4734 sayılı Kamu İhale Kanunu üç ihale usulü sayar: açık ihale, belli istekliler arasında ihale ve pazarlık (4734 m.18). Bunlardan açık ihale ile belli istekliler arasında ihale temel usullerdir; diğer usuller ancak Kanunda belirtilen özel hâllerde kullanılabilir (4734 m.5). Pazarlık yalnızca 21 inci maddede sayılan altı hâlde, doğrudan temin ise 22 nci maddede sayılan dar hâllerde mümkündür; doğrudan temin 18 inci maddedeki ihale usulleri arasında yer almaz. Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla işin kısımlara bölünmesi yasaktır. Bu yazı her usulü uygulanma şartları, ilan süreleri, 2026 parasal sınırları ve itiraz yollarıyla birlikte madde numaralarıyla anlatır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.5, 10, 13, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 41, 48, 54, 55, 56, 60, 62/b ve ı, Ek m.1, 2, 4 ve 5; Kamu İhale Genel Tebliği m.7.1, 20.1 ve 21.1; Kamu İhale Tebliği (No: 2026/1), Resmî Gazete 22/1/2026, sayı 33145; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.20/A.
Yazı 20 Ekim 2026 tarihli mevzuat metinleri esas alınarak yeniden hazırlanmıştır. Usul seçimini belirleyen tutarın nasıl hesaplandığı için yaklaşık maliyet yazımıza bakabilirsiniz.
Kanunda Kaç İhale Usulü Var?
İdarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinde açık ihale usulü, belli istekliler arasında ihale usulü veya pazarlık usulünden biri uygulanır (4734 m.18). Kanun bunların arasında bir sıra kurar: açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir, diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hâllerde kullanılabilir (4734 m.5). Doğrudan temin 22 nci maddede “usul” olarak anılsa da 18 inci maddedeki sayımda yer almaz; ilansız ve teminatsız, belirli hâllerle sınırlı bir temin yoludur.
Usuller ve yollar bir bakışta
| Usul veya yol | Kim teklif verir | Ne zaman kullanılır | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Açık ihale | Bütün istekliler | Temel usul; her iş için kullanılabilir | 4734 m.19 |
| Belli istekliler arasında ihale | Ön yeterlik sonucunda davet edilenler | Uzmanlık veya ileri teknoloji nedeniyle açık ihalenin uygulanamadığı işler ve yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan yapım işleri | 4734 m.20 |
| Pazarlık | İlanlı hâllerde başvuranlar, ilansız hâllerde davet edilen en az üç istekli | Yalnızca 21 inci maddedeki altı hâl | 4734 m.21 |
| Doğrudan temin | Fiyat araştırması yapılan kişiler | Yalnızca 22 nci maddedeki hâller | 4734 m.22 |
| Tasarım yarışması | İlan üzerine katılanlar; jüri değerlendirir | Mimarlık, peyzaj, mühendislik, kentsel tasarım, planlama ve güzel sanat projeleri | 4734 m.23 |
Kanunun kapsamı dışında bırakılan alımlar ise bu usullere tabi değildir; istisnalar 3 üncü maddede sayılmıştır. Ancak istisna edilen alımlar ile doğrudan teminle yapılanlar da dahil olmak üzere her türlü alımın yaklaşık maliyet, doküman, ilan, teklif, sözleşme ve hakediş işlemleri kısmen veya tamamen Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden gerçekleştirilebilir ve 13 üncü maddeye göre yapılacak bütün ilanlar EKAP’ta da yayımlanır (4734 Ek m.1).
Açık İhale Usulü
Açık ihale usulü, bütün isteklilerin teklif verebildiği usuldür (4734 m.19). Ayrıca bir gerekçe gerektirmez; Kanunun idareden beklediği varsayılan usuldür. Rekabetin genişliğini ilan süresi belirler ve ilan süresi de yaklaşık maliyete bağlıdır (4734 m.13).
