Hakediş Temliki 2026: TBK 183, SGK, Vergi ve İşçi Ücreti

Yüklenici, sözleşme veya kanun engel olmadıkça idareden doğan hakediş alacağını idarenin rızası olmadan bankaya veya üçüncü kişiye temlik edebilir; temlik yazılı yapılmadıkça geçersizdir (TBK m.183, 184). Ancak temlik alan, hakedişin tamamını değil kalanını alır: temlik, işçilerin ücret alacaklarını, SGK prim ve idari para cezası borçlarını ve vadesi geçmiş vergi borçlarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra kalan kısım üzerinde hüküm doğurur (4857 m.36; 5510 m.90; 6183 m.22/A). İdare temlik kendisine bildirilmeden yükleniciye iyiniyetle ödeme yaparsa borcundan kurtulur; bildirimden sonra ödeme temlik alana yapılmalıdır (TBK m.186). Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.183-194; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.4, 16, 36; 4857 sayılı İş Kanunu m.35, 36; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.90; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m.22/A; Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.9/5, 20/3, 20/8, 24/2, 39/4-f; Hizmet İşleri Genel Şartnamesi m.42.

Yazı 20 Ekim 2026 tarihli kanun metinlerine göre yeniden hazırlanmıştır. Burada hakedişin sözleşmeyle devri, yani temlik ele alınır. Hakedişe icra yoluyla haciz konulması, haciz ihbarnamesi ve temlik ile haczin çakışması için hakediş alacağının haczi yazımıza bakabilirsiniz.

Hakediş Alacağı Neden Temlik Edilir?

Kamu ihalesinde yüklenici işin finansmanını çoğu zaman bankadan veya tedarikçiden sağlar. Kredi veren banka teminat olarak ileride ödenecek hakedişleri ister; malzeme tedarikçisi de alacağını doğrudan idareden tahsil etmek isteyebilir. Hukuken bunun aracı alacağın devridir. Hakediş, yüklenicinin sözleşme kapsamında yaptığı iş karşılığında idareden olan alacağıdır; geçici hakedişler kesin ödeme niteliğinde değildir ve kazanılmış hak sayılmaz (YİGŞ m.39/1-c). Bu nitelik, temlik alanın neyi devraldığını belirler: iş yapıldıkça ve hakediş düzenlendikçe doğan, idarenin kesinti ve savunmalarına açık bir alacak.

Temlikin tarafları

Taraf	Rolü	Hukuki durumu
Yüklenici	Devreden (temlik eden)	Alacak yönünden taraf sıfatını devralana bırakır; sözleşmenin tarafı olmaya devam eder
Banka veya üçüncü kişi	Devralan (temlik alan)	Bildirimden sonra ödemeyi kendisine yapılmasını isteyebilir
İdare	Borçlu	Rızası aranmaz; devri öğrendiği sırada sahip olduğu savunmaları devralana karşı da ileri sürebilir

Temlikin Şartları: TBK m.183 ve 184

Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir. Borçlu, devir yasağı içermeyen yazılı bir borç tanımasına güvenerek alacağı devralmış olan üçüncü kişiye karşı alacağın devredilemeyeceğinin kararlaştırıldığı savunmasını ileri süremez (TBK m.183). Alacağın devrinin geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır; alacağın devri sözü verme ise şekle bağlı değildir (TBK m.184).

Üç engel ve kamu ihalesindeki karşılığı

Engel	Kamu ihalesinde nereye bakılır	Dayanak
Kanun	İşçi ücreti, SGK ve vergi alacaklarına ilişkin öncelik hükümleri; bazı hakların devrine özgü kanuni hükümler saklıdır	TBK m.183, 194; 4857 m.36; 5510 m.90; 6183 m.22/A
Sözleşme	Sözleşmede veya ihale dokümanında temlik yasağı ya da izin şartı bulunup bulunmadığı	TBK m.183; 4735 m.4
İşin niteliği	Alacağın kişiye sıkı sıkıya bağlı olup olmadığı; hakediş kural olarak böyle bir alacak değildir	TBK m.183

Temlikin yazılı olması geçerlilik şartıdır. Kanun noter onayını aramaz; ancak idareler ödeme belgesine eklemek için temliknamenin aslını veya onaylı örneğini, imza yetkisini gösteren belgelerle birlikte isteyebilir. Bu nedenle temlik yapılmadan önce idarenin muhasebe birimine hangi belgeleri istediği sorulmalıdır. Kanun veya mahkeme kararıyla gerçekleşen devir ise özel şekle ve önceki alacaklının rızasına gerek olmadan üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir (TBK m.185).

