7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu (RG: 26/4/2022, 31821), kulüp dünyasını iki statüye oturttu: Bakanlık siciline tescilli spor kulübü ile belirli liglerde zorunlu hâle gelen spor anonim şirketi. Devrimin asıl yüzü mali disiplindir ve kalbi m. 20‘dedir: bir bütçe yılında önceki yıl brüt gelirinin en fazla yüzde onuna kadar borçlanma (m. 20/5), temlikte yüzde elli tavanı (m. 20/4) ve yakınlara hak-alacak devri yasağı (m. 20/9). Yaptırım da serttir: m. 47/1 uyarınca m. 20’nin dördüncü, beşinci veya sekizinci fıkralarına aykırı fiiller bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
Mevzuat Haritası
| Hüküm | Düzenlediği konu |
|---|---|
| 7405 m. 1 | Amaç ve kapsam; kuruluş kanunu bulunan federasyonlara uygulanmayan hükümler |
| 7405 m. 3-13 | Spor kulübü — kuruluş, organlar, üyelik, tescil |
| 7405 m. 14 vd. | Spor anonim şirketi — kuruluş ve devir |
| 7405 m. 20 | Bütçe ve harcama esasları — temlik, borçlanma, ödeme ve devir yasağı |
| 7405 m. 20/4 | Temlik tavanı — brüt gelirin yüzde ellisi |
| 7405 m. 20/5 | Borçlanma tavanı — brüt gelirin yüzde onu ve ek bütçe |
| 7405 m. 20/9 | Yakınlara ve pay sahiplerine hak-alacak devri yasağı |
| 7405 m. 25 | Hüküm bulunmayan hâllerde TTK‘nın uygulanması |
| 7405 m. 47 | Cezai hükümler — hapis ve adli para cezası |
| 7405 m. 46 | Federasyonlarda tamamlayıcı mevzuat |
| 6102 sayılı TTK | Anonim şirket rejimi; m. 398 bağımsız denetim |
| 3289, 4721, 5253 | Gençlik ve Spor Hizmetleri, TMK ve Dernekler Kanunu |
Kulübünüz doğru statüde mi, yönetiminiz şahsi riskin farkında mı?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.
Mahalle Derneğinden Milyar Liralık Şirkete
Türk spor kulüpleri on yıllarca tuhaf bir hukuki bedende yaşadı: yüz milyonlarca liralık bütçeleri ve dünya yıldızı transferleriyle — hukuken birer dernek idiler. Mahalle yardımlaşma derneğiyle aynı mevzuata tabi, mali disiplini zayıf, batarken kimsenin sorumlu tutulamadığı yapılar.
7405 sayılı Kanun bu tabloyu dört başlıkta değiştirdi: kulüpler için özgün bir tüzel kişilik, üst ligler için şirketleşme, bütçeler için borçlanma tavanları ve yöneticiler için şahsi mali ve cezai sorumluluk.
Kanun’un kapsamı da maddede çizilidir. m. 1/2 uyarınca, Kanun’un 3 ilâ 20. maddeleri ile 42/4 ve 47/5 saklı kalmak kaydıyla, hükümler kuruluş kanunu bulunan spor federasyonları hakkında uygulanmaz. Yani bütçe, harcama ve borçlanma disiplini ile cezai hükümlerin çekirdeği bu federasyonlar bakımından da yürürken, Kanun’un diğer kısımları onlar için işlemez. m. 46 ise boşlukta uygulanacak mevzuatı gösterir: federasyonların kendi kuruluş kanunları, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu.
İki Statü: Kulüp ve Spor Anonim Şirketi
Spor kulübü, yeni rejimde sıradan bir dernek değildir: spor faaliyetlerine katılmak amacıyla kurulan ve Bakanlık nezdindeki spor kulüpleri siciline tescille tüzel kişilik kazanan, kendi kanunuyla yönetilen özgün bir yapıdır.