Açık ihalede ilan süreleri (2026 tutarlarıyla)
| Yaklaşık maliyet | Mal ve hizmet | Yapım | İhale tarihinden en az |
|---|---|---|---|
| Eşik değer ve üstü | 18.734.124 / 31.223.628 TL ve üstü | 686.924.429 TL ve üstü | 40 gün, Kamu İhale Bülteninde |
| Eşik altı üçüncü kademe | 4.087.898 TL üstü | 34.067.732 TL üstü | 21 gün |
| Eşik altı ikinci kademe | 2.043.844 – 4.087.898 TL | 4.087.898 – 34.067.732 TL | 14 gün |
| Eşik altı birinci kademe | 2.043.844 TL’ye kadar | 4.087.898 TL’ye kadar | 7 gün, yerel gazete ve internet haber sitesi |
Mal ve hizmet alımlarında iki eşik değer vardır: genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idareler için 18.734.124 TL, Kanun kapsamındaki diğer idareler için 31.223.628 TL (4734 m.8; Kamu İhale Tebliği 2026/1). Eşik değer ve üstü açık ihalelerde ilanların elektronik araçlarla hazırlanıp gönderilmesi hâlinde kırk günlük ilan süresi yedi gün kısaltılabilir (4734 m.13). İlan sürelerinin kademeleri ve tutarların ayrıntısı yaklaşık maliyet yazımızda tablo hâlinde verilmiştir.
Belli İstekliler Arasında İhale Usulü
Belli istekliler arasında ihale usulü, yapılacak ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda idarece davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usuldür. Yapım işleri, hizmet ve mal alım ihalelerinden işin özelliğinin uzmanlık ve/veya ileri teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanamadığı işler ile yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan yapım işleri bu usule göre yaptırılabilir (4734 m.20). 2026 yılı için yapım işlerinde bu sınır 686.924.429 TL’nin yarısı olan 343.462.214,50 TL’dir.
Belli istekliler usulünün işleyişi (4734 m.20)
| Aşama | Kural |
|---|---|
| Ön yeterlik | 10 uncu maddeye uygun olarak belirlenen ve ön yeterlik dokümanı ile ilanında belirtilen kriterlere göre yapılır; asgari yeterlik koşullarını sağlayamayanlar yeterli kabul edilmez |
| Davet edilecekler | İlan ve dokümanda belirtilmek kaydıyla yeterli bulunanların tamamı veya kriterlere göre sıralanan belli sayıda istekli davet edilir; belli sayıda davet öngörülürse dokümanda beşten az olmamak üzere davet edilecek aday sayısı, sıralama kriterleri ve puanlama yöntemi gösterilir (KİGT 7.1) |
| Davet edilmeyenler | Davet edilmeme gerekçeleri yazılı olarak bildirilir |
| Değerlendirme | Dokümanda ve davet mektubunda belirtilen kriterlere göre 40 ıncı maddeye uygun olarak yapılır |
| İptal | Davet edilebilecek aday sayısı beşten az veya teklif veren istekli sayısı üçten az ise ihale iptal edilir |
| Yeniden davet | Teklif sayısı üçten az olduğu için iptalde doküman gözden geçirilip hatalar giderilerek ön yeterliği tespit edilen bütün istekliler tekrar davet edilebilir |
İlan ve davet süreleri de yaklaşık maliyete göre değişir. Eşik değer ve üstü ihalelerde ön yeterlik ilanı son başvuru tarihinden en az on dört gün önce yapılır ve yeterliği belirlenen adaylara ihale gününden en az kırk gün önce davet mektubu gönderilmesi zorunludur. Eşik altı ihalelerde ön yeterlik ilanı son başvuru tarihinden en az yedi gün önce yapılır ve davet mektubu 13 üncü maddenin (b) bendindeki sürelere göre gönderilir (4734 m.13). Danışmanlık hizmetleri ise kural olarak yalnızca belli istekliler arasında ihale usulüyle ihale edilir; yaklaşık maliyeti 2026 yılı için 16.351.592 TL’nin altında kalan danışmanlık hizmetleri hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilebilir (4734 m.48).
Ön yeterlik aşamasının istekli için anlamı açıktır: başvuru süresi kaçırılırsa aynı ihaleye sonradan teklif vermek mümkün olmaz. Ön yeterlik kriterlerinin rekabeti daraltacak biçimde belirlendiği düşünülüyorsa itiraz ilan ve doküman aşamasında yapılmalıdır. Yeterlik kriterleri için ihaleye katılımda yeterlik yazımıza bakabilirsiniz.