Temlik ile Sözleşmenin Devri Aynı Şey Değildir

Hakedişin temliki yalnızca ödeme alacağını devreder; işi yapma borcu ve sözleşmeden doğan bütün sorumluluk yüklenicide kalır. Sözleşmenin devri ise yükleniciyi değiştirir ve sıkı şartlara bağlıdır: sözleşme zorunlu hâllerde ihale yetkilisinin yazılı izniyle devredilebilir, devralanda ilk ihaledeki şartlar aranır ve isim ve statü değişikliği hariç bir devirden sonraki üç yıl içinde aynı yüklenici başka bir sözleşmeyi devredemez veya devralamaz; aykırılıkta sözleşme feshedilir ve fesih, teminat ve yasaklama hükümleri uygulanır (4735 m.16).

Temlik ve devir karşılaştırması

Ölçüt	Hakediş temliki	Sözleşmenin devri
Konusu	Ödeme alacağı	Sözleşmenin bütünü
Yüklenici	Değişmez	Değişir
İdarenin rızası	Aranmaz; sözleşmede aksi öngörülebilir	İhale yetkilisinin yazılı izni şart
Şekil	Yazılı	İzin ve yeni sözleşme
Üç yıl kuralı	Uygulanmaz	Uygulanır
Aykırılığın sonucu	Temlik idareye karşı ileri sürülemeyebilir	Fesih, teminatın gelir kaydı, yasaklama
Dayanak	TBK m.183-194	4735 m.16

Temliknamede “sözleşmeden doğan bütün hak ve yükümlülükleri devrediyorum” gibi geniş ifadeler kullanılması, işlemi idarenin gözünde izinsiz sözleşme devrine dönüştürebilir. Temlikname yalnızca belirli sözleşmeden doğan ve belirli dönemlere veya tutara ilişkin hakediş alacaklarını devretmeli; işi yapma borcunun yüklenicide kaldığını açıkça yazmalıdır. Sözleşmenin devri kuralları için sözleşmenin devri yazımıza bakabilirsiniz.

Hakediş temliki mi yapacaksınız?

Temliknamenin sözleşme devri riskine karşı kurulması, idareye bildirimi ve öncelikli alacaklar nedeniyle eksik ödemede talep hazırlığı için hemen arayın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15 💬 WhatsApp

İdareye Bildirim ve İyiniyetle İfa

Borçlu, alacağın devredildiği devreden veya devralan tarafından kendisine bildirilmemişse önceki alacaklıya iyiniyetle ödeme yaparak borcundan kurtulur (TBK m.186). Bu nedenle temlikin geçerliliği için idarenin rızası aranmasa da, temlik alan bakımından asıl koruma bildirimle başlar. Bildirim yazılı ve ispatlanabilir yapılmalı, temliknamenin örneği eklenmeli ve hangi sözleşmenin hangi hakedişlerinin devredildiği açıkça gösterilmelidir.

Bildirimin sonuçları

Durum	Sonuç	Dayanak
Bildirim yapılmadı, idare yükleniciye ödedi	İdare iyiniyetle ödediyse borçtan kurtulur; temlik alan yükleniciye başvurur	TBK m.186
Bildirim yapıldı, idare yine yükleniciye ödedi	Ödeme idareyi temlik alana karşı borçtan kurtarmaz	TBK m.186
Alacak birkaç kez devredildi	Son devralan yerine önceki devralana iyiniyetle yapılan ödeme borçluyu kurtarır	TBK m.186
Alacağın kime ait olduğu çekişmeli	İdare ödemeden kaçınıp hâkimin belirlediği yere tevdi ederek borçtan kurtulabilir; çekişmeyi bilerek ödeme yaparsa sonuçlarından sorumlu olur	TBK m.187