Spor anonim şirketi ise ticaret hukukuna tabi gövdedir ve m. 25 bu bağı kurar: Kanun’da hüküm bulunmayan hâllerde spor anonim şirketleri hakkında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır.
| Ölçüt | Spor kulübü | Spor anonim şirketi |
|---|---|---|
| Tüzel kişilik | Sicile tescille kazanılır | Ticaret siciline tescille; sermaye şirketi |
| Tamamlayıcı mevzuat | Dernek mevzuatı (4721, 5253) | m. 25 — TTK |
| Denetim | Bakanlık ve federasyon denetimi | Ticaret hukuku denetimi + spor mevzuatı; TTK m. 398 |
| Mali disiplin | m. 20 — aynen uygulanır | m. 20 — aynen uygulanır |
| Ek bütçe nisabı | Genel kurul üye tamsayısının üçte ikisi | Halka açıksa sermaye çoğunluğu; değilse üçte iki |
| Ligde yer alma | Federasyon talimatlarına bağlı | Belirli liglerde zorunlu statü |
Zorunluluk federasyon eliyle işler. Federasyonlar, belirli liglerde yer alabilmek için spor anonim şirketi statüsünde olma yükümlülüğü getirebilir ve bu şirketler için ödenmiş sermayesi bir milyon Türk lirasından az olmamak üzere asgari sermaye zorunluluğu öngörebilir.
Devrin biçimi Kanun’da gösterilmiştir. Spor kulüpleri, aktif ve pasif varlıklarını bir bütün olarak bir spor anonim şirketine sermaye olarak koyabilir ve devredebilir. “Bir bütün olarak” ibaresi kritiktir: alacaklı açısından borçların da devre dâhil olup olmadığı, bu maddeye ve devir sözleşmesine bakılarak çözülür. Model uygulamada çoğu kez ikilidir — çatıda kulüp (marka, kongre, amatör branşlar), altında profesyonel takımı işleten şirket. Marka, stadyum ve lisans haklarının hangi koşullarla şirkete geçtiği; kulübün şirketteki pay sahipliği düzeni ve pay devri sınırlamaları, bu mimarinin tapu senetleridir.
m. 20: Mali Disiplinin Kalbi
Kanun’un en çok tartışılan maddesi budur ve dört fıkrası doğrudan yaptırıma bağlanmıştır.
| Fıkra | Kural | Yaptırım |
|---|---|---|
| m. 20/4 | Temlik tavanı — devir oranı, sonraki olağan dönemde doğacak gelir ve alacaklar yönünden bir önceki hesap döneminde gerçekleşen brüt gelirin yüzde ellisini geçemez | m. 47/1 — hapis |
| m. 20/5 | Borçlanma tavanı — bir bütçe yılında önceki yıl brüt gelirinin en fazla yüzde onu | m. 47/1 — hapis |
| m. 20/8 | Banka kanalıyla ödeme yükümlülüğü | m. 47/1 — hapis |
| m. 20/9 | Hak ve alacak devri yasağı — yakınlara ve pay sahiplerine | m. 47/2 — adli para cezası |
Borçlanma tavanının işleyişi (m. 20/5):
1. Kural. Bir bütçe yılında önceki yıl brüt gelirinin en fazla yüzde onuna kadar borçlanılabilir.
2. Aşım yolu: ek bütçe. Bu oranın üzerindeki borçlanmalar ancak ek bütçe ile yapılabilir ve nisap statüye göre değişir:
| Yapı | Aranan nisap |
|---|---|
| Halka açık spor anonim şirketi | Sermayenin çoğunluğunu oluşturan pay sahipleri veya temsilcilerinin olumlu oyu |
| Diğer spor anonim şirketleri | Sermayenin en az üçte ikisini oluşturan pay sahipleri veya temsilcilerinin olumlu oyu |
| Spor kulüpleri | Genel kurul üye tamsayısının en az üçte ikisinin olumlu oyu |
3. Gelir fazlası istisnası. Önceki yıl bütçelerinde brüt geliri giderinden fazla olan kulüp ve şirketler, takip eden yıl bu sınırlamaların üzerinde brüt gelir fazlası kadar ilave borçlanma yapabilir.
