Fon Kilidi ve Kamu İhale Yüklenicisi: 4735 Mücbir Sebep

Nakdi fonda kilitlenen bir kamu ihale yüklenicisinin sözleşmesi 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa tabidir ve bu Kanun ertelemeye çok dar yer bırakır. Fonda kilitlenen nakit, Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan mücbir sebepler arasında değildir; sözleşme değişikliğine ilişkin 15 inci madde süreyi yalnızca işin daha erken bitirilmesi için değiştirmeye izin verir; süre uzatımı ise genel şartnamelerde mücbir sebep ve idareden kaynaklanan hâllerle sınırlıdır. Taahhüt aksarsa idare en az on gün süreli ihtardan sonra sözleşmeyi fesheder, kesin teminatı gelir kaydeder ve yüklenici ile sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları hakkında bir ila iki yıl yasaklama kararı verilir (m.20, 22, 26). “Mali acz içindeyiz” yazısı aynı sonuçları ihtar beklemeden doğurur (m.19). Gerçek çıkış yolları; süre içinde iş programı değişikliği, hakediş temliki ile finansman ve zorunlu hâlde ihale yetkilisinin izniyle sözleşmenin devridir (m.16). Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.4, 10, 15, 16, 19, 20, 22, 25, 26, 27 ve 36; Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.17, 29, 34 ve 46; Hizmet İşleri Genel Şartnamesi m.35, 38, 51 ve 52; Kamu İhale Genel Tebliği m.27; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.90; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.183-186.

Yazı 20 Ekim 2026 tarihli mevzuat metinlerine göre yeniden hazırlanmıştır. Fonların işleme kapatılmasına karşı başvuru yolları fonlar ödeme yapmak istiyor, SPK izin vermiyor, şirketin genel yükümlülükleri şirket parası fonda kilitlendi yazılarımızda anlatılmıştır. Bu yazı yalnızca kamu ihale sözleşmesinin yüklenicisine odaklanır.

Fonda Kilitli Nakit 4735 m.10 Anlamında Mücbir Sebep midir?

4735 sayılı Kanun mücbir sebep olarak kabul edilebilecek hâlleri sınırlı olarak sayar: doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı ve gerektiğinde Kurum tarafından belirlenecek benzeri diğer hâller. Süre uzatımı ve fesih gibi durumlar dahil, bu hâllerin mücbir sebep kabul edilebilmesi için olayın yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi, olayı izleyen yirmi gün içinde idareye yazılı bildirimde bulunulması ve yetkili mercilerce belgelendirilmesi zorunludur (m.10). Yapım ve hizmet işleri genel şartnameleri de aynı listeyi ve şartları tekrar eder (YİGŞ m.29/2-3; HİGŞ m.35).

Fon kilidinin m.10 şartları karşısındaki durumu

Şart	Fon kilidinde durum	Değerlendirme
Kanunda sayılan hâl	Fonların işleme kapatılması listede yer almaz	Ancak Kurumun “benzeri hâl” olarak belirlemesiyle kapsama girebilir
Yükleniciden kaynaklanmama	Nakdin fona yatırılması yüklenicinin kendi finansal tercihidir	İdarenin bu şartı karşılanmış saymasını beklemek gerçekçi değildir
Taahhüde engel olma	Nakit sıkışıklığı ifayı güçleştirir, imkânsız kılmaz	Tartışmalıdır
Engeli kaldırmaya gücün yetmemesi	Hakediş temliki, kredi veya ortak finansmanı gibi araçlar vardır	Karşılanması güçtür
20 gün içinde bildirim ve belgelendirme	Mücbir sebebi belgelendirecek bir merci kararı yoktur	Belgelendirme şartı karşılanamaz

Bu tablo pratik bir sonuç doğurur: fon kilidine dayanan bir mücbir sebep başvurusu büyük olasılıkla reddedilir ve daha önemlisi yüklenicinin ödeme güçlüğünü idarenin kayıtlarına kendi eliyle geçirir. Mücbir sebepler dışında taahhüdü ihale dokümanı ve sözleşmeye uygun yerine getirmemek Kanunda yasak fiil olarak da sayıldığından (m.25/f), dilekçe dili özenle seçilmelidir. Özel hukuk sözleşmelerindeki mücbir sebep ve aşırı ifa güçlüğü tartışması kamu ihale sözleşmesine aynen taşınamaz; 4735 sayılı Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde Borçlar Kanunu uygulanır (m.36), ancak mücbir sebep konusunda Kanunda özel hüküm vardır.