İdarenin Temlik Alana Karşı Savunmaları

Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları devralana karşı da ileri sürebilir; devri öğrendiği anda muaccel olmayan alacağını, devredilen alacaktan önce veya onunla aynı anda muaccel olması koşuluyla takas edebilir (TBK m.188). Kamu ihalesinde bu, temlik alanın hakedişin brüt tutarını değil, idarenin kesinti ve cezalarından sonra kalan net tutarı alacağı anlamına gelir.

Temlik alanın tutarını azaltan kalemler

Kalem	Dayanak
Sözleşmedeki kesintiler, yüklenicinin idareye borçları, cezalar ve vergiler	YİGŞ m.39/4-f
Sorumluluğu yükleniciye ait kusurlu işlerin bedeli, önceki hakedişe girmiş olsa bile	YİGŞ m.24/2
Sigorta poliçesi veya prim belgesi sunulmadıkça hakedişin ödenmemesi	YİGŞ m.9/5
İdarenin devri öğrendiği anda sahip olduğu diğer savunmalar ve takas	TBK m.188
İşçi ücretleri, SGK ve vergi borçları için ayrılan kısım	4857 m.36; 5510 m.90; 6183 m.22/A

Hakedişin düzenlenmesi, kesintiler ve itiraz için hakediş ödemeleri ve itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Temlikten Önce Gelen Alacaklar

Kamu ihalesinde hakediş temlikini sınırlayan üç kanun hükmü vardır. Üçü de aynı kalıbı kullanır: hakediş üzerinde yapılan her türlü devir, temlik ve el değiştirme, korunan alacağı karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.

Öncelikli alacaklar ve sınırları

Alacak	Kural	Dayanak
İşçi ücretleri	Yapım ve onarım işlerinde idare, ödenmeyen işçi ücretlerini bordrolara göre hakedişten öder; her hakediş dönemi için üç aylık tutardan fazlasından sorumlu değildir; temlik ve haciz ücretleri karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra hüküm doğurur	4857 m.36
Alt işveren işçileri	İşveren, alt işveren işçilerinin ödenmeyen ücretlerini hakedişten keserek işçilerin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür	4857 m.36/5
SGK prim ve idari para cezası borçları	Hakediş SGK’ya borç bulunmaması kaydıyla ödenir; temlik, işçi ücreti alacakları hariç, Kurum alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder	5510 m.90/2
Vadesi geçmiş vergi borçları	4734 kapsamındaki ödemelerde vadesi geçmiş borç kesilerek tahsil dairesine aktarılabilir; temlik, işçi ücreti hariç, bu borcu karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra hüküm ifade eder; birden fazla kamu idaresinin alacağında kesinti garameten paylaştırılır	6183 m.22/A

İdareler ayrıca ihale yoluyla yaptırdıkları işleri üstlenenleri ve adreslerini on beş gün içinde SGK’ya bildirmekle yükümlüdür ve kesin teminat da ihale konusu işle ilgili SGK borcu bulunmadığı tespit edildikten sonra iade edilir (5510 m.90/1-2). Temlik alan banka bu nedenle kredi değerlendirmesinde yüklenicinin SGK ve vergi borcu durumunu, işçi sayısını ve ücret ödeme düzenini de incelemelidir. İşçi ücretinin dörtte birinden fazlası zaten haczedilemez ve temlik edilemez (4857 m.35); burada söz konusu olan işçinin değil, yüklenicinin alacağıdır.

Temlik alan bakımından en büyük risk, temlik tarihinden sonra doğan SGK veya vergi borcudur. Kanun bu borçlar için ayrılacak kısmı temlikten önce tutar; borcun temlikten sonra doğmuş olması bu sonucu değiştiren bir istisna olarak yazılmamıştır (5510 m.90/2; 6183 m.22/A). Kredi sözleşmesine yüklenicinin bu borçları düzenli ödeyeceğine ve belgeyi her hakedişten önce sunacağına ilişkin taahhüt eklenmelidir.

