İhalede Teklif Hazırlama ve Teklif Geçerlilik Süresi: Teklif Mektubu, e-Teklif, Geçici Teminat ve Uzatma (4734 m.30-37, 2026)
27 Aralık 2025

İhalede Teklif Hazırlama ve Teklif Geçerlilik Süresi: Teklif Mektubu, e-Teklif, Geçici Teminat ve Uzatma (4734 m.30-37, 2026)

Kamu ihalesinde teklif, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 30. maddesindeki şekil şartlarına ve ilgili uygulama yönetmeliğindeki e-formlara uygun hazırlanmazsa fiyatı ne olursa olsun değerlendirme dışı kalır. Teklif mektubunda dokümanın okunup kabul edildiği belirtilmeli, bedel rakam ve yazıyla birbirine uygun yazılmalı, kazıntı, silinti ve düzeltme bulunmamalı ve mektup yetkili kişilerce imzalanmalıdır. 1.8.2025’ten bu yana teklifler EKAP üzerinden e-imzalı e-teklif olarak gönderilir. Geçici teminat teklif bedelinin yüzde üçünden az olamaz ve teminat mektubunun süresi teklif geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla olmalıdır. Teklif, geçerlilik süresi boyunca geri alınamaz ve değiştirilemez. İdare bu süreyi uzatmak isteyebilir; ancak uzatma isteklinin kabulüne bağlıdır, teklif koşulları değiştirilemez ve uzatma en fazla dokümandaki süre kadar olabilir.

Bu yazının dayanakları. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.17, 29, 30, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 41, 42, 43, 44, 55, 56 ve 58; Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği m.54, 55, 56, 57 ve 59 (RG 18.5.2024/32550 ile yapılan ve 1.8.2025’te yürürlüğe giren değişiklikler dâhil); Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği (RG 18.5.2024/32550, yürürlük 1.8.2025) m.4, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13 ve geçici m.2. Mal ve hizmet alımı ihalelerinde ilgili uygulama yönetmeliklerinin karşılık hükümleri de ayrıca incelenmelidir.

Teklifiniz şekil yüzünden mi elendi, yoksa teklif hazırlığında mısınız?

Elenme kararına karşı şikâyet süresi 10 gün, bazı ihalelerde 5 gündür. Teklif dosyanızı ve tebligatı hemen birlikte inceleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Teklif Hazırlamanın Hukuki Çerçevesi

Kamu ihalesinde teklif, ihaleye katılma iradesinin kanunun öngördüğü biçimde açıklanmasıdır. Biçim burada esasın parçasıdır. İhale komisyonu tekliflerin içeriğini ancak şekil şartlarını geçen teklifler arasında karşılaştırabilir. Eşit muamele ilkesi gereği bir isteklinin şekil eksikliği, ötekiler aleyhine sonradan giderilemez. Bu yüzden 4734 m.36, ilk oturumda teklifi oluşturan belgelerin düzeltilemeyeceğini ve tamamlanamayacağını açıkça yazar.

Temel kurallar Kanunun 30-37. maddelerindedir: teklifin hazırlanması ve sunulması (m.30), geçerlilik süresi (m.32), geçici teminat (m.33-35), tekliflerin alınması ve açılması (m.36) ve değerlendirme (m.37). Ayrıntılar yapım, mal, hizmet ve danışmanlık için ayrı uygulama yönetmeliklerinde düzenlenmiştir. Son yılların en büyük değişikliği elektronik ortama geçiştir. Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği 1.8.2025’te yürürlüğe girmiş ve 2011 tarihli Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğini yürürlükten kaldırmıştır (m.18-19). Aynı tarihten itibaren yapım ihalelerinde teklif mektupları e-formlar esas alınarak hazırlanır (Yapım Yön. m.54/1).

Kanundaki klasik usul ile elektronik usulün karşılaştırması

Konu4734 m.30’daki klasik düzenEKAP düzeni (1.8.2025’ten itibaren)
Teklifin taşıyıcısıKapalı zarf; üzerinde istekli adı, tebligat adresi, işin adı ve idare adresi; yapıştırma yeri imzalı ve mühürlüEKAP üzerinden e-imza ile imzalanmış e-teklif (EKAP Yön. m.3/1-e, 10/1)
Teklif mektubuYazılı ve imzalıTeklif mektubu e-formu; ihaleye katılım belgesi ve ekler (EKAP Yön. m.10/1; Yapım Yön. m.54/1)
Yeterlik belgeleriZarf içinde fiziki belgelerEKAP’ta oluşturulan, entegrasyonla erişilen veya EKAP’a yüklenen bilgi ve belgeler (EKAP Yön. m.10/2)
Geçici teminatTeminat mektubu veya muhasebe birimine yatırılan nakit vb.Yetkili kuruluşlar aracılığıyla yürütülen teminat işlemleri; teminat yetersizse e-teklif gönderilemez (EKAP Yön. m.6/4, 10/6)
Süreİhale saatine kadar sıra numaralı alındı karşılığında verilirİhale tarih ve saatine kadar gönderilir; işlem zamanı atom saatiyle tespit edilir (EKAP Yön. m.4/5, 10/1)
AçılışHazır bulunanlar önünde alınış sırasına göreİhale tarih ve saatinde komisyonca EKAP’ta açılır (EKAP Yön. m.11/1)