Süre Uzatımı: Kanun Değil Genel Şartname

Uygulamada sık yapılan bir hata, süre uzatımının 4735 sayılı Kanunun 15 inci maddesine dayandırılmasıdır. Madde 15, sözleşme bedelinin aşılmaması ve tarafların karşılıklı anlaşması kaydıyla yalnızca iki konuda değişiklik yapılabileceğini öngörür: işin yapılma veya teslim yeri ile işin süresinden önce yapılması veya teslim edilmesi kaydıyla işin süresi ve buna uygun ödeme şartları. Yani Kanun bu maddede süreyi kısaltan değişikliğe izin verir, uzatana değil. Kanunda belirtilen hâller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez (m.4).

Süre uzatımının dayanağı genel şartnamelerdir. Yapım işlerinde mücbir sebeplerle ve idarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) hâllerinde süre uzatılır; öngörülemeyen iş artışında ek süre verilir (YİGŞ m.29/2-6). Hizmet işlerinde de mücbir sebep ile izin, ruhsat ve olurların gecikmesi ve ödenek yetersizliği dahil idareden kaynaklanan hâllerde süre uzatılır (HİGŞ m.35).

Süre uzatımı hâlleri ve bildirim

Konu	Yapım işleri	Hizmet işleri
Mücbir sebep	Süre uzatılabilir; 20 gün içinde bildirim ve belgelendirme	Süre uzatılabilir; 20 gün içinde başvuru
İdareden kaynaklanan gecikme	Süre en az gecikilen süre kadar uzatılır; 20 günlük bildirim şartı aranmaz	Süre gereği kadar uzatılır; yazılı bildirim gerekir
Geç bildirim	Zamanında yapılmayan bildirim dikkate alınmaz; mücbir sebep sürüyorsa bildirim süresi de sürer (30/7/2025 değişikliği)	Aynı kural (30/7/2025 değişikliği)
Yüklenicinin nakit sıkışıklığı	Süre uzatımı hâli değildir	Süre uzatımı hâli değildir
Dayanak	YİGŞ m.29	HİGŞ m.35

Bu nedenle fon kilidi yaşayan yüklenici, süre uzatımını ancak idareden kaynaklanan gerçek bir gecikme varsa ve o gecikmeye dayanarak isteyebilir; talebi fon kilidiyle ilişkilendirmesi hem sonuçsuz kalır hem de durumunu kayda geçirir. Ayrıntı için gecikme cezası ve süre uzatımı yazımıza bakabilirsiniz.

Süre İçinde Kalan Yol: İş Programı Değişikliği

Yapım işlerinde yüklenici idarece onaylanmış iş programına aynen uymak zorundadır; ancak zorunlu hâllerde idarenin uygun görüşüyle iş programında değişiklik yapılabilir (YİGŞ m.17/6). Bu imkân sözleşme süresini değiştirmez; işin bitim tarihi aynı kalırken iş kalemlerinin zamanlaması yeniden düzenlenir. Fon kilidinde finansmanı geciken kalemlerin sonraya, nakit gerektirmeyen veya alt yüklenicinin finanse edebildiği kalemlerin öne alınması bu yolla mümkün olabilir.

Süre uzatımı, iş artışı, ödenek dilim değişikliği veya yeni fiyat tespiti gibi durumlarda ise yüklenici bunun kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde revize iş programını idarenin onayına sunmak zorundadır; süresinde sunulmaması veya uygun bulunmaması hâlinde günlük gecikme cezası uygulanır (YİGŞ m.17/1, 17/7). İş programının onaylanmadan imalat ve ihzarat bedellerinin ödenmediği de unutulmamalıdır (YİGŞ m.17/2).

İdarenin Feshi: 4735 m.20 ve m.22

Yüklenici taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmez veya işi süresinde bitirmezse, idare ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulamak üzere en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen bir ihtar gönderir; ihtara rağmen aynı durum devam ederse protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir (m.20/a).