4. Borç verme de sınırlıdır. Kulüp ve şirketler, ancak önceki yıl brüt gelirlerinin en fazla yüzde onuna kadar ve her hâlükârda vadesi mevcut yönetim kurulunun olağan görev süresinin bitiminden önce gelecek şekilde borç verebilir.
5. Vade uzatımı borçlanma sayılır. Alınmış veya verilmiş mevcut borçların vadesinin, mevcut yönetim kurulunun olağan görev süresinin bitiminden sonraki bir tarihe uzatılması da bu fıkra kapsamında borçlanma veya borç verme olarak değerlendirilir.
Beşinci kural, maddenin asıl felsefesini ele verir. Sınır yalnızca yeni borç yaratmaya değil, mevcut borcu geleceğe atmaya da konulmuştur: bir yönetim, borcu kendi görev süresinin ötesine erteleyerek yükü gelecek yönetime devredemez. Aynı mantık m. 20/4‘teki temlik tavanında da görülür — sonraki dönemde doğacak gelirlerin devri yüzde elli ile sınırlıdır. Kanun’un derdi tek cümleyle şudur: bugünün yönetimi, yarının gelirini tüketemez.
Hesaplama yöntemi de belirlenmiştir. m. 20/6 uyarınca dördüncü ve beşinci fıkradaki oranların hesabında; TTK m. 398 kapsamında denetime tabi şirketler için Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan standartlar esas alınır. Muafiyete ilişkin usul ve esaslar ise Bakanlıkça belirlenir.
Kanun tek cümleyle şunu söylüyor: bugünün yönetimi, yarının gelirini tüketemez.
Hukukçular Evi Ankara — bütçe ve borçlanma uyumunuzu birlikte kuralım.
m. 20/9: Yakınlara Devir Yasağı
Bu fıkra, kulüp kaynaklarının yönetim çevresine akmasını doğrudan yasaklar ve kapsamı geniştir.
Spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri; hak ve alacaklarını aşağıdakilere devredemez:
| Kim | Kapsam |
|---|---|
| Yönetim kurulu üyeleri | Doğrudan |
| Eşleri ve hısımları | Üçüncü dereceye kadar hısımlar |
| Çalışanlar | Kulüp veya şirket çalışanları |
| Pay sahipleri | Yüzde beş ve üzeri pay sahipleri |
| İlişkili şirketler | Yönetim kurulu üyelerinin yüzde beş ve daha fazla pay sahibi olduğu şirketler |
Yaptırım ayrı bir fıkrada düzenlenmiştir. m. 47/2 uyarınca m. 20/9’a aykırı davrananlar yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
Kapsam, uyum çalışmasının ilk adımını belirler. Yasak yalnızca yöneticinin kendisini değil üçüncü dereceye kadar hısımlarını ve yöneticinin yüzde beş payı bulunduğu şirketleri de kapsadığından, her yönetim kurulu üyesinden ilişkili taraf beyanı alınmalıdır. Aksi hâlde iyi niyetle yapılmış bir tedarik sözleşmesi dahi yasağın içine düşebilir. Beyanlar dönem başında toplanmalı, değişiklikler güncellenmeli ve her sözleşme öncesinde ilişkili taraf taraması yapılmalıdır.
Yöneticinin Sorumluluğu: İspat Yükü Kimde?
Kanun’un en caydırıcı yanı ceza değil, sorumluluk rejiminin kurgusudur.
Genel kural: spor kulübü ve spor anonim şirketi başkanı, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticileri; mevzuat, tüzük ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kasıt veya ihmalle ihlal ettikleri takdirde kulübe, şirkete, pay sahiplerine ve alacaklılara karşı verdikleri zararlardan müteselsilen sorumludur.