EKAP Yönetmeliğinin geçici 2. maddesine göre belli istekliler arasında ihale usulünde ve 4734 m.21/1’in (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulünde e-tekliflere ilişkin hükümler, teknik altyapı tamamlanıp Kurumun internet sayfasında duyurulacak tarihe kadar uygulanmaz. Bu usullerde teklif hazırlamaya başlamadan önce Kurumun güncel duyurusunu kontrol etmek gerekir. EKAP’ın genel işleyişi için elektronik ihale ve e-teklif ve EKAP nedir yazılarımıza bakabilirsiniz.

Teklif Mektubunun Zorunlu Unsurları

4734 m.30/2’ye göre teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Mektupta ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazıyla birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti ve düzeltme bulunmaması ve mektubun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılarak yetkili kişilerce imzalanması zorunludur. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği bu listeye kimlik bilgisini ekler: Türk vatandaşı gerçek kişiler için T.C. kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişiler için vergi kimlik numarası belirtilmelidir (m.54/2-d).

Teklif mektubunun zorunlu unsurları ve eksikliğin sonucu

UnsurDayanakEksikliğin sonucu
Yazılı olma4734 m.30/2; Yapım Yön. m.54/2-aTeklif değerlendirme dışı (Yapım Yön. m.54/5)
Dokümanın tamamen okunup kabul edildiği beyanı4734 m.30/2; Yapım Yön. m.54/2-bTeklif değerlendirme dışı
Bedelin rakam ve yazıyla birbirine uygun ve açık yazılması4734 m.30/2; Yapım Yön. m.54/2-cTeklif değerlendirme dışı; düzeltme yapılamaz
Kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması4734 m.30/2; Yapım Yön. m.54/2-çTeklif değerlendirme dışı
T.C. kimlik veya vergi kimlik numarasıYapım Yön. m.54/2-dTeklif değerlendirme dışı
Ad-soyad veya unvan yazılarak yetkili kişilerce imza4734 m.30/2; Yapım Yön. m.54/2-eTeklif değerlendirme dışı
Ortak girişimde tüm ortakların veya yetkililerinin imzasıYapım Yön. m.54/3; EKAP Yön. m.10/4Teklif değerlendirme dışı
Konsorsiyumda uzmanlık kısımları için bedellerin ayrı ayrı yazılmasıYapım Yön. m.54/4Toplam teklif bedeli bu tutarların toplamıdır

Yönetmelik bu konuda katıdır. Teklif mektubunun şekil ve içerik bakımından bu niteliklere ve e-forma uygun olmaması, teklifin esasını değiştirecek nitelikte eksiklik sayılır. Taşıması zorunlu unsurlardan birini taşımayan mektubun değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliğinin giderilmesi yoluna gidilemez ve teklif değerlendirme dışı bırakılır (Yapım Yön. m.54/5). Yani bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin genel kural teklif mektubuna uygulanmaz. Rakamla “1.250.000” yazıp yazıyla “bir milyon iki yüz bin” yazan istekli için “yazı esas alınır” gibi bir kurtarma kuralı yoktur. Şekil şartlarının ayrıntılı tahlili için teklif mektubunun şekil şartları yazımıza bakınız.

Kanun alternatif teklife yalnızca mal alımlarında ve ihale dokümanında izin verilmişse imkân tanır. Bu durumda alternatif teklifler de aynı şekilde hazırlanır (m.30/2). Alternatif teklif imkânı dışında bir isteklinin kendisi veya başkaları adına doğrudan ya da dolaylı olarak birden fazla teklif vermesi yasak fiildir (m.17/d). Yaptırım yalnızca o teklifin elenmesi değildir; 4734 m.58’e göre bir yıldan iki yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklamayı da gerektirir.

e-Teklif: EKAP Üzerinden Teklif Verme

EKAP Yönetmeliğine göre başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılır. E-teklif; teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır, e-imza ile imzalanır ve ihale tarih ve saatine kadar gönderilir (m.10/1). E-imza, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunundaki güvenli elektronik imzadır (m.3/1-c). İstekli olabilecek sıfatını kazanmak için EKAP hesabına giriş yapılarak dokümanın indirilmesi zorunludur. Ortak girişimlerde ortaklardan birinin indirmesi yeterlidir (m.9/1, 9/3).

İhaleye katılım belgesi üç kaynaktan beslenir: doğrudan EKAP’ta oluşturulan bilgiler, entegrasyonlar aracılığıyla erişilen bilgiler ve bunların dışında kalıp EKAP’a yüklenen belgeler. Entegrasyondan kaynaklanan teknik bir sorun nedeniyle bilgiye ulaşılamazsa ilgili belge de yüklenir. Yüklenen belgelerde uygulama yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümleri esas alınır (m.10/2). İstekli bu bilgilerin tam, doğru ve güncel olmasından sorumludur (m.10/3). EKAP’a kaydedilen veya yüklenen bilgi ve belgelerin geçersiz, yanlış veya eksik olmasından Kuruma sorumluluk yüklenemez (m.4/4).

