Yaklaşık Maliyet 2026: 4734 m.9, Gizlilik, Eşik Değerler, Sınır Değer ve İtiraz

Yaklaşık maliyet, ihale yapılmadan önce idarenin her türlü fiyat araştırmasıyla katma değer vergisi hariç olarak belirlediği ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterdiği tutardır (4734 m.9). İlanlarda yer almaz, isteklilere ve ihale süreciyle resmî ilişkisi olmayan kişilere açıklanmaz; ilk oturumda teklif fiyatlarıyla birlikte açıklanır (4734 m.36). Bu tutar ilan sürelerini, eşik değer altı ve üstü ayrımını, pazarlık ve belli istekliler usulüne başvurma imkânını, aşırı düşük teklif sınır değerini ve itirazen şikâyet başvuru bedelini belirler. 1 Şubat 2026’dan itibaren uygulanan parasal sınırlar Kamu İhale Tebliği 2026/1 ile güncellenmiştir. Bu yazı yaklaşık maliyetin her işlevini madde numarasıyla ve 2026 tutarlarıyla anlatır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Kanun Yaklaşık Maliyeti Nasıl Tanımlar?

4734 sayılı Kanunun 9 uncu maddesine göre mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Aynı madde yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilanlarında yer verilmeyeceğini, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmayacağını da hükme bağlar.

Kanun yaklaşık maliyetin iki amacını da açıkça yazar: idarelerce bütçenin programlanmasında, ihalede ise isteklilerce verilen tekliflerin karşılaştırılmasında kullanılır ve bu amaçla tespit edilen yaklaşık maliyet isteklilere duyurulmaz (4734 m.62/d). Temel ilkeler arasında yer alan iki kural da doğrudan bu tutarla ilgilidir: ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz ve eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez (4734 m.5).

Hesap Cetveli ve İşlem Dosyası

Yaklaşık maliyet yalnızca bir rakam değil, belgeli bir hesaptır. İhalesi yapılacak her iş için bir işlem dosyası düzenlenir ve bu dosyada ihale yetkilisinden alınan onay belgesi ile onun eki olan yaklaşık maliyete ilişkin hesap cetveli bulunur (4734 m.7). Şikâyet ve itirazen şikâyet incelemesinde idarenin savunması da bu cetvel ve dayanak belgeleri üzerinden yapılır.

Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde Tebliğ hesap cetveline ek bir disiplin getirir. İdare, yaklaşık maliyeti hesaplarken her bir iş kalemi veya grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit eder; iş kalemlerinin büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının gösterildiği sıralı iş kalemleri/grupları listesi ile analiz girdilerinin küçükten büyüğe sıralandığı sıralı analiz girdileri tablosunu hazırlar ve bunları yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine ekler. Oranlar en yakın dört ondalık basamağa yuvarlanır (KİGT 38.1).

Doğrudan temin bu düzenin istisnasıdır. 22 nci maddeye göre yapılan alımlarda ihale komisyonu kurma ve 10 uncu maddedeki yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir (4734 m.22).

Gizlilik: Ne Zaman, Kime Açıklanır?

Yaklaşık maliyetin gizliliği rekabetin korunması içindir; tutarı önceden bilen istekli teklifini rekabete göre değil bu tutara göre yazabilir. Kanun bu nedenle gizliliği birkaç yerde ayrı ayrı güvenceye alır ve açıklanma anını da kesin olarak belirler.

Gizliliği ihlal edenlerin sorumluluğu da Kanunda yazılıdır. Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanlar işin yaklaşık maliyetini ifşa edemez, kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanamaz; aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 ve 60 ıncı maddelerdeki müeyyideler uygulanır (4734 m.61). 60 ıncı madde görevliler için disiplin cezasını, fiilin özelliğine göre ceza kovuşturmasını ve zararın genel hükümlere göre tazminini öngörür; 58 inci madde ise ihalelere katılmaktan yasaklamayı düzenler.

