İhalede Bekleme Süresi ve Sözleşme İmzalama Yasağı: Onay, Bildirim, Şikâyette İkinci Bekleme, Yasaklılık Teyidi ve Usulsüz İmzanın Sonuçları (4734 m.40-42, 54-56)

İhale kararı onaylandıktan sonra sözleşme hemen imzalanamaz. İhale sonucu onayı izleyen üç gün içinde bütün isteklilere bildirilir ve bildirimden itibaren on gün, 21/b ve 21/c pazarlık ihalelerinde beş gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz (4734 m.41). Şikâyet varsa ikinci bir bekleme başlar; itirazen şikâyet yapılmışsa Kamu İhale Kurumu nihai kararını verinceye kadar sözleşme imzalanamaz (4734 m.55). Bu yasağa aykırı imzalanan sözleşme Kurumun incelemesini engellemez; ret sebebi yalnızca usulüne uygun imzalanmış sözleşmedir (4734 m.54, 56). Bu yazı karardan imzaya kadar bütün süreleri, yasaklılık teyidinin üç anını ve yasağa aykırı imzanın sonuçlarını madde numaralarıyla anlatır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Karardan İmzaya Uygulanan Hükümler

Bekleme süresinin amacı, elenen isteklilere şikâyet ve itirazen şikâyet yollarını sözleşme imzalanmadan kullanabilecekleri bir zaman tanımaktır. Bekleme süresi ile şikâyet süresi bu nedenle eşit tutulmuştur: ikisi de on gün, 21/b ve 21/c ihalelerinde beş gündür (4734 m.41, 55).

İhale Kararının Onayı ve Geçerliği (4734 m.40)

İhale komisyonu gerekçeli kararını ihale yetkilisinin onayına sunar. İhale yetkilisi karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde kararı onaylar veya gerekçesini açıkça belirterek iptal eder. İhale, kararın onaylanması hâlinde geçerli, iptal edilmesi hâlinde hükümsüz sayılır (4734 m.40).

Komisyon kararında isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi, ihalenin hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamışsa nedenleri belirtilir (4734 m.40). Bu içerik, elenen isteklinin şikâyetinde hangi gerekçeye itiraz edeceğini belirlemesinin temelidir.

Süre takviminin başlangıcı komisyon kararı değil onaydır; bildirim, bekleme ve davet süreleri onaya bağlanmıştır. Onaylanmamış bir ihale kararına dayanılarak sözleşmeye davet yapılamaz. İhale komisyonunun işleyişi için ihale komisyonu ve karar süreci yazımıza bakabilirsiniz.

Bildirim ve Bekleme Süresi (4734 m.41)

İhale sonucu, ihale kararının onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir; bildirimde tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir. İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hâllerde on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz (4734 m.41).

Kanun bekleme süresini “bütün isteklilere bildirimden” başlatır. Bildirimin isteklilere farklı tarihlerde ulaştığı durumda bu ifade karşısında son bildirim tarihinin esas alınması gerekir; aksi hâlde geç bildirim alan isteklinin şikâyet süresi henüz dolmadan sözleşme imzalanmış olur. Beş günlük kısa süre yalnızca 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine özgüdür; diğer pazarlık hâllerinde on gün uygulanır. Usuller için kamu ihale usulleri yazımıza bakabilirsiniz.

Şikâyet Hâlinde İkinci Bekleme: 4734 m.55’in Son Fıkrası

Bekleme süresi içinde şikâyet yapılırsa takvim yeniden kurulur. İdareye şikâyet başvurusunda bulunulması hâlinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içinde karar alınmazsa bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı sorgulanmadan; itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuşsa Kurum nihai kararını vermeden sözleşme imzalanamaz (4734 m.55).