Uygulamada önemli iki teknik kural vardır. Birincisi, teklifin gönderilebilmesi için ihaleye katılım belgesindeki zorunlu alanların doldurulmuş ve geçici teminat tutarının yeterli olması gerekir (m.10/6). İkincisi, işlemlerin zamanı TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsünün atom saatiyle tespit edilir (m.4/5). Saat 10.00’da sona eren süre için 10.00’ı bir saniye geçmek, klasik usuldeki “zarfın geç gelmesi”nin elektronik karşılığıdır. Teknik sorun veya mücbir sebep nedeniyle EKAP’ta işlem yapılamazsa Kurum alternatif sistemleri devreye almaya, işlemleri durdurmaya, ertelemeye veya yenilemeye yetkilidir (m.4/7). Ancak bu yetkinin, isteklinin kendi altyapısından kaynaklanan sorunlarda, örneğin süresi dolmuş bir e-imza sertifikasında kullanılacağına dair bir güvence yoktur. Teklifi son saate bırakmamak bu nedenle başlı başına bir hukuki tedbirdir.

İhale Saati, Geç Teklif ve Teklifin Geri Alınamazlığı

Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. Bu saatten sonra verilen teklifler kabul edilmez ve açılmaksızın iade edilir. Posta ile gönderilen tekliflerin de ihale saatine kadar idareye ulaşması şarttır. Postadaki gecikme isteklinin riskidir ve alınış zamanı tutanakla tespit edilir (m.30/3).

Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hâli hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz ve değiştirilemez (m.30/4). Bu kural teklif hazırlığının en önemli sonucudur: fiyat EKAP’a gönderildiği anda isteklinin elinden çıkmış sayılır. İstisna zeyilnamedir. Zeyilname düzenlenirse, teklifini önceden vermiş isteklilere tekliflerini geri çekip yeniden teklif verme imkânı sağlanır (m.29/2; EKAP Yön. m.8/4). Zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün önce ihale dokümanı alanların tamamına ulaşacak şekilde gönderilir. Teklif hazırlığı için ek süre gerekirse ihale tarihi bir defaya mahsus ve en fazla yirmi gün ertelenebilir (m.29/2).

Teklif öncesi kritik süreler

İşlemSüreDayanak
Dokümanla ilgili açıklama talebiSon teklif verme gününden 20 gün öncesine kadar, yazılı4734 m.29/3
İdarenin açıklamasıSon teklif verme gününden 10 gün önce bilgi sahibi olunacak şekilde, talep edenin adı belirtilmeden4734 m.29/3
ZeyilnameSon teklif verme gününden en az 10 gün önce ulaşacak şekilde4734 m.29/2
Zeyilname nedeniyle ertelemeBir defaya mahsus, en fazla 20 gün4734 m.29/2
İlan ve dokümana yönelik şikâyetÖğrenmeden itibaren 10 gün (21/b-c’de 5 gün) ve en geç ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar4734 m.55/1-2
Teklifin gönderilmesiİhale tarih ve saatine kadar4734 m.30/3; EKAP Yön. m.10/1

Dokümandaki belirsizlikler teklif hazırlığının sonuna bırakılmamalıdır. Açıklama talebi süresi geçtikten sonra fark edilen bir çelişki, ya kendi aleyhinize yorumlanmış bir teklifle ya da kaçırılmış bir şikâyet süresiyle sonuçlanır. Doküman şikâyetleri ve zeyilname süreci için ihale dokümanına itiraz ve zeyilname yazımıza bakınız.

Geçici Teminat: Tutar, Biçim ve Süre

İhalelerde teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından belirlenecek tutarda geçici teminat alınır. Danışmanlık hizmeti ihalelerinde, dokümanda belirtilmek şartıyla geçici teminat zorunlu değildir (m.33). Teminat olarak tedavüldeki Türk parası, teminat mektupları ve Devlet İç Borçlanma Senetleri ile bunlar yerine düzenlenen belgeler kabul edilir (m.34/1). Teminat mektupları dışındaki teminatlar ihale komisyonunca teslim alınamaz ve muhasebe birimlerine yatırılması zorunludur (m.34/4). İdarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz (m.34/7).

Süre kuralı Kanunun 35. maddesindedir. Geçici teminat mektuplarında, teklif geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla olmak üzere süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresi uzatılırsa geçici teminat mektubunun süresi de aynı süreyle uzatılır (m.35/2). Yapım Yönetmeliğine göre bu tarihi istekli belirler, ancak tarih teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olamaz (m.56/5). İlgili mevzuatına aykırı düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez (m.35/3). Elektronik düzende teminat mektuplarına ilişkin işlemler, merkezî takas kuruluşu olarak faaliyet gösterenler dâhil yetkili kuruluşlar aracılığıyla yürütülür (EKAP Yön. m.6/4). Bu sistem dışında alınan mektupların kapsam ve şeklinin e-forma uygun olması zorunludur. Aksi hâlde mektup geçerli sayılmaz (Yapım Yön. m.56/4).