Fesih sürecinin aşamaları

Aşama	Kural	Dayanak
İhtar	En az 10 gün süreli, nedenleri açık; gecikme cezası uygulanır	4735 m.20/a
Feshedilmiş sayılma	İhtar süresinin bitimi itibarıyla	4735 m.22/1
Fesih kararı	Bu tarihi izleyen 7 gün içinde alınır, karar tarihinden itibaren 5 gün içinde yükleniciye bildirilir	4735 m.22/1
Teminatın gelir kaydı	Kesin ve ek kesin teminat alındığı tarihten gelir kaydı tarihine kadar Yİ-ÜFE ile güncellenir, fark yükleniciden tahsil edilir	4735 m.22/2; KİGT m.27.8
Mahsup yasağı	Gelir kaydedilen teminat yüklenicinin borcuna mahsup edilemez	4735 m.22
Zarar	Fesih nedeniyle idarenin uğradığı zarar ve ziyan yükleniciye tazmin ettirilir	4735 m.22
Yasaklama	Yüklenici hakkında 26 ncı maddeye göre işlem yapılır	4735 m.22, 26
Gecikme cezası	Yapımda cezalı çalışma süresi, fesih hâlinde sözleşmenin feshedilmiş sayıldığı tarihe kadar hesaplanır	YİGŞ m.29/1

On günlük süre, yüklenicinin son fiilî imkânıdır. İhtara yazılı cevap vermek tek başına feshi durdurmaz; Kanun “aynı durumun devam etmesi” şartını aradığından, ihtarda belirtilen eksikliklerin bu süre içinde fiilen giderilmesi ve bunun tutanak, fotoğraf, ödeme belgesi ve iş programı ilerlemesiyle belgelenmesi gerekir. Fesih ve tasfiye hesabının ayrıntısı için sözleşmenin feshi ve tasfiye yazımıza bakabilirsiniz.

“Mali Acz” Bildirimi: 4735 m.19

Sözleşme yapıldıktan sonra mücbir sebep hâlleri dışında yüklenicinin mali acz içinde bulunması nedeniyle taahhüdünü yerine getiremeyeceğini gerekçeleriyle birlikte yazılı olarak bildirmesi hâlinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir (m.19). Bu durumda sözleşme, yüklenicinin fesih talebinin idareye intikal ettiği tarihte feshedilmiş sayılır ve 26 ncı maddeye göre yasaklama işlemi yapılır (m.22).

Kısacası iyi niyetle yazılan “mali acz içindeyiz, işi tamamlayamayacağız” cümlesi, idarenin ihtar göndermesine bile gerek bırakmadan fesih, teminat kaybı ve yasaklama sonucunu doğurur. Fon kilidi geçici bir likidite sorunudur; idareyle yazışmalarda “iş programının korunması”, “finansman düzenlemesi” ve “hakediş temliki” gibi somut ifadeler kullanılmalı, taahhüdün yerine getirilemeyeceği anlamına gelecek hiçbir cümle yazılmamalıdır. Aynı özen alt yüklenici ve tedarikçi yazışmalarında da gösterilmelidir.

Sözleşmenin Devri: 4735 m.16

İşi tamamlayamayacağını gören yüklenici için Kanunun öngördüğü düzenli çıkış yolu devirdir. Sözleşme zorunlu hâllerde ihale yetkilisinin yazılı izniyle başkasına devredilebilir; devir alacaklarda ilk ihaledeki şartların aranması zorunludur ve isim ve statü değişikliği gereği yapılan devirler hariç, bir sözleşmenin devredildiği tarihi takip eden üç yıl içinde aynı yüklenici başka bir sözleşmeyi devredemez veya devralamaz (m.16).

Devrin şartları ve sonuçları

Konu	Kural	Dayanak
Zorunlu hâl	Devri gerektiren zorunlu bir hâlin bulunması	4735 m.16; KİGT m.27.1
İzin	İhale yetkilisinin yazılı izni	4735 m.16; YİGŞ m.46/1; HİGŞ m.52
Devralanın yeterliği	İlk ihaledeki şartlar devir tarihi itibarıyla aranır	4735 m.16; YİGŞ m.46/1
Üç yıl kuralı	Devir tarihinden itibaren üç yıl başka devir yapılamaz veya devir alınamaz; devir tarihi devir sözleşmesinin noterce onaylandığı tarihtir	4735 m.16; KİGT m.27.3
Ortak değişikliği	İş ortaklığı veya konsorsiyumda ortaklardan birinin değişmesi devir sayılır	KİGT m.27.5
Devralanın yükümlülüğü	Devreden yüklenicinin sözleşmeden doğan bütün yükümlülüklerini üstlenir	HİGŞ m.52
Devredenin sorumluluğu	İznin verilmesi devredeni devir tarihine kadarki işlerden doğan sorumluluktan kurtarmaz	HİGŞ m.52
Teyit	İdare, son üç yılda devir bulunup bulunmadığını EKAP üzerinden teyit eder ve devri Kuruma bildirir	KİGT m.27.10
İzinsiz devir	Sözleşme feshedilir; devreden ve devralan hakkında 20, 22 ve 26 ncı maddeler uygulanır	4735 m.16, 25/g; KİGT m.27.6