Pazarlık veya doğrudan temin kararına itiraz: süre beş gün olabilir
Dosyanızın ilgili kanun, yönetmelik ve süreler yönünden incelenmesi ve başvuru yollarının zamanında kullanılması için hemen arayın.
Pazarlık Usulü: Altı Bent, İki Ayrı Yol
Pazarlık usulü yalnızca 21 inci maddede sayılan hâllerde uygulanabilir. Kanun bu hâlleri iki gruba ayırır: (b), (c) ve (f) bentlerinde ilan zorunlu değildir; (a), (d) ve (e) bentlerinde ise ilan yapılır ve teklifler iki aşamada alınır (4734 m.21).
Pazarlık usulünün hâlleri (4734 m.21)
| Bent | Hâl | İlan |
|---|---|---|
| (a) | Açık ihale veya belli istekliler arasında ihale sonucunda teklif çıkmaması | Zorunlu |
| (b) | Doğal afet, salgın hastalık, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen hâller; yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı ya da can ve mal güvenliği için ivedilik gerektiği idarece belirlenen hâller; idarece önceden öngörülemeyen olaylar üzerine ihalenin ivedi yapılmasının zorunlu olması | Zorunlu değil |
| (c) | Savunma ve güvenlikle ilgili özel durumlar üzerine ihalenin ivedi yapılmasının zorunlu olması | Zorunlu değil |
| (d) | İhalenin araştırma ve geliştirme sürecine ihtiyaç gösteren ve seri üretime konu olmayan nitelikte olması | Zorunlu |
| (e) | İşin özgün ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve mali özelliklerinin gerekli netlikte belirlenememesi | Zorunlu |
| (f) | Yaklaşık maliyeti 2026 yılı için 3.406.508 TL’ye kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımları | Zorunlu değil |
İlan yapılmayan hâllerde en az üç istekli davet edilerek yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir. (a), (d) ve (e) bentlerinde ise yeterliği tespit edilen istekliler önce işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyat içermeyen ilk tekliflerini sunar; ihale komisyonu her bir istekliyle görüşür, şartlar netleşince netleştirilmiş teknik şartnameye dayalı fiyatlı teklifler istenir. Her iki yolda da ilk fiyat tekliflerini aşmamak üzere ihale kararına esas olacak son yazılı fiyat teklifleri alınarak ihale sonuçlandırılır (4734 m.21). Eşik değer ve üstü pazarlık ihalelerinin ilanı ihale tarihinden en az yirmi beş gün önce Kamu İhale Bülteninde yapılır (4734 m.13).
İki yolun karşılaştırması
| Konu | (b), (c), (f) bentleri | (a), (d), (e) bentleri |
|---|---|---|
| İlan | Zorunlu değil; yapılmazsa en az üç istekli davet edilir | Zorunlu |
| Teklifin sunulması | Yeterlik belgeleri ve fiyat teklifi birlikte | Önce fiyatsız teknik teklif, görüşme, sonra fiyatlı teklif |
| Son teklif | İlk fiyat teklifini aşmayan son yazılı fiyat teklifi | İlk fiyat teklifini aşmayan son yazılı fiyat teklifi |
| Sözleşme imzalama yasağı | (b) ve (c) bentlerinde bildirimden itibaren beş gün | On gün |
| Mal alımında sözleşme ve kesin teminat | Mal sözleşme yapma süresi içinde teslim edilir ve idarece uygun bulunursa zorunlu değil | Genel kurallar uygulanır |
| Şikâyet süresi | (b) ve (c) bentlerinde beş gün | On gün |
Tablodaki imzalama yasağı 41 inci maddeden, şikâyet süresi 55 inci maddeden gelir; her ikisinde de kısa süre yalnızca (b) ve (c) bentleri için öngörülmüştür, (f) bendi genel on günlük sürelere tabidir (4734 m.41, 55).