İkinci yasak en sık gözden kaçandır: on gün dolmuş olsa bile, itirazen şikâyet sorgulaması yapılmadan imzalanan sözleşme bu hükme aykırıdır. Üçüncü yasakta takvim yoktur; Kurumun kararı gecikse bile idare “süre uzadı” gerekçesiyle imzalayamaz. Kurum nihai kararını kayda alma tarihinden itibaren yirmi gün, 21/b-c ihalelerinde ve iptal işlemine karşı başvurularda on iş günü içinde verir (4734 m.56).

Şikâyet ve İtirazen Şikâyet Süreleri

Bekleme süresi, başvuru süreleriyle birlikte okunduğunda anlam kazanır. Bekleme süresi içinde yapılan şikâyet ikinci bekleme süresini, itirazen şikâyet ise Kurum kararına kadar süren imza yasağını başlatır.

İdarenin şikâyet kararı diğer isteklilere de bildirildiğinden, şikâyette bulunmamış bir istekli de bu karara karşı itirazen şikâyet yoluna gidebilir (4734 m.55). Bu durumda ikinci bekleme süresi bütün istekliler bakımından korunur. Başvuru dilekçesinin içeriği için itirazen şikâyet dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.

Kim Başvurabilir, Neyi İleri Sürebilir?

Bekleme süresi bir başvuru hakkını korur; hakkın sahibi Kanunda sayılmıştır. İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle hak kaybına veya zarara uğradığını ya da uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabilecekler başvurabilir (4734 m.54).

İstekli olabileceklere ilan ve doküman başvuruları dışında şikâyet kararları bildirilmez (4734 m.4, 55). Bekleme süresine aykırılığı ileri sürecek olan bu nedenle kural olarak teklif vermiş ve ihale sonucu kendisine bildirilmiş isteklidir.

Yasaklılık Teyidinin Üç Anı

Kanun yasaklılık teyidini iki anda açıkça öngörür: ihale kararının onayından önce ve sözleşmenin imzalanacağı tarihte (4734 m.40, 42). Tebliğ, yasaklıların hiçbir şekilde ihalelere katılmaması amacını gözeterek teyidi üç ana ve daha geniş bir çevreye yayar (KİGT 30.5.2).

Teyidin sonuçları da Tebliğde belirtilmiştir. İhale tarihinde yasaklı olan istekli ihale dışı bırakılır, geçici teminatı gelir kaydedilir ve hakkında yasaklama kararı tesis edilir; yasaklama ihale tarihinden sonra verilmişse teklif değerlendirme dışı bırakılır ve teminat iade edilir. İmza tarihindeki teyitte ihale üzerinde kalanın yasaklı olduğu anlaşılırsa ihale kararı iptal edilir (KİGT 30.5.2-III, 28.1.8.2).

Yasağa Aykırı İmzalanan Sözleşmenin Akıbeti

Bekleme süresinin önemi, sözleşmenin imzalanmasının itirazen şikâyet üzerindeki etkisinden gelir. Kanun bu etkiyi iki hükümle ayrıştırır.

“Sözleşme imzalandı, artık itiraz konusuz” savunması bu nedenle her durumda geçerli değildir. Sözleşme bekleme süresi dolmadan, şikâyet kararının bildiriminden sonraki on gün geçmeden, sorgulama yapılmadan veya Kurum kararı beklenmeden imzalanmışsa, bu durum itirazen şikâyet dilekçesinde ayrı bir husus olarak ileri sürülmeli ve imza tarihi belgelenmelidir.

Davet, İmza ve İdarenin Yükümlülüğü

Şikâyet süreci uzadığında teklif geçerlilik süresinin dolması sık karşılaşılan bir sorundur. Tebliğ, idarenin istekliye sormadan yalnızca sürenin dolduğu gerekçesiyle ihaleyi iptal etmemesini ister (KİGT 16.7).

İhale Üzerinde Kalan İstekli Açısından Bekleme Süresi

Bekleme süresi yalnızca elenen istekliyi korumaz; ihale üzerinde kalan istekli için de bir hazırlık ve risk dönemidir. Bu dönemde dikkat edilmesi gereken hükümler şunlardır.