Yapım ve Hizmet Alımında Farklar

Temliki etkileyen hükümlerin kapsamı

Hüküm	Kapsam	Dayanak
İdarenin işçi ücretini hakedişten ödemesi	Bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işleri	4857 m.36/1
Alt işveren işçilerinin ücretinin hakedişten kesilmesi	Alt işverene iş verilen bütün hâller	4857 m.36/5
SGK borcu kontrolü ve temlike önceliği	Kamu idareleri ve kanunla kurulan kuruluşların ihale yoluyla yaptırdığı her türlü iş	5510 m.90
Vergi borcu kesintisi ve temlike önceliği	4734 kapsamındaki kurumların mal, hizmet ve yapım ödemeleri	6183 m.22/A
Ödeme süresi	Yapımda onay 30 gün, tahakkuk 30 gün, ödeme 15 gün; hizmette tahakkuk 30 gün, ödeme 30 gün (sözleşmede farklı süre yoksa)	YİGŞ m.39/4-f; HİGŞ m.42/a-1

Temlik alanın nakit planı bu sürelere göre yapılmalıdır: hakediş idareye verildikten sonra yapımda yaklaşık 75 güne, hizmette sözleşmede başka süre yoksa 60 güne kadar uzayabilen bir ödeme takvimi söz konusudur.

Alt Yükleniciye Doğrudan Ödeme: Temlike Alternatif

Yapım işlerinde ihale dokümanında düzenlenmesi kaydıyla alt yüklenicilere doğrudan ödeme yapılabilir (YİGŞ m.20/3). Bu, alt yüklenicinin alacağını temlikle güvenceye almasına alternatif bir yoldur; ancak dokümanda öngörülmemişse sonradan sözleşmeyle getirilemez (4735 m.4). Alt yüklenicilerin yaptığı işlerden idareye karşı yine yüklenici sorumludur (YİGŞ m.20/8). Alt yüklenici kuralları için alt yüklenici yazımıza bakabilirsiniz.

Temlik Alanın Hakları ve Devredenin Sorumluluğu

Devrin hükümleri

Konu	Kural	Dayanak
Bağlı haklar	Devredenin kişiliğine özgü olanlar dışındaki öncelik ve bağlı haklar devralana geçer; işlemiş faizler de devredilmiş sayılır	TBK m.189
Belgeler	Devreden alacak senedini, ispat belgelerini teslim etmek ve gerekli bilgileri vermekle yükümlüdür	TBK m.190
Garanti	Bir edim karşılığında devirde devreden alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücünü garanti eder	TBK m.191
İfaya yönelik devir	Mahsup miktarı belirlenmemişse devralan, tahsil ettiği veya özenle tahsil edebileceği tutarı alacağına mahsup eder	TBK m.192
Garantinin kapsamı	Karşı edimin faiziyle iadesi, devir giderleri, sonuçsuz tahsil girişimlerinin giderleri ve kusursuzluk ispat edilmedikçe diğer zararlar	TBK m.193

Kamu ihalesinde garanti hükmü pratik bir anlam taşır: temlik edilen hakediş kesintiler, kusurlu iş indirimi veya öncelikli alacaklar nedeniyle beklenenden az çıkarsa, bedel karşılığı temlik alan banka veya tedarikçi farkı devredenden isteyebilir (TBK m.191, 193). Belgelerin teslimi yükümlülüğü ise temlik alanın idareye karşı alacağını ispat edebilmesi için hakediş raporlarının ve ödeme kayıtlarının paylaşılmasını gerektirir (TBK m.190).