Ceza hukuku boyutunda Türk Ceza Kanunu, tekliflerle ilgili olup da ihale mevzuatına veya şartnamelere göre gizli tutulması gereken bilgilere başkalarının ulaşmasını sağlamayı ihaleye fesat karıştırma hâlleri arasında sayar ve suç için üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası öngörür (TCK m.235/1, 2-b). Yaklaşık maliyetin bir istekliye sızdırılması bu bent kapsamında değerlendirilebilecek fiillerin başında gelir. Suçun unsurları için ihaleye fesat karıştırma yazımıza bakabilirsiniz.

2026 Eşik Değerleri

Eşik değerler, 13 ve 63 üncü maddelerin uygulanmasında yaklaşık maliyet dikkate alınarak kullanılır (4734 m.8). Kanundaki eşik değerler ve parasal limitler her yıl 1 Şubat’tan geçerli olmak üzere Kamu İhale Kurumu tarafından güncellenir (4734 m.67). 2026 yılı için güncelleme 22 Ocak 2026 tarihli ve 33145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Tebliği (No: 2026/1) ile yapılmış, tutarlar Aralık 2025 Yİ-ÜFE yıllık değişim oranı olan yüzde 27,67 oranında artırılmıştır.

Katma bütçeli idare kavramı 5018 sayılı Kanunla değiştiğinden Tebliğ, 5018 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce kurulmuş idarelerin daha önce tabi oldukları eşik değerlere tabi olmaya devam edeceğini, sonra kurulanların ise bütçe sınıflandırması bakımından aynı statüdeki idarelerin eşik değerlerini uygulayacağını açıklar (KİGT 6.1.1).

Yaklaşık Maliyete Göre İlan Süreleri

İlanın nerede ve kaç gün önce yapılacağı yaklaşık maliyetin eşik değerlerle ve 13 üncü maddedeki parasal sınırlarla karşılaştırılmasıyla belirlenir (4734 m.13).

Yaklaşık maliyeti eşik değerlere eşit veya bu değerleri aşan belli istekliler arasında yapılacak ihalelerde, ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda yeterliği belirlenen adaylara ihale gününden en az kırk gün önce davet mektubu gönderilmesi zorunludur. İdareler eşik değer ve üstü ihaleler için Kamu İhale Bülteninde ön ilan yapabilir; ön ilan yapılırsa kırk günlük ilan ve davet süresi kısaltılabilir (4734 m.13).

Usul Seçimi ve Diğer Parasal Sınırlar

Yaklaşık maliyet yalnızca ilan süresini değil, hangi usulün kullanılabileceğini de belirler. Açık ihale ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir; diğer usuller Kanunda belirtilen özel hâllerde kullanılabilir (4734 m.5).

Tablodaki 343.462.214,50 TL ve 16.351.592 TL tutarları, Kanundaki oranların 2026 tutarlarına uygulanmasıyla hesaplanmıştır. Bu sınırların her biri, yaklaşık maliyet hesabındaki bir hatanın usul hatasına dönüşebileceğini gösterir: düşük hesaplanan bir yaklaşık maliyet işi daha kısa ilan süreli veya ilansız bir usule kaydırabilir. Bu nedenle 5 inci maddedeki kısımlara bölme yasağı ile yaklaşık maliyetin doğru hesaplanması birlikte denetlenir.

Sınır Değer: Yaklaşık Maliyet Formüle Nasıl Girer?

İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder ve bu teklifleri reddetmeden önce önemli bileşenlerle ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister (4734 m.38/1). Kurum; işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale usulüne göre sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye ve yaklaşık maliyeti eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altındaki tekliflerin açıklama istenmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenleme yapmaya yetkilidir (4734 m.38/3).

