ayrıntıları için kamu ihale sözleşmesinin feshi ve tasfiye, yasaklama kararları için kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama ve yasaklama kararına karşı iptal davası yazılarımıza bakabilirsiniz.

Hakediş İtirazı ve Uyuşmazlık Yolu

Hakediş raporunun işleme konulabilmesi için yüklenici veya vekili tarafından imzalanması gerekir. Yüklenici bildirilen günde ölçümlerde hazır bulunmazsa ölçümler tek taraflı yapılır ve bu konudaki itirazları kabul edilmez. Rapor düzenlendikten sonra bir hafta içinde imzalanmazsa idareye gönderilir ve imzalanıncaya kadar işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici zamanında imzalamadığı hakedişlerde ödemenin gecikmesinden şikâyet edemez (YİGŞ m.39/ç). Yüklenici, geçici hakedişe veya hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuka kadar yapılabilecek düzeltmelere karşı itirazlarını en geç kesin hesapların idareye teslim edildiği tarihe kadar dilekçe ile bildirmek zorundadır (m.39/e).

Sözleşme imzalandıktan sonra uygulamadan doğan uyuşmazlıklar özel hukuk uyuşmazlığı niteliğindedir. 4735 sayılı Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır (m.36). Bu nedenle hakediş, fiyat farkı, iş artışı bedeli ve gecikme cezası uyuşmazlıkları adli yargıda görülür. Yeni birim fiyattaki teknik uyuşmazlıklar ise önce Yüksek Fen Kurulu sürecine tabidir (YİGŞ m.22/6). Hakediş ödemeleri ve itiraz için hakediş ödemeleri ve itiraz, hakediş alacağının temliki için hakediş alacağının temliki, hakedişe konan hacizler için hakediş alacağı haczi, kabul sonrası yükümlülükler için kesin kabul ve bakım yükümlülüğü yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Yazılı talimat olmadan ilave imalat yapmak. Yüklenici projede kendiliğinden değişiklik yapamaz ve yazılı tebliğ olmadan yapılan değişiklik için hak iddia edemez (YİGŞ m.12/5, 23/1).
• Mücbir sebepte yirmi günü kaçırmak. Zamanında yapılmayan bildirim dikkate alınmaz (4735 m.10; YİGŞ m.29/8). Mücbir sebep sürüyorsa bildirim yapılan tarihin yirmi gün öncesinden geçerli olabilir, ancak bu bir güvence değil istisnadır.
• Belgelendirmeyi ihmal etmek. Bildirim yeterli değildir; olayın yetkili mercilerce belgelendirilmesi de şarttır (4735 m.10).
• Proje tebliğine on beş gün içinde itiraz etmemek. Sözleşmeye veya fen kurallarına aykırı bulunan tebliğe karşı görüş on beş gün içinde bildirilmelidir (YİGŞ m.12/6).
• Yeni fiyatta anlaşmazlığı işi durdurma gerekçesi saymak. Yüklenici Yüksek Fen Kurulu kararını beklemeden geçici fiyatla işe devam etmek zorundadır (YİGŞ m.22/6).
• Fiyat farkının sözleşmeden sonra eklenebileceğini sanmak. Esas ve usuller sözleşme imzalandıktan sonra değiştirilemez (4735 m.8/2). Fiyat farkı öngörülmemişse ancak kanunla getirilen geçici bir düzenleme bu sonucu değiştirebilir.
• İş programını güncellememek. Kusurlu gecikmede fiyat farkı düşük endeksle hesaplanır (Esaslar m.7/2). Süre uzatımında revize iş programı düzenlenmelidir (m.7/4).
• Hakediş itirazını kesin hesaba kadar yazılı yapmamak. İtirazlar en geç kesin hesapların teslimine kadar dilekçeyle bildirilmelidir (YİGŞ m.39/e).
• İzinsiz devir. İzinsiz veya üç yıl kuralına aykırı devir fesih ve yasaklama sonucunu doğurur (4735 m.16).

Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?

• Sözleşme türünü, ihale dokümanındaki fiyat farkı hükmünü ve iş programını inceleyerek hangi mekanizmanın uygulanabileceğini belirler.
• Mücbir sebep ve idare kaynaklı gecikmelerde yirmi günlük süreye uygun bildirimleri ve süre uzatımı taleplerini hazırlar.
• İş artışı ve iş eksilişi hesaplarını %10, %20 ve %80 eşikleri bakımından kontrol eder.
• Proje değişikliği tebliğlerine on beş gün içinde karşı görüş hazırlar; yeni birim fiyat anlaşmazlıklarında Yüksek Fen Kurulu sürecini takip eder.
• Hakediş itirazlarını kesin hesap aşamasına kadar yazılı olarak kayıt altına alır.
• Fesih, teminatın gelir kaydı, gecikme cezası ve hakediş alacağı davalarını adli yargıda yürütür; yasaklama kararlarına karşı idari yargı yoluna başvurur.

Ankara’daki ofisimizden kamu ihale sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarınız için randevu almak üzere 0554 648 37 15 numarasından bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kamu ihale sözleşmesinde değişiklik yapılabilir mi?

Kanunda belirtilen hâller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez (4735 m.4). Bedel aşılmamak ve taraflar anlaşmak kaydıyla yalnızca işin yeri ile süresinden önce teslim kaydıyla süre ve ödeme şartları değiştirilebilir (m.15). İş artışı, fiyat farkı, süre uzatımı ve devir ayrı hükümlere bağlıdır.