Temliknamede Bulunması Gerekenler

Temlikname kontrol listesi

Unsur	Neden önemli
Tarafların açık kimliği ve imza yetkisi	Yazılı şeklin ve yetkinin ispatı (TBK m.184)
İhale kayıt numarası, sözleşme tarihi ve işin adı	Devredilen alacağın belirlenmesi
Devredilen hakedişler (sıra numarası, dönem veya azami tutar)	Belirsiz kapsam idarenin ödemesini durdurabilir
İşi yapma borcunun yüklenicide kaldığı	Sözleşme devri sayılma riskini önler (4735 m.16)
Öncelikli alacakların saklı olduğu	Beklenti uyumu (4857 m.36; 5510 m.90; 6183 m.22/A)
Ödeme yapılacak banka hesabı	İfa yerinin açıklığı
Devrin bedel karşılığı mı ifaya yönelik mi olduğu	Garanti ve mahsup kuralları (TBK m.191, 192)
Sözleşmede temlik yasağı veya izin şartı bulunmadığı	TBK m.183 engeli

Örnek 1: Temlik Bildirimi ve Ödeme Talebi

İlk örnekte yüklenici ve banka, temliki idareye birlikte bildirir. Ortak bildirim, TBK m.186’daki iyiniyetli ifa riskini baştan kapatır.

[İDARENİN ADI] [STRATEJİ GELİŞTİRME / MUHASEBE BİRİMİ] BAŞKANLIĞINA

BİLDİRİMDE BULUNANLAR : 1) [Yüklenici unvanı] — Vergi Kimlik No: […] (temlik eden) 2) [Banka unvanı] — [Şube] (temlik alan)

İŞ : [İKN] ihale kayıt numaralı “[işin adı]” — Sözleşme tarihi: [tarih]

KONU : Hakediş alacağının temlikinin bildirilmesi ve ödemelerin temlik alan hesabına yapılması talebidir.

AÇIKLAMALAR

Yüklenici, yukarıda belirtilen sözleşmeden doğan [sıra no aralığı] numaralı geçici hakedişler ile kesin hakedişe ilişkin alacaklarını, [tutar] TL’yi aşmamak üzere, ekte sunulan [tarih] tarihli temlikname ile bankaya temlik etmiştir.

1. Temlik geçerli olarak kurulmuştur (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.183, 184)

Temlik yazılı olarak yapılmış ve taraflarca yetkili temsilcileri aracılığıyla imzalanmıştır. Sözleşmede ve ihale dokümanında hakediş alacağının devrini yasaklayan veya izne bağlayan bir hüküm bulunmamaktadır. Temlik yalnızca ödeme alacağına ilişkin olup işin yapılması borcu ve sözleşmeden doğan bütün yükümlülükler yüklenicide kalmaktadır; işlem 4735 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi anlamında bir sözleşme devri değildir.

2. Bildirimden sonraki ödemeler temlik alana yapılmalıdır (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.186)

Kanun, temlik kendisine bildirilmemiş borçlunun önceki alacaklıya iyiniyetle yaptığı ödemeyi geçerli saymaktadır. İşbu bildirimle idareniz temlikten haberdar edilmiş olup bu tarihten sonra temlik kapsamındaki ödemelerin aşağıdaki hesaba yapılmasını talep ederiz.

3. Öncelikli alacaklar saklıdır (4857 sayılı İş Kanunu m.36; 5510 sayılı Kanun m.90; 6183 sayılı Kanun m.22/A)

Temlikin işçi ücret alacakları ile Sosyal Güvenlik Kurumu ve vergi dairesine olan vadesi geçmiş borçları karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra kalan kısım üzerinde hüküm doğuracağı taraflarca bilinmektedir. Bu kesintilerin yapılması hâlinde kesinti tutarlarının ve dayanaklarının taraflara yazılı bildirilmesini rica ederiz.

SONUÇ VE İSTEM : Temlikin kayıtlarınıza işlenmesine, temlik kapsamındaki hakediş ödemelerinin [IBAN] numaralı hesaba yapılmasına ve kayda alındığının tarafımıza yazılı bildirilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

EKLER : Temlikname, imza sirküleri ve yetki belgeleri, sözleşme örneği.

[Tarih]
[Yüklenici yetkilisi] — [Banka yetkilileri]

Örnek 2: Bildirimden Sonra Yükleniciye Yapılan Ödeme Üzerine Temlik Alanın Talebi

İkinci örnekte idare, temlik kendisine bildirildikten sonra bir hakedişi yine yüklenicinin hesabına ödemiştir. Temlik alan banka ödemenin kendisine yapılmasını ister.