(b) bendinin sınırı, metnin kendisinde yazılıdır. Kanun “ani ve beklenmeyen” veya “idare tarafından önceden öngörülemeyen” olaylar arar ve ihalenin ivedi yapılmasının “zorunlu” olmasını şart koşar. Önceden bilinen bir ihtiyacın zamanında ihaleye çıkarılmaması bu tanıma girmez. Kanun ayrıca ihalelerin zamanında yapılmasını esas kabul eder (4734 m.62/b).
Tebliğ tek bir durumu bu çerçevede açıkça düzenler. Ertesi mali yılda gerçekleştirilecek süreklilik arz eden mal ve hizmet alımları için bir önceki mali yıl sona ermeden ihaleye çıkılabilir (4734 m.62/b). Yıl sonunda veya ertesi yılın başında çıkılan ihalede süreç önceden öngörülemeyen nedenlerle uzarsa, ihale sonuçlanıncaya kadarki ihtiyaçların 21 inci maddenin (b) bendindeki “idare tarafından önceden öngörülemeyen olaylar” kapsamında değerlendirilerek 21/f veya 22/d tutarlarına kadar temin edilebilmesi idarenin yetki ve sorumluluğundadır (KİGT 20.1).
Doğrudan Temin
Doğrudan temin, 22 nci maddede sayılan hâllerde ihtiyaçların ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın karşılanmasıdır. Bu maddeye göre yapılan alımlarda ihale komisyonu kurma ve 10 uncu maddedeki yeterlik kurallarını arama zorunluluğu yoktur; ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir (4734 m.22).
Doğrudan temin hâlleri (4734 m.22)
| Bent | Hâl |
|---|---|
| (a) | İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi |
| (b) | Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaçla ilgili özel bir hakka sahip olması |
| (c) | Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyum ve standardizasyon için zorunlu olan mal ve hizmetlerin, asıl sözleşmeye dayalı ve toplam süresi üç yılı geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan kişiden alınması |
| (d) | 2026 yılı için büyükşehir belediyesi sınırlarındaki idarelerde 1.021.827 TL’yi, diğer idarelerde 340.391 TL’yi aşmayan ihtiyaçlar ile temsil ağırlama kapsamındaki konaklama, seyahat ve iaşe alımları |
| (e) | İdarelerin ihtiyacına uygun taşınmaz mal alımı veya kiralanması |
| (f) | Stoklanması ekonomik olmayan veya acil durumlarda kullanılacak ilaç, aşı, serum, kan ürünleri ile hastaya özgü tıbbi sarf, test ve tetkik sarf malzemeleri |
| (g) | Milletlerarası tahkim davalarında idareleri temsil için avukatlık hizmeti alımları |
| (h) | 4353 sayılı Kanunun 22 ve 36 ncı maddeleri uyarınca avukatlık hizmeti alımları ile fikri ve sınai mülkiyet haklarının tescili için hizmet alımları |
| (ı) | Türkiye İş Kurumunun Kanunda sayılan görevlerine ilişkin hizmet alımları |
| (i) | Seçim dönemlerinde Yüksek Seçim Kurulunun oy pusulası, zarf ve seçim malzemesi alımları |
Doğrudan teminin kolaylığına Kanun bir üst sınır koyar. 21 ve 22 nci maddelerdeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin yüzde 10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz (4734 m.62/ı). Bu bende ilişkin başvurular 31/12/2020 tarihli ve 31351 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğe göre yapılır (KİGT 21.1).
Bölme Yasağı ve Usul Hatasının Sorumluluğu
Kanun usul seçimini doğrudan etkileyen iki yasak koyar: eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez; aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez (4734 m.5). Bölme yasağının metni eşik değerlerden söz eder. Doğrudan temin limitlerinin aşılmasını ise Kanun ayrıca yüzde 10 sınırıyla denetler (4734 m.62/ı).
