Sporcu Ücret Alacakları: Alkış Bedava, Emek Değil

Sporcu ücret alacağının hukuku üç katmanda yaşar: 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu profesyonel faaliyetin ve kulüp mali disiplininin çerçevesini çizer; 5894 sayılı Kanun ile TFF talimatları futbolda uyuşmazlığın nereye götürüleceğini ve ödenmeyen ücretin fesih hakkını doğurup doğurmadığını belirler; Türk Borçlar Kanunu ise temerrüt, faiz ve zamanaşımı gibi genel hükümleri sağlar. Bu yazıda ücretin tanımını (PFSTT m. 21), gecikmiş ödeme rejimini (PFSTT mükerrer m. 22), futbolcunun fesih hakkını (PFSTT m. 28) ve Uyuşmazlık Çözüm Kurulu ile Tahkim Kurulu yolunu madde numaralarıyla açıklıyoruz.

Mevzuat Haritası: Hangi Kaynak Neyi Düzenler?

Sporcu ücret alacağında tek bir kanun yoktur; birbirine bağlanan dört kaynak vardır. Hangi sorunun hangi metinde cevaplandığını bilmek, sürecin tamamını belirler; görev ve yetki ayrımı için spor uyuşmazlıklarında görev ve yetki yazımıza da bakabilirsiniz.

Futbol dışındaki branşlarda tablo değişir. 7405 sayılı Kanun’un 45. maddesinin ikinci fıkrasına göre bir spor dalının profesyonel olarak belirlenmesine, ilgili spor federasyonunun görüşü alınarak Bakanlık karar verir. Dolayısıyla her branşta profesyonel sözleşme rejimi bulunmaz; ilgili federasyonun talimatları belirleyicidir. Aşağıdaki açıklamalar, uyuşmazlık düzeni en ayrıntılı düzenlenen futbol üzerinden yapılmakla birlikte (genel çerçeve için spor hukuku rehberimize bakabilirsiniz), diğer branşlarda da aynı mantık ilgili federasyon talimatına göre kurulur.

Profesyonel Faaliyetin Kanuni Tanımı (7405 m. 23)

7405 sayılı Kanun’un 23. maddesine göre, spor federasyonunun üyesi olduğu uluslararası kuruluşlar tarafından profesyonel olarak kabul edilen ve mevzuata göre profesyonel faaliyette bulunulmasına izin verilen spor dallarında, bir spor kulübü veya spor anonim şirketine sözleşme ilişkisi ile bağlı biçimde profesyonel olarak spor faaliyetinde bulunulabilir. Aynı fıkra şunu ekler: bu şekilde müsabakalara katılan sporcu için spor faaliyeti onun esas mesleği kabul edilir.

Maddenin bir cümlesi artık yürürlükte değildir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/6/2025 tarihli ve E. 2022/85, K. 2025/131 sayılı kararıyla, “Profesyonel sporcunun statüsü ile hak ve yükümlülükleri, faaliyette bulunduğu spor dalının bağlı olduğu spor federasyonu tarafından belirlenir.” cümlesi iptal edilmiştir. Bu iptal, sporcunun hukuki statüsü ile hak ve yükümlülüklerinin sınırsız biçimde federasyon düzenlemesine bırakılamayacağı yönünden önemlidir; uygulamada federasyon talimatları yürürlükte olmakla birlikte, sporcu haklarının kaynağı tartışması bakımından kararın takip edilmesi gerekir.

Futbolda Ücretin Tanımı ve Asgari Tutarı (PFSTT m. 2/e ve m. 21)

Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı’nın (PFSTT) 2. maddesinin (e) bendi ücreti şöyle tanımlar: profesyonel futbolcunun sözleşmedeki edimleri karşılığı hak kazandığı para ve para ile ölçülebilir diğer değerler. Talimatın 21. maddesi ise bir taban koyar: ücret, sözleşmede belirlenmesi zorunlu olan ve futbolcuya aylık olarak en az asgari ücret tutarı kadar ödenen tutardır.