Devrin idare bakımından da bir anlamı vardır: fesih, yeniden ihale ve zaman kaybı demektir; işin aynı nitelikleri taşıyan bir yükleniciyle kesintisiz sürmesi çoğu zaman idarenin de yararınadır. Bununla birlikte izin ihale yetkilisinin takdirindedir ve talep, devralanın yeterliğini belgeleyen eksiksiz bir dosyayla sunulmalıdır. Sözleşme devri ve mücbir sebebin genel kuralları için sözleşmenin devri ve mücbir sebep yazımıza bakabilirsiniz.

Hakediş, İşçi Ücretleri ve SGK

Fon kilidinde yüklenicinin en değerli varlığı idareden doğan hakediş alacağıdır. Hakediş, sözleşme veya kanun engel olmadıkça yazılı temlikle bankaya veya üçüncü kişiye devredilebilir ve temlik idareye bildirildikten sonra ödeme temlik alana yapılır (TBK m.183-186). Ancak temlik, işçi ücretleri ve kamu alacakları bakımından sınırlıdır. Temlikin ayrıntısı hakediş alacağının temliki, haciz ile çakışması hakediş alacağının haczi yazılarımızda anlatılmıştır.

Hakedişten öncelikli kesintiler

Kesinti	Kural	Dayanak
İşçi ücretleri (hizmet)	Kontrol teşkilatı ücretlerin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol eder; ödenmeyen kısım hakedişten kesilerek doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır; idarenin sorumluluğu üç aylık tutarla sınırlıdır	HİGŞ m.38
İşçi ücretleri (yapım)	Yapı denetim görevlisi ödenmeyen ücretleri bordroya bağlatır, hakedişten ödenir; üç aylık tutarın fazlasından idare sorumlu değildir; alt yüklenici işçilerinden de yüklenici sorumludur	YİGŞ m.34/2-5
SGK borcu	Hakediş, Kuruma idari para cezası, prim ve prime ilişkin borç olmaması kaydıyla ödenir; temlik, işçi ücretleri hariç, Kurum alacağı ayrıldıktan sonra kalan kısım üzerinde hüküm doğurur	5510 m.90/2
Kesin teminat iadesi	İşle ilgili Kuruma borç bulunmadığı tespit edildikten ve ilişiksizlik belgesi getirildikten sonra	5510 m.90/2; HİGŞ m.51

Bu kesintiler fon kilidinde nakit planını doğrudan etkiler: işçi ücretlerinin hakedişten kesilmesi işçiyi korur ama alt yüklenici ve tedarikçi ödemelerini daha da geciktirir; SGK borcu ise hakedişin doğrudan Kuruma gitmesine yol açar. Bu nedenle SGK yükümlülükleri hakediş takviminden önce planlanmalı, ücretler öncelikle ödenmelidir. İşçi ücretlerinde yirmi gün kuralı ve işverenin diğer araçları maaş ödeyemeyen işveren yazımızda ele alınmıştır.

Yasaklama: Kapsam, Süre ve Ortaklar

Sözleşmenin 19 veya 20 nci maddeye göre feshedilmesi hâlinde yüklenici hakkında 26 ncı maddeye göre işlem yapılır (m.22). Bu aşamadaki yasaklama, ihale sürecine ilişkin 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesine değil, sözleşme aşamasına ilişkin 4735 sayılı Kanunun 26 ncı maddesine dayanır.

