4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası, teklifi ne kadar uygun olursa olsun isteklinin ihale dışı bırakılmasını gerektiren on durumu sayar: iflas, tasfiye ve konkordato, kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu, kesinleşmiş vergi borcu, mesleki faaliyetten hüküm giyme, iş ve meslek ahlakına aykırılık, meslekten men, yanıltıcı bilgi veya sahte belge, katılma yasağına aykırılık ve yasak fiil. Prim ve vergi borcunda dikkate alınan sınır 16 Ekim 2026 tarihli Tebliğ değişikliğiyle 5.000 TL’den 50.000 TL’ye çıkarılmıştır; yeni sınır 15 Kasım 2026 ve sonrasında ilan edilen ihalelerde uygulanır. Borç sorgusu ise Şubat 2026 tarihli Kurul kararıyla yeniden düzenlenmiş, borcu görünen istekliye belge sunması için en az iki iş günü verilmesi esası getirilmiştir. Bu yazı her bendi, sonuçlarını ve itiraz yolunu madde numaralarıyla anlatır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.10, 11, 17, 44, 54, 55, 56, 57 ve 58; Kamu İhale Genel Tebliği m.17.1 ila 17.6 ve 17.8; 16/10/2026 tarihli ve 33402 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ; Kamu İhale Kurulunun 27/2/2026 tarihli ve 2026/DK.D-69 ile 2026/DK.D-70 sayılı düzenleyici kararları; Danıştay 13. Dairesinin 19/1/2026 tarihli ve E.2025/2354 sayılı yürütmenin durdurulması kararı; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.20/A.
Yazı 19 Ekim 2026 tarihli mevzuat ve Kurul kararları esas alınarak yeniden hazırlanmıştır. İhale dışı bırakma ile değerlendirme dışı bırakma arasındaki fark için ihale dışı ve değerlendirme dışı bırakılma, yeterlik kriterleri için ihaleye katılımda yeterlik kuralları yazılarımıza bakabilirsiniz.
Madde 10/4 Neyi Düzenler?
4734 sayılı Kanun isteklinin elenmesini üç ayrı kurumla düzenler ve bunlar sık karıştırılır. Yeterlik kriterleri isteklinin işi yapma kapasitesini ölçer; katılma yasağı belirli kişileri baştan ihale dışında tutar; ihale dışı bırakma ise katılabilen bir isteklinin durumundan kaynaklanan sebeplerle elenmesidir. Bu yazının konusu üçüncüsüdür.
Üç kurum, üç ayrı soru
| Kurum | Sorduğu soru | Dayanak |
|---|---|---|
| Yeterlik | İstekli işi yapacak ekonomik, mali, mesleki ve teknik güce sahip mi? | 4734 m.10/1-3 |
| İhale dışı bırakma | İsteklinin hukuki ve mali durumu veya geçmişi elenmesini gerektiriyor mu? | 4734 m.10/4 |
| Katılma yasağı | Kanun bu kişinin ihaleye girmesini baştan yasaklamış mı? | 4734 m.11 |
Fark savunmanın eksenini belirler. Yeterlikte tartışma belgenin kriteri karşılayıp karşılamadığı üzerinden yürür; ihale dışı bırakmada ise tartışma, ileri sürülen durumun ihale tarihi itibarıyla gerçekten var olup olmadığı üzerinden yürür. Katılma yasakları için ihaleye katılamayacak olanlar yazımıza bakabilirsiniz.
On Bent ve Belgeleri
Dördüncü fıkra kapalı bir liste kurar; idare bu listede yer almayan bir durumu ihale dışı bırakma sebebi yapamaz. Tebliğ, her bende ilişkin belgenin kimden alınacağını da gösterir.