Sözleşmenin içeriği bakımından belirleyici hüküm 19. maddenin yedinci fıkrasıdır (sözleşmenin genel yapısı için profesyonel futbolcu sözleşmeleri yazımıza bakabilirsiniz). Buna göre futbolcu ile kulüp arasındaki sözleşme tek bir sözleşme olarak düzenlenir; bu sözleşmede futbolcuya ödenecek her türlü ücret tipi (her ne nam altında olursa olsun) ve sözleşme imza tarihinde ödeneceği taahhüt edilen ücret tutarları ile yan haklar açıkça belirtilmek zorundadır. TFF’ye ibraz edilen sözleşmedeki ücret tipinden farklı ve/veya belirlenen tutarları aşacak şekilde ödeme yapılmasını amaçlayan her türlü ek sözleşme, protokol ve sair anlaşma yasaktır. Sözleşme dönemi içinde hakların değiştirilmesine yönelik tadil sözleşmeleri ise sadece transfer ve tescil dönemlerinde ve takım harcama limitleri dâhilinde yapılabilir.

Bu yasağın yaptırımı 20. maddenin beşinci fıkrasındadır: TFF’ye ibraz edilmeyen ilave koşul ve yükümlülükler içeren başka bir sözleşme veya ek yapıldığının tespiti hâlinde, kulüp ile futbolcuya ayrı ayrı olmak üzere ibraz edilmeyen sözleşmenin toplam tutarının yarısı kadar para cezası verilir; ayrıca aşılan orana beş puan eklenerek takip eden sezon harcama limitinden düşülür, futbolcuya ihlalin ağırlığına göre 4 ila 12 müsabakadan men, kulüp yöneticisine 30 ila 120 gün hak mahrumiyeti cezası uygulanır. Yani “yan protokol” pratiği, futbolcu için de cezalandırılan bir ihlaldir.

Vergi yükü bakımından da emredici bir kural vardır: 19. maddenin sekizinci fıkrasına göre taraflar, Türk vergi mevzuatı kapsamında kendilerine yüklenen vergileri karşı tarafa yükleyen hükümler kararlaştıramaz; aksi düzenlemeler geçersiz olup ayrıca disiplin ihlali sayılır.

Sözleşmenin Süresi ve Tescili (PFSTT m. 19 ve 20)

19. maddenin beşinci fıkrasındaki tebligat kuralı, ücret alacağı dosyalarının sessiz kaybedildiği yerdir: adres değişikliğini bildirmeyen taraf, sözleşmedeki adrese yapılan tebligatın sonuçlarına katlanır.

Gecikmiş Ödemeler Rejimi (PFSTT Mükerrer m. 22)

Talimatın “Gecikmiş Ödemeler” kenar başlıklı mükerrer 22. maddesi, ödenmeyen alacağın fesihten bağımsız ilk yaptırım kanalıdır. Maddenin kurduğu düzen şudur:

Yükümlülük: Kulüpler, imzaladıkları profesyonel futbolcu sözleşmeleri ve transfer sözleşmelerinde belirtilen şartlar uyarınca futbolcularına ve diğer kulüplere karşı olan mali yükümlülüklerine uymakla yükümlüdür (f. 1).

Eşik: Sözleşmeden doğan haklı bir gerekçe olmaksızın ödemelerini 30 günden daha uzun süre geciktiren kulüplere yaptırım uygulanabilir (f. 2).

Usul şartı: Bir kulübün bu madde kapsamında gecikmiş ödemesi bulunduğunun kabulü için alacaklının, borçlu kulübe noter onaylı yazılı bir ihtar çekmesi ve yükümlülüğünü yerine getirmesi için en az on günlük bir süre tanımış olması zorunludur (f. 3).

Yaptırımlar ve kademelenme: Uyuşmazlık Çözüm Kurulu; ihtar, kınama, para cezası ve bir veya iki tam ve birbirini takip eden transfer ve tescil dönemi boyunca transfer yasağı uygulamaya yetkilidir (f. 4). İhlalin tekrarına göre kademe şöyledir:

Maddenin devamı üç noktayı netleştirir: yaptırımlar ihlalin ağırlığına göre ayrı ayrı veya birlikte uygulanabilir (f. 6), ihlalin tekrarı ağırlaştırıcı sebeptir (f. 7), transfer yasağının uygulanması altı aydan iki yıla kadar ertelenebilir (f. 8) ve erteleme süresinde yeni bir ihlal olursa erteleme kalkar, asıl yaptırıma yeni ihlalin yaptırımı da eklenir (f. 9). Onuncu fıkra ise kritik: bu maddenin uygulanması, sözleşmenin tek taraflı feshi hâlinde öngörülen diğer önlemlerin uygulanmasına engel teşkil etmez. Yani gecikmiş ödeme yaptırımı ile fesih yolu birbirini dışlamaz. Son fıkraya göre gecikmiş alacağı olan futbolcu veya kulüp, yazılı olarak Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’na başvurarak yaptırım uygulanmasını talep edebilir.