Şikâyet süreci uzadığında kazanan istekli de teklif geçerlilik süresini ve teminat mektubunun süresini izlemelidir. Uzatma talebini kabul etmek zorunda değildir; ancak kabul etmezse ve teklifinin süresi dolarsa, ihale onun üzerinde kalmasına rağmen sözleşme imzalanamayabilir.

Örnek Takvim: Açık İhalede Göreli Günler

Aşağıdaki tablo, açık ihale usulüyle yapılan ve şikâyet yapılmayan bir ihalede sürelerin birbirine nasıl bağlandığını, onay günü “O” ve son bildirim günü “B” ile gösterir.

Şikâyet yapılırsa bu takvim durur ve yeniden kurulur: idarenin şikâyet kararının son bildiriminden itibaren on gün daha beklenir ve itirazen şikâyet sorgulaması yapılır; itirazen şikâyete gidilmişse Kurumun nihai kararı beklenir (4734 m.55). 21/b-c ihalelerinde bekleme ve şikâyet süreleri beş güne iner. Takvim kurulurken her istekliye yapılan bildirimin tarihi ayrı ayrı kayda alınmalı, son bildirim tarihi esas alınmalıdır.

Örnek: Şikâyet Varken Sözleşme İmzalanmaması İçin İdareye Bildirim

Aşağıdaki örnek, idareye şikâyette bulunmuş ve itirazen şikâyet süresi devam ederken idarenin sözleşme imzalamaya hazırlandığını öğrenen istekli için hazırlanmıştır. Köşeli parantezli alanlar dosyaya göre doldurulmalıdır.

Örnek 2: İtirazen Şikâyette Usulsüz İmza Hususu

Sözleşme bekleme süresine aykırı olarak imzalanmışsa, itirazen şikâyet dilekçesine aşağıdaki gibi ayrı bir husus eklenmelidir. Bu bölüm tam dilekçenin yerine geçmez; dilekçenin diğer zorunlu unsurları için itirazen şikâyet dilekçesi örneğimize bakılmalıdır.

Şikâyetli Bir İhalede Takvim

Aşağıdaki tablo, açık ihalede bir isteklinin şikâyet ve itirazen şikâyet yoluna gittiği durumda imza yasağının nasıl uzadığını göreli günlerle gösterir: son bildirim günü “B”, şikâyet günü “Ş”, idare kararının son bildirim günü “K”.

Kontrol Listesi

Kurul kararlarına karşı dava ivedi yargılama usulüne tabidir ve dava açma süresi otuz gündür; yürütmenin durdurulması talebi hakkındaki karara itiraz edilemez (İYUK m.20/A). Bu nedenle sözleşmenin imzalanıp işe başlanmasının doğuracağı zarar dava dilekçesinde somut olarak gösterilmelidir (İYUK m.27). Dava aşaması için ihale kararına karşı dava yol haritası yazımıza bakabilirsiniz.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

İhale sonucunun bildirildiği gün bekleme, şikâyet ve itirazen şikâyet takvimini çıkarıyor; şikâyet varken sözleşme imzalanmaması için idareye bildirim yapıyor, yasağa aykırı imzalanan sözleşmeyi itirazen şikâyet ve dava dilekçelerinde ayrı husus olarak ileri sürüyoruz. İhale üzerinde kalan istekliler için de teklif geçerlilik süresi ve davet takvimini izliyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.

İlgili Rehberler

• Kamu İhale Hukuku Rehberi
• İtirazen Şikâyet Dilekçesi Örneği
• Sözleşmeye Davet ve İmza
• Sözleşmeye Gelmemenin Sonuçları
• İhalenin İptali
• Kanunun Kapsamı ve İstisnalar

Sıkça Sorulan Sorular

İhale kararından sonra sözleşme ne zaman imzalanabilir?

İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren on gün, 21/b ve 21/c ihalelerinde beş gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz (4734 m.41).