4734 m.10/4: durumlar ve belgeler
| Bent | Durum | Belge veya tespit |
|---|---|---|
| a | İflas eden, tasfiye hâlinde olan, işleri mahkemece yürütülen, konkordato ilan eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesinde benzer durumda olan | Tacirler için ticaret sicili, esnaf için esnaf ve sanatkâr sicili, serbest meslek için oda (KİGT 17.2.1) |
| b | İflası ilan edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya benzer durumda olan | Aynı merciler (KİGT 17.2.1) |
| c | Kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan | Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Merkezi; Türkiye geneli (KİGT 17.3.3) |
| d | Kesinleşmiş vergi borcu olan | Herhangi bir vergi dairesi veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesi (KİGT 17.4.3) |
| e | İhale tarihinden önceki beş yıl içinde mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen | Adli sicil belgesi veya gerekçeli karar (KİGT 17.5) |
| f | Beş yıl içinde ihaleyi yapan idareye yaptığı işlerde iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyeti bu idarece ispat edilen | İdarenin ispatı (KİGT 17.8) |
| g | İhale tarihi itibarıyla kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan | Kayıtlı olunan oda (KİGT 17.2.1) |
| h | Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ya da sahte belge verdiği tespit edilen | İdarenin tespiti |
| i | 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı hâlde katılan | İhale Kontrol Sistemi ve idarenin tespiti |
| j | 17 nci maddedeki yasak fiil veya davranışlarda bulunduğu tespit edilen | İdarenin tespiti |
Liste sınırlı sayıdadır ve her bent kendi koşullarıyla uygulanır. Özellikle (c) ve (d) bentlerinde borcun varlığı, kesinleşmesi ve tutarı ayrı ayrı aranır; (e) ve (f) bentlerinde ise beş yıllık süre ve fiilin niteliği belirleyicidir. Bu nedenle ihale dışı bırakma kararının hangi bende dayandığı ve o bendin hangi unsurunun gerçekleştiği kararda açıkça gösterilmelidir.
(c) Bendi: Kesinleşmiş Sosyal Güvenlik Prim Borcu
Kanun “kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu” der ama tutarını göstermez; kapsam ve tutarı Sosyal Güvenlik Kurumunun uygun görüşünü alarak belirleme yetkisini Kamu İhale Kurumuna verir (4734 m.10/5). Tebliğ, Türkiye genelindeki borç asıl ve fer’ileri toplamını esas alır ve isteklinin işveren türüne göre hangi borçların hesaba katılacağını ayrıntılı biçimde sayar: işverenin kendi, devraldığı veya kendisine katılan işyerlerinin muaccel prim borçları, fark işçilik ve asgari işçilik incelemeleri sonucu idari aşamada kesinleşen tutarlar, alt işverenden doğan borçlar ve ortağı olduğu şirketin borçlarından şirketin nevine göre sorumlu olduğu tutarlar (KİGT 17.3.1).
Bazı borçlar ise kesinleşmiş prim borcu sayılmaz (KİGT 17.3.2):
- Tecil, taksitlendirme veya yapılandırma ile ödeme planına bağlanmış ve taksit ile cari ay ödemeleri yapılmış borçlar,
- Her borç kalemi için Tebliğde öngörülen tutar sınırını aşmayan borçlar,
- Tasarrufa teşvik kesintisi, konut edindirme yardımı ve idari para cezası borçları,
- Sosyal Güvenlik Kurumuna takip ve tahsil görevi verilen özel işlem vergisi, eğitime katkı payı ve damga vergisi ile bunların gecikme zamları.
Borcun ne zaman kesinleşmiş sayılacağı da Tebliğde gösterilmiştir: tahakkuk eden prim süresinde ödenmemişse borç kesinleşmiştir; prim borcuna veya 6183 sayılı Kanuna göre cebren tahsil işlemlerine karşı dava açılmışsa, takip ve tahsili durduran geçici veya nihai bir karar bulunmadıkça borç kesinleşmiş sayılır; vadesi geçmiş ancak tecil edilmiş borç ise vadesindeki ödemeler aksatılmadıkça kesinleşmiş sayılmaz (KİGT 17.3.2). Uygulamada en sık yapılan hata, yalnızca dava açılmış olmasını yeterli görmektir; dava ile birlikte tahsili durduran bir karar alınmamışsa borç kesinleşmiş kabul edilir.
(d) Bendi: Kesinleşmiş Vergi Borcu
Vergi borcunun kapsamı da Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşüyle Kurum tarafından belirlenir (4734 m.10/5). Tebliğe göre yıllık gelir, yıllık kurumlar, katma değer, özel tüketim, özel iletişim, motorlu taşıtlar, şans oyunları, damga, banka ve sigorta muameleleri vergileri, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin tevkifatlar ve geçici vergiler ile bu alacaklara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme zammı ve faizleri toplamı, Tebliğdeki sınırı aşan borçlar vergi borcu olarak kabul edilir (KİGT 17.4.1). Liste kapalıdır; burada sayılmayan bir alacak türü bu bent yönünden hesaba katılmaz. Buna karşılık motorlu taşıtlar vergisi ve damga vergisi gibi kalemlerin listede bulunması, ana faaliyet vergilerini düzenli ödeyen bir işletmeyi de unutulmuş küçük bir borç nedeniyle riske sokabilir.