Futbolcunun Fesih Hakkı: PFSTT m. 28’in Süre Mimarisi

Ödenmeyen ücretin en ağır sonucu fesihtir ve talimat bunu 28. maddede, üç ayrı ihlal tipi için üç ayrı süreyle düzenler. Her üç halde de yapı aynıdır: noterden ihtarname + bekleme süresi + yalnızca 7 günlük fesih penceresi.

Maddenin ayrıntıları uygulamada belirleyicidir:

İhtar nereye gider? Birinci fıkra, ihtarnamenin kulübe ve bilgi için TFF’ye noterden keşide edilmesini öngörür. Bu çift bildirim bir formalite değildir; sürenin başlangıcını belirler.

Süre ne zaman başlar? Beşinci fıkraya göre TFF, kendisine gönderilen ihtarnameyi tebliğ tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde kulübe bildirir ve maddedeki süreler, TFF bildirimi ya da noter ihtarından kulübe hangisi daha erken tebliğ edilmişse onun tebliği tarihinden işlemeye başlar. TFF, kulübe yaptığı bildirimin tarihini gösterir belgeyi talep hâlinde futbolcuya veya vekiline gönderir. Uygulamada ihtarın kulübe ne zaman ulaştığının ispatı sorun yarattığı için bu mekanizma, futbolcunun süre hesabını güvenceye alan araçtır.

Süreler değiştirilebilir mi? Dördüncü fıkra nettir: bu süreler futbolcu aleyhine değiştirilemez. Kulübün yazılı onayı varsa yalnızca futbolcu lehine kısaltılabilir; her hâlükârda fesih sürelerinin tamamen ortadan kaldırılması mümkün değildir.

SGK’da hangi eksiklik fesih hakkı verir? İkinci fıkra ayrım yapar: SGK girişinin hiç yapılmaması fesih sebebidir; buna karşılık prime esas kazancın eksik bildirilmesi ve/veya prim gün sayısının eksik veya yanlış bildirilmesi, yasal yollarla düzeltilebileceğinden bu talimat kapsamında fesih hakkı vermez. 30/6/2025 tarihinde yürürlüğe giren bu değişiklik öncesinde hakkı doğmuş futbolcuların durumu için Geçici Madde 17 bir koruma getirmiştir.

Fesih Usulü ve Yeni Kulübün Sorumluluğu (PFSTT m. 29)

29. maddeye göre fesih hakkını kullanmak isteyen taraf, fesih açıklamasını noter kanalıyla bir ihbarname keşide etmek suretiyle gerçekleştirmeli ve bu ihbarnamenin bir suretini bilgi için TFF’ye göndermelidir. TFF, ihbarname suretlerini tebellüğ ettiğinde feshi kayıtlarına işler ve bu işlemi taraflara bildirir. Üçüncü fıkra ise yeni kulübü doğrudan riske sokar: sözleşmesini tek taraflı feshederek yeni bir kulübe tescil edilen futbolcunun feshinde yeni kulübün teşvik ettiği tespit edilirse, yeni kulüp feshin hukuki ve sportif cezai sonuçlarından futbolcu ile birlikte müteselsilen sorumlu olur.

Koruma Dönemi ve Sportif Cezalar (PFSTT m. 2/h ve m. 30)

Feshin zamanlaması, “koruma dönemi” kavramıyla doğrudan bağlantılıdır. Talimatın 2. maddesinin (h) bendine göre koruma dönemi; futbolcunun 28 yaşından önce imzaladığı sözleşmelerin yürürlüğe girmesini takip eden üç yıllık veya üç sezonluk, 28 yaşından sonra imzaladığı sözleşmelerde ise iki yıllık veya iki sezonluk dönemdir (önce gelen esas alınır).

30. maddeye göre koruma dönemi içinde futbolcu tarafından haklı bir sebebe dayanmadan yapılan fesihte, tazminat yükümlülüğünün yanı sıra futbolcuya dört ay süreyle resmi müsabakalardan men cezası verilir; ağırlaştırıcı sebeplerin varlığında bu süre altı aya çıkarılabilir. Koruma döneminden sonra haklı sebep olmaksızın fesih kural olarak sportif cezaya yol açmaz; ancak koruma dönemi dışında sportif haklı nedenle fesih 15 günlük süre içinde yapılmazsa, bakiye süreyle orantılı ve iki aylık müsabakadan men süresini aşmayacak disiplin cezaları uygulanabilir (f. 3). Dördüncü fıkraya göre koruma dönemleri, sözleşme yenilendiğinde veya uzatıldığında yeniden başlar.