[İDARENİN ADI] [STRATEJİ GELİŞTİRME / MUHASEBE BİRİMİ] BAŞKANLIĞINA

TALEP EDEN : [Banka unvanı] — [Şube] (temlik alan)

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] — [Baro ve sicil no] — [Adres]

İŞ : [İKN] ihale kayıt numaralı “[işin adı]” — Yüklenici: [unvan]

KONU : Temlik bildiriminden sonra yükleniciye ödenen [sıra no] numaralı hakediş tutarının bankamıza ödenmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

Yüklenicinin hakediş alacakları [tarih] tarihli temlikname ile bankamıza temlik edilmiş ve temlik [tarih] tarihinde idarenize yazılı olarak bildirilmiş, [sayı] sayıyla kayda alınmıştır. Buna rağmen [sıra no] numaralı hakedişe ilişkin [tutar] TL [tarih] tarihinde yüklenicinin hesabına ödenmiştir.

1. Bildirimden sonra yükleniciye yapılan ödeme idareyi borçtan kurtarmaz (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.186)

Kanun yalnızca temlik bildirilmemişse önceki alacaklıya iyiniyetle yapılan ödemeyi geçerli saymaktadır. Temlik ödeme tarihinden önce idarenize bildirilmiş ve kayda alınmıştır. Bu nedenle yükleniciye yapılan ödeme bankamıza karşı ileri sürülemez ve idarenizin bankamıza karşı borcu devam etmektedir.

2. Alacağın kime ait olduğu konusunda bir çekişme bulunmamaktadır (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.187)

Yüklenici temliki kabul etmiş olup alacağın aidiyeti tartışmalı değildir. İdarenizin bir tereddüdü olsaydı Kanun ödemeden kaçınma ve tevdi imkânı tanımaktadır; bu yola gidilmeden yükleniciye ödeme yapılmıştır.

3. Kesintilere itirazımız yoktur; talebimiz net tutara ilişkindir (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.188; 5510 sayılı Kanun m.90; 6183 sayılı Kanun m.22/A)

İdarenizin hakedişten yaptığı sözleşmesel kesintiler ile kamu alacakları için ayrılan tutarlar saklıdır. Talebimiz bu kesintilerden sonra yükleniciye ödenen [tutar] TL’lik net tutara ilişkindir.

SONUÇ VE İSTEM : [Tutar] TL’nin bankamızın [IBAN] numaralı hesabına ödenmesine, aksi hâlde bu tutarın sonraki hakedişlerden öncelikle bankamıza aktarılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

EKLER : Temlikname, temlik bildirimi ve kayıt bilgisi, ödeme belgesi, vekâletname.

[Tarih]
Talep eden vekili
Av. [Ad Soyad]

İdare Temlik Bildirimini Aldığında

İdarenin yapacakları

Adım	İşlem	Dayanak
1	Bildirimi tarih ve sayıyla kayda almak; ödeme birimine aynı gün iletmek	TBK m.186
2	Sözleşmede ve ihale dokümanında temlik yasağı veya izin şartı bulunup bulunmadığını kontrol etmek	TBK m.183; 4735 m.4
3	Temliknamenin yalnızca alacağı mı, yoksa sözleşmeyi mi devrettiğini incelemek; sözleşme devri niteliğindeyse ihale yetkilisinin izni olmadan işlem yapmamak	4735 m.16
4	Her ödemede işçi ücretleri, SGK ve vergi borçları için ayrılacak tutarı belirlemek ve kalanı temlik alana ödemek	4857 m.36; 5510 m.90; 6183 m.22/A
5	Alacağın kime ait olduğu çekişmeli hâle gelirse ödemeyi durdurup tevdi yolunu değerlendirmek	TBK m.187
6	Yaptığı kesintileri ve dayanaklarını temlik alana ve yükleniciye yazılı bildirmek	TBK m.188

Bu adımlar idareyi iki yönlü riskten korur: bildirimden sonra yükleniciye ödeme yapıp temlik alana ikinci kez ödeme yükümlülüğü altına girmek ve öncelikli kamu alacaklarını ayırmadan ödeme yaparak SGK veya vergi dairesine karşı sorumlu duruma düşmek.