Vergi borcu ne zaman kesinleşmiş sayılır? (KİGT 17.4.2)
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Beyana dayalı veya maktu vergide vade geçmiş, ödeme yapılmamış | Kesinleşmiş borç |
| Cebren tahsil işlemlerine dava açılmış, tahsili durduran karar yok | Kesinleşmiş borç |
| Resen, ikmalen veya idarece tarhiyata dava açılmış, dava üzerine tahsil edilebilir hâle gelip süresinde ödenmemiş alacak yok | Kesinleşmiş borç değil |
| Bu tarhiyatlara karşı dava açma süresi henüz geçmemiş | Kesinleşmiş borç değil |
| Taksitlendirilmiş veya tecil edilmiş borç, vadesindeki ödemeler aksatılmamış | Kesinleşmiş borç değil |
Vergi borcu olmadığına ilişkin belge herhangi bir vergi dairesinden veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesinden alınabilir; belgenin son başvuru veya ihale tarihi itibarıyla durumu göstermesi gerekir (KİGT 17.4.3).
Borç Sınırı 5.000 TL’den 50.000 TL’ye Çıktı
Kamu İhale Kurumu, 16/10/2026 tarihli ve 33402 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Tebliğle, Genel Tebliğin sosyal güvenlik prim borcuna ilişkin 17.3.2 ve vergi borcuna ilişkin 17.4.1 maddelerindeki 5.000 TL tutarlarını 50.000 TL olarak değiştirmiştir. Değişiklik yayımından otuz gün sonra, 15/11/2026 tarihinde yürürlüğe girer. Tebliğe eklenen geçici 24 üncü madde, yürürlük tarihinden önce ilanı veya duyurusu yapılmış ihalelerin, ilan veya duyuru tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre sonuçlandırılacağını öngörür.
Hangi ihalede hangi sınır uygulanır?
| İhalenin ilan veya duyuru tarihi | Prim borcu sınırı | Vergi borcu sınırı |
|---|---|---|
| 14/11/2026 ve öncesi | 5.000 TL | 5.000 TL |
| 15/11/2026 ve sonrası | 50.000 TL | 50.000 TL |
Belirleyici olan ihalenin yapıldığı gün değil, ilan veya duyuru tarihidir. Kasım 2026’dan önce ilan edilip Aralık 2026’da yapılan bir ihalede eski sınır uygulanmaya devam eder. Sınırın borcun kendisini ortadan kaldırmadığı da unutulmamalıdır; sınırın altında kalan borç yalnızca ihale dışı bırakma sebebi sayılmaz.
İhale dışı bırakma kararını birlikte inceleyelim
Dosyanızın ilgili kanun, yönetmelik ve süreler yönünden incelenmesi ve başvuru yollarının zamanında kullanılması için hemen arayın.
Borç Sorgusu: EKAP, Danıştay Kararı ve 2026 Kurul Kararı
Borç kontrolü uzun süre sözleşme öncesinde sunulan belgeler üzerinden yapılıyordu. 1 Ağustos 2025’te yürürlüğe giren Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği ile, bu tarihten sonra ilan edilen ihalelerde prim ve vergi borcu sorgusu tekliflerin açıldığı aşamada EKAP entegrasyonu üzerinden yapılmaya başlandı. Kurul, sosyal güvenlik prim borcu için 27/8/2025 tarihli ve 2025/DK.D-293 sayılı, vergi borcu için 1/10/2025 tarihli ve 2025/DK.D-361 sayılı düzenleyici kararları aldı. Bu düzende sorguda borcu görünen ve belirli bir süre içinde alınmış belgeyi teklifiyle yüklemeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakıldı ve geçici teminatları gelir kaydedildi.
Danıştay 13. Dairesi, 19/1/2026 tarihli ve E.2025/2354 sayılı kararıyla 2025/DK.D-293 sayılı Kurul kararının yürütmesini oybirliğiyle durdurdu. Kararda mevzuatın ihale tarihi itibarıyla borcun bulunmadığına ilişkin belgeyi esas aldığı, EKAP üzerinden yapılan sorgulamanın her zaman sağlıklı sonuç vermeyebileceği ve Kurul kararının Kanunda dayanağı bulunmayan bir ayrım getirdiği belirtildi. İhale tarihi itibarıyla borcu bulunmadığı hâlde belirli bir süre içinde alınmış belgeyi yükleyemeyen isteklinin ihale dışı bırakılması, Kanunda bulunmayan ek bir şart olarak değerlendirildi.