Kulüp tarafına ilişkin hüküm de vardır: koruma dönemi içinde futbolcuyu feshe yönelten veya feshe neden olan kulüplere fesih tazminatının yanı sıra sportif yaptırımlar uygulanır ve önceki sözleşmesini haklı sebep olmaksızın sona erdiren futbolcu ile sözleşme imzalayan kulübün, aksi ispat edilmedikçe futbolcuyu feshe yönelttiği varsayılır; bu durumda kulübe en az bir, en fazla iki transfer ve tescil dönemi transfer yasağı verilir (f. 5).

Yedinci fıkra bir hak düşürücü süre koyar: sportif cezalar ancak talep üzerine münhasıran Uyuşmazlık Çözüm Kurulu tarafından verilebilir ve bunun için TFF’nin 29. madde uyarınca yaptığı bildirimi takip eden transfer ve tescil döneminin sonuna kadar Kurul’a müracaat edilmesi şarttır.

Kulübün Fesih ve Ceza Yetkisinin Sınırı (PFSTT m. 24 ve 27)

Kulübün disiplin kesintisi savunması, talimatın 24. maddesindeki usul yükümlülükleriyle sınırlıdır. Maddenin (c) bendine göre kulüpler, sezonun başlamasından en geç bir hafta önce bir sonraki sezon uygulayacakları iç yönetmeliklerini ve/veya disiplin talimatlarını TFF’ye göndermek ve bunları imza karşılığında futbolcuya teslim veya noter aracılığıyla tebliğ etmek zorundadır. (d) bendi ise daha da kesindir: futbolculara verdikleri para cezalarına ait kararlarını, nedenleri, tutarları ve noterden onanmış karar örnekleriyle birlikte, karar tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde noter aracılığıyla futbolcuya ve TFF’ye bildirmek zorundadırlar. Bu usule uyulmadan üretilen “ceza kesintisi” savunması, dayanağını kaybeder. Aynı maddenin (e) bendi, kadro dışı bırakılan futbolculara antrenman yapabilmeleri için en az bir antrenör nezaretinde ve hakkın kötüye kullanılması teşkil etmeyecek şekilde saha tahsis edilmesini ve koşulların noter aracılığıyla tebliğini zorunlu kılar.

Kulübün fesih hakkı 27. maddededir ve dört hâle bağlanmıştır: futbol faaliyeti dışındaki hastalık veya istirahat hâlinin altı ayı aşması, en az altı ay kesinleşmiş hak mahrumiyeti veya müsabakadan men cezası, futbolcunun 25. maddedeki yükümlülüklerini ağır surette ihlali ve menajer talimatına aykırılıktan kesinleşmiş en az 4 müsabakadan men cezası. (c) bendi dışındaki hâllerde kulübün, olayın gerçekleşmesinden ve/veya öğrenilmesinden itibaren 30 gün içinde noterden ihtarname ile feshi bildirmesi gerekir; süre geçerse haklı nedenle fesih hakkı ortadan kalkar. (c) bendinde ve edim ihlallerinde ise kulüp, futbolcuya en az 7 gün süre tanıyan ihtarname göndermek ve mehilin sona ermesinden itibaren 7 gün içinde feshetmek zorundadır.

Futbolcunun yükümlülükleri ise 25. maddede sayılıdır ve dardır: müsabakalara katılmak için kendisi tarafından yapılması gereken işlemleri takip etmek ve tamamlamak, TFF’nin ve kulübün düzenlediği kurs, ders ve konferanslara katılmak, hastalık veya sakatlık nedeniyle alınan raporları rapor tarihinden itibaren on gün içinde kulübüne ve TFF’ye bildirmek.

Uyuşmazlık Nereye Götürülür? (PFSTT m. 22 ve UÇK Talimatı)

Burada sık yapılan bir hata vardır. PFSTT’nin 22. maddesine göre taraflar, yetiştirme tazminatı ve sportif cezaya ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, profesyonel futbolcu sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümünde Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’nun yetkisini kabul edip etmemekte serbesttirler. Yani UÇK’nın ücret alacaklarındaki yetkisi kural olarak iradidir; münhasır yetki yalnızca sportif cezalar ve yetiştirme tazminatı uyuşmazlıklarındadır (UÇK Talimatı m. 2). Nitekim UÇK Talimatı’nın 6. maddesi, başvuru dilekçesinde “Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’nun görevinin kabul edildiğini gösterir anlaşma”nın bulunmasını zorunlu unsurlar arasında sayar.