4735 m.26’ya göre yasaklama

Konu	Kural
Süre	Bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar; istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihaleleri
Kararı veren	Sözleşmeyi uygulayan veya ilgili ya da bağlı bulunulan bakanlık; il özel idarelerinde İçişleri, belediyelerde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı; bakanlığa bağlı olmayan idarelerde ihale yetkilisi
Şahıs şirketi	Bütün ortaklar hakkında da yasaklama kararı verilir
Sermaye şirketi	Sermayesinin yarısından fazlasına sahip gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında da yasaklama kararı verilir
Ortağın diğer şirketleri	Yasaklananın ortağı olduğu şahıs şirketi ile sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu sermaye şirketi hakkında da karar verilir
Süreler	Karar, fiilin tespitinden itibaren en geç 45 gün içinde verilir, en geç 15 gün içinde Resmî Gazete’ye gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer
Ara dönem	Karar yürürlüğe girene kadar aynı idarenin ihalelerine iştirak ettirilmez

Kanunda belediyeler için “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı” ifadesi yer alır; bakanlığın bugünkü adı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığıdır. Fiilin aynı zamanda suç teşkil etmesi hâlinde ayrıca ceza kovuşturması ve mahkeme kararıyla bir ila üç yıl ek yasaklama gündeme gelir (m.27). Yasaklamanın ortaklara sirayeti yasaklamanın kapsamı ve ortaklara etkisi, yasaklama kararına karşı dava yasaklama kararının iptali dava dilekçesi yazılarımızda anlatılmıştır.

Süreler

Kamu ihale yüklenicisi için kritik süreler

Konu	Süre	Dayanak
Mücbir sebep bildirimi	Olayı izleyen 20 gün	4735 m.10; YİGŞ m.29/3; HİGŞ m.35
Süre uzatımı başvurusu	Sebebin ortaya çıkışından itibaren 20 gün (idareden kaynaklanan gecikmede yapımda bu şart aranmaz)	YİGŞ m.29/7; HİGŞ m.35
Revize iş programı	Tebliğden itibaren 7 gün	YİGŞ m.17/7
İhtar	En az 10 gün	4735 m.20/a
Fesih kararı ve bildirimi	7 gün içinde karar, 5 gün içinde bildirim	4735 m.22/1
Devirden sonra yeni devir yasağı	3 yıl	4735 m.16
Yasaklama kararı	Tespitten itibaren en geç 45 gün; Resmî Gazete’ye en geç 15 gün içinde gönderim	4735 m.26
İşçi ücretinde idarenin sorumluluğu	Üç aylık tutar	HİGŞ m.38; YİGŞ m.34/3

İhtar gelmeden iş programını koruyun

Kamu ihale sözleşmesinde fesih ve yasaklama zinciri on günlük ihtarla başlar. Sözleşmeniz, iş programınız ve hakediş takviminizle gelin; idareye sunulacak planı birlikte kuralım.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15 💬 WhatsApp

Örnek 1: İş Programında Değişiklik ve Hakediş Temliki Bildirimi

İlk örnekte yapım işi yüklenicisi, finansmanı geciken kalemleri sözleşme süresi içinde yeniden zamanlamak için idareden iş programı değişikliği ister ve aynı yazıyla hakediş temlikini bildirir. Yazı bilinçli olarak fon kilidinden, acizden ve süre uzatımından söz etmez.

[İDARENİN ADI] [YAPI İŞLERİ / İLGİLİ BİRİM] BAŞKANLIĞINA

YÜKLENİCİ : [Şirket unvanı] — Vergi Kimlik No: […] — [Adres]

SÖZLEŞME : [İKN] ihale kayıt numaralı “[işin adı]” işine ait [tarih] tarihli sözleşme — İş bitim tarihi: [tarih]

KONU : İş programında Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 17 nci maddesi uyarınca değişiklik yapılması ve hakediş temlikinin bildirilmesidir.

AÇIKLAMALAR

Sözleşme konusu iş, onaylı iş programına uygun olarak sürdürülmektedir. [Tarih] tarihli [sıra no] numaralı hakediş itibarıyla fiziki gerçekleşme oranı yüzde [oran] olup [kalem adları] kalemlerinde malzeme tedarik takviminde değişiklik ihtiyacı doğmuştur. Bu kalemlerin sözleşme süresi içinde ve iş bitim tarihi değişmeksizin yeniden zamanlanmasını öngören değişiklik önerimiz ekte sunulmuştur.

1. İş programında zorunlu hâllerde idarenin uygun görüşüyle değişiklik yapılabilir (Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.17/6)

Genel Şartname, yüklenicinin onaylı iş programına uymakla yükümlü olduğunu, ancak zorunlu hâllerde idarenin uygun görüşüyle iş programında değişiklik yapılabileceğini düzenlemektedir. Önerimiz yalnızca [kalem adları] kalemlerinin sırasını değiştirmekte, [kalem adları] kalemlerini öne almakta ve işin toplam süresini etkilememektedir.