Usul kurallarına aykırılığın sonuçları
| Aykırılık | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| 5 inci maddedeki ilkelere aykırı ihaleye çıkılması (bölme dahil) | İzin verenler ve ihale yapanlar hakkında disiplin cezası, fiilin özelliğine göre ceza kovuşturması ve zararın tazmini | 4734 m.60/3 |
| 62 nci maddedeki kurallara aykırı ihaleye çıkılması | Aynı müeyyideler | 4734 m.60/3 |
| Şartları oluşmadan pazarlık veya doğrudan temin | Şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine ihale işlemlerinin iptali veya düzeltici işlem | 4734 m.54, 55, 56 |
| Bu Kanuna aykırı fiillerden hüküm giyen görevli | Kanun kapsamındaki işlerde görevlendirilemez | 4734 m.60/1 |
Bölme iddiası somut verilerle kurulur: aynı nitelikteki mal veya hizmetin aynı yıl içinde hangi tarihlerde ve hangi tutarlarla alındığı, toplamın hangi eşik değeri aştığı ve alımların önceden planlanabilir olup olmadığı kronolojik bir tablo hâlinde gösterilir.
Çerçeve Anlaşma, Dinamik Alım ve Elektronik Eksiltme
Bu araçlar yeni usuller değildir; temel usullerin üzerine kurulan alım yöntemleridir ve her birinin şartları Kanunun ek maddelerinde düzenlenmiştir.
Ek maddelerdeki alım yöntemleri
| Araç | Hangi usulle | Temel kurallar | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Çerçeve anlaşma | Açık ihale veya belli istekliler | Süresi en fazla 48 ay; birden fazla istekliyle yapılırsa, yeterli sayıda uygun teklif bulunması kaydıyla taraf sayısı üçten az olamaz; yeterlik on iki ayda bir belgelendirilir; iki kez geçerli teklif vermeyenin anlaşması feshedilir; idareye alım yükümlülüğü getirmez | 4734 Ek m.2 |
| Dinamik alım sistemi | Kurulmasında açık ihale | Piyasada mamul olarak bulunan mallar; ön teklifler on beş gün içinde değerlendirilir; her alım davetten en az on beş gün önce basitleştirilmiş ilanla duyurulur; süresi en fazla 48 ay; ücret alınmaz | 4734 Ek m.4 |
| Elektronik eksiltme | Açık ihale, belli istekliler ve 21/a, d, e pazarlık; çerçeve anlaşma ve dinamik alımda da | İlan ve dokümanda belirtilmeli; teknik özellikler net olmalı; davetten iki iş günü geçmeden başlanamaz; danışmanlık ihalelerinde uygulanmaz | 4734 Ek m.5 |
Çerçeve anlaşmanın münferit sözleşme aşamasına Kanunun 6, 38, 40 ila 46 ve 54 ila 56 ncı maddeleri uygulanmaz; münferit sözleşmeye davet edildiği hâlde süresinde sözleşme imzalamayan istekliyle yapılan çerçeve anlaşma feshedilir ve hakkında 58 inci madde uygulanır (4734 Ek m.2). Çerçeve anlaşma ihalesinde ilan zorunludur ve karşılanması planlanan tahmini ihtiyaç miktarları ilanda gösterilir.
Usul Seçimine Nasıl İtiraz Edilir?
İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle hak kaybına veya zarara uğradığını ya da uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekliler ile istekli olabilecekler şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilir. Bu yollar dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır (4734 m.54). İlansız pazarlıkta davet edilmeyen firma da istekli olabilecek sıfatıyla başvurabilir.
Usul itirazında süreler
| Başvuru | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| İlandaki hususlara (usul dahil) şikâyet | İlk ilan tarihinden başlar; on gün, en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar | 4734 m.55/1-2 |
| Dokümanın ilana yansımayan hükümlerine şikâyet | Dokümanın satın alındığı tarihte başlar; aynı üç iş günü sınırı | 4734 m.55/1-2 |
| 21/b ve c pazarlığında şikâyet | Farkına varılan tarihi izleyen günden itibaren beş gün, sözleşmeden önce | 4734 m.55/1 |
| Sözleşme imzalama yasağı | Sonucun bildiriminden itibaren 21/b ve c’de beş gün, diğerlerinde on gün | 4734 m.41 |
| Kuruma itirazen şikâyet | İdare kararının bildiriminden veya karar süresinin bitiminden itibaren on gün | 4734 m.55/4, 56 |
| İdare mahkemesinde dava | Otuz gün, ivedi yargılama | İYUK m.20/A |
İdare şikâyeti on gün içinde gerekçeli kararla sonuçlandırır ve kararı üç gün içinde bildirir; ilan ile doküman şikâyetlerinin ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır (4734 m.55). Başvuru zinciri için ihale kararına karşı dava yol haritası, bekleme süresi için sözleşme imzalama yasağı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Şikâyet Dilekçesi Örneği: Şartları Oluşmadan İlansız Pazarlık
Aşağıdaki örnek, önceden bilinen ve süreklilik arz eden bir hizmet alımının 21 inci maddenin (b) bendine dayanılarak ilansız pazarlıkla yapılması üzerine, davet edilmeyen bir firma için hazırlanmıştır. Köşeli parantezli alanlar dosyaya göre doldurulmalı, dosyada karşılığı olmayan hususlar çıkarılmalıdır.