Temlik, Haciz ve Fesih Kesişirse

Temlik edilmiş hakedişe yüklenicinin başka bir alacaklısı haciz koydurursa veya sözleşme feshedilirse sıralama önem kazanır. Hakedişe haciz ihbarnamesi, işçi ücretlerinin önceliği ve temlik ile haczin çakışması ayrıntılı olarak hakediş alacağının haczi yazımızda anlatılmıştır. Sözleşme feshedilirse yalnızca fesih tarihine kadar yapılan işlerin hesabı tasfiye edilir ve temlik alan bu tasfiye sonucunda doğan net alacakla sınırlı kalır; fesih ve tasfiye için sözleşmenin feshi ve tasfiye yazımıza bakabilirsiniz.

Temlik Alanın Başvuru Yolu

Temlik alan, idareye karşı alacağını önce yazılı başvuruyla ister. İdare ödemeyi reddeder veya bildirimden sonra yükleniciye ödeme yapmışsa, Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde Borçlar Kanunu uygulandığından (4735 m.36) talep genel hükümlere göre alacak davası olarak ileri sürülür. Davada temlik alanın ispat etmesi gerekenler; yazılı temlikname, idareye bildirimin tarihi, hakedişin düzenlendiği ve ödendiği tarihler ile ödenen net tutardır. İdare ise devri öğrendiği sırada yükleniciye karşı sahip olduğu bütün savunmaları ileri sürebilir (TBK m.188).

Taraflar İçin Kontrol Listesi

Temlik öncesi ve sonrası

Taraf	Kontrol	Dayanak
Yüklenici	Sözleşmede temlik yasağı veya izin şartı var mı?	TBK m.183
Yüklenici	Temlikname yalnızca alacağı devrediyor mu, sözleşme devri izlenimi veriyor mu?	4735 m.16
Banka	Yüklenicinin SGK ve vergi borcu ile işçi ücret durumu incelendi mi?	5510 m.90; 6183 m.22/A; 4857 m.36
Banka	Temlik idareye yazılı bildirildi ve kayda alındı mı?	TBK m.186
Banka	Hakediş raporları ve kesinti bilgileri düzenli alınıyor mu?	TBK m.190
İdare	Temlik bildirimi kayda alındı ve ödeme birimine iletildi mi?	TBK m.186
İdare	Alacak çekişmeliyse ödemeden kaçınma ve tevdi yolu değerlendirildi mi?	TBK m.187
İdare	Kamu alacakları ve işçi ücretleri için ayrılan kısım taraflara bildirildi mi?	4857 m.36; 5510 m.90; 6183 m.22/A

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Kredi veya tedarik ilişkisinde hakediş temliknamesini sözleşme devri riskine karşı kuruyor, idareye bildirimini ve kayıt sürecini yürütüyor, öncelikli alacaklar nedeniyle eksik ödeme veya bildirimden sonra yükleniciye yapılan ödeme hâlinde temlik alan adına talep ve davayı hazırlıyoruz. İdareler için temlik, haciz ve işçi ücreti başvurularının sırasını belirleyen işlemleri değerlendiriyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Hakediş alacağı temlik edilebilir mi?

Evet. Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızası olmadan alacağını devredebilir (TBK m.183).

Temlik için idarenin izni gerekir mi?

Kanun gereği hayır; ancak sözleşmede veya ihale dokümanında temlik yasağı ya da izin şartı varsa ona uyulmalıdır (TBK m.183).

Temlik hangi şekilde yapılır?

Yazılı yapılmalıdır; yazılı şekil geçerlilik şartıdır (TBK m.184). Kanun noter onayını aramaz, ancak idarenin ödeme için istediği belgeler önceden sorulmalıdır.

Temlik ile sözleşmenin devri farkı nedir?