2. Talep süre uzatımı veya sözleşme değişikliği değildir (4735 sayılı Kanun m.4, 15; Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.29)

Talebimiz sözleşme bedelini, işin bitim tarihini veya sözleşmenin herhangi bir hükmünü değiştirmemektedir. Bu nedenle Kanunun sözleşme değişikliğini sınırlayan hükümleri ile Genel Şartnamenin süre uzatımına ilişkin hükümleri kapsamında bir talep bulunmamaktadır. İdareniz önerinin ileride bir gecikmeye zemin hazırlayacağını düşünebilir. Ancak ekteki revize çizelge, öne alınan kalemlerle aylık gerçekleşme tutarının artacağını ve işin onaylı bitim tarihinde tamamlanacağını göstermektedir; şirketimiz bu tarihe bağlı kalmaktadır.

3. Hakediş alacaklarımız temlik edilmiştir (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.183, 184, 186; 5510 sayılı Kanun m.90)

İşin finansmanını güçlendirmek amacıyla [sıra no aralığı] numaralı hakedişlerimiz [tutar] TL’yi aşmamak üzere [banka unvanı] lehine yazılı olarak temlik edilmiş olup temlikname ekte sunulmuştur. Bu bildirimden sonra temlik kapsamındaki ödemelerin temlik alana yapılmasını rica ederiz. İşçi ücretleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu alacaklarının temlikten önce geldiği bilinmekte olup bu yükümlülükler düzenli olarak yerine getirilmektedir.

SONUÇ VE İSTEM : İş programında ekte sunulan değişikliğin Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca uygun görülmesine ve hakediş temlikinin kayıtlarınıza işlenerek temlik kapsamındaki ödemelerin temlik alana yapılmasına karar verilmesini saygıyla arz ederiz.

EKLER : Önerilen iş programı ve karşılaştırma çizelgesi, son hakediş özeti, temlikname ve yetki belgeleri, işçi ücretleri ve SGK ödemelerine ilişkin belgeler.

[Tarih]
[Şirket unvanı]
Yetkili imza

Örnek 2: Sözleşmenin Devri İçin İzin Talebi

İkinci örnekte hizmet alımı yüklenicisi, işin aksamaması için sözleşmeyi aynı alanda faaliyet gösteren ve ilk ihaledeki şartları taşıyan bir şirkete devretmek ister. Talepte taahhüdün yerine getirilemeyeceği anlamına gelen bir ifade kullanılmaz.

[İDARENİN ADI] [İHALE YETKİLİSİ] MAKAMINA

DEVREDEN YÜKLENİCİ : [Şirket unvanı] — Vergi Kimlik No: […] — [Adres]

DEVRALACAK ŞİRKET : [Şirket unvanı] — Vergi Kimlik No: […] — [Adres]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] — [Adres]

SÖZLEŞME : [İKN] ihale kayıt numaralı “[işin adı]” hizmet alımına ait [tarih] tarihli sözleşme

KONU : Sözleşmenin 4735 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca devrine izin verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

Sözleşme [tarih] tarihinden bu yana yürütülmekte olup hizmet aksatılmadan sunulmaktadır. Şirketimizin finansman yapısında ortaya çıkan ve kalan [ay] aylık dönemde işin aynı düzende sürdürülmesini güçleştiren durum nedeniyle, hizmetin kesintisiz devamını güvence altına almak amacıyla sözleşmenin aynı alanda faaliyet gösteren [devralacak şirket] tarafından devralınması kararlaştırılmıştır.

1. Devri gerektiren zorunlu bir hâl bulunmaktadır (4735 sayılı Kanun m.16; Kamu İhale Genel Tebliği m.27.1)

Kanun, sözleşmenin zorunlu hâllerde ihale yetkilisinin yazılı izniyle devredilebileceğini öngörmektedir. Kalan dönemde hizmetin personel, malzeme ve ödeme düzeni bakımından aksamaması, ancak işi devralacak ve finansman gücü belgelenmiş bir yükleniciyle sağlanabilecektir. Devir, idarenin olası bir fesih ve yeniden ihale sürecinde karşılaşacağı hizmet kesintisini ve zaman kaybını da önleyecektir.