Geçici teminatta kontrol edilecek noktalar

NoktaKuralDayanak
TutarTeklif bedelinin en az yüzde üçü; üst sınır yok, tutarı istekli belirler4734 m.33; Yapım Yön. m.56/1
Kabul edilen değerlerNakit (muhasebe birimine yatırılır), teminat mektubu, DİBS4734 m.34
Mektubun süresiTeklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren en az 30 gün4734 m.35/2; Yapım Yön. m.56/5
Uzatma hâliTeklif geçerlilik süresi uzatılırsa mektup da aynı süreyle uzatılır4734 m.35/2
BiçimYetkili kuruluş aracılığıyla alınmayan mektuplar e-forma uygun olmalıEKAP Yön. m.6/4; Yapım Yön. m.56/4
Ortak girişimToplam teminat ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir (yurt dışı iş bitirme belgesi kullanımında istisna)Yapım Yön. m.56/7
Teyitİdare gerektiğinde bankadan, sigorta şirketinden veya yetkili merkezi kuruluşun internet sayfasından teyit edebilirYapım Yön. m.56/9
Açılışta kontrolGeçici teminatın uygunluğu EKAP sorgulamalarıyla kontrol edilirEKAP Yön. m.11/1

Uygulamada “teminatı tam yüzde üç verirseniz teklif tutarınızı ifşa edersiniz” şeklinde bir görüş dolaşır. Bu kaygının hukuki karşılığı zayıftır. Teminat teklifle birlikte kapalı olarak sunulur. Teklif fiyatları zaten açılış oturumunda isteklilere açıklanır (4734 m.36/2; EKAP Yön. m.11/1). Gerçek risk ifşa değil, eksikliktir. Küsuratlı bir teklif bedelinde aşağı yuvarlanan bir teminat yüzde üçün altında kalabilir. Son anda teklif fiyatını yükselten istekli, teminatı güncellemeyi unutabilir. Bu nedenle teminatı teklif bedelinin üzerinde, yuvarlak ve güvenli bir tutardan almak hesap hatasına karşı mantıklı bir tamponudur. Ayrıntılar için geçici ve kesin teminat rehberimize bakınız.

Teklif Geçerlilik Süresi ve Uzatma Talebi

Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir (m.32). Yapım Yönetmeliği bu sürenin nasıl belirleneceğini de söyler: tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikâyete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ve sözleşmenin imzalanmasına kadar geçecek süre gibi hususlar dikkate alınır (m.55/1). Geçerlilik süresi, isteklinin teklifiyle bağlı olduğu süredir. Bu süre içinde teklif geri alınamaz, fiyat değiştirilemez ve ihale istekli üzerinde kalırsa sözleşmeyi imzalama yükümlülüğü doğar.

İdarece ihtiyaç duyulursa süre uzatılabilir. Ancak Kanun bunu üç şarta bağlar: teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemeli, istekli kabul etmeli ve uzatma en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar olmalıdır (m.32; Yapım Yön. m.55/2). Dokümanda 90 gün olarak belirlenen bir geçerlilik süresi en fazla 90 gün daha uzatılabilir. Uzatma kabul edilirken fiyat güncellemesi talep edilemez. Kanun, uzatma kabulünü teklif koşullarının değişmemesine bağlar.

Uzatma talebine verilecek cevabın sonuçları

SeçenekHukuki sonuçTeminatDikkat
KabulTeklif aynı fiyat ve koşullarla uzatılan süre boyunca bağlayıcı olmaya devam ederGeçici teminat mektubunun süresi de aynı süreyle uzatılmalıdır (m.35/2)Maliyetler yükselmişse eski fiyatla bağlı kalma riski
RetUzatma isteklinin kabulüne bağlı olduğundan (m.32) istekli reddedebilir; teklifin bağlayıcılığı dokümandaki süreyle sınırlı kalırKanunda reddi gelir kaydı veya yasaklama sebebi sayan bir hüküm yokturRet, ihale kazanma ihtimalinden vazgeçmek demektir
Cevapsız bırakmaKabul iradesi açıklanmamış olurMektup süresi uzatılmadığı için teminat geçerlilik süresine uyumsuz kalırBelirsizlik yaratmamak için yazılı ve süresinde cevap verin

Kanunda gelir kaydı yaptırımı sınırlı hâllerde öngörülmüştür: gerçeğe aykırı taahhütname sunulması veya taahhüt edilen durumu gösteren belgelerin sözleşmeden önce verilmemesi (m.10), ihaleye katılamayacak olanların katılması (m.11), bilgi eksikliklerinin süresinde tamamlanmaması (m.37) ve sözleşmenin imzalanmaması (m.44) bunların başında gelir. Uzatma talebinin reddi bu hâller arasında sayılmamıştır. Karar ise ekonomik bir hesaptır. Teklif hazırlandığından bu yana girdi maliyetleri ne kadar değişti? Sözleşmede fiyat farkı öngörülüyor mu? Eski fiyatla iş hâlâ kârlı mı? Bu sorulara verilecek cevaplar uzatmayı kabul edip etmemeyi belirler. Fiyat farkı rejimi için kamu ihale sözleşmesinde fiyat farkı yazımıza bakınız.