Bu nedenle sözleşme imzalanırken UÇK yetkisinin kabul edilip edilmediği, yarınki alacak takibinin hangi kapıdan yürüyeceğini belirler. Kabul edilmişse yol UÇK ve ardından Tahkim Kurulu‘dur; kabul edilmemişse uyuşmazlık genel hükümlere göre yetkili yargı merciine gider. PFSTT’nin 12. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi de bu ihtimali tanır: TFF ilk derece hukuk kurullarının yargı yetkisinin kabul edilmemesi hâlinde, yetkisi kabul edilen yargı merciinin kesinleşmiş kararlarındaki borçlar, alacaklının talebi üzerine tescile engel borç olarak işleme alınır.

Tebligat rejimi de dikkat ister: UÇK Talimatı’nın 14. maddesine göre dava dilekçesi öncelikle davalının TFF kayıtlarındaki elektronik posta adresine veya faks numarasına gönderilir ve e-posta ile yapılan tebligat, ilgilisine ulaşıp ulaşmadığına bakılmaksızın beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır.

İtiraz ve Kesinleşme: Tahkim Kurulu (5894 m. 5 ve 6)

5894 sayılı Kanun’un 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre ilk derece hukuk kurulları tarafından alınan kararlar, tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilmezse kesinleşir. Aynı fıkra, ilk derece hukuk kurullarının görevlerine giren konularda ve bunlar tarafından verilen kararlara karşı yargı yoluna başvurulamayacağını belirtir. UÇK Talimatı’nın 12. maddesi de aynı yedi günlük süreyi tekrarlar ve kararların, Tahkim Kurulu’na itiraz edilmemesi ya da itiraz üzerine verilen Tahkim Kurulu kararı ile kesinleşeceğini, kesinleşen kararların TFF tarafından derhâl uygulanacağını söyler.

Tahkim Kurulu, 5894 sayılı Kanun’un 6. maddesine göre bağımsız ve tarafsız bir zorunlu tahkim merciidir. Maddenin altıncı fıkrası, 21/12/2021 tarihli ve 7346 sayılı Kanun’un 29. maddesiyle getirilen düzenlemeyle iki kategori ayırır: Tahkim Kurulu’nun futbol faaliyetlerinin yönetimi ve disiplinine ilişkin kararları kesindir; bunun dışındaki kararlarına karşı ise tebliğden itibaren bir ay içinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 439. maddesi çerçevesinde iptal davası yolu açıktır. Bu ayrım, sözleşmesel alacak uyuşmazlıkları bakımından belirleyicidir; nitekim PFSTT’nin 12. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi de “sözleşmesel uyuşmazlıklara yönelik TFF Tahkim Kurulu kararına karşı iptal davası açılması” ihtimalini açıkça düzenler ve yalnızca yetkili yargı mercii kararın icrasının durdurulmasına karar verirse tescile engel borç işleminin kaldırılacağını belirtir.

Tahsilin Kaldıracı: Tescile Engel Borç ve Transfer Yasağı (PFSTT m. 12)

Karar almak ile parayı tahsil etmek ayrı şeylerdir. Talimatın 12. maddesi, alacaklıya sportif bir baskı aracı verir: alacaklıların transfer yasağı talep ettiği kulüpler, transfer ettikleri futbolcuların sözleşmelerinin tescilini talep ederken; TFF’ye, kulüplere, futbolculara, teknik adamlara, sağlık personeline, lisanslı futbolcu temsilcilerine, lisanslı müsabaka organizatörlerine ve kulüp çalışanlarına, maddede sayılan kararlarda hükmedilen borçlarının ödendiğine veya alacaklılar tarafından transfere muvafakat edildiğine dair belgeyi ibraz etmek zorundadır.

Maddenin işleyişinde dört nokta önemlidir. Birincisi, mekanizma kendiliğinden çalışmaz: üçüncü fıkraya göre transfer yasağı uygulanabilmesi için alacaklıların TFF’ye yazılı talepte bulunması zorunludur. İkincisi, kapsam yalnızca kulüpleri değil futbolcuları da içerir: ikinci fıkraya göre futbolcular, teknik adamlar ve menajerler de vize işlemleri veya yeni sözleşme tescilleri için vadesi geçmiş borçlarının ödendiğine dair belge ibraz etmek zorundadır. Üçüncüsü, dördüncü fıkraya göre bu madde kapsamında transfer yasağı uygulanması, diğer talimatlar gereğince yaptırım uygulanmasına engel değildir. Dördüncüsü ve alacaklı açısından en kritiği: beşinci fıkraya göre transfer yasağına maruz kalan borçlular, alacaklılarının alacaklarını cebri icra organları nezdinde takip etme yoluna gittiklerini resmi belgeleriyle TFF’ye yazılı olarak bildirirlerse, bu alacaklar takipten feragat edilmediği sürece transfer yasağına neden olmaz. Yani icra takibine geçmek, sportif baskı aracını devre dışı bırakabilir; hangi yolun önce kullanılacağı stratejik bir tercihtir.