[İHALEYİ YAPAN İDARENİN ADI] [BAŞKANLIĞINA / MÜDÜRLÜĞÜNE]
Şikâyet başvurusudur
BAŞVURU SAHİBİ : [Şirket unvanı] — Vergi Kimlik No: […] — Adres: […]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] — Adres: […]
İHALE : [İKN] ihale kayıt numaralı [işin adı] hizmet alımı
FARKINA VARILMA TARİHİ : [tarih]; alımın 4734 sayılı Kanunun 21/b bendine göre yapıldığı bu tarihte [EKAP kaydından / idarenin yazısından] öğrenilmiştir.
KONU : 21 inci maddenin (b) bendinin şartları oluşmadan pazarlık usulüne başvurulmasına ilişkin işlemin iptali ve işin temel usullerden biriyle ihale edilmesi istemidir.
AÇIKLAMALAR
Şirketimiz [faaliyet alanı] alanında faaliyet göstermekte olup idarenizin [işin adı] işini [yıllar] yıllarında açık ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif vererek takip etmiştir. İşin sözleşmesi [tarih] tarihinde sona ermiş ve bu tarih sözleşmenin imzalandığı günden beri bilinmektedir. İdare yeni dönem için ihaleye zamanında çıkmamış, [tarih] tarihinde işin ivedi olduğu gerekçesiyle 21 inci maddenin (b) bendine dayanarak ilan yapmaksızın [sayı] firmayı davet etmiştir. Şirketimiz davet edilmemiştir.
1. Başvuru süresinde ve usulüne uygun yapılmaktadır (4734 sayılı Kanun m.54, 55)
21 inci maddenin (b) bendine göre yapılan ihalelerde şikâyet süresi, aykırılığın farkına varıldığı tarihi izleyen günden itibaren beş gündür. Aykırılık [tarih] tarihinde öğrenilmiş olup başvuru bu süre içinde ve sözleşme imzalanmadan önce yapılmaktadır. Şirketimiz işin konusunda faaliyet gösteren ve davet edilseydi teklif verecek olan bir istekli olabilecektir; davet edilmemesi nedeniyle hak kaybına uğramıştır.
2. Kanunda temel usuller açık ihale ve belli istekliler arasında ihaledir (4734 sayılı Kanun m.5, 18)
Kanun diğer usullerin ancak Kanunda belirtilen özel hâllerde kullanılabileceğini öngörmektedir. Pazarlık usulüne başvuran idarenin, dayandığı bendin şartlarının somut olayda gerçekleştiğini göstermesi gerekir.
3. (b) bendinin şartları oluşmamıştır (4734 sayılı Kanun m.21/b)
Bent, ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi yapılmasının zorunlu olmasını aramaktadır. İhtiyaç her yıl tekrarlanan ve süreklilik arz eden bir hizmettir; mevcut sözleşmenin bitiş tarihi imza tarihinden beri bellidir. Ortada önceden öngörülemeyen bir olay değil, zamanında ihaleye çıkılmaması vardır. Kanun ihalelerin zamanında yapılmasını esas kabul etmekte ve süreklilik arz eden alımlar için bir önceki mali yıl sona ermeden ihaleye çıkılmasına imkân tanımaktadır (4734 m.62/b).