Ağırlaştırılmış rejim, m. 20’nin dört fıkrasına özgüdür ve iki yönden serttir. m. 20’nin dördüncü, beşinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkralarına aykırılık hâllerinde zarara sebebiyet verenlerin sorumluluğunda kasıt veya ihmal aranmaz; üstelik ilgili, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat etmedikçe sorumluluğu devam eder. Yani kanun koyucu hem kusur şartını kaldırmış hem de ispat yükünü yöneticiye bırakmıştır. Pratik sonuç şudur: yönetici “kusurum yoktu” demekle kurtulamaz; gerekli özeni gösterdiğini belgeyle ortaya koymak zorundadır.
Bu kurgu, yöneticinin savunmasını bugünden yazmasını gerektirir. Pratik tercüme üç kelimedir: kayıt, kurul kararı, uygunluk görüşü. Riskli her mali işlemin bütçe dayanağını, yetkili organ kararını ve mali-hukuki uygunluk notunu dosyalayan yönetici, yarının sorumluluk davasında savunmasının delilini üretmiş olur.
| Fıkra | Fiil | Ceza |
|---|---|---|
| m. 47/1 | Kulüp ve şirket başkan, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerinin m. 20/4, 20/5 veya 20/8’e aykırı fiilleri | Bir yıldan üç yıla kadar hapis |
| m. 47/2 | m. 20/9’a aykırı davranış | Yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezası |
| m. 47/3 | Spor federasyonu başkan ve yönetim kurulu üyelerinin m. 43/2-(a) ve 43/3’e aykırı fiilleri | Bir yıldan üç yıla kadar hapis |
“Seçildik, harcadık, gittik” devri kapanmıştır. Yerini, imzaladığı her taahhüdün hesabını yıllar sonra şahsen verebilecek yöneticiler dönemi almıştır.
Üç Cephe: Alacaklı, Taraftar, Aday
Alacaklının ilk sorusu değişti. Kulüp ekonomisiyle iş yapan herkes — oyuncu, menajer, tedarikçi, banka — için soru artık şudur: muhatabım kim, kulüp mü şirket mi? Sözleşmenin hangi tüzel kişiyle imzalandığı; takip edilecek malvarlığını, uygulanacak hukuku (m. 25 üzerinden TTK mekanizmaları) ve sorumluluk zincirini belirler.
Yeni rejimin alacaklıya ikinci imkânı yönetici sorumluluğu kulvarıdır. Kurallara aykırı borçlanmanın zararına, imza sahiplerinin şahsen ortak edilebilmesi; tahsil kabiliyeti tartışmasını yalnız kulüp kasasıyla sınırlı olmaktan çıkarır. Üstelik genel kural, sorumluluğu doğrudan alacaklılara karşı da kurmuştur.
Taraftar-yatırımcı cephesi. Halka açık spor şirketlerinde taraftar aynı zamanda pay sahibidir: mali tablolar, genel kurul hakları ve sermaye piyasası düzeninin bilgilendirme kuralları; tribün sevgisine ortaklık hukukunun rasyonalitesini ekler. Ek bütçe nisabının halka açık şirketlerde sermaye çoğunluğuna bağlanması da bu cephenin doğrudan konusudur.
Başkan adayının kontrol listesi — koltuğa oturmadan yedi soru. (1) Güncel mali tablolar ve gerçek borç envanteri (gizli protokoller dâhil) elimde mi? (2) m. 20/5‘e göre manevra alanım ne kadar; ek bütçe nisabını sağlayabilir miyim? (3) Devraldığım dönemin aykırı işlemleri için ibra ve sorumluluk sınırları çizildi mi? (4) İmza-yetki matrisi ve kurul karar disiplini kurulu mu? (5) Bağımsız denetim ve uygunluk mekanizmam var mı? (6) Yönetici sorumluluk sigortası değerlendirildi mi? (7) Federasyon lisans kriterleriyle uyum planım hazır mı?