Kulübün “Param Yok” Savunmasının Kanuni Karşılığı (7405 m. 18, 20 ve 47)

Kulübün mali darlığı, 7405 sayılı Kanun’da bir mazeret değil, bizzat yasaklanmış bir durumdur; aynı disiplin kulüp lisans ve mali fair play düzeninde de karşımıza çıkar. Kanun’un 18. maddesine göre spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri, mali yükümlülüklerini süresi içinde yerine getirmek için gerekli özeni göstermek, denk bütçe tesis etmek ve giderlerini gelirleri oranında gerçekleştirecek bir idari ve mali yapı oluşturmak zorundadır.

20. maddenin onuncu fıkrası daha da açıktır: kulüplerin ve spor anonim şirketlerinin bütçelerinde gelir ve gider denkliğinin sağlanması ve bunların ilgili spor dalında sporculara, kulüplere, spor anonim şirketlerine ve kamu kurumlarına vergi, sigorta ve benzeri kamu hukukundan kaynaklanan vadesi geçmiş borcunun bulunmaması esastır. Aynı maddenin dokuzuncu fıkrasına göre kulüp adına veya hesabına yapılacak ödeme ve tahsilatların banka, finansal kuruluş veya PTT aracılığıyla yapılması zorunludur; bu şekilde yapılmayan ödeme ve tahsilatların varlığı veya başka bir şekilde yapıldığı ispatlanamaz. Bu hüküm, “elden ödedik” savunmasını hukuken geçersiz kılar.

Yaptırım da kanunda yazılıdır. 47. maddenin birinci fıkrasına göre spor kulübü ve spor anonim şirketi başkan, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticileri, 20. maddenin dördüncü, beşinci veya sekizinci fıkralarına aykırı fiilleri nedeniyle bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır; dokuzuncu fıkraya aykırı davrananlar ise yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır (f. 2). Ayrıca 20. maddenin on üçüncü fıkrasına göre başkan, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticiler, mevzuattan doğan yükümlülüklerini kasıt veya ihmalle ihlal ettiklerinde verdikleri zarardan müteselsilen sorumludur; dördüncü, beşinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkralara aykırılık hâllerinde ise kasıt veya ihmal aranmaz ve gerekli özeni gösterdiğini ispat etmedikçe sorumluluk devam eder. Bu durumda alacaklılar, kulübün yükümlendirildiği tutar için sorumluları doğrudan takip edebilir.

Zamanaşımı: Türk Borçlar Kanunu Çerçevesi

UÇK Talimatı’nın 16. maddesi, Kurul’un Türk maddi hukukuna göre karar vereceğini söyler. Dolayısıyla zamanaşımı da TBK’ya göre değerlendirilir. TBK’nın 146. maddesi genel kuralı koyar: kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. 147. maddenin birinci bendi ise “kira bedelleri, anapara faizleri ve ücret gibi diğer dönemsel edimler” için beş yıllık zamanaşımı öngörür. Dönemsel nitelikteki aylık ücret alacakları bu bent kapsamında değerlendirilir; buna karşılık dönemsel olmayan toplu ödemelerin hangi süreye tabi olacağı, alacağın niteliğine göre ayrıca tartışılır. 148. maddeye göre bu ayırımda belirlenen zamanaşımı süreleri sözleşmeyle değiştirilemez.

Bu nedenle “idare ederiz, sezon sonunda konuşuruz” yaklaşımının iki ayrı maliyeti vardır: eski aylar zamanaşımı riskine girer ve ihtar çekilmediği için PFSTT m. 28’deki fesih hakkı da hiç doğmaz.

Sporcu İçin Kontrol Listesi

1. Sözleşmede UÇK yetkisinin kabul edilip edilmediğini kontrol edin. PFSTT m. 22 gereği bu yetki iradidir ve alacağın hangi mercide takip edileceğini baştan belirler.