4. İşlem rekabet ve eşit muamele ilkelerine aykırıdır (4734 sayılı Kanun m.5)
İdare, saydamlığı, rekabeti ve eşit muameleyi sağlamakla sorumludur. İlansız davet yöntemiyle işin konusunda faaliyet gösteren firmaların bir kısmı süreç dışında bırakılmış, rekabet idarenin seçtiği [sayı] firmayla sınırlanmıştır.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle 21 inci maddenin (b) bendine dayanılarak yürütülen pazarlık işlemlerinin iptaline ve işin Kanunun 5 ve 18 inci maddelerine uygun olarak temel usullerden biriyle ihale edilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.
EKLER : Önceki dönem ihale ve sözleşme bilgileri, alıma ilişkin EKAP kaydı veya idare yazısı, faaliyet belgesi, vekâletname, imza sirküleri.
[Tarih]
Başvuru sahibi vekili
Av. [Ad Soyad]
İdare ve İstekli İçin Kontrol Listesi
Usul seçiminde iki tarafın yapacakları
| Taraf | Yapılacak |
|---|---|
| İdare | Temel usul dışına çıkılıyorsa dayanılan bendi onay belgesinde göstermek ve şartların gerçekleştiğini belgelerle dosyaya koymak (4734 m.5, 21, 22) |
| İdare | Süreklilik arz eden alımlar için bir önceki mali yıl bitmeden ihaleye çıkmak (4734 m.62/b) |
| İdare | 21/f ve 22/d kapsamındaki yıllık harcama toplamını ödeneğin yüzde 10’u ile izlemek (4734 m.62/ı) |
| İdare | Aynı nitelikteki alımları yıllık planda birleştirerek eşik değer kontrolü yapmak (4734 m.5) |
| İstekli | Ön yeterlik ilanlarını da takip etmek; belli istekliler usulünde başvuru süresi kaçarsa teklif verilemez (4734 m.20) |
| İstekli | İlandaki usul tercihine en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar itiraz etmek (4734 m.55/2) |
| İstekli | İlansız pazarlıkta beş günlük süreyi farkına varma tarihinden saymak (4734 m.55/1) |
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
İlan yayımlandığı gün usul tercihini, dayanılan bendi ve yaklaşık maliyete bağlı sınırları kontrol ediyor; ilansız pazarlık ve doğrudan temin işlemlerinde beş ve on günlük süreler içinde şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularını hazırlıyoruz. Belli istekliler usulünde ön yeterlik kriterlerinin rekabeti daraltıp daraltmadığını inceliyor, gerekli hâllerde ivedi yargılama usulüne göre dava açıyoruz. İdarelere de usul seçiminin gerekçelendirilmesi ve bölme yasağına uyum konusunda destek veriyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Kamu İhale Hukuku Rehberi
- Yaklaşık Maliyet 2026
- İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları
- İhale Komisyonu ve Karar Süreci
- İhalenin İptali
- İtirazen Şikâyet Dilekçesi Örneği
Sıkça Sorulan Sorular
Kamu ihale usulleri nelerdir?
Kanun üç usul sayar: açık ihale, belli istekliler arasında ihale ve pazarlık (4734 m.18). Açık ihale ve belli istekliler arasında ihale temel usullerdir; pazarlık Kanunda belirtilen özel hâllerde kullanılabilir (4734 m.5).
Doğrudan temin bir ihale usulü müdür?
Doğrudan temin 18 inci maddedeki ihale usulleri arasında sayılmaz. 22 nci maddede sayılan hâllerde ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın, ihale komisyonu kurulmadan ve yeterlik kuralları aranmadan, görevlendirilen kişilerce piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaç karşılanır (4734 m.22).
Pazarlık usulü hangi hâllerde kullanılabilir?
Önceki ihalede teklif çıkmaması, ani ve beklenmeyen veya önceden öngörülemeyen olaylar nedeniyle ivedilik, savunma ve güvenlik ivediliği, araştırma-geliştirme gerektiren işler, özgün ve karmaşık işler ile 2026 yılı için yaklaşık maliyeti 3.406.508 TL’ye kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarında (4734 m.21).
İlansız pazarlıkta kaç firma davet edilir?
(b), (c) ve (f) bentlerinde ilan zorunlu değildir; ilan yapılmazsa en az üç istekli davet edilir ve yeterlik belgeleri ile fiyat teklifleri birlikte istenir (4734 m.21).