Kulüp lisans ve mali fair play boyutu için: kulüp lisansı ve mali fair play. Gelir kalemlerinin en büyüğü için: spor müsabakalarında yayın hakları.
Geçiş Rejimi ve Borç Bildirimi
Kanun yalnızca geleceği düzenlemedi; yürürlük anındaki tabloyu da kayıt altına aldırdı.
Brüt gelirleri beş yüz bin Türk lirasından fazla olan spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri; Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten önce imzaladıkları finansal yapılandırma sözleşmeleri kapsamındaki borçlar dâhil, doğmuş ve doğacak her nevi borcunu, yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde yeminli mali müşavir aracılığıyla Bakanlığa bildirmekle yükümlü tutuldu.
Bu bildirim, bugünkü uyuşmazlıkların sessiz referans noktasıdır. Devir teslim dosyalarında, sorumluluk davalarında ve alacak takiplerinde “borç ne zaman doğdu, o tarihte bildirilmiş miydi?” sorusu buradan cevaplanır. Bildirim dışı bırakılmış bir borcun sonradan ortaya çıkması; hem dönemin yöneticileri bakımından sorumluluk tartışması doğurur hem de yeni yönetimin devraldığı tablonun gerçekliğini sorgulatır. Başkan adayının “gerçek borç envanteri elimde mi” sorusu, bu nedenle gizli protokolleri de kapsamak zorundadır.
Yeminli mali müşavir şartı da anlamlıdır. Kanun, beyanı kulübün kendi ifadesine bırakmamış; bağımsız bir meslek mensubunun aracılığını aramıştır. Bu, bildirimin ispat değerini artırır ve sonraki dönem tartışmalarında dayanak oluşturur.
Uyum Programı: Kulüp ve Şirket İçin
m. 20’nin dört fıkrası doğrudan cezaya bağlandığından, uyum bir tercih değil zorunluluktur.
1. Brüt gelir tabanını sabitleyin. Tavanlar önceki yıl brüt gelirine endekslidir; bu rakam belirlenmeden hiçbir borçlanma kararı alınamaz.
2. Borçlanma takibi kurun. Yıl içindeki her borçlanma kümülatif olarak izlenmeli; vade uzatımlarının da borçlanma sayıldığı unutulmamalıdır.
3. Ek bütçe takvimini planlayın. Tavan aşılacaksa, nisabı sağlayacak genel kurul önceden planlanmalıdır — işlem sonrası toplanan kurul sorunu çözmez.
4. İlişkili taraf beyanı toplayın. m. 20/9 kapsamı için her yönetim kurulu üyesinden; eş, üçüncü dereceye kadar hısımlar ve yüzde beş payı bulunulan şirketler listesi.
5. Ödemeleri banka kanalına alın. m. 20/8 ihlali m. 47/1 kapsamında hapis cezasını gerektirir.
6. Temlik sicili tutun. m. 20/4‘teki yüzde elli tavanı için gelecek dönem gelirlerinin devri ayrı izlenmelidir.
7. Karar defterini disiplinle işletin. İspat yükü yöneticide olduğundan, gerekli özenin delili karar metinleridir.
8. Uygunluk görüşü mekanizması kurun. Eşik üstü işlemlerde mali ve hukuki uygunluk notu işlem öncesinde alınmalıdır.
Üçüncü madde en sık yapılan hatadır. Ek bütçe, tavanı aşan borçlanmanın ön koşuludur; sonradan alınan bir onayla ihlal geçmişe dönük olarak giderilemez. Transfer döneminin sıkışık takviminde “önce imzalayalım, genel kurulu sonra toplarız” yaklaşımı; hem m. 47/1 kapsamında cezai sorumluluk hem de kusursuz sorumluluk rejimi bakımından doğrudan risk üretir. Nisap da hafife alınmamalıdır: kulüplerde aranan genel kurul üye tamsayısının üçte ikisi, fiilen toplanması güç bir çoğunluktur ve takvimi haftalar öncesinden kurmayı gerektirir.