2. Devralacak şirket ilk ihaledeki şartları devir tarihi itibarıyla taşımaktadır (4735 sayılı Kanun m.16; Hizmet İşleri Genel Şartnamesi m.52)

İlk ihalenin idari şartnamesinde aranan [belge ve kriterler] devralacak şirket tarafından sağlanmakta olup belgeleri ekte sunulmuştur. Devralacak şirket, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10 uncu ve 11 inci maddelerinde sayılan durumlarda bulunmamakta ve kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı değildir.

3. Üç yıllık devir yasağı kapsamında değiliz (4735 sayılı Kanun m.16; Kamu İhale Genel Tebliği m.27.3, 27.10)

Devreden ve devralacak şirket son üç yıl içinde başka bir kamu ihale sözleşmesini devretmemiş veya devralmamıştır. Bu husus idarenizce EKAP üzerinden teyit edilebilecek olup taraflar bu yönde beyanlarını ekte sunmuştur.

4. Devralan bütün yükümlülükleri üstlenecek, devredenin sorumluluğu sürecektir (Hizmet İşleri Genel Şartnamesi m.52)

Devir sözleşmesinde devralacak şirketin sözleşmeden doğan bütün yükümlülükleri üstleneceği açıkça yer alacaktır. Şirketimiz devir tarihine kadar yaptığı işlerden doğan sorumluluğunun devam ettiğini kabul etmektedir. Devir tarihine kadar işçi ücretleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu yükümlülükleri eksiksiz ödenecek ve bordroları kontrol teşkilatına sunulacaktır.

SONUÇ VE İSTEM : Sözleşmenin [devralacak şirket]’e devrine 4735 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca yazılı izin verilmesine, devir sözleşmesinin imzalanması için gerekli işlemlerin başlatılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

EKLER : Devralacak şirketin yeterlik belgeleri, tarafların 4735 sayılı Kanunun 16 ncı maddesine ilişkin beyanları, devir sözleşmesi taslağı, işçi ücretleri ve SGK ödemelerine ilişkin belgeler, vekâletname.

[Tarih]
Devreden yüklenici ve devralacak şirket vekili
Av. [Ad Soyad]

Yüklenici İçin Adım Planı

Fon kilidinde ilk on beş gün

Gün	Adım	Dayanak
1-2	Devam eden bütün sözleşmelerin iş programı, hakediş takvimi, gecikme cezası oranı ve kalan işinin çıkarılması; fesih riskine göre sıralama	4735 m.20; YİGŞ m.29/1
2-4	Hakediş temliki veya başka finansman için banka görüşmeleri	TBK m.183-186
3-5	İşçi ücretlerinin ve SGK primlerinin öncelikle ödenmesi	HİGŞ m.38; YİGŞ m.34; 5510 m.90
5-7	Gerekiyorsa iş programı değişikliği talebi; acz ve mücbir sebep ifadelerinden kaçınma	YİGŞ m.17/6; 4735 m.19
7-15	Tamamlanamayacak sözleşme varsa devralan adayının belirlenmesi ve devir izni talebi	4735 m.16; KİGT m.27
Sürekli	İhtar gelirse on gün içinde eksikliklerin fiilen giderilmesi ve belgelenmesi	4735 m.20/a

En sık görülen hatalar; fon kilidine dayanan mücbir sebep veya süre uzatımı başvurusu yapmak, “mali acz” ifadesi kullanmak, ihtara yalnızca yazıyla cevap vermek, işçi ücreti ve SGK primini aksatarak hakedişin kesintiye gitmesine yol açmak, sözleşmeyi izin almadan alt yükleniciye fiilen devretmek ve tek bir sözleşmenin feshinin bütün şirket ve ortaklar için yasaklama doğuracağını gözden kaçırmaktır. Alt yüklenici kuralları için alt yüklenici yazımıza bakabilirsiniz.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Nakdi fonda kilitlenen kamu ihale yüklenicileri için devam eden sözleşmelerin fesih riskini ölçüyor, idareye gönderilecek yazıları 4735 sayılı Kanun ve genel şartnameler karşısında hazırlıyor, iş programı değişikliği, hakediş temliki ve sözleşme devri süreçlerini yürütüyoruz. Fesih, teminatın gelir kaydı ve yasaklama kararlarına karşı itiraz ve dava süreçlerini takip ediyoruz. Sözleşmenizi, iş programınızı ve hakediş takviminizi 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Fonda kilitli nakit kamu ihale sözleşmesinde mücbir sebep sayılır mı?