Yapım işlerinde sınır değerin hesabı Tebliğde adım adım tarif edilir. İlk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan teklifler geçerli teklif olarak dikkate alınır (KİGT 45.1.1.5). Yaklaşık maliyetin yüzde 120’sinin üzerindeki ve yüzde 40’ının altındaki teklifler dışarıda bırakılarak geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması (Tort1) ve standart sapması hesaplanır; ortalamanın bir standart sapma altı ile üstü arasında kalan tekliflerin ikinci ortalaması (Tort2) bulunur; Tort2 yaklaşık maliyete bölünerek C değeri elde edilir, C değerine göre K değeri bulunur ve sınır değer, işin türüne göre belirlenen N katsayısı ile hesaplanır (KİGT 45.1.1). N katsayısı bina, sıhhi ve mekanik tesisat, elektrik, elektronik ve iletişim işlerinde 1,00, diğer yapım işlerinde 1,20’dir ve ilan veya davet mektubu ile idari şartnamede belirtilir (KİGT 45.1.1.1, 45.1.1.3).

Hizmet alımlarında kural farklıdır. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı doğrudan sınır değer kabul edilir (KİGT 79.1.1). Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında ise yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki teklifler ile Kurumun her yıl 1 Şubat’tan geçerli olmak üzere ilan ettiği R katsayısı kullanılır (KİGT 79.1.2, 79.1.3). Hizmet alımında aşırı düşük teklif açıklaması için e-form kullanılır ve isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere süre verilir (KİGT 79.2.1).

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımının tanımı da yaklaşık maliyete bağlanmıştır: çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az yüzde 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımları bu kapsamdadır. Kanunda sayılan idareler bu nitelikte hizmet alımı yapamaz (4734 m.62/e).

2026 değişikliği isteklinin açıklamasını da etkiledi. 9 Nisan 2026 tarihli ve 33219 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya daha yüksek fiyatları teklif eden ve bunları poz numaralarıyla liste hâlinde sunan isteklilerin analiz düzenlemesi zorunlu değildir (KİGT 45.1.5). Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının aynı aya ait güncel rayiçlerini poz numaralarıyla kullananlar da bu rayiçler için ayrıca belge sunmaz; o aya ait rayiç yayımlanmamışsa son yayımlanan rayiçler kullanılabilir (KİGT 45.1.6).

Teminat tarafında da yaklaşık maliyet devreye girer. Kurum, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifi sınır değerin altındaysa bu istekliden yaklaşık maliyetin yüzde 6’sından az ve yüzde 15’inden fazla olmamak üzere alınacak kesin teminat oranına ilişkin düzenleme yapabilir (4734 m.43).

İtirazen Şikâyet Başvuru Bedeli

Kamu İhale Kurumuna yapılacak itirazen şikâyet başvurusunun bedeli de ihalenin yaklaşık maliyetine göre kademelendirilmiştir (4734 m.53/j-2). 2026 tutarları şöyledir:

Kanun ayrıca itirazen şikâyette bulunanlardan bu bentteki bedelin dört katına kadar başvuru teminatı alınmasına Cumhurbaşkanınca karar verilebileceğini öngörür (4734 m.54). Başvuru dilekçesinin içeriği için itirazen şikâyet dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.

İhalenin İptali ve Yaklaşık Maliyet

Uygulamada ihaleler çoğu zaman tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde kalması gerekçesiyle iptal edilir. Kanun bu gerekçeyi ayrıca saymaz; ihale komisyonu kararı üzerine idare verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir, iptal bütün isteklilere derhâl bildirilir ve isteklilerin talebi hâlinde iptal gerekçeleri bildirilir (4734 m.39). İptal serbestisi takdir yetkisidir; gerekçenin dosyadaki belgelerle, özellikle yaklaşık maliyet hesap cetveliyle desteklenmesi gerekir. Konunun ayrıntısı için ihalenin iptali yazımıza bakabilirsiniz.