Devir Teslim ve İbra Dosyası
Yönetim değişimi, yeni rejimde bir tören değil hukuki bir sınırın çizilmesidir. İspat yükünün yöneticide olması, devralanı da devredeni de ilgilendirir.
| Kalem | Neden önemli? |
|---|---|
| Brüt gelir tabanı | Yeni dönemin tavanlarını belirler (m. 20/4 ve 20/5) |
| Yıl içi borçlanma tutarı | Tavanın ne kadarı tüketilmiş? Kalan manevra alanı |
| Temlik edilmiş gelirler | Gelecek dönem gelirlerinin yüzde ellisi sınırı |
| Vadesi sonraki döneme uzayan borçlar | m. 20/5 kapsamında borçlanma sayılır |
| Gizli protokoller | Bildirim dışı kalmış her nevi borç |
| İlişkili taraf işlemleri | m. 20/9 ihlali geçmişte yapılmış mı? |
| Nakit dışı ödemeler | m. 20/8 banka kanalı yükümlülüğü |
Dördüncü satır devralan yönetim için bir tuzaktır. Önceki yönetimin vadesini ileriye ötelediği borçlar, yeni dönemde kullanılmış borçlanma kapasitesi gibi sonuç doğurabilir: siz hiç yeni borç yapmadan tavana yaklaşmış olabilirsiniz. Bu nedenle devir tutanağında yalnızca borç tutarı değil, her borcun vadesi ve vade değişiklik geçmişi de yer almalıdır. Aynı şekilde temlik edilmiş gelirler, kasaya girmeyecek olmalarına rağmen bütçenin gelir tarafında görünüyorsa tablo yanıltıcıdır.
İbra, sorumluluğun her yönünü kapatmaz. Genel kurulun ibra kararı iç ilişkide sonuç doğursa da; alacaklılara karşı kurulan sorumluluk ve m. 47 kapsamındaki cezai sorumluluk bakımından aynı etkiyi göstermez. Devreden yönetim için gerçek koruma ibra değil, işlem anında üretilmiş belgelerdir.
Devralan için sıra şudur: önce tespit (yukarıdaki yedi kalem), sonra sınır çizimi (hangi işlemler önceki döneme ait), en son uyum programı (bütçe, ek bütçe takvimi, ilişkili taraf beyanları).
Sıkça Sorulan Sorular
Spor kulüplerinin hukuki rejimini hangi kanun düzenler?
7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu; 26/4/2022 tarihli ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Spor kulübü hâlâ dernek mi?
Hayır. Spor kulübü, Bakanlık nezdindeki spor kulüpleri siciline tescille tüzel kişilik kazanan özgün bir yapıdır; boşluklarda 4721 sayılı TMK ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu tamamlayıcı olarak işler.
Spor anonim şirketine hangi hukuk uygulanır?
m. 25 uyarınca, Kanun’da hüküm bulunmayan hâllerde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır.
Şirketleşme zorunlu mu?
Federasyonlar, belirli liglerde yer alabilmek için spor anonim şirketi statüsünde olma yükümlülüğü getirebilir ve bu şirketler için ödenmiş sermayesi bir milyon Türk lirasından az olmamak üzere asgari sermaye zorunluluğu öngörebilir.
Kulüp varlıklarını şirkete nasıl devreder?
Spor kulüpleri, aktif ve pasif varlıklarını bir bütün olarak bir spor anonim şirketine sermaye olarak koyabilir ve devredebilir. “Bir bütün olarak” ibaresi, borçların da devre dâhil olup olmadığı tartışmasında belirleyicidir.
Kulüp ne kadar borçlanabilir?
m. 20/5 uyarınca bir bütçe yılında önceki yıl brüt gelirinin en fazla yüzde onuna kadar.