Açılış ve Değerlendirme: Teklif Nerede Elenir?

İlk oturumda komisyon kaç teklif verildiğini tutanakla tespit eder. Kanunun 30. maddesinin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar değerlendirmeye alınmaz. Ardından belgelerin eksik olup olmadığı ile teklif mektubu ve geçici teminatın usulüne uygunluğu kontrol edilir. İstekliler, teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet açıklanır. Bu aşamada hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez. Teklifi oluşturan belgeler de düzeltilemez ve tamamlanamaz (m.36). Elektronik düzende açılışta ayrıca geçici teminatın uygunluğu, isteklinin ihale tarihi itibarıyla yasaklı olup olmadığı ve kesinleşmiş vergi veya sosyal güvenlik prim borcu bulunup bulunmadığı EKAP sorgularıyla kontrol edilir (EKAP Yön. m.11/1).

Değerlendirmede önce ilk oturumda belgesi eksik olduğu veya teklif mektubu ya da geçici teminatı usulüne uygun olmadığı tespit edilen teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Belge eksikliği ile bilgi eksikliği arasında ise keskin bir ayrım vardır. Teklif zarfında sunulması gereken bir belge hiç sunulmamışsa bu eksiklik tamamlatılamaz (Yapım Yön. m.57/4). Teklifin esasını değiştirmeyen bilgi eksiklikleri ise idarenin belirlediği sürede tamamlatılır. Yapım ihalelerinde bu süre iki iş gününden az olamaz. Süresinde tamamlamayanların teklifi değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir (4734 m.37/2; Yapım Yön. m.57/5). Ayrıntı için belge ve bilgi eksikliklerinin tamamlatılması yazımıza bakınız.

Aritmetik hata kuralı 2009’da değişmiştir. 4734 m.37’nin eski metninde birim fiyat cetvelindeki çarpım ve toplam hataları komisyonca resen düzeltiliyor ve istekliye düzeltilmiş teklifi kabul etmesi için beş gün veriliyordu. Bu fıkra 5812 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır (yürürlük 5.3.2009). Bugün birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır (m.37/2; Yapım Yön. m.57/7). Eski düzeni anlatan kaynaklar hâlâ dolaşımdadır. Konunun ayrıntısı için tekliflerin değerlendirilmesinde aritmetik hata yazımıza bakınız.

Elenme sebepleri ve geçici teminatın akıbeti

DurumSonuçGeçici teminatDayanak
İhale saatinden sonra verilen teklifKabul edilmez, açılmadan iadeDeğerlendirmeye girmez4734 m.30/3
Teklif mektubunda zorunlu unsur eksikliğiDeğerlendirme dışı; düzeltme yokKanunda gelir kaydı öngörülmemiş4734 m.36-37; Yapım Yön. m.54/5
Geçici teminatın eksik tutarlı veya süreli olmasıDeğerlendirme dışıUsulüne uygun teminat yok4734 m.33, 35, 37/2
Zarfta sunulması gereken belgenin hiç sunulmamasıTamamlatılamaz; değerlendirme dışıKanunda gelir kaydı öngörülmemiş4734 m.37/2; Yapım Yön. m.57/4
Bilgi eksikliğinin süresinde tamamlanmamasıDeğerlendirme dışıGelir kaydedilir4734 m.37/2; Yapım Yön. m.57/5
Birim fiyat cetvelinde aritmetik hataDeğerlendirme dışıKanunda gelir kaydı öngörülmemiş4734 m.37/2; Yapım Yön. m.57/7
Aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmaması veya uygun bulunmamasıTeklif reddedilirFiziki belge sunulmaması gibi hâllerde gelir kaydı4734 m.38; EKAP Yön. m.12/4
Numune/demonstrasyon yükümlülüğünün yerine getirilmemesiDeğerlendirme dışıGelir kaydedilirEKAP Yön. m.12/5
İhaleye katılamayacak olanın katılmasıİhale dışıGelir kaydedilir4734 m.11

EKAP Yönetmeliğinin 12. maddesinin onuncu fıkrasında, numune yükümlülüğünün yerine getirilmemesini ihale kararını etkileyecek davranış sayan ve bu isteklilere Kanunun 17. maddesinin uygulanmasını öngören ibareler bulunmaktadır. Bu ibarelerin yürütmesi Danıştay 13. Dairesinin 15.5.2026 tarihli kararıyla (E.2026/548) durdurulmuştur. Aynı maddedeki değerlendirme dışı bırakma ve gelir kaydı kuralları ise yürürlüktedir. Aşırı düşük teklif açıklaması için aşırı düşük teklif ve açıklama, gelir kaydı işlemine karşı yollar için teminatın gelir kaydı yazılarımıza bakınız.