Kurul bunun üzerine 27/2/2026 tarihli ve 2026/DK.D-69 sayılı kararla önceki düzenleyici kararları kaldırdı ve aynı tarihli 2026/DK.D-70 sayılı kararla sorgulama usulünü yeniden belirledi.
2026/DK.D-70 sayılı Kurul kararıyla getirilen usul
| Aşama | Kural |
|---|---|
| Sorgulama | Tekliflerin açılmasında ihale komisyonu EKAP üzerinden prim ve vergi borcunu sorgular |
| Borç görünmesi | İstekli doğrudan değerlendirme dışı bırakılmaz, teminatı gelir kaydedilmez; EKAP üzerinden bildirim yapılır |
| Süre | İki iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir |
| Belge | İhale tarihi itibarıyla borç bulunmadığını gösteren doğrulanabilir belge |
| Belge sunulursa | Diğer şartları sağlıyorsa teklif geçerli kabul edilir |
| Belge sunulmazsa | Teklif değerlendirme dışı bırakılır, geçici teminat gelir kaydedilir |
| Zaman bakımından kapsam | İlanı 2/3/2026 ve sonrasında yapılan ihaleler; daha önce ilan edilenlerde sözleşme imzalanmamış ve pazarlıkta son yazılı fiyat teklifleri istenmemişse |
Bu düzenin ana fikri, elektronik sorgu sonucunun maddi hukuki durumun kesin kanıtı olmadığıdır. Sorguda borç görünmesi, ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş ve sınırı aşan bir borcun bulunduğu anlamına gelmez; tahsilatın sisteme geç yansıması veya yapılandırılmış borcun borç gibi görünmesi bu farkın tipik sebepleridir. Bu nedenle bildirim üzerine sunulacak belgenin ihale tarihindeki durumu göstermesine özellikle dikkat edilmelidir.
(a) ve (b) Bentleri: İflas, Tasfiye ve Konkordato
İlk iki bent, isteklinin taahhüdünü yerine getirme kabiliyetini şüpheye düşüren hâlleri kapsar. Kanun yalnızca iflası değil, tasfiye hâlini, işlerin mahkemece yürütülmesini, konkordato ilanını ve işlerin askıya alınmasını da sayar; yabancı istekliler için kendi ülkesindeki benzer durumlar da kapsamdadır (4734 m.10/4-a, b). Belgeler ticaret sicili, esnaf ve sanatkâr sicili veya meslek odası tarafından düzenlenir ve başka bir kurumdan teyit alınmadan kabul edilir. Yabancı isteklilerin kendi ülkesinden aldıkları paralel nitelikteki belgeler kabul edilir; belge düzenlenemiyorsa bu durumun misyon şefliklerince teyidi gerekir (KİGT 17.2.1 ila 17.2.3). Hileli iflas ise ihale dışı bırakma sebebi değil, 11 inci maddedeki katılma yasağının konusudur.
(e) Bendi: Mesleki Faaliyetten Hüküm Giyme
Beşinci bent, ihale tarihinden önceki beş yıl içinde mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen isteklinin ihale dışı bırakılmasını öngörür. Tebliğ bendi daraltarak açıklar: yalnızca mesleki faaliyetin yürütülmesinden kaynaklanan mahkûmiyet bu bent kapsamındadır ve idare mahkûmiyetin mesleki faaliyetten kaynaklanıp kaynaklanmadığını gözetmek zorundadır (KİGT 17.5.1.3). Beş yıllık sürenin başlangıcı hükmün kesinleştiği tarihtir (KİGT 17.5.2.1).
Tüzel kişi isteklilerde adli sicil belgesini kimin sunacağı şirket türüne göre değişir: anonim şirkette yönetim kurulu üyeleri, limited şirkette şirket müdürü, müdür yoksa bütün ortaklar, kolektif şirkette bütün ortaklar, komandit şirkette komandite ortaklar ile temsil yetkisi verilmiş komanditer ortaklar, kooperatifte yönetim kurulu üyeleri. Yönetim kurulu üyesi veya müdür olmasa bile şirketin idaresinde hâkim etkisi bulunan ortaklar da adli sicil kaydını sunmalıdır (KİGT 17.5.3.1.2). İstekli adına temsilci, vekil, vasi veya veli olarak ihaleye katılanlar için de belirli suçlardan hükümlü olmama şartı aranır (KİGT 17.5.4).
(f) ve (g) Bentleri: İş Ahlakı ve Meslekten Men
Altıncı bentte iki sınır vardır: fiil ihaleyi yapan idareye yapılan işler sırasında gerçekleşmiş olmalı ve bu idare tarafından ispat edilmiş olmalıdır; süre ihale tarihinden önceki beş yıldır (4734 m.10/4-f). Başka bir idarede yaşanan olumsuzluk bu bende dayanak yapılamaz. Tebliğ, idareye karşı yüklenilen işin yapımı sırasındaki iş ve meslek ahlakına aykırı davranışların 17 nci maddedeki yasak fiillerin dışında değerlendirileceğini; 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesindeki yasak fiiller ile sözleşmeye aykırı veya idareye zarar veren davranışların bu kapsamda değerlendirilebileceğini açıklar (KİGT 17.8.1, 17.8.2).
Yedinci bentte ölçüt ihale tarihidir: o tarihte oda tarafından verilmiş ve yürürlükte olan bir men kararı ihale dışı bırakma sebebidir; ihale tarihinden sonra verilen men kararı o ihaleyi etkilemez (4734 m.10/4-g). Oda belgesinden isteklinin ihale tarihinde odaya kayıtlı olarak faaliyet yürüttüğü de anlaşılıyorsa, ayrıca kayıt belgesi istenmez (KİGT 17.2.1).
Son Üç Bent: Yanıltıcı Bilgi, Katılma Yasağı ve Yasak Fiil
(h) bendi, maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen isteklileri kapsar. Bentteki iki durum sonuç bakımından ayrılır. Belgenin hiç verilmemesi veya bir bilginin yanıltıcı olması ihale dışı bırakmayı gerektirir. Sahte belge ise aynı zamanda 17 nci maddenin (c) bendindeki yasak fiildir ve 58 inci madde uyarınca bir yıldan iki yıla kadar yasaklama ile ceza sorumluluğunu da gündeme getirir. Sahte belge iddiasının savunması için ihalede yasak fiil ve davranışlar yazımıza bakabilirsiniz.
Son iki bent, yani (i) ve (j) bentleri, 11 inci maddeye göre katılamayacağı hâlde ihaleye katılanlar ile 17 nci maddedeki yasak fiillerde bulunanları kapsar. Bunlar ihale dışı bırakmayı ayrı yaptırım rejimlerine bağlar: 11 inci maddeye aykırı katılımda geçici teminat gelir kaydedilir (4734 m.11/4), her iki durumda da 58 inci madde uyarınca yasaklama kararı verilir.
Taahhüt Sistemi ve Sözleşme Öncesi Belgeler
Kanun bu belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceğini belirleme yetkisini Kuruma verir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulursa veya ihale üzerinde kalan istekli taahhüt ettiği durumu tevsik eden belgeleri sözleşme imzalanmadan önce vermezse, istekli ihale dışı bırakılarak geçici teminatı gelir kaydedilir (4734 m.10 son fıkra). İhale üzerinde kalan istekliden (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerine ilişkin belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenmesi zorunludur ve belgelerin son başvuru veya ihale tarihindeki durumu göstermesi gerekir (KİGT 17.6.1). İstekli veya ortak girişim ortaklarından biri yabancıysa, sözleşmeye davet yazısının tebliğini izleyen günden itibaren yirmi iki gün süre verilir (KİGT 17.6.1.1).
Tebliğ, uygulamada sert sonuç doğuran bir kural da öngörür: (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentleri yönünden taahhüt edilen duruma aykırılık anlaşılırsa, isteklinin teklifinin başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığına, en avantajlı teklif olup olmadığına veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın istekli ihale dışı bırakılır ve geçici teminatı gelir kaydedilir; ancak hakkında yasaklama kararı verilmez (KİGT 17.6.3). Teklifiniz zaten başka bir sebeple elenmiş olsa bile, ihale tarihinde kesinleşmiş ve sınırı aşan bir borcunuz olduğu ortaya çıkarsa teminatınız gelir kaydedilebilir.
Belgeleri Kim, Hangi Kapsamda Sunar?
Sözleşme öncesinde sunulacak belgelerin kapsamı isteklinin türüne göre değişir. Eksik kapsamlı bir belge, borcun bulunmadığını göstermeye yetmeyebilir; fazla kapsamlı belge istenmesi ise Tebliğe aykırıdır.
İstekli türüne göre belge kapsamı
| Belge | Kapsam | Dayanak |
|---|---|---|
| Prim borcu belgesi, gerçek kişi | 5510 m.4/1-a ve b kapsamında borç olmadığına dair belge | KİGT 17.3.4 |
| Prim borcu belgesi, tüzel kişi | 5510 m.4/1-a ve c kapsamında belge; ortağı olan gerçek kişilerden ayrıca (b) kapsamında belge istenmez | KİGT 17.3.4 |
| Prim borcu belgesinin düzenlenmesi | İşyerinin kayıtlı olduğu il müdürlüğü veya merkezden, Türkiye genelini kapsayacak araştırmayla, ihale tarihindeki durumu gösterecek şekilde | KİGT 17.3.3 |
| Vergi borcu belgesi | 17.4.1’deki alacak türleri dikkate alınarak, ihale tarihindeki durumu gösterecek şekilde | KİGT 17.4.3 |
| Yabancı istekli belgeleri | Kendi ülkesinden alınan paralel nitelikte belgeler; düzenlenemiyorsa misyon şefliği teyidi; sözleşme için yirmi iki gün süre | KİGT 17.2.2, 17.2.3, 17.6.1.1 |
İsteklilerin bu belgeleri ilgili kurumlardan ihale tarihindeki durumlarını gösterecek şekilde istemeleri, kurumların da belgeyi buna göre düzenlemesi gerekir (KİGT 17.6.2.1). Bugünün tarihli bir borç sorgusu, ihale tarihindeki durumu göstermediği sürece itirazda tek başına yeterli olmayabilir.
Hangi Durum Hangi Sonucu Doğurur?
İhale dışı bırakma, teminatın gelir kaydı ve yasaklama ayrı işlemlerdir ve her bent bunları farklı biçimde bir araya getirir.
Durumlara göre sonuçlar
| Durum | Geçici teminat | Yasaklama | Dayanak |
|---|---|---|---|
| (a)-(e) veya (g) bendine aykırı taahhüt ortaya çıktı | Gelir kaydedilir | Verilmez | 4734 m.10 son fıkra; KİGT 17.6.3 |
| İhale üzerinde kalan istekli belgeleri sözleşme süresinde hiç sunmadı | Gelir kaydedilir | Sözleşme yapmama nedeniyle altı aydan bir yıla kadar | 4734 m.44, 58/1; KİGT 17.6.4 |
| Belgeler süresinde sunuldu, borç bulunduğu anlaşıldı | Gelir kaydedilir | Verilmez | KİGT 17.6.4 |
| (f) bendi: iş ve meslek ahlakına aykırılık | Kanunda ayrıca öngörülmemiş | Verilmez; etki o idarenin ihaleleriyle sınırlı | 4734 m.10/4-f |
| Sahte belge | Duruma göre | Bir yıldan iki yıla kadar | 4734 m.10/4-h, 17/c, 58 |
| 11 inci maddeye aykırı katılım | Gelir kaydedilir | Bir yıldan iki yıla kadar | 4734 m.11/4, 17/e, 58 |
| Sorguda borç göründü, iki iş günü içinde belge sunuldu | İade kuralına tabi | Verilmez; teklif geçerli | 2026/DK.D-70 |
İkinci ve üçüncü satır arasındaki fark çoğu zaman gözden kaçar. Tebliğe göre ihale üzerinde kalan istekli belgeleri hiç sunmazsa “usulüne göre sözleşme yapmayan” sayılır ve yasaklanır; belgeleri süresinde sunar ama belgelerden borcu olduğu anlaşılırsa yalnızca ihale dışı bırakılır ve teminatı gelir kaydedilir (KİGT 17.6.4). Bu nedenle borcunuz olduğunu bilseniz bile belgeleri süresinde sunmak, sözleşme yapmama nedeniyle yasaklanma riskini önler. Sözleşmeye gelmemenin sonuçları için sözleşmeye gelmeme ve teminat, gelir kaydına itiraz için teminatın gelir kaydı yazılarımıza bakabilirsiniz.
İtiraz Yolu ve Savunmada Sorulacak Sorular
İhale dışı bırakma işlemine karşı önce ihaleyi yapan idareye şikâyet, ardından Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet yoluna gidilir; Kurumun nihai kararları mahkemelerde dava konusu edilebilir (4734 m.54 ila 57). Başvuruda ileri sürülecek iddialar bentlere göre değişir.
Bentlere göre savunma soruları
| Bent | Soru |
|---|---|
| (c), (d) | Borç ihale tarihi itibarıyla var mıydı, kesinleşmiş miydi, ilan tarihine göre uygulanacak sınırı aşıyor muydu? |
| (c), (d) | Borç yapılandırılmış veya tecil edilmiş miydi; taksitler ödenmiş miydi; dava ile birlikte tahsili durduran karar var mıydı? |
| (c), (d) | EKAP bildirimi yapıldı mı, en az iki iş günü süre verildi mi, sunulan belge ihale tarihindeki durumu gösteriyor mu? |
| (e) | Mahkûmiyet mesleki faaliyetin yürütülmesinden mi kaynaklanıyor; beş yıl hükmün kesinleştiği tarihten itibaren mi hesaplandı? |
| (f) | Fiil ihaleyi yapan idareye yapılan bir işte mi gerçekleşti, idare bunu somut olarak ispat etti mi? |
| (g) | Men kararı ihale tarihinde yürürlükte miydi? |
| (h) | Eksik veya yanıltıcı denilen bilgi gerçekten değerlendirmeyi etkileyen bir bilgi mi; belge sahte mi, yoksa yalnızca teyit edilemedi mi? |
Başvuru dilekçesinin yapısı için itirazen şikâyet başvuru dilekçesi örneğimize, süreç için şikâyet ve itirazen şikâyet, Kurum kararına karşı dava için KİK kararına karşı dava yazılarımıza bakabilirsiniz.
Teklif Öncesi Kontrol Listesi
- İhalenin ilan tarihini not edin; prim ve vergi borcunda 5.000 TL veya 50.000 TL sınırından hangisinin uygulanacağı buna bağlıdır.
- Vergi borcunu yalnızca kurumlar veya gelir vergisiyle sınırlı tutmayın; motorlu taşıtlar ve damga vergisi dahil Tebliğdeki bütün kalemleri sorgulayın.
- Prim borcunu Türkiye genelindeki bütün işyeri sicilleri için sorgulayın; alt işveren ve ortaklıktan doğan sorumlulukları da hesaba katın.
- Yapılandırılmış borçlarda taksitlerin ve cari ay ödemelerinin ihale tarihinden önce yapıldığını belgeleyin.
- Borca karşı dava açtıysanız tahsili durduran bir karar bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- EKAP bildirimlerini ihale günü ve izleyen iş günlerinde günlük takip edin; ihale tarihindeki durumu gösteren doğrulanabilir belgeyi hazır tutun.
- Yönetim kurulu üyelerinin, müdürlerin ve hâkim ortakların adli sicil durumunu mesleki faaliyet yönünden kontrol edin.
- İhale üzerinizde kalırsa belgeleri sözleşme süresinde mutlaka sunun; belge vermemek yasaklamaya götürür.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
İhale dışı bırakma kararını aldığınız anda gerekçeyi bentlere göre ayrıştırıyor, borç iddialarında SGK ve vergi dairesi kayıtlarını ihale tarihi itibarıyla yeniden inceletiyor, yapılandırma, tecil ve dava durumunu belgeliyoruz. On günlük süre içinde şikâyeti, ardından itirazen şikâyeti hazırlıyor; teminatın gelir kaydına da ayrıca itiraz ediyoruz. Kurum kararına karşı otuz günlük süre içinde yürütmenin durdurulması istemli dava açıyoruz. Belgelerinizi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Kamu İhale Hukuku Rehberi
- İhale Dışı ve Değerlendirme Dışı Bırakılma
- İhaleye Katılamayacak Olanlar (4734 m.11)
- İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları
- İhaleden Yasaklama Süreci
- İhaleden Yasaklama Kararına İtiraz: Avukatlık Hizmeti
Sıkça Sorulan Sorular
İhale dışı bırakılma sebepleri nelerdir?
4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre iflas, tasfiye ve konkordato gibi durumlar, kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu, kesinleşmiş vergi borcu, beş yıl içinde mesleki faaliyetten hüküm giyme, ihaleyi yapan idareye karşı iş ve meslek ahlakına aykırılık, meslekten men, bilgi ve belge vermeme veya yanıltıcı bilgi ya da sahte belge, 11 inci maddeye aykırı katılım ve 17 nci maddedeki yasak fiiller ihale dışı bırakma sebebidir.
Kamu ihalelerinde SGK ve vergi borcu sınırı ne kadar?
16/10/2026 tarihli Tebliğ değişikliğiyle sınır 5.000 TL’den 50.000 TL’ye çıkarılmıştır. Yeni sınır 15/11/2026 ve sonrasında ilanı veya duyurusu yapılan ihalelerde uygulanır; daha önce ilan edilen ihalelerde 5.000 TL sınırı geçerlidir.
Yapılandırılmış borç ihale dışı bırakma sebebi mi?
Ödeme planına bağlanmış ve taksit ile cari ay ödemeleri yapılmış prim borçları kesinleşmiş prim borcu sayılmaz (KİGT 17.3.2). Taksitlendirilmiş veya tecil edilmiş vergi borçları da vadesindeki ödemeler aksatılmadıkça kesinleşmiş sayılmaz (KİGT 17.4.2).
Borca dava açtım; yine de ihale dışı kalır mıyım?
Prim borcuna veya cebren tahsil işlemlerine karşı açılan davada tahsili durduran geçici veya nihai bir karar yoksa borç kesinleşmiş sayılır. Resen veya ikmalen yapılan vergi tarhiyatına karşı dava açılmışsa ise, dava üzerine tahsil edilebilir hâle gelip süresinde ödenmemiş alacak bulunmadıkça kesinleşmiş vergi borcu yoktur (KİGT 17.3.2, 17.4.2).
EKAP sorgusunda borcum göründü; teminatım hemen gelir kaydedilir mi?
Kurulun 27/2/2026 tarihli ve 2026/DK.D-70 sayılı kararına göre hayır. Borcu görünen istekliye EKAP üzerinden bildirim yapılır ve en az iki iş günü süre verilir. Bu sürede ihale tarihi itibarıyla borç olmadığını gösteren doğrulanabilir belge sunulursa teklif geçerli kabul edilir; sunulmazsa teklif değerlendirme dışı bırakılır ve teminat gelir kaydedilir.
Teklifim başka sebeple elendi; borcum çıkarsa teminatım yine yanar mı?
Evet, olabilir. Tebliğe göre (a)-(e) ve (g) bentleri yönünden taahhüde aykırılık anlaşılırsa, teklifin başka sebeple değerlendirme dışı bırakılmış olmasına veya ihalenin iptaline bakılmaksızın geçici teminat gelir kaydedilir; ancak yasaklama verilmez (KİGT 17.6.3).
Hangi mahkûmiyetler (e) bendi kapsamındadır?
Yalnızca mesleki faaliyetin yürütülmesinden kaynaklanan mahkûmiyetler. Beş yıllık süre hükmün kesinleştiği tarihten başlar (KİGT 17.5.1.3, 17.5.2.1).
Başka bir idaredeki kötü performans nedeniyle ihale dışı bırakılabilir miyim?
(f) bendi yönünden hayır. Bent, ihaleyi yapan idareye yapılan işlerde iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyetin bu idare tarafından ispat edilmesini arar (4734 m.10/4-f). Başka bir idaredeki olay, ancak orada bir yasaklama kararı verilmişse 11 inci madde yönünden etki doğurur.
İhale üzerimde kaldı ama borcum var; belge vermesem ne olur?
Belgeleri sözleşme süresinde hiç sunmazsanız usulüne göre sözleşme yapmamış sayılırsınız; teminatınız gelir kaydedilir ve altı aydan bir yıla kadar yasaklama verilir. Belgeleri sunar ve borç anlaşılırsa yalnızca ihale dışı bırakılır, teminatınız gelir kaydedilir, yasaklama verilmez (KİGT 17.6.4).
İhale dışı bırakma kararına nasıl itiraz edilir?
Önce on gün, pazarlık ihalelerinde beş gün içinde idareye şikâyet, ardından on gün içinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet yapılır (4734 m.55, 56). Kurum kararına karşı otuz gün içinde idari yargıda dava açılabilir (İYUK m.20/A).
İhale dışı bırakma kararını birlikte inceleyelim
Dosyanızın ilgili kanun, yönetmelik ve süreler yönünden incelenmesi ve başvuru yollarının zamanında kullanılması için hemen arayın.
Süreleri kaçırmayın
Kamu ihale ve sözleşme uyuşmazlıklarında şikâyet, itirazen şikâyet ve dava süreleri kısa olabilir; bildirim veya tebliğ tarihini not edin. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Kamu İhale Hukuku Rehberi · İhaleden Yasaklama Süreci · Yasaklama ve İptal Davası · Dilekçe Örnekleri · İletişim