Bu oranın üzerinde borçlanmak mümkün mü?
Ancak ek bütçe ile. Nisap statüye göre değişir: halka açık spor AŞ’de sermayenin çoğunluğu, diğer spor AŞ’lerde sermayenin en az üçte ikisi, kulüplerde genel kurul üye tamsayısının en az üçte ikisi.
Geçen yıl kâr ettik, tavanımız değişir mi?
Evet. Önceki yıl brüt geliri giderinden fazla olan kulüp ve şirketler, takip eden yıl bu sınırlamaların üzerinde brüt gelir fazlası kadar ilave borçlanma yapabilir.
Borç vermenin de sınırı var mı?
Var. Kulüp ve şirketler, önceki yıl brüt gelirlerinin en fazla yüzde onuna kadar ve her hâlükârda vadesi mevcut yönetim kurulunun olağan görev süresinin bitiminden önce gelecek şekilde borç verebilir.
Mevcut borcun vadesini uzatmak borçlanma sayılır mı?
Evet. Alınmış veya verilmiş borçların vadesinin, mevcut yönetim kurulunun olağan görev süresinin bitiminden sonraki bir tarihe uzatılması da m. 20/5 kapsamında borçlanma veya borç verme sayılır.
Gelir temliki için bir sınır var mı?
m. 20/4 uyarınca devir oranı; mevcut yönetim kurulunun olağan görev süresinin bitiminden sonraki olağan dönemde doğacak veya vadesi gelecek gelir ve alacaklar yönünden, bir önceki hesap döneminde gerçekleşen brüt gelirin yüzde ellisini hiçbir şekilde geçemez.
Oranlar nasıl hesaplanır?
m. 20/6 uyarınca, TTK m. 398 kapsamında denetime tabi şirketler için Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan standartlar esas alınır. Muafiyet usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.
Kulüp, yöneticisinin şirketiyle iş yapabilir mi?
m. 20/9 hak ve alacakların devrini yasaklar: yönetim kurulu üyelerine, eşleri ve üçüncü dereceye kadar hısımlarına, çalışanlarına, yüzde beş ve üzeri pay sahiplerine ve yönetim kurulu üyelerinin yüzde beş ve daha fazla pay sahibi olduğu şirketlere devir yapılamaz.
Bu yasağa aykırılığın cezası nedir?
m. 47/2 uyarınca yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezası.
Borçlanma tavanını aşmanın cezası nedir?
m. 47/1 uyarınca kulüp ve şirket başkan, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticileri, m. 20/4, 20/5 veya 20/8’e aykırı fiilleri nedeniyle bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Yöneticinin mali sorumluluğu nasıl kurulur?
Genel kural: başkan, yönetim kurulu üyeleri ve yöneticiler; mevzuat, tüzük ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kasıt veya ihmalle ihlal ettiklerinde kulübe, şirkete, pay sahiplerine ve alacaklılara karşı verdikleri zararlardan müteselsilen sorumludur.
“Kusurum yoktu” savunması yeterli mi?
m. 20’nin dördüncü, beşinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkralarına aykırılık hâllerinde yeterli değildir: bu hâllerde kasıt veya ihmal aranmaz ve ilgili, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat etmedikçe sorumluluğu devam eder. İspat yükü yöneticidedir.
Yönetici kendini nasıl korur?
Üç belgeyle: riskli her mali işlemin bütçe dayanağı, yetkili organ kararı ve mali-hukuki uygunluk notu. İspat yükü yöneticide olduğundan, savunmanın delili işlem anında üretilmelidir.
Alacaklı olarak yöneticiye gidebilir miyim?
Sorumluluk doğrudan alacaklılara karşı da kurulmuştur. Kurallara aykırı borçlanmanın zararında imza sahipleri şahsen ortak edilebilir; tahsil kabiliyeti artık yalnız kulüp kasasıyla sınırlı değildir.