İhale kararı ne zaman onaylanır?

İhale yetkilisi karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde onaylar veya gerekçesini açıkça belirterek iptal eder; ihale onayla geçerli olur (4734 m.40).

İhale sonucu kime bildirilir?

Onayı izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil teklif veren bütün isteklilere ve değerlendirme dışı bırakma gerekçeleriyle birlikte (4734 m.41).

Şikâyet yaptım, sözleşme imzalanabilir mi?

Şikâyet kararının son bildiriminden veya karar süresinin bitiminden itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet sorgulaması yapılmadan imzalanamaz (4734 m.55).

İtirazen şikâyet varken sözleşme imzalanabilir mi?

Hayır. Kurum nihai kararını verinceye kadar sözleşme imzalanamaz (4734 m.55).

Sözleşme imzalandıysa itirazen şikâyetim reddedilir mi?

Yalnızca usulüne uygun imzalanmış sözleşme ret sebebidir (4734 m.54). Sürelere ve usule uyulmadan imzalanmış sözleşme incelemeye ve karar verilmesine engel değildir (4734 m.56).

Kurul ihaleyi iptal ederse imzalanmış sözleşme ne olur?

Kurul iptal kararından önce imzalanmış sözleşmeler 4735 sayılı Kanun ve genel hükümlere göre tasfiye edilir (KİGT 25.2).

Yasaklılık teyidi ne zaman yapılır?

İhale tarihi itibarıyla bütün istekliler için, onaydan önce ihale üzerinde kalan ve ikinci teklif sahibi için, imza tarihinde ise ihale üzerinde kalan için yapılır (4734 m.40, 42; KİGT 30.5.2).

İmza günü istekli yasaklı çıkarsa ne olur?

İhale kararı iptal edilir (KİGT 30.5.2-III). Yasaklama kararı ihale tarihinden sonra verilmişse teklif değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminat iade edilir (KİGT 28.1.8.2).

Sözleşmeye davet ne zaman yapılır?

Bekleme süresinin bitimini, ön mali kontrol gerekiyorsa kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde; imza için davetin tebliğini izleyen on gün verilir (4734 m.42).

İdare beni süresinde davet etmezse ne yapabilirim?

Sürenin bitimini izleyen beş gün içinde on gün süreli noter ihbarnamesiyle taahhüdünüzden vazgeçebilirsiniz; teminatınız ve belgelendirilmiş giderleriniz iade edilir (4734 m.45).

Bekleme süresi bütün pazarlık ihalelerinde beş gün müdür?

Hayır. Beş gün yalnızca 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde uygulanır; diğer hâllerde on gündür (4734 m.41).

İhale yetkilisi kararı iptal ederse isteklilere bildirilir mi?

Evet. İhale kararının ihale yetkilisince iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilerek bildirim yapılır (4734 m.41).

Teklif geçerlilik süresi dolarsa idare ihaleyi iptal edebilir mi?

Tebliğe göre idare, istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağını sormadan yalnızca teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçesiyle ihaleyi iptal etmemelidir; istekli kabul ederse sözleşme imzalanabilir (KİGT 16.7).

Bekleme süresine aykırı imza yapan görevliler sorumlu olur mu?

İhale sürecinde görevlerini kanuni gereklere uygun yapmadığı veya taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde bulunduğu tespit edilen görevliler hakkında disiplin cezası uygulanır, gerekirse ceza kovuşturması yapılır ve zarar genel hükümlere göre tazmin ettirilir (4734 m.60).

İhale kararında neler yazılı olmalıdır?

İsteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve ihalenin hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı; ihale yapılmamışsa nedenleri (4734 m.40). Bildirimde ayrıca tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine yer verilir (4734 m.41).

Elektronik bildirimde süre ne zaman başlar?

Elektronik ortamda veya faksla yapılan bildirimlerde bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır (4734 m.65).