İş artışı hangi oranlara kadar yapılabilir?

Öngörülemeyen durumlar nedeniyle zorunlu hâle gelen iş, sözleşmeye esas proje içinde kalması ve asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel yapım işlerinde %10’a, birim fiyatlı işlerde %20’ye kadar aynı yükleniciye yaptırılabilir. Birim fiyatlı yapım işlerinde Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında %40’a kadar artırabilir (4735 m.24).

İş sözleşme bedelinin çok altında biterse yükleniciye ne ödenir?

Sözleşme bedelinin %80’inden düşük bedelle tamamlanacak işlerde yüklenici işi bitirmek zorundadır. Sözleşme bedelinin %80’i ile gerçekleşen iş tutarı arasındaki farkın %5’i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir (4735 m.24/4).

Sözleşmemde fiyat farkı yok, fark alabilir miyim?

Kural olarak hayır. Fiyat farkı için idari şartname ve sözleşmede Esaslara göre hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Ancak süresi 365 takvim gününü aşan yapım işlerinde bu düzenlemeye yer verilmesi zorunludur (Esaslar m.6/1). Geçmişte kanunla getirilen ek fiyat farkı düzenlemeleri belirli tarihlerle sınırlıydı.

Fiyat farkı nasıl hesaplanır?

Yapım işlerinde F = An × B × (Pn − 1) formülü uygulanır. B 0,90 sabit katsayısıdır. Pn; işçilik, mineral ürünler, demir-çelik, akaryakıt, diğer yakıtlar, ağaç ürünleri, diğer malzemeler ve makine amortismanını temsil eden katsayılar ile temel ve güncel endekslerden hesaplanır (Esaslar m.5). Katsayılar sözleşme süresince değiştirilemez.

Mücbir sebeple süre uzatımı için ne yapmalıyım?

Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde idareye yazılı bildirimde bulunmalı ve olayı yetkili mercilerden alınacak belgelerle ispat etmelisiniz. Olayın sizin kusurunuzdan kaynaklanmaması, taahhüdü engellemesi ve engeli aşmaya gücünüzün yetmemesi de gerekir (4735 m.10; YİGŞ m.29/3).

İdare yer teslimini geciktirdi, yirmi gün içinde bildirmem gerekir mi?

İdarenin sebep olduğu gecikmelerde yirmi gün içinde yazılı bildirim şartı aranmaz (YİGŞ m.29/7). Süre en az gecikilen süre kadar uzatılır (m.29/4). Yine de gecikmeyi tarihli yazışmalarla belgelemek uyuşmazlıkta önemlidir.

Mücbir sebep devam ederken yirmi gün geçerse hak kaybeder miyim?

1.9.2025’ten itibaren yürürlükte olan YİGŞ m.29/8’e göre mücbir sebep devam ediyorsa müracaat süresinin de devam ettiği kabul edilir. Devam sırasında yapılan bildirim, bildirim tarihinin yirmi gün öncesinden geçerli olmak üzere dikkate alınabilir.

Sözleşmede olmayan bir imalat çıktı, fiyatı nasıl belirlenir?

Yeni birim fiyat, YİGŞ m.22’deki analiz sırasına göre yüklenici ile birlikte belirlenir. Proje değişikliği onayından itibaren otuz gün içinde ve imalata başlanmadan önce tespit esastır. Anlaşma olmazsa idare anlaşmazlığı on gün içinde Yüksek Fen Kuruluna götürür. Kurulun fiyatı iki tarafı bağlar ve yüklenici bu sürede geçici fiyatla işe devam eder.

Yeni birim fiyatta kâr ve genel gider oranı nedir?

Sözleşmede önceden belirlenmiş bir oran yoksa analiz tutarına %10 yüklenici kârı ve %15’e kadar taraflarca anlaşılan oranda genel gider eklenir (YİGŞ m.22/4). Bu durumda yeni fiyat için m.22/5’teki üst sınırlar da uygulanır.

Sözleşmemi başka bir firmaya devredebilir miyim?

Yalnızca zorunlu hâllerde ve ihale yetkilisinin yazılı izniyle. Devralan ilk ihaledeki şartları taşımalıdır. İsim ve statü değişikliği hariç, devirden sonraki üç yıl içinde aynı yüklenici başka bir sözleşmeyi devredemez veya devralamaz. Aksi hâlde sözleşme feshedilir ve yasaklama hükümleri uygulanır (4735 m.16).

Hakediş itirazımı ne zamana kadar yapmalıyım?

Geçici hakedişe veya hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere karşı itirazlar en geç kesin hesapların idareye teslim edildiği tarihe kadar dilekçe ile bildirilmelidir (YİGŞ m.39/e).

Kamu ihale sözleşmesinden doğan davaya hangi mahkeme bakar?

Sözleşmenin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar özel hukuk uyuşmazlığıdır ve 4735 sayılı Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde Borçlar Kanunu uygulanır (m.36). Hakediş, fiyat farkı ve gecikme cezası davaları adli yargıda görülür. İhaleden yasaklama kararı gibi idari işlemler ise idari yargının konusudur.

Mücbir sebeple sözleşme feshedilirse teminatım yanar mı?

Hayır. Mücbir sebeplerden dolayı sözleşmenin feshedilmesi hâlinde hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir ve kesin teminat ile varsa ek kesin teminatlar iade edilir (4735 m.23).