Pazarlıkla yapım işi yaptırılabilir mi?
(a), (b), (c), (d) ve (e) bentleri yapım işlerini de kapsar. (f) bendi ise yalnızca mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarına ilişkindir; yaklaşık maliyete dayalı pazarlık yapım işinde kullanılamaz (4734 m.21).
Belli istekliler arasında ihale ne zaman kullanılır?
İşin uzmanlık veya ileri teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihalenin uygulanamadığı işlerde ve 2026 yılı için yaklaşık maliyeti 343.462.214,50 TL’yi aşan yapım işlerinde (4734 m.20). Danışmanlık hizmetleri kural olarak bu usulle ihale edilir (4734 m.48).
Belli istekliler usulünde kaç teklif gerekir?
Davet edilebilecek aday sayısı beşten az veya teklif veren istekli sayısı üçten az ise ihale iptal edilir (4734 m.20).
Doğrudan temin limiti 2026 yılında ne kadar?
1 Şubat 2026’dan itibaren büyükşehir belediyesi sınırlarındaki idareler için 1.021.827 TL, diğer idareler için 340.391 TL’dir (4734 m.22/d; Kamu İhale Tebliği 2026/1).
İşi bölerek eşik değerin altında kalmak mümkün mü?
Hayır. Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez (4734 m.5). Bu ilkeye aykırı ihaleye çıkılmasına izin verenler ve ihale yapanlar hakkında disiplin, ceza ve tazmin müeyyideleri uygulanır (4734 m.60/3).
Doğrudan temin harcamalarının bir üst sınırı var mı?
Evet. 21 ve 22 nci maddelerdeki parasal limitler dahilinde yapılan harcamaların yıllık toplamı, bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerin yüzde 10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz (4734 m.62/ı).
İdarenin usul seçimine itiraz edebilir miyim?
Evet. İstekli olabilecekler de şikâyet hakkına sahiptir (4734 m.54). İlandaki usul tercihine ilk ilan tarihinden itibaren on gün içinde ve en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar, 21/b ve c pazarlığına ise farkına varılan tarihten itibaren beş gün içinde itiraz edilir (4734 m.55).
Açık ihalede teklif çıkmazsa ne olur?
Açık ihale veya belli istekliler arasında ihale sonucunda teklif çıkmaması pazarlık usulüne başvurma hâllerinden biridir. Bu durumda ilan yapılması zorunludur; teklifler önce fiyat içermeyen teknik teklif, görüşme ve ardından fiyatlı teklif şeklinde alınır (4734 m.21/a).
Pazarlıkta son teklif ilk tekliften yüksek olabilir mi?
Hayır. Pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ihale kararına esas olacak son yazılı fiyat teklifleri ilk fiyat tekliflerini aşmamak üzere alınır (4734 m.21).
İlansız pazarlıkla yapılan mal alımında sözleşme imzalanması zorunlu mu?
(b), (c) ve (f) bentleri kapsamındaki mal alımlarında mal sözleşme yapma süresi içinde teslim edilir ve idarece uygun bulunursa sözleşme yapılması ve kesin teminat alınması zorunlu değildir (4734 m.21).
Çerçeve anlaşma hangi usulle yapılır?
Yalnızca açık ihale veya belli istekliler arasında ihale usulü uygulanarak yapılabilir; süresi kırk sekiz ayı geçemez ve idareye alım yükümlülüğü getirmez (4734 Ek m.2).
Pazarlık veya doğrudan temin kararına itiraz: süre beş gün olabilir
Dosyanızın ilgili kanun, yönetmelik ve süreler yönünden incelenmesi ve başvuru yollarının zamanında kullanılması için hemen arayın.
Süreleri kaçırmayın
Kamu ihale ve sözleşme uyuşmazlıklarında şikâyet, itirazen şikâyet ve dava süreleri kısa olabilir; bildirim veya tebliğ tarihini not edin. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Kamu İhale Hukuku Rehberi · İhaleden Yasaklama Süreci · Yasaklama ve İptal Davası · Dilekçe Örnekleri · İletişim