Tebliğ bu takdirin nasıl kullanılacağını ayrıca tarif eder. İhale komisyonu yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler karşısında yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen bir husus olup olmadığını, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını ve teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını sorgular; teklifleri bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak yaklaşık maliyetle karşılaştırır ve teklif fiyatlarını uygun bulursa ekonomik açıdan en avantajlı teklifi, bulmazsa ihalenin iptalini belirler (KİGT 16.3.1). Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte kabul edilebilir nitelikte görülen teklifler, ek ödenek bulunması veya ödenek aktarımının mümkün olması hâlinde kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak kabul edilebilir; bu durumda sorumluluk idareye aittir (KİGT 16.3.2). Dolayısıyla “bütün teklifler yaklaşık maliyetin üzerinde” gerekçesiyle verilen bir iptal kararında, komisyonun bu üç sorgulamayı yapıp yapmadığı denetlenecek ilk noktadır.

İptal kararına karşı başvuru yolu kararın nasıl alındığına göre değişir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvurulabilir; bu başvurularda Kurumun incelemesi idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlıdır (4734 m.56). İdarenin şikâyet olmaksızın kendiliğinden verdiği iptal kararı ise bu düzenleme gereği itirazen şikâyete konu edilemez; bu kararlara karşı yol idari yargıdır ve ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usulü uygulanır, dava açma süresi otuz gündür (İYUK m.20/A).

Başvuru Süreleri

Şikâyet ve itirazen şikâyet dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır (4734 m.54). Sürelerin işleyişi için ihale kararına karşı dava yol haritası yazımıza bakabilirsiniz.

Yaklaşık Maliyet Hatası Nasıl İleri Sürülür?

Kanun yaklaşık maliyetin “her türlü fiyat araştırması yapılarak” ve “dayanaklarıyla birlikte” belirlenmesini ister (4734 m.9). Bu nedenle bir yaklaşık maliyet hatası, isteklinin bu iş daha ucuza veya daha pahalıya yapılır kanaatiyle değil, hesap cetvelindeki somut bir eksiklikle ileri sürülebilir. Uyuşmazlıklarda öne çıkan başlıklar şunlardır:

Hesap tutarlılığı ayrı bir konudur. Teklif cetvelindeki çarpım ve toplama hatalarının sonuçları için tekliflerde aritmetik hata yazımıza bakabilirsiniz.

Şikâyet Dilekçesi Örneği: Sınır Değerin Yanlış Hesaplanması

Aşağıdaki örnek, yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısının altında kalan ve dokümanda sınır değerin altındaki tekliflerin açıklama istenmeksizin reddedileceği öngörülen bir yapım işi ihalesinde, geçerli tekliflerin yanlış belirlenmesi sonucu sınır değerin altında kaldığı kabul edilen istekli için hazırlanmıştır. Köşeli parantezli alanlar dosyaya göre doldurulmalı, dosyada karşılığı olmayan hususlar çıkarılmalıdır.

İdare ve İstekli İçin Kontrol Listesi

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

İlk oturum tutanağını ve kesinleşen ihale kararını aldığımız gün sınır değeri yeniden hesaplıyor, geçerli teklif sayımını ve sorgulanan iş kalemlerini Tebliğe göre denetliyoruz. Yaklaşık maliyete dayanan iptal ve red kararlarında şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçelerini süresinde hazırlıyor, idari yargı aşamasında ivedi yargılama usulüne göre dava açıyoruz. İdarelere de yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ve gizlilik düzeninin mevzuata uygun kurulması konusunda destek veriyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.

İlgili Rehberler

• Kamu İhale Hukuku Rehberi
• Kamu İhalelerinde Aşırı Düşük Teklif
• Kamu İhale Usulleri
• İhalenin İptali
• İhale Komisyonu ve Karar Süreci
• İtirazen Şikâyet Dilekçesi Örneği
• İhalede Yasak Fiil ve Davranışlar

Sıkça Sorulan Sorular

Yaklaşık maliyet nedir?

İhale yapılmadan önce idarenin her türlü fiyat araştırmasıyla katma değer vergisi hariç olarak belirlediği ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterdiği tutardır (4734 m.9). Bütçenin programlanmasında ve tekliflerin karşılaştırılmasında kullanılır (4734 m.62/d).

Yaklaşık maliyet KDV dahil mi hesaplanır?

Hayır. Kanun yaklaşık maliyetin katma değer vergisi hariç belirleneceğini açıkça söyler (4734 m.9).