Kanunda sayılan hâller arasında değildir; ancak Kurumun benzeri hâl olarak belirlemesiyle kapsama girebilir. Ayrıca yükleniciden kaynaklanmama ve belgelendirme şartlarını karşılaması güçtür (4735 m.10).

4735 m.15 süre uzatımı sağlar mı?

Hayır. Madde 15 yalnızca işin yeri ile işin süresinden önce bitirilmesi kaydıyla süre ve ödeme şartlarının değiştirilmesine izin verir.

Süre uzatımının dayanağı nedir?

Genel şartnamelerdir: yapımda YİGŞ m.29, hizmette HİGŞ m.35; mücbir sebep ve idareden kaynaklanan gecikmelerle sınırlıdır.

Ödenek yetersizliği süre uzatımı sebebi midir?

Evet. Genel şartnameler ödenek yetersizliğini idareden kaynaklanan gecikme hâlleri arasında sayar (YİGŞ m.29/4; HİGŞ m.35).

Süre uzatımı için ne zamana kadar başvurulmalı?

Sebebin ortaya çıkışından itibaren 20 gün içinde; zamanında yapılmayan başvuru dikkate alınmaz, mücbir sebep sürüyorsa süre de sürer (YİGŞ m.29/7-8; HİGŞ m.35).

İş programını değiştirebilir miyim?

Yapım işlerinde zorunlu hâllerde idarenin uygun görüşüyle değiştirilebilir; bu, işin bitim tarihini değiştirmez (YİGŞ m.17/6).

İdare sözleşmeyi nasıl fesheder?

En az on gün süreli ve nedenleri açık bir ihtardan sonra aynı durum sürerse; kesin teminat gelir kaydedilir ve hesap tasfiye edilir (4735 m.20/a).

Fesih kararı ne zaman alınır?

İhtar süresinin bitimini izleyen 7 gün içinde alınır ve 5 gün içinde yükleniciye bildirilir (4735 m.22/1).

Gelir kaydedilen teminat güncellenir mi?

Evet. Alındığı tarihten gelir kaydı tarihine kadar Yİ-ÜFE ile güncellenir ve fark yükleniciden tahsil edilir (4735 m.22; KİGT m.27.8).

Gelir kaydedilen teminat borcuma mahsup edilir mi?

Hayır. Gelir kaydedilen teminatlar yüklenicinin borcuna mahsup edilemez (4735 m.22).

İdareye “mali acz içindeyiz” yazarsam ne olur?

Sözleşme protestosuz feshedilir, teminat gelir kaydedilir ve yasaklama işlemi yapılır (4735 m.19, 22).

Sözleşmeyi başka bir şirkete devredebilir miyim?

Zorunlu hâllerde ihale yetkilisinin yazılı izniyle; devralanda ilk ihaledeki şartlar devir tarihi itibarıyla aranır (4735 m.16; YİGŞ m.46).

Devirden sonra yeni bir devir yapılabilir mi?

İsim ve statü değişikliği hariç, devir tarihinden itibaren üç yıl içinde aynı yüklenici başka sözleşme devredemez veya devralamaz (4735 m.16).

İzinsiz devrin sonucu nedir?

Sözleşme feshedilir ve devreden ile devralan hakkında 4735 m.20, 22 ve 26 uygulanır (4735 m.16).

İşçi ücretlerini ödeyemezsem ne olur?

Ödenmeyen ücretler hakedişten kesilerek işçilere ödenir; idarenin sorumluluğu üç aylık tutarla sınırlıdır (HİGŞ m.38; YİGŞ m.34).

SGK borcu hakedişi nasıl etkiler?

Hakediş, Kuruma borç olmaması kaydıyla ödenir; temlik, işçi ücreti hariç Kurum alacağı ayrıldıktan sonra kalan kısım üzerinde hüküm doğurur (5510 m.90/2).

Yasaklama ne kadar sürer?

Bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar; istisna edilenler dahil bütün kamu ihalelerinden (4735 m.26).

Yasaklama ortaklarımı da etkiler mi?

Evet. Şahıs şirketinde bütün ortaklar, sermaye şirketinde sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklar hakkında da yasaklama kararı verilir (4735 m.26).