Temlik yalnızca alacağı devreder, yüklenici değişmez. Sözleşmenin devri yükleniciyi değiştirir ve ihale yetkilisinin yazılı iznine, ilk ihale şartlarına ve üç yıl kuralına bağlıdır (4735 m.16).

Temlik idareye bildirilmezse ne olur?

İdare yükleniciye iyiniyetle ödeme yaparsa borcundan kurtulur; temlik alan yükleniciye başvurmak zorunda kalır (TBK m.186).

Bildirimden sonra idare yükleniciye öderse?

Bu ödeme idareyi temlik alana karşı borçtan kurtarmaz; temlik alan ödemenin kendisine yapılmasını isteyebilir (TBK m.186).

İdare temlik alana karşı hangi savunmaları ileri sürebilir?

Devri öğrendiği sırada yükleniciye karşı sahip olduğu bütün savunmaları; koşulları varsa takası (TBK m.188).

Temlik alan hakedişin tamamını alır mı?

Hayır. Sözleşmesel kesintiler ve cezalar ile işçi ücretleri, SGK ve vergi borçları için ayrılan kısım düşüldükten sonra kalan tutarı alır (YİGŞ m.39/4-f; 4857 m.36; 5510 m.90; 6183 m.22/A).

İşçi ücretleri temlikten önce mi gelir?

Evet. Hakediş üzerindeki devir ve temlik, işçilerin ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder; idarenin sorumluluğu her hakediş dönemi için üç aylık tutarla sınırlıdır (4857 m.36).

SGK borcu temliki nasıl etkiler?

Hakediş SGK’ya borç bulunmaması kaydıyla ödenir; temlik, işçi ücreti hariç, Kurum alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder (5510 m.90/2).

Vergi borcu temliki nasıl etkiler?

4734 kapsamındaki ödemelerde vadesi geçmiş vergi borcu kesilebilir; temlik, işçi ücreti hariç, bu borcu karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra hüküm ifade eder (6183 m.22/A).

Birden fazla kamu idaresinin alacağı varsa?

Kesinti tutarı kamu idareleri arasında garameten paylaştırılır (6183 m.22/A).

Alacağın kime ait olduğu tartışmalıysa idare ne yapar?

Ödemeden kaçınıp hâkimin belirleyeceği yere tevdi ederek borçtan kurtulabilir; çekişmeyi bildiği hâlde ödeme yaparsa sonuçlarından sorumlu olur (TBK m.187).

Hakediş beklenenden az çıkarsa temlik alan ne yapabilir?

Bedel karşılığı devirde devreden alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücünü garanti eder; temlik alan karşı edimin faiziyle iadesini, giderlerini ve zararını isteyebilir (TBK m.191, 193).

Temlik edilen hakedişe haciz konulabilir mi?

Temlik ve haciz yarışında sıra ve işçi ücretlerinin önceliği ayrı kurallara tabidir; ayrıntı için hakediş haczi yazımıza bakınız (4857 m.36).

Gelecekteki hakedişler temlik edilebilir mi?

Temlikname belirli sözleşme ve dönemlere ilişkin hakedişleri açıkça göstermelidir; geçici hakedişler kesin ödeme niteliğinde olmadığından tutar iş ilerledikçe kesinleşir (TBK m.183; YİGŞ m.39/1-c).

Sözleşme feshedilirse temlik ne olur?

Temlik alan, fesih tarihine kadar yapılan işlerin tasfiyesi sonucunda doğan net alacakla sınırlı kalır; idarenin tasfiyeden doğan alacakları savunma olarak ileri sürülebilir (TBK m.188).

Alt yükleniciye doğrudan ödeme yapılabilir mi?

Yapım işlerinde ihale dokümanında düzenlenmişse evet; yüklenici idareye karşı alt yüklenicinin işinden sorumlu kalır (YİGŞ m.20/3, 20/8).

Temlikname nasıl yazılmalı?

Tarafların yetkisi, ihale ve sözleşme bilgisi, devredilen hakedişler veya azami tutar, işi yapma borcunun yüklenicide kaldığı ve ödeme hesabı açıkça yazılmalıdır (TBK m.184; 4735 m.16).