Sözleşmeyi kulüple mi şirketle mi imzalamalıyım?
Bu, takip edilecek malvarlığını, uygulanacak hukuku (m. 25 üzerinden TTK) ve sorumluluk zincirini belirler. İmza öncesinde kulüp-şirket ayrışmasında borçların ve varlıkların dağılımı incelenmelidir.
Kanun federasyonlara da uygulanır mı?
m. 1/2 uyarınca, Kanun’un 3 ilâ 20. maddeleri ile 42/4 ve 47/5 saklı kalmak kaydıyla hükümler kuruluş kanunu bulunan spor federasyonları hakkında uygulanmaz. Boşlukta m. 46 gereği kendi kuruluş kanunları, 3289, 4721 ve 5253 sayılı Kanunlar işler.
Kanun yürürlüğe girerken borçlar bildirildi mi?
Evet. Brüt gelirleri beş yüz bin Türk lirasından fazla olan kulüp ve spor anonim şirketleri; yürürlükten önce imzaladıkları finansal yapılandırma sözleşmeleri kapsamındaki borçlar dâhil doğmuş ve doğacak her nevi borcunu, üç ay içinde yeminli mali müşavir aracılığıyla Bakanlığa bildirmekle yükümlü tutulmuştur.
Bildirim dışı kalmış bir borç ortaya çıkarsa ne olur?
Hem dönemin yöneticileri bakımından sorumluluk tartışması doğurur hem de yeni yönetimin devraldığı tablonun gerçekliğini sorgulatır. Devir teslim dosyalarında “borç ne zaman doğdu, bildirilmiş miydi?” sorusu bu kayıttan cevaplanır.
Ek bütçeyi borçlanmadan sonra alabilir miyim?
Hayır. Ek bütçe, tavanı aşan borçlanmanın ön koşuludur; sonradan alınan onayla ihlal geçmişe dönük giderilemez. “Önce imzalayalım, genel kurulu sonra toplarız” yaklaşımı m. 47/1 kapsamında cezai risk üretir.
Uyum için ilk ne yapmalıyım?
Önceki yıl brüt gelir tabanını sabitleyin — tüm tavanlar buna endekslidir. Ardından kümülatif borçlanma takibi kurun ve vade uzatımlarının da borçlanma sayıldığını hesaba katın.
Devir teslimde neye bakmalıyım?
Yedi kalem: brüt gelir tabanı, yıl içinde kullanılmış borçlanma, temlik edilmiş gelirler, vadesi sonraki döneme uzatılmış borçlar, gizli protokoller, geçmiş ilişkili taraf işlemleri ve nakit dışı ödemeler.
Önceki yönetimin ötelediği borçlar beni etkiler mi?
Etkileyebilir. Vade uzatımı m. 20/5 kapsamında borçlanma sayıldığından, siz hiç yeni borç yapmadan tavana yaklaşmış olabilirsiniz. Devir tutanağında borcun tutarı kadar vadesi ve vade değişiklik geçmişi de yer almalıdır.
Genel kurulun ibrası beni korur mu?
Her yönden değil. İbra iç ilişkide sonuç doğursa da; alacaklılara karşı kurulan sorumluluk ve m. 47 kapsamındaki cezai sorumluluk bakımından aynı etkiyi göstermez. Gerçek koruma, işlem anında üretilmiş belgelerdir.
Atıf yapılan başlıca mevzuat: 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu m. 1, 20 (özellikle dördüncü, beşinci, altıncı, sekizinci ve dokuzuncu fıkraları), 25, 43, 46 ve 47 (RG: 26/4/2022, 31821); 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, özellikle m. 398; 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu; 5253 sayılı Dernekler Kanunu; 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu; ilgili federasyon talimatları ve Bakanlık yönetmelikleri. Kanun yürürlüğe girdiği tarihten bu yana değişikliğe uğradığından, somut dosyada yürürlükteki metnin teyidi gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.