Komisyon, değerlendirmede yararlanmak üzere net olmayan hususlarda istekliden yazılı açıklama isteyebilir. Ancak bu açıklama hiçbir şekilde teklif fiyatının değiştirilmesi veya dokümana uygun olmayan teklifin uygun hâle getirilmesi amacıyla istenemez ve yapılamaz (m.37/1). Açıklama yazısı, eksik bir teklifi kurtarmak için değil, mevcut teklifi anlaşılır kılmak için kullanılabilir.

Teklifin Arkasında Durmak: Sözleşmeye Davet ve Yaptırımlar

İhale sonucu, kararın onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde bütün isteklilere gerekçeleriyle bildirilir. Bildirimden itibaren 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hâllerde on gün geçmeden sözleşme imzalanamaz (m.41). Bu sürenin bitiminden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğden itibaren on gün içinde kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalaması bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye on iki gün eklenir (m.42/1). Elektronik düzende sözleşme öncesi belgeler de aynı on günlük süre içinde EKAP üzerinden e-imzayla gönderilir ve sözleşme EKAP’ta e-imzayla imzalanır (EKAP Yön. m.13).

Kesin teminat ihale bedelinin yüzde altısıdır (m.43/1). Yapım işlerinde teklif fiyatı sınır değerin altındaysa kesin teminat yaklaşık maliyetin yüzde dokuzu oranında alınır (Yapım Yön. m.56/2). Teklif hazırlarken bu oran da hesaba katılmalıdır. Sınır değerin altında kalan agresif bir teklif, sözleşme aşamasında beklenenden yüksek bir teminat yükü getirir.

Teklifin arkasında durmamanın sonucu ağırdır. İhale üzerinde kalan istekli kesin teminatı verip sözleşmeyi imzalamazsa, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın geçici teminatı gelir kaydedilir. İdare bu durumda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibiyle sözleşme imzalayabilir (m.44). Ayrıca mücbir sebep dışında usulüne göre sözleşme yapmayan istekli hakkında altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar bütün kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir (m.58/1). Ayrıntı için ihaleyi kazandım, sözleşmeye gelmedim ve kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama yazılarımıza bakınız.

Geçici teminatın iadesi

İstekliİade zamanıDayanak
Birinci ve ikinci dışındaki isteklilerİhaleden sonra hemen4734 m.34/5
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibiİhale üzerinde kalanla sözleşme imzalandıktan hemen sonra4734 m.34/5
İhale üzerinde kalan istekliKesin teminat verilip sözleşme imzalandıktan hemen sonra4734 m.44/1
Sözleşmeyi imzalamayan istekliİade edilmez; gelir kaydedilir4734 m.44/2

Teklifiniz Elendiyse: Şikâyet ve İtirazen Şikâyet

Değerlendirme dışı bırakılma kararı, ihale sonucunun bildirimiyle öğrenilir. Bildirimde tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir (m.41/1). Şikâyet, işlemin farkına varıldığı veya varılması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hâllerde on gün içinde ve sözleşme imzalanmadan önce idareye yapılır (m.55/1). İdare on gün içinde gerekçeli karar alır (m.55/3). İdarenin kararını uygun bulmayan veya süresinde karar alınamayan başvuru sahibi, on gün içinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyette bulunabilir (m.55/4, 56/1). Kurum nihai kararını kural olarak yirmi gün içinde verir (m.56/5).

Elenme kararına karşı başvuru takvimi

AşamaSüreDayanak
İdareye şikâyetÖğrenmeyi izleyen günden itibaren 10 gün (21/b-c ihalelerinde 5 gün)4734 m.55/1
İdarenin kararı10 gün; bildirim 3 gün içinde4734 m.55/3
Kuruma itirazen şikâyetİdare kararının bildiriminden veya karar süresinin bitiminden itibaren 10 gün4734 m.55/4, 56/1
Kurumun nihai kararı20 gün (21/b-c ihalelerinde ve şikâyet üzerine alınan iptal kararlarına karşı başvurularda 10 iş günü)4734 m.56/5
Sözleşme imzalama yasağıŞikâyet süreci tamamlanmadan sözleşme imzalanamaz4734 m.55/5

Elektronik düzende şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları da EKAP üzerinden yapılır (EKAP Yön. m.6/9). Tebligatlar EKAP’taki bildirim kutusuna ulaştığı tarihte yapılmış sayılır. Mesai dışında gönderilen tebligat ise izleyen ilk iş günü bildirim kutusuna ulaştırılır (EKAP Yön. m.7/1). Bilgilendirme e-postasının veya SMS’in geç gelmesi tebligatın zamanını etkilemez (m.7/2). Bu nedenle süre hesabı e-postaya göre değil, EKAP’taki bildirim tarihine göre yapılmalıdır. Başvuru yolları için idareye şikâyet, itirazen şikâyet ve ihale kararına karşı dava yol haritası yazılarımıza bakınız.