Yaklaşık maliyet ne zaman açıklanır?

İlk oturumda teklif zarfları dış şekil yönünden incelendikten sonra, zarflar açılmadan önce açıklanır ve teklif fiyatlarıyla birlikte tutanağa bağlanır (4734 m.36; KİGT 16.2.4). Pazarlık usulünde son yazılı fiyat tekliflerinin verileceği tarih ve saatte açıklanır (KİGT 16.2.5). İlanlarda yer almaz ve ihaleden önce isteklilere açıklanmaz (4734 m.9). Çerçeve anlaşma ihalelerinde en az üç uygun teklif zarfı yoksa açıklanmaz (KİGT 90.1).

Yaklaşık maliyeti sızdıran görevliye ne olur?

Görevliler ve danışmanlık hizmeti sunanlar yaklaşık maliyeti ifşa edemez ve kendi veya başkalarının yararına kullanamaz; aksine hareket edenlere 58 ve 60 ıncı maddelerdeki müeyyideler uygulanır (4734 m.61). Ayrıca gizli tutulması gereken bilgilere başkalarının ulaşmasını sağlamak ihaleye fesat karıştırma hâlleri arasındadır (TCK m.235/2-b).

2026 eşik değerleri nedir?

1 Şubat 2026’dan itibaren genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin mal ve hizmet alımlarında 18.734.124 TL, diğer idarelerin mal ve hizmet alımlarında 31.223.628 TL, yapım işlerinde 686.924.429 TL’dir (4734 m.8; Kamu İhale Tebliği 2026/1).

Pazarlık usulü için yaklaşık maliyet sınırı nedir?

21 inci maddenin (f) bendine göre yaklaşık maliyeti 2026 yılı için 3.406.508 TL’ye kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımları pazarlık usulüyle yapılabilir; bu hâlde ilan zorunlu değildir, ilan yapılmazsa en az üç istekli davet edilir (4734 m.21).

Bütün teklifler yaklaşık maliyetin üzerinde kaldı diye ihale iptal edilebilir mi?

İdare, ihale komisyonu kararı üzerine bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir ve istek üzerine gerekçesini bildirir (4734 m.39). Tebliğe göre komisyon bu kararı vermeden önce yaklaşık maliyette değerlendirilmeyen bir husus olup olmadığını, güncellemenin doğruluğunu ve tekliflerin piyasa rayicini yansıtıp yansıtmadığını sorgulamalıdır (KİGT 16.3.1).

İdarenin kendiliğinden verdiği iptal kararına KİK’e itiraz edilebilir mi?

Hayır. İhalenin iptaline ilişkin kararlardan yalnızca şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bunlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvurulur (4734 m.56). Kendiliğinden verilen iptal kararlarına karşı otuz gün içinde idari yargıda dava açılır (İYUK m.20/A).

Sınır değer hesabında hangi teklifler dikkate alınır?

Yapım işlerinde ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan teklifler geçerli teklif sayılır (KİGT 45.1.1.5). Bunlardan yaklaşık maliyetin yüzde 40’ının altındaki ve yüzde 120’sinin üzerindekiler ortalama hesabına katılmaz (KİGT 45.1.1).

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımında sınır değer nasıl belirlenir?

Bu ihalelerde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer kabul edilir (KİGT 79.1.1).

İtirazen şikâyet bedeli neye göre belirlenir?

İhalenin yaklaşık maliyetine göre dört kademede belirlenir; 2026 yılında 64.652 TL ile 258.810 TL arasındadır (4734 m.53/j-2; Kamu İhale Tebliği 2026/1).

Yaklaşık maliyet düşük tutularak işin usulü değiştirilebilir mi?

Kanun eşik değerlerin altında kalmak amacıyla işlerin kısımlara bölünmesini yasaklar (4734 m.5). Yaklaşık maliyetin gerçeğe aykırı düşük hesaplanması ilan süresini kısaltabilir veya işi başka bir usule kaydırabilir; bu durum şikâyet ve denetim konusu yapılabilir.