2. Ücret kalemlerinin tamamının tek sözleşmede yazılı olmasını sağlayın. PFSTT m. 19/7 gereği her ücret tipi ve tutarı açıkça belirtilmek zorundadır; ibraz edilmeyen yan protokol, m. 20/5 uyarınca futbolcuya da ceza doğurur.

3. İhtarı noterden ve iki adrese çekin. PFSTT m. 28 gereği ihtarname kulübe ve bilgi için TFF’ye gönderilir; süreler m. 28/5’e göre kulübe hangisi daha erken tebliğ edilmişse ondan işler.

4. Yedi günlük fesih penceresini kaçırmayın. 30 (veya 60) günlük süre dolduktan sonra fesih ancak 7 gün içinde yapılabilir; pencere kapanırsa o ihtar tüketilmiş olur.

5. Koruma dönemi içinde miyiz, kontrol edin. PFSTT m. 2/h ve m. 30 gereği koruma döneminde haksız fesih dört ila altı ay müsabakadan men doğurur ve sözleşme yenilendiğinde koruma dönemi yeniden başlar.

6. Disiplin cezası kesintisine karşı m. 24/d’yi hatırlatın. Para cezası kararının nedenleri, tutarı ve noter onaylı örneğiyle 15 gün içinde noter aracılığıyla futbolcuya ve TFF’ye bildirilmiş olması gerekir.

7. Transfer yasağı talebini yazılı yapın, icra takibiyle çakıştırmayın. PFSTT m. 12/3 gereği talep yazılı olmalıdır; m. 12/5 gereği cebri icra takibine geçildiğinin bildirilmesi, o alacak yönünden transfer yasağını devre dışı bırakabilir.

8. Ödemeleri banka üzerinden takip edin. 7405 m. 20/9 gereği banka dışı ödeme ve tahsilatların varlığı ispatlanamaz; banka dökümü hem alacağın hem de ödenmediğinin en güçlü delilidir.

Kulüp İçin Kontrol Listesi

1. Ödeme takvimine sadakat, en ucuz politikadır. PFSTT mükerrer m. 22 gereği 30 günü aşan gecikme, kademeli olarak transfer yasağına kadar giden yaptırım zinciri başlatır.

2. Ödeme güçlüğünü yazılı yapılandırmayla yönetin. Aynı maddedeki “sözleşmeden doğan haklı gerekçe” değerlendirmesi, belgeli bir erteleme anlaşmasıyla anlam kazanır.

3. Disiplin düzenini usulüyle işletin. PFSTT m. 24/c ve m. 24/d’deki TFF’ye gönderme, futbolcuya tebliğ ve 15 günlük bildirim yükümlülükleri yerine getirilmezse kesinti savunması dayanaksız kalır.

4. Bütçe ve borçlanma sınırlarını yönetim kurulu gündeminde tutun. 7405 m. 20/5 ve m. 47/1 gereği aykırılık, yöneticiler için hapis cezası ve doğrudan takip edilebilen müteselsil sorumluluk anlamına gelir.

Sıkça Sorulan Sorular

Profesyonel futbolcunun ücreti en az ne kadar olmalıdır?

PFSTT’nin 21. maddesine göre ücret, sözleşmede belirlenmesi zorunlu olan ve futbolcuya aylık olarak en az asgari ücret tutarı kadar ödenen tutardır. Talimatın 2. maddesinin (e) bendi ücreti, futbolcunun sözleşmedeki edimleri karşılığı hak kazandığı para ve para ile ölçülebilir diğer değerler olarak tanımlar.

Maaşı ödenmeyen futbolcu sözleşmesini hemen feshedebilir mi?

Hayır. PFSTT’nin 28. maddesinin birinci fıkrasına göre futbolcu, kulübüne ve bilgi için TFF’ye noterden keşide edeceği bir ihtarname ile ücretinin 30 gün içinde ödenmesini talep etmek zorundadır. Kulüp bu süreye rağmen ödemezse futbolcu, sürenin sona ermesinden itibaren ancak 7 gün içinde sözleşmesini feshedebilir.

Fesih süreleri ne zaman işlemeye başlar?

PFSTT m. 28/5’e göre TFF, kendisine gönderilen ihtarnameyi tebliğinden itibaren en geç 7 gün içinde kulübe bildirir ve süreler, TFF bildirimi ile noter ihtarından kulübe hangisi daha erken tebliğ edilmişse onun tebliği tarihinden itibaren işler. TFF, bildirim tarihini gösterir belgeyi talep hâlinde futbolcuya veya vekiline gönderir.