Teklif Masası İçin Kontrol Listesi

Teklif hazırlığında aşama aşama kontrol

ZamanKontrolNeden
Dokümanın indirilmesiEKAP hesabıyla indirildi mi? Ortak girişimde bir ortak indirdi mi?İstekli olabilecek sıfatı (EKAP Yön. m.9)
İlk haftaİdari ve teknik şartname, sözleşme tasarısı ve birim fiyat cetveli okunup çelişkiler not edildi mi?Açıklama talebi için son gün, ihaleden 20 gün önce (m.29/3)
Teminat hazırlığıTeminat tutarı en az yüzde üç ve tampon payla mı? Süresi geçerlilik süresi artı en az 30 gün mü?4734 m.33, 35
Belge hazırlığıYeterlik bilgileri EKAP’ta güncel mi? Entegrasyonla gelmeyen belgeler sunuluş şekline uygun yüklendi mi?EKAP Yön. m.10/2-3
FiyatBirim fiyat cetvelinde çarpım ve toplamlar ikinci bir kişi tarafından kontrol edildi mi?Aritmetik hata değerlendirme dışı sebebi (m.37/2)
Teklif mektubuBedel rakam ve yazıyla aynı mı? Kimlik veya vergi numarası, unvan ve yetkili imzası tam mı?Yapım Yön. m.54/2, 54/5
Ortak girişimTüm ortaklar e-imza ile imzaladı mı?EKAP Yön. m.10/4
Gönderime-imza sertifikası geçerli mi? Teklif son saatten makul süre önce gönderildi mi?Atom saati ve geç teklif (EKAP Yön. m.4/5; 4734 m.30/3)
SonrasıTeklifin ekran görüntüleri, gönderim kaydı ve teminat belgeleri arşivlendi mi?Şikâyette delil

Sık Yapılan Hatalar

  • Eski aritmetik hata kuralına güvenmek. Komisyonun hatayı düzeltip size kabul için beş gün vereceği düzen 2009’da kaldırıldı. Bugün aritmetik hatalı teklif doğrudan değerlendirme dışı kalır.
  • Teminat süresini teklif geçerlilik süresine eşitlemek. Mektup süresi geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla olmalıdır. Eşit süreli mektup usulüne uygun değildir.
  • Uzatmayı kabul edip teminatı uzatmamak. Teklif geçerlilik süresi uzatıldığında teminat mektubu da aynı süreyle uzatılmalıdır.
  • Uzatmayla birlikte fiyat güncellemesi beklemek. Uzatma, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek kaydıyla yapılır.
  • Belge eksikliğini bilgi eksikliği sanmak. Hiç sunulmamış belge tamamlatılamaz. Tamamlatma yalnızca sunulmuş belgedeki bilgi eksikliği içindir.
  • Açıklama yazısıyla teklifi düzeltmeye çalışmak. m.37/1’e göre açıklama, fiyat değişikliği veya uygunsuz teklifi uygun hâle getirme aracı olamaz.
  • Şikâyet süresini e-postaya göre hesaplamak. Tebliğ tarihi, tebligatın EKAP bildirim kutusuna ulaştığı tarihtir.
  • Kazanılan ihalede geri adım atmak. Sözleşmeyi imzalamamak teminatın gelir kaydı ve altı ay ile bir yıl arası yasaklama sonucunu doğurur.

Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?

  • İhale dokümanını teklif öncesinde inceler, açıklama talebi ve doküman şikâyeti ihtiyacını süresi içinde belirleriz.
  • Teklif mektubu, ihaleye katılım belgesi ve teminat mektubunu Kanun, uygulama yönetmeliği ve e-form şartlarına göre kontrol ederiz.
  • Teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebinde kabul ve ret seçeneklerini sözleşme ve fiyat farkı hükümleriyle birlikte değerlendiririz.
  • Değerlendirme dışı bırakılma kararlarına karşı idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet dilekçelerini hazırlarız.
  • Gelir kaydı ve yasaklama işlemlerine karşı idari yargı sürecini yürütürüz.
  • Sık ihaleye giren firmalar için teklif hazırlık protokolü ve iç kontrol listesi kurarız.

Gizli ön değerlendirme için 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya WhatsApp hattımızdan bize ulaşabilirsiniz. Kamu ihalesi uyuşmazlıklarına ilişkin hizmetlerimiz Kamu İhalesi Uyuşmazlıkları ve Kamu İhalelerinden Yasaklama ve İptal Davaları sayfalarında yer alır.

Sıkça Sorulan Sorular

Teklif mektubunda hangi eksiklikler teklifi eler?

Yazılı olmama, dokümanın okunup kabul edildiği beyanının bulunmaması, bedelin rakam ve yazıyla uyumsuz olması, kazıntı, silinti veya düzeltme, kimlik ya da vergi numarasının eksikliği ve yetkili imzanın bulunmaması. Bu eksiklikler teklifin esasını değiştiren eksiklik sayılır ve düzeltilemez (4734 m.30/2; Yapım Yön. m.54/2, 54/5).

Rakam ile yazı farklıysa hangisi esas alınır?