Bu süreler sözleşmeyle değiştirilebilir mi?

PFSTT m. 28/4’e göre süreler futbolcu aleyhine değiştirilemez; kulübün yazılı onayı varsa yalnızca futbolcu lehine kısaltılabilir ve her hâlükârda fesih sürelerinin ortadan kaldırılması mümkün değildir.

SGK primlerinin eksik yatırılması fesih hakkı verir mi?

PFSTT m. 28/2’ye göre SGK girişinin hiç yapılmaması, 60 günlük ihtar süresinin ardından fesih hakkı verir. Buna karşılık prime esas kazancın eksik bildirilmesi ve/veya prim gün sayısının eksik veya yanlış bildirilmesi, yasal yollara başvurularak düzeltilebileceğinden bu talimat kapsamında fesih hakkı vermez.

Ücret uyuşmazlığı zorunlu olarak Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’na mı gider?

Hayır. PFSTT’nin 22. maddesine göre taraflar, yetiştirme tazminatı ve sportif cezaya ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda UÇK’nın yetkisini kabul edip etmemekte serbesttir. UÇK Talimatı m. 6, başvuru dilekçesinde bu yetkinin kabul edildiğini gösterir anlaşmayı zorunlu unsur sayar.

Kulüp disiplin cezası kestiğini söylüyor, bu geçerli mi?

PFSTT m. 24/c ve m. 24/d, kulüplere iç yönetmelik ve disiplin talimatlarını sezon öncesinde TFF’ye gönderme ve futbolcuya tebliğ etme; verilen para cezası kararlarını ise nedenleri, tutarları ve noterden onanmış örnekleriyle birlikte karar tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde noter aracılığıyla futbolcuya ve TFF’ye bildirme yükümlülüğü getirir. Bu usule uyulmaması, kesinti savunmasının dayanağını zayıflatır.

Kurul kararı aldım ama kulüp ödemiyor, ne yapabilirim?

UÇK Talimatı m. 12 gereği karar, Tahkim Kurulu’na itiraz edilmemesi ya da itiraz üzerine verilen Tahkim Kurulu kararı ile kesinleşir ve kesinleşen kararlar TFF tarafından derhâl uygulanır. Ayrıca PFSTT m. 12 uyarınca alacaklı, yazılı talepte bulunarak borçlu kulüp hakkında tescile engel borç ve transfer yasağı işletilmesini isteyebilir. Ancak m. 12/5’e göre cebri icra takibine gidildiğinin bildirilmesi hâlinde, takipten feragat edilmediği sürece o alacak transfer yasağına neden olmaz.

Ücret alacağında zamanaşımı kaç yıldır?

UÇK Talimatı m. 16 gereği Türk maddi hukuku uygulanır. TBK m. 146 her alacak için on yıllık genel zamanaşımını, m. 147/1 ise “ücret gibi diğer dönemsel edimler” için beş yıllık zamanaşımını öngörür; m. 148’e göre bu süreler sözleşmeyle değiştirilemez.

Sonuç

Sporcu ücret alacağı, tek bir dilekçeyle çözülen bir konu değil; süreleri kanun ve talimatla önceden çizilmiş bir usul zinciridir. Zincirin halkaları bellidir: ücretin sözleşmede PFSTT m. 19/7 ve m. 21’e uygun yazılmış olması, gecikmenin mükerrer m. 22’ye göre noter ihtarıyla tespiti, m. 28’deki 30 gün + 7 gün mimarisinin doğru işletilmesi, m. 29’daki fesih usulüne uyulması ve kararın m. 12 kapsamındaki tescile engel borç mekanizmasıyla tahsili. Bu zincirde atlanan tek halka, hakkın kendisini değil ama kullanılabilirliğini ortadan kaldırır. Ücret alacağınız veya fesih stratejiniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Atıf yapılan başlıca mevzuat: 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu m. 18, 19, 20, 23, 45, 47; 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m. 5, 6, 18; TFF Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı m. 2, 12, 19, 20, 21, 22, mükerrer m. 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, Geçici m. 17; TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu Talimatı m. 2, 3, 6, 7, 9, 11, 12, 14, 16, 18, 19; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 146, 147, 148; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 439; Anayasa Mahkemesi’nin 17/6/2025 tarihli ve E. 2022/85, K. 2025/131 sayılı kararı. Talimat hükümleri sık değiştiğinden, işlem tarihinde yürürlükteki metnin teyidi gerekir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş ya da avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebilir; her somut durum için avukat görüşü esastır.