Hiçbiri. Kanun, bedelin rakam ve yazıyla birbirine uygun yazılmasını zorunlu kılar. Uyumsuzluk teklif mektubunu usulüne aykırı hâle getirir ve teklif değerlendirme dışı bırakılır.

Birim fiyat cetvelindeki aritmetik hata düzeltilir mi?

Hayır. 2009’dan bu yana birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır (4734 m.37/2; Yapım Yön. m.57/7). Komisyonun resen düzeltme yaptığı eski kural 5812 sayılı Kanunla kaldırılmıştır.

Geçici teminat ne kadar olmalı?

Teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olamaz. Üst sınır yoktur ve tutarı istekli belirler (4734 m.33). Hesap hatası riskine karşı yüzde üçün üzerinde, yuvarlak bir tutar tercih edilebilir. Danışmanlık hizmeti ihalelerinde, dokümanda belirtilirse geçici teminat alınmayabilir.

Geçici teminat mektubunun süresi ne olmalı?

Teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren en az otuz gün fazla olmalıdır (4734 m.35/2; Yapım Yön. m.56/5). Geçerlilik süresi uzatılırsa mektup da aynı süreyle uzatılır.

Teklifimi verdikten sonra geri çekebilir miyim?

Kural olarak hayır. Verilen teklifler zeyilname düzenlenmesi hâli hariç geri alınamaz ve değiştirilemez (m.30/4). Zeyilname düzenlenirse teklifi geri çekip yeniden teklif verme imkânı tanınır (m.29/2; EKAP Yön. m.8/4).

İdare teklif geçerlilik süresini uzatmamı istedi, kabul etmek zorunda mıyım?

Hayır. Uzatma isteklinin kabulüne bağlıdır. Kabul ederseniz teklif ve sözleşme koşulları değiştirilemez ve teminatınızı da uzatmanız gerekir. Uzatma en fazla dokümandaki geçerlilik süresi kadar olabilir (m.32, 35/2).

Uzatmayı reddedersem teminatım yanar mı?

Kanunda uzatma talebinin reddini geçici teminatın gelir kaydı veya yasaklama sebebi sayan bir hüküm yoktur. Gelir kaydı, bilgi eksikliğini tamamlamama veya sözleşmeyi imzalamama gibi Kanunda sayılan hâllere bağlıdır.

e-Teklif son dakikada gönderilemezse ne olur?

Teklif ihale tarih ve saatine kadar gönderilmelidir ve zaman atom saatiyle tespit edilir. EKAP kaynaklı teknik sorunlarda Kurum işlemleri erteleme veya alternatif yöntem belirleme yetkisine sahiptir (EKAP Yön. m.4/5, 4/7). İsteklinin kendi altyapısından kaynaklanan sorunlarda bu yetkinin kullanılacağının güvencesi yoktur.

Eksik belgeyi sonradan tamamlayabilir miyim?

Hiç sunulmamış belge tamamlatılamaz. Sunulmuş belgede teklifin esasını değiştirmeyen bilgi eksikliği varsa idare tamamlatma ister. Yapım ihalelerinde bu süre en az iki iş günüdür. Süresinde tamamlamayanın teminatı gelir kaydedilir (4734 m.37/2; Yapım Yön. m.57/4-5).

Kesin teminat oranı nedir?

İhale bedelinin yüzde altısıdır (4734 m.43). Yapım işlerinde teklif sınır değerin altındaysa yaklaşık maliyetin yüzde dokuzu oranında kesin teminat alınır (Yapım Yön. m.56/2).

İhaleyi kazanıp sözleşmeyi imzalamazsam ne olur?

Geçici teminatınız protesto ve hüküm gerekmeksizin gelir kaydedilir (m.44). Ayrıca mücbir sebep yoksa altı aydan bir yıla kadar bütün kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanırsınız (m.58/1).

Teklifim değerlendirme dışı bırakıldı, ne kadar sürem var?

Kararı öğrendiğiniz günü izleyen günden itibaren on gün içinde idareye şikâyet edebilirsiniz. 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan pazarlık ihalelerinde bu süre beş gündür. Şikâyet sözleşme imzalanmadan önce yapılmalıdır (m.55/1).

Ortak girişimde teklif nasıl imzalanır?

e-Teklif ortakların tamamı tarafından imzalanır ve ihaleye katılım belgesi her ortak için ayrı hazırlanır (EKAP Yön. m.10/4). Yapım ihalelerinde teklif mektubu tüm ortaklar veya yetki verdikleri kişilerce imzalanır (Yapım Yön. m.54/3). Ayrıntı için iş ortaklığı ve konsorsiyum rehberimize bakınız.


İhale süreleri kısa; kaçan gün geri gelmez

Teklif öncesi doküman incelemesi, uzatma talebine cevap veya elenme kararına şikâyet: belgelerinizi aynı gün değerlendirelim. Hukukçular Evi yanınızda.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Dosyanız için değerlendirme

Teklif dosyanızı, EKAP bildirimlerinizi ve teminat belgelerinizi birlikte inceleyelim. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk