Maden Sahası Nasıl Bulunur, Arama Ruhsatına Nasıl Başvurulur? 2026 — e-Maden’de İlk Müracaat, İhaleyle Verilen Gruplar, Ruhsat Alanı Sınırları, Teminat ve Belgeler, İzne Tabi Alanlar ve Satılık Saha Kontrolü (3213 m.2, m.7, m.16, m.17, m.30; 7554 sayılı Kanun)
15 Ekim 2026

Maden Sahası Nasıl Bulunur, Arama Ruhsatına Nasıl Başvurulur? 2026 — e-Maden’de İlk Müracaat, İhaleyle Verilen Gruplar, Ruhsat Alanı Sınırları, Teminat ve Belgeler, İzne Tabi Alanlar ve Satılık Saha Kontrolü (3213 m.2, m.7, m.16, m.17, m.30; 7554 sayılı Kanun)

Türkiye’de maden sahası bulmak iki ayrı araştırmadır: jeolojik araştırma madenin nerede olabileceğini, hukuki araştırma ise o sahanın kime ve hangi yolla verilebileceğini gösterir. Maden arazinin sahibine değil Devlete aittir (Anayasa m.168; 3213 m.4) ve arama hakkı ancak Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün (MAPEG) verdiği ruhsatla doğar. 7554 sayılı Kanunla değişik 3213 m.30’a göre I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bentleri, III. ve V. Grup ruhsatlar ihaleyle verilir; II. Grup (b) bendi ve IV. Grup ruhsatlar ise kural olarak ilk müracaatla, öncelik hakkı esasına göre verilir, ancak sahanın konumu, rezervi ve geçmiş bilgileri gerektiriyorsa bunlar da ihaleye çıkarılabilir. Altın, gümüş, bakır gibi metalik madenler IV. Grup (c) bendindedir; IV. Grupta bir arama ruhsatının alanı en fazla 2.000 hektardır (m.16). Müracaatlar ve ihale talepleri MAPEG’in elektronik sistemi e-Maden üzerinden yapılır; ilk müracaatta işletme ruhsat taban bedeli ödenir, hak kazanan müracaatçı iki ay içinde teminat mektubu, ruhsat bedeli, arama projesi ve mali yeterlilik belgeleriyle başvurusunu tamamlar. Bu rehber saha araştırmasından ruhsatın sicile işlenmesine, izne tabi alanlardan satılık saha kontrolüne kadar bütün aşamaları maddeleriyle anlatır. Saha ve başvuru dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

Bir maden sahasına başvurmayı veya satılık bir ruhsatı almayı mı düşünüyorsunuz?

Başvurudan önce sahanın grubunu, verilme yolunu, çakışmaları ve izne tabi alan niteliğini birlikte inceleyelim; satın alınacak ruhsatın sicilini ve borçlarını kontrol edelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Kısa cevap: Maden sahasına nasıl başvurulur?

1. Aranacak madenin grubunu belirleyin. Grup, ruhsatın ilk müracaatla mı ihaleyle mi verileceğini, alanın büyüklüğünü ve arama sürelerini belirler (3213 m.2, m.16, m.30).

2. II. Grup (b) ve IV. Grup madenlerde müracaat e-Maden üzerinden, işletme ruhsat taban bedeli ödenerek yapılır ve öncelik hakkı esastır. I., II. Grup (a) ve (c), III. ve V. Grup sahalar ise MAPEG’in ilan ettiği ihalelerle verilir.

3. Hak kazanan müracaatçı iki ay içinde kesin ve süresiz teminat mektubunu, ruhsat bedelini, ön inceleme raporunu, maden arama projesini ve mali yeterlilik belgelerini verir; tüzel kişiler ortaklık pay bilgilerini de sunar. Süre kaçırılırsa hak düşer.

4. Orman, mera, sit, koruma alanı gibi izne tabi alanlarda ilgili kurum üç ay, ek süreyle dört ay içinde cevap vermezse izin verilmiş sayılır; ormanlar bu kuralın dışındadır (m.7).

5. Ruhsat verildikten sonra IV. Grupta bir yıl ön arama, iki yıl genel arama ve dört yıl detay arama dönemi işler; raporlar süresinde verilmezse teminat irat kaydedilir ve ruhsat iptal edilir (m.17).

6. Arazinin tapusunu satın almak madeni vermez; “satılık maden sahası” alırken maden sicilindeki ruhsat kaydı, borçlar ve şerhler kontrol edilmeli, devir Bakanlık onayıyla yapılmalıdır (m.5).

Maden sahası bulmak: İki ayrı araştırma

“Maden sahası bulmak” denildiğinde çoğu kişi yalnızca jeolojiyi düşünür: hangi bölgede altın, bakır, krom ya da mermer bulunabileceği. Oysa bir sahanın değerli olması, onun alınabilir olduğu anlamına gelmez. Türk hukukunda madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır ve bulundukları arzın mülkiyetine tabi değildir (Anayasa m.168; 3213 m.4). Bu nedenle bir maden sahası, ancak hukuken ruhsatlandırmaya açık olduğu ve doğru yolla başvurulduğu takdirde elde edilebilir. Jeolojik olarak en zengin saha bile başka bir ruhsatın içindeyse, ihaleye ayrılmışsa veya izin verilmeyecek bir koruma alanındaysa, ilk müracaatla alınamaz.

İkinci önemli ayrım, madenle define arasındadır. Altın aramak isteyen bir kişinin aradığı şey yer altındaki bir maden damarıysa konu 3213 sayılı Maden Kanununa, toprağa gömülü tarihî eser veya define ise 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununa tabidir. Define araması Kanunun m.50’sindeki izne bağlıdır; izinsiz kazı ve izinsiz define arama m.74’te ayrı suçlar olarak düzenlenmiştir. Maden ruhsatı define arama izni yerine geçmez; ayrıntılar Tarihi Eser Kaçakçılığı ve Kaçak Kazı rehberimizdedir. Maden hukukunun bütün başlıkları ise Maden Hukuku Rehberi sayfamızda toplanmıştır.

Önce grubu belirleyin: Grup başvuru yolunu belirler

3213 sayılı Kanun m.2 madenleri gruplara ayırır ve bu gruplandırma başvurunun bütün kurallarını belirler: ruhsatın türü, verilme yolu, alanın azami büyüklüğü ve arama dönemlerinin süresi. 7554 sayılı Kanunla değişik m.30’a göre I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bentleri, III. ve V. Grup maden ruhsatları ihale ile verilir. II. Grup (b) bendi ve IV. Grup ruhsatlar için kural ilk müracaattır; ancak konum, rezerv ve geçmiş bilgiler doğrultusunda Genel Müdürlükçe gerekli görülen hâllerde bu ruhsatlar da ihale ile verilir. 30 Ekim 2025 tarihli Maden Yönetmeliği değişikliğine göre bir müracaatın ardından sahanın ilk müracaatla mı ihaleyle mi ruhsatlandırılacağına MAPEG’in teklifi üzerine Bakan karar verir.

Ruhsat alanının azami büyüklüğü de m.16’da gruplara göre belirlenmiştir. IV. Grup bir arama ruhsatı en fazla 2.000 hektar olabilir; tamamı denizde kalan III. ve IV. Grup arama ruhsatlarında bu sınır 50.000 hektardır. Bir grup için verilen ruhsat diğer gruplardaki madenler için hak sağlamaz ve aynı grup ruhsatlar birbiri üzerine verilemez (m.16). 7554 sayılı Kanun, IV. Grubun alt bentlerine ait ruhsatları bu kuralın dışında tutmuştur; böylece örneğin bir endüstriyel hammadde ruhsatı ile bir metalik maden ruhsatı aynı sahada üst üste bulunabilir.

Maden grupları ve ruhsat yolu

GrupBaşlıca madenlerRuhsat ve verilme yoluAzami alan (m.16)
I. Grup (a)Kum ve çakılİhale (m.30); doğrudan işletme ruhsatı10 hektar (denizde 20 hektar)
I. Grup (b)Tuğla-kiremit kili, çimento kili, marn, trasİhale; doğrudan işletme ruhsatı50 hektar
II. Grup (a) ve (c)Agrega, hazır beton ve asfalt kayaçları; çimento, kireç ve kalsit öğütme kayaçlarıİhale; doğrudan işletme ruhsatı100 hektar
II. Grup (b)Mermer, traverten gibi blok hâlinde üretilen taşlarİlk müracaat, öncelik hakkı; gerekirse ihale; arama ruhsatı100 hektar
III. GrupDeniz, göl ve kaynak suyundan tuzlar, karbondioksit, hidrojen sülfürİhale; arama ruhsatı500 hektar (denizde 50.000)
IV. GrupEndüstriyel hammaddeler, kömür, metalik madenler (altın, gümüş, bakır), radyoaktif minerallerİlk müracaat, öncelik hakkı; gerekirse ihale; arama ruhsatı2.000 hektar (denizde 50.000)
V. GrupElmas, safir, yakut, zümrüt gibi değerli ve yarı değerli taşlarİhale; arama sertifikası1.000 hektar

Jeotermal kaynaklar ile petrol ve doğal gaz Maden Kanununa değil kendi özel kanunlarına tabidir; bunlar için Jeotermal Kaynak ve İşletme Hakkı rehberimize bakılabilir. Altın madeninin arama ve işletme aşamaları Altın Madeni Ruhsatı 2026 rehberimizde ayrıntılı tablolarla anlatılmıştır.

Jeolojik araştırma: Nereden başlanır?

Saha araştırmasının jeolojik ayağı, kamuya açık verilerle başlar. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün (MTA) yayımladığı jeoloji haritaları, maden yatakları envanteri ve bölgesel çalışmalar, hangi bölgede hangi madenin bulunabileceğine dair ilk fikri verir. Bölgede daha önce verilmiş ve sona ermiş ruhsatlar, eski ocaklar ve bilimsel yayınlar da önemli ipuçları taşır. Ancak sahada sondaj, yarma veya kazı gibi arama faaliyetleri ruhsat olmadan yapılamaz; ruhsatsız madencilik faaliyeti Maden Kanunu kapsamında idari yaptırımlara konu olur (m.12). Ruhsat öncesi dönemde yapılabilecek olan, yüzeyde gözlem ve kamuya açık verilerin değerlendirilmesidir.

Ruhsat alındıktan sonra yapılan arama faaliyetleri ise kayıt altına alınmak zorundadır. 30 Ekim 2025 tarihli Yönetmelik değişikliğiyle sondaj karotlarının ve sondaj lokasyonlarının korunması ve fotoğraflanması, sondaj plan ve ilerleme verilerinin e-Maden sistemine girilmesi zorunlu hâle getirilmiştir. Arama süreci sonunda rezervin Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Koduna (UMREK) göre raporlanması ve işletme projesi sunulacaksa üç boyutlu, miktarı belirlenmiş rezerv raporu verilmesi gerekir. Yani jeolojik araştırma, ruhsattan önce bir fikir aşaması; ruhsattan sonra ise belgelenmesi gereken bir hukuki yükümlülüktür.

Arama sırasında bir kültür varlığına rastlanması ayrı bir durumdur. 2863 sayılı Kanun uyarınca bulunan kültür varlığı bildirilmelidir. 2025 Yönetmelik değişikliğine göre bu hâlde madencilik faaliyeti Kültür ve Turizm Bakanlığının olumlu görüşüne kadar durdurulur; olumlu görüş verilmezse ilgili alan ruhsattan çıkarılır veya ruhsat iptal edilir ve tazminat ödenir.

Hukuki araştırma: Saha gerçekten alınabilir mi?

Hukuki araştırmanın amacı, ilgilenilen alanın ruhsatlandırmaya açık olup olmadığını ve hangi yükümlülüklerle karşılaşılacağını başvurudan önce ortaya koymaktır. İlk kontrol çakışmadır: aynı grup ruhsatlar birbiri üzerine verilemeyeceğinden, sahada aynı grupta geçerli bir ruhsat varsa yeni müracaat hak doğurmaz. İkinci kontrol verilme yoludur: saha ihaleye ayrılmışsa veya grup ihaleyle verilen gruplardansa ilk müracaatla alınamaz. Üçüncü kontrol izne tabi alanlardır: orman, mera, tarım arazisi, zeytinlik, sit alanı, millî park, su havzası gibi alanlar ayrı izin gerektirir ve izin verilmezse ruhsat verilmez. Dördüncü kontrol arazinin maliki ve niteliğidir: özel mülkte malikle anlaşma veya kamulaştırma gerekir (m.46); Hazine arazisinde ise Devlet hakkı fazlasıyla alınır ve kira ile ecrimisil alınmaz (m.14).

Bu kontrollerin bir başka boyutu, madenin kritik veya stratejik maden sayılıp sayılmadığıdır. 7554 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen m.8’e göre kritik ve stratejik madenler Bakanlıkça ilgili kurumların görüşü alınarak belirlenir ve bu madenlere yönelik faaliyetler için acele kamulaştırma yapılabilir. Böyle bir sahada arazi temini daha hızlı olabilir; buna karşılık arazi sahipleriyle uyuşmazlık riski artar. Ayrıntılar için Acele Kamulaştırma ve Özel Kanunlar ve Maden Ruhsatı ile Hazine Taşınmazı Çakışması rehberlerimize bakılabilir.

Başvurudan önce hukuki kontrol listesi

KontrolNeden önemli?Dayanak
Aynı grupta ruhsat var mı?Aynı grup ruhsatlar üst üste verilemez; müracaat hak doğurmaz3213 m.16
Grup ve verilme yoluİhaleyle verilen gruplarda ilk müracaat yapılamaz3213 m.30 (7554)
Saha ihaleye ayrıldı mı?II. Grup (b) ve IV. Grupta da MAPEG gerekli görürse ihale yapılır3213 m.30; Yönetmelik
İzne tabi alan mı?Orman, mera, sit, koruma alanı; izin verilmezse ruhsat verilmez3213 m.7
Arazinin malikiÖzel mülkte anlaşma, irtifak veya kamulaştırma3213 m.46
Hazine arazisi mi?Devlet hakkı fazlasıyla; kira ve ecrimisil alınmaz3213 m.14
Kritik veya stratejik maden mi?Acele kamulaştırma imkânı3213 m.8 (7554)
Kültür varlığı ihtimaliFaaliyetin durması ve alanın ruhsattan çıkarılması riski2863; Yönetmelik

Başvurudan önce sahanızı birlikte kontrol edelim

Koordinatlarınızı ve aradığınız madeni WhatsApp üzerinden iletin; grup, verilme yolu, izne tabi alan ve arazi durumunu tek tabloda çıkaralım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

İlk müracaat: e-Maden’de başvuru, öncelik hakkı ve belgeler

II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenlerde arama ruhsatı müracaatı, işletme ruhsat taban bedeli ödenerek yapılır ve müracaatlarda öncelik hakkı esastır (m.16). Müracaatlar MAPEG’in elektronik sistemi e-Maden üzerinden, e-Devlet altyapısıyla yapılır; ihale talepleri de aynı sistemden iletilir. Müracaatta ruhsat istenen alanın koordinatları belirtilir ve alan, gruba ait azami büyüklüğü aşamaz. Ruhsat sahibi olabilmek için 3213 m.6’daki şartlar aranır: medeni hakları kullanmaya ehil T.C. vatandaşları, Türk kanunlarına göre kurulmuş şirketler ve yetkili kamu kuruluşları ruhsat alabilir; haklar tek kişi adına verilir ve kamu görevlileri ruhsat alamaz. Tüzel kişilerde ticaret sicilindeki faaliyet konusunun madenciliği kapsaması, vekâletle yapılan müracaatlarda vekâletnamenin bu yetkiyi içermesi gerekir. Yabancı yatırımcıların bu şartı nasıl karşılayacağı Yabancı Şirket Türkiye’de Maden Ruhsatı Alabilir mi? rehberimizde anlatılmıştır.

Müracaatın sonucu Genel Müdürlükçe duyurulur. Hak kazanan müracaatçı, iki ay içinde başvurusunu tamamlamak zorundadır. 30 Ekim 2025 tarihli Yönetmelik değişikliğine göre bu belgeler arasında MAPEG’in her yıl grup ve bentlere göre ilan ettiği asgari tutardan az olmamak üzere kesin ve süresiz teminat mektubu bulunur; tüzel kişiler ayrıca ortaklık pay bilgilerini içeren belgeyi verir. MAPEG’in ilk müracaat taahhütnamesi ve belgeleri formunda bunlara ek olarak ruhsat bedelinin yatırıldığına dair belge, ön inceleme raporu, maden arama projesi ve mali yeterlilik belgeleri ile gerçek kişiler için kimlik ve imza beyanı, tüzel kişiler için ticaret sicil gazetesi, vergi bilgileri ve imza sirküleri sayılır. Süre içinde belgeler verilmezse müracaattan doğan hak sona erer. Belgelerin tamamlanmasının ardından ruhsat düzenlenir ve maden siciline işlenir; mali ve teknik yükümlülükler ruhsatın yürürlük tarihinden itibaren başlar.

İlk müracaatta istenen başlıca belgeler

BelgeAçıklamaDayanak
İşletme ruhsat taban bedeliMüracaatla birlikte ödenir; öncelik hakkı doğar3213 m.16
Kesin ve süresiz teminat mektubuMAPEG’in her yıl ilan ettiği asgari tutardan az olamazMaden Yönetmeliği (30.10.2025 değişikliği)
Ruhsat bedeliRuhsat bedelinin yatırıldığını gösteren belge3213 m.13; ilk müracaat formu
Ön inceleme raporu ve maden arama projesiSahada yapılacak arama faaliyetlerinin planıİlk müracaat formu
Mali yeterlilik belgeleriArama projesini karşılayacak mali güçİlk müracaat formu
Kimlik ve imza belgeleriGerçek kişide kimlik ve imza beyanı; tüzel kişide ticaret sicil gazetesi, vergi bilgisi, imza sirküleriİlk müracaat formu; 3213 m.6
Ortaklık pay bilgileriTüzel kişiler için ortaklık yapısını gösteren belgeMaden Yönetmeliği (30.10.2025 değişikliği)
SüreHak kazanmadan itibaren iki ay; aksi hâlde hak düşerMaden Yönetmeliği; ilk müracaat formu

Önemli not: Belge listesi ve tutarlar MAPEG tarafından güncellenebilir. Başvurudan önce e-Maden’deki güncel form ve duyuruların kontrol edilmesi gerekir. Özellikle teminat tutarı her yıl yeniden ilan edildiğinden, geçen yılın tutarına göre hazırlanan teminat mektubu başvurunun reddine yol açabilir.

İhaleyle verilen sahalar

I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bentleri, III. ve V. Grup ruhsatlar ihaleyle verilir; II. Grup (b) ve IV. Grup ruhsatlar da MAPEG’in gerekli gördüğü hâllerde ihaleye çıkarılır (m.30). MAPEG saha ihalelerini dönemsel olarak ilan eder ve ihale talepleri e-Maden üzerinden iletilir. İhaleyi kazanan, ihale bedelini yatırdıktan sonra Kanunda öngörülen iki aylık süre içinde ön inceleme raporu, mali yeterliliği içeren arama projesi ve ruhsat bedeliyle ruhsat işlemlerini tamamlar; bu yapılmazsa alan yeniden ihaleye açılır (m.16). Bu nedenle ihaleye girmeden önce, ihaleyi kazanması hâlinde iki ay içinde hangi belgeleri ve teminatı hazırlayabileceğini hesaplamayan bir isteklinin hem ihale bedelini hem de sahayı kaybetmesi mümkündür. İhale ilanından ruhsatlandırmaya kadar bütün aşamalar, 12 Mart 2026 tarihli Maden Sahaları İhale Yönetmeliği esas alınarak MAPEG Maden Sahası İhalesi rehberimizde ayrıntılı anlatılmıştır.

2025 Yönetmelik değişikliği ihale sürecine iki önemli kural getirmiştir. Birincisi, izne tabi bir alanda bulunan ihale sahasının bir bölümü için ilgili kurum izin vermezse ihale iptal edilir ve ihale bedeli iade edilir. İkincisi, buluculuk hakkı bulunan bir sahanın ihalesini kazanan, talep etmesi hâlinde doğrudan işletme ruhsatı alabilir. Buluculuk hakkı, maden siciline şerh edilen ve ruhsatın devri veya iptalinden etkilenmeyen bir haktır (m.6/5); bu nedenle ihaleye çıkan bir sahada buluculuk şerhi bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır.

İlk müracaat ve ihale karşılaştırması

Konuİlk müracaatİhale
GruplarII. Grup (b), IV. GrupI., II. Grup (a) ve (c), III., V. Grup; gerekirse II. Grup (b) ve IV. Grup
Hak doğuranÖncelik hakkı (taban bedeli ödenerek müracaat)İhalede en yüksek teklif ve ihale bedelinin yatırılması
Kanale-Madene-Maden üzerinden ihale talebi; MAPEG ilanı
Sonraki belgelerİki ay içinde teminat, ruhsat bedeli, proje, mali yeterlilikİki ay içinde ön inceleme raporu, arama projesi, ruhsat bedeli
Süre kaçarsaMüracaat hakkı sona ererAlan yeniden ihaleye açılır
İzin reddiRuhsat verilmez; taban bedel dışındaki bedeller iadeİhale iptal edilir; ihale bedeli iade edilir

İzne tabi alanlar: Orman, mera, sit ve koruma alanları

Ruhsat istenen alan orman, mera, tarım arazisi, zeytinlik, sit alanı, millî park, su havzası veya benzeri bir koruma alanında kalıyorsa ilgili kurumun izni gerekir (m.7). 7554 sayılı Kanunla bu süreç süreye bağlanmıştır: ilgili kurum izin talebine üç ay içinde cevap verir; cevap verilmezse kuruma bir ay ek süre verilir ve bu süre sonunda da karar bildirilmezse izin verilmiş sayılır. 2025 Yönetmelik değişikliğine göre ormanlar dışındaki izne tabi alanlarda izin başvurularını MAPEG yapar; kurumun olumsuz görüşü hâlinde ruhsat verilmez ve taban bedeli dışındaki bedeller iade edilir. İzin veren veya izni verilmiş sayılan kurum, sonraki ÇED sürecinde aynı konuda olumsuz görüş veremez.

Orman alanları bu zımni izin kuralının dışındadır. Ormanlık bir sahada ruhsat öncesinde başvuru sahibi, Tarım ve Orman Bakanlığından e-Devlet üzerinden, koordinat ve sayısal verilerle izin talep eder. Devlet ormanlarındaki altyapı tesisleri için Genel Müdürlüğün talebi üzerine üç ay içinde yirmi dört ay süreyle bedelsiz izin verilir ve bu süre on iki ay uzatılabilir (m.7). Orman izni, mera tahsis amacı değişikliği ve tarım arazisi izinleri Orman Arazisinde İzin, Maden, Petrol ve Jeotermal Faaliyetlerde Mera ve Tarım Arazisinin Amaç Dışı Kullanımı rehberlerimizde, zeytinlik alanları Zeytinlik Alanlarında Yapılaşma (3573) yazımızda anlatılmıştır.

İzne tabi alanlarda süreç

AlanSüreçDayanak
Orman dışındaki izne tabi alanlarBaşvuruyu MAPEG yapar; kurum 3 ay + 1 ay; cevap yoksa izin verilmiş sayılır3213 m.7 (7554); Yönetmelik
Kurumun olumsuz görüşüRuhsat verilmez; taban bedel dışındaki bedeller iadeYönetmelik (30.10.2025)
Orman alanıBaşvuru sahibi e-Devlet üzerinden Tarım ve Orman Bakanlığından izin ister; zımni izin yok6831 m.16; Yönetmelik
Devlet ormanında altyapı24 ay bedelsiz izin; 12 ay uzatma3213 m.7 (7554)
ÇEDOlumlu karar olmadan yatırıma başlanamaz; karara karşı dava 30 gün2872 m.10; İYUK m.20/A

ÇED süreci projenin niteliğine göre yürütülür ve kapsama giren projelerde ÇED olumlu kararı olmadan yatırıma başlanamaz (2872 m.10). ÇED kararına karşı dava süresi otuz gündür; ayrıntılar ÇED Kararlarına Karşı İptal Davası rehberimizdedir.

Ruhsat verildikten sonra: Dönemler, raporlar, bedeller

Arama ruhsatı verildiği anda bir takvim işlemeye başlar. 7554 sayılı Kanunla değişik m.17’ye göre ruhsatın düzenlenmesinden sonraki ilk bir yıl ön arama dönemidir. Genel arama dönemi IV. Grup madenlerde iki yıl, diğer madenlerde bir yıldır. Genel arama yükümlülüklerini yerine getiren IV. Grup ruhsat sahibi dört yıllık detay arama dönemine hak kazanır. Detay aramanın sonuna kadar rezervi üç boyutu ve miktarıyla belirlenmiş olarak işletme ruhsatı talep edilmezse ruhsat iptal edilir. Dönemlere ait faaliyet raporlarının süresinde verilmemesi hâlinde teminat irat kaydedilir ve ruhsat iptal edilir; beyan edilen faaliyetlerin yalnızca bir kısmı yapılmışsa teminat eksiklik oranında irat kaydedilir. Yatırım programının iki yıl üst üste yüzde ellinin altında gerçekleşmesi de teminatın irat kaydı ve iptal sebebidir. İşletilebilir rezerv bulunamadığı raporlanırsa arama veya ihale bedelinin ya da teminatın iadesine ilişkin hükümler uygulanır. Bu yükümlülüklerin ihlalinde hangi basamakların uygulanacağı, iptal işlemine karşı dava süresi ve yürütmenin durdurulması Maden Ruhsatı İptali ve Teminatın İrat Kaydı rehberimizde anlatılmıştır.

Mali yükümlülükler de süreklidir. Ruhsat bedelinin tamamı her yıl Ocak ayı sonuna kadar yatırılır; yatırılmayan kısım o yılın Haziran ayının son gününe kadar 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre hesaplanan gecikme zammıyla yatırılmazsa ruhsat iptal edilir (m.13, 7257 sayılı Kanunla değişik). Maden Kanunu kapsamındaki idari para cezaları ise Maden Kanunu İdari Para Cezaları rehberimizde anlatılmıştır. İşletme aşamasında 7554 sayılı Kanunla işletme ruhsat bedeli kadar rehabilitasyon bedeli de alınır ve bu bedel yalnızca rehabilitasyon amacıyla kullanılır. Üretim başladığında Devlet hakkı ödenir (m.14). Bu yükümlülüklerin vergi boyutu Enerji ve Madencilikte Vergilendirme rehberimizde ele alınmıştır.

IV. Grup arama ruhsatının takvimi

AşamaSüreYükümlülükİhmalin sonucu
Ön arama1 yılÖn arama faaliyet raporuTeminat irat ve iptal
Genel arama2 yıl (diğer gruplarda 1 yıl)Genel arama raporu ve asgari faaliyetlerTeminat irat ve iptal
Detay arama4 yılDetay arama raporu; UMREK’e göre üç boyutlu rezervİşletme talebi yoksa iptal
Sondaj kayıtlarıSüreç boyuncaKarot ve lokasyonların korunması; e-Maden’e veri girişiYaptırım riski
Ruhsat bedeliHer yıl Ocak sonuTam ödemeHaziran sonuna kadar gecikme zammıyla da ödenmezse iptal (m.13)

Satılık maden sahası: Ruhsat devri ve şirket alımı

Sıfırdan başvurmak yerine mevcut bir ruhsatı devralmak sık başvurulan bir yoldur ve internette “satılık maden sahası” ilanları yaygındır. Burada en önemli kural şudur: arazinin tapusunu satın almak madeni vermez. Maden ruhsatı maden siciline kayıtlıdır ve devri 3213 m.5’e göre ancak Bakanlık onayıyla gerçekleşir; devirden önce devir tarihindeki ruhsat bedelinin iki katı tutarında devir bedeli alınır ve devir maden siciline şerhle tamamlanır. Ruhsat hisselere bölünemez, bütün olarak devredilir. Ruhsat harcı, ruhsat bedeli, rehabilitasyon bedeli veya Devlet hakkı borcu bulunan ruhsatın devri reddedilir; ruhsat üzerindeki ipotek ise devirle düşmez.

Ruhsat sahibi şirketin paylarını almak ikinci bir yoldur; bu durumda ruhsat el değiştirmez, ancak yüzde onu aşan pay devirleri Bakanlık iznine tabidir (Maden Yönetmeliği m.82/11) ve şirketin bütün borç ve davaları da devralınır. Üçüncü bir yol ise ruhsatı satın almadan sahayı rödovans sözleşmesiyle işletmektir; bu da Bakanlık iznine bağlıdır. Satın almadan önce ruhsatın türü ve grubu, kalan süresi, arama dönemi raporlarının durumu, ödenmemiş bedeller, ipotek ve şerhler, sahayı etkileyen davalar, izinler ve arazi erişimi mutlaka incelenmelidir. Ruhsat sahibi olmayan bir kişiye “saha bedeli” ödemek veya devir onayı alınmadan ödeme yapmak, uygulamada en sık karşılaşılan kayıplardandır. Ayrıntılar Maden Ruhsatının Devri ve İpotekli Ruhsat ve Madencilikte Rödovans Sözleşmesi rehberlerimizdedir.

Satılık saha alırken kontrol listesi

KontrolNe incelenir?Dayanak
Ruhsatın sahibiSatıcı gerçekten ruhsat sahibi mi; maden sicili kaydı3213 m.5, m.6
Ruhsatın türü ve grubuArama mı işletme mi; hangi grup; kalan süre3213 m.2, m.17, m.24
Raporlar ve faaliyetlerDönem raporları verilmiş mi; eksiklik bildirimi var mı3213 m.17
BorçlarRuhsat bedeli, rehabilitasyon bedeli, Devlet hakkı, idari para cezaları3213 m.13, m.14
İpotek ve şerhlerİpotek, buluculuk şerhi, rödovans kaydı3213 m.5, m.6/5, Ek m.7
İzinler ve davalarÇED, orman, mera izinleri; iptal ve ÇED davaları3213 m.7; 2872 m.10
Devrin yoluRuhsat devri onayı veya pay devri izni3213 m.5; Yönetmelik m.82/11

Başvurunun reddi, ihale ve dava yolları

Ruhsat müracaatının reddi, ruhsat düzenlenmemesi, izin reddi veya ruhsat iptali idari işlemdir ve bu işlemlere karşı, özel bir süre öngörülmemişse yazılı bildirimden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır (İYUK m.7). İhaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemleri, ÇED kararları ve acele kamulaştırma işlemleri ise İYUK m.20/A’daki ivedi yargılama usulüne tabidir; bu işlemlerde dava açma süresi otuz gündür, yürütmenin durdurulması kararına itiraz edilemez ve nihai karara karşı on beş gün içinde temyize gidilir. Saha ihalesine ilişkin bir işleme karşı dava açılacaksa sürenin otuz gün olarak hesaplanması güvenli yoldur. Maden Kanunu kapsamındaki idari para cezalarına karşı dava süresi de otuz gündür (m.13). Uyuşmazlık türleri, savunma yolları ve süre tablosu Maden Ruhsatı Uyuşmazlıkları rehberimizde, idari davaların genel çerçevesi ise İdari Davalar sayfamızda yer alır.

Başvuru sürecinde dava süreleri

İşlemSüreDayanak
Müracaatın reddi, ruhsat düzenlenmemesi60 günİYUK m.7
Kurum izninin reddi60 günİYUK m.7
Saha ihalesine ilişkin işlemler30 gün (ivedi yargılama)İYUK m.20/A
ÇED kararı30 gün (ivedi yargılama)İYUK m.20/A
Ruhsat iptali ve teminatın irat kaydı60 günİYUK m.7
Maden Kanunu idari para cezası30 gün3213 m.13

Sık yapılan hatalar

  • Arazinin tapusunu almanın madeni de vereceğini düşünmek.
  • Madenin grubunu yanlış belirlemek; ihaleyle verilen bir grupta ilk müracaat yapmaya çalışmak.
  • Aynı grupta ruhsat bulunan bir alana başvurmak veya alanı gruba ait azami büyüklüğü aşacak şekilde çizmek.
  • Hak kazandıktan sonra iki aylık belge ve teminat süresini kaçırmak.
  • Teminat mektubunu MAPEG’in o yıl ilan ettiği asgari tutarın altında hazırlamak.
  • Orman alanında da zımni izin kuralının işleyeceğini sanmak.
  • Ruhsat öncesinde sahada sondaj veya kazı yapmak.
  • Define aramasını maden aramasıyla karıştırmak.
  • Ruhsat verildikten sonra ön arama raporunu ve ruhsat bedelini takvime işlememek.
  • Satılık saha alırken maden sicilini, borçları ve ipotekleri incelemeden ödeme yapmak.
  • Saha ihalesine ilişkin işlemlere karşı otuz gün yerine altmış günlük süreye güvenmek.

🧭 Bu yazı Maden Hukuku Rehberi’nin parçasıdır

Maden sahası araştırması, arama ve işletme ruhsatı, ÇED ve arazi izinleri, Devlet hakkı, ruhsat devri ve rödovans, altın madeni ve rafineri, ruhsat iptali ve dava süreleri; tüm maden rehberleri tek sayfada: Maden Hukuku Rehberi

Sıkça Sorulan Sorular

Maden sahası nasıl bulunur?

İki ayrı araştırma gerekir. Jeolojik araştırma MTA verileri, eski ruhsatlar ve yüzey gözlemleriyle madenin nerede bulunabileceğini gösterir; hukuki araştırma ise sahanın başka bir ruhsatla çakışıp çakışmadığını, ilk müracaatla mı ihaleyle mi verildiğini, izne tabi alan olup olmadığını ve arazinin malikini ortaya koyar (3213 m.7, m.16, m.30, m.46).

Kendi arazimde maden aramak için ruhsat gerekir mi?

Evet. Madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır ve bulundukları arazinin mülkiyetine tabi değildir (Anayasa m.168; 3213 m.4). Kendi arazinizde de arama ancak MAPEG’den alınan ruhsatla yapılabilir; ruhsatsız madencilik faaliyeti idari yaptırımlara konu olur (m.12).

Hangi madenler ilk müracaatla, hangileri ihaleyle verilir?

7554 sayılı Kanunla değişik 3213 m.30’a göre I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bentleri, III. ve V. Grup ruhsatlar ihaleyle verilir. II. Grup (b) bendi ve IV. Grup ruhsatlar kural olarak ilk müracaatla verilir; MAPEG gerekli görürse bunlar da ihaleye çıkarılır.

Altın madeni için arama ruhsatına nasıl başvurulur?

Altın IV. Grup (c) bendindedir. Müracaat e-Maden üzerinden, işletme ruhsat taban bedeli ödenerek yapılır ve öncelik hakkı esastır (m.16). Hak kazanılırsa iki ay içinde teminat mektubu, ruhsat bedeli, ön inceleme raporu, maden arama projesi ve mali yeterlilik belgeleri verilir.

Arama ruhsatı alanı en fazla kaç hektar olabilir?

IV. Grup arama ruhsatlarında 2.000 hektar, III. Grupta 500 hektar, II. Grupta 100 hektardır; tamamı denizde kalan III. ve IV. Grup ruhsatlarda sınır 50.000 hektardır. V. Grup arama sertifikasında sınır 1.000 hektardır (3213 m.16).

Arama ruhsatı başvurusunda hangi belgeler istenir?

Hak kazanan müracaatçıdan kesin ve süresiz teminat mektubu, ruhsat bedeli belgesi, ön inceleme raporu, maden arama projesi, mali yeterlilik belgeleri, gerçek kişide kimlik ve imza beyanı, tüzel kişide ticaret sicil gazetesi, vergi bilgisi, imza sirküleri ve ortaklık pay bilgileri istenir. Güncel liste e-Maden’den kontrol edilmelidir.

Arama ruhsatı teminatı ne kadardır?

Teminat, MAPEG’in her yıl grup ve bentlere göre ilan ettiği asgari tutardan az olmamak üzere kesin ve süresiz teminat mektubu olarak verilir (Maden Yönetmeliği, 30.10.2025 değişikliği). Tutar her yıl değiştiğinden başvuru yılının duyurusu esas alınmalıdır.

İlk müracaatta hak kazandıktan sonra belgeler ne kadar sürede verilir?

İki ay içinde. Bu süre içinde teminat mektubu, ruhsat bedeli ve diğer belgeler verilmezse müracaattan doğan hak sona erer. Belgeler tamamlandıktan sonra ruhsat düzenlenir, maden siciline işlenir ve yükümlülükler yürürlük tarihinden itibaren başlar.

Aynı sahaya iki maden ruhsatı verilebilir mi?

Aynı grup ruhsatlar birbiri üzerine verilemez (m.16). 7554 sayılı Kanun IV. Grubun alt bentlerini bu kuralın dışında tutmuştur; bu nedenle farklı alt bentlere ait IV. Grup ruhsatları aynı sahada üst üste bulunabilir. Farklı grupların üst üste ruhsatlandırılması Yönetmelikteki usule tabidir.

Orman alanında maden ruhsatına başvurulabilir mi?

Başvurulabilir; ancak orman izni ayrıca alınır. Ruhsat öncesinde başvuru sahibi Tarım ve Orman Bakanlığından e-Devlet üzerinden, koordinat ve sayısal verilerle izin talep eder. Orman alanlarında üç artı bir aylık zımni izin kuralı uygulanmaz.

Kurum izin vermezse ne olur?

Ormanlar dışındaki izne tabi alanlarda kurum üç ay, ek süreyle dört ay içinde cevap vermezse izin verilmiş sayılır (m.7). Kurum olumsuz görüş verirse ruhsat verilmez ve taban bedeli dışındaki bedeller iade edilir; ihale sahasında izin verilmeyen bir bölüm varsa ihale iptal edilir ve ihale bedeli iade edilir.

Arama ruhsatı kaç yıl sürer?

IV. Grupta bir yıl ön arama, iki yıl genel arama ve dört yıl detay arama olmak üzere toplam yedi yıldır; diğer gruplarda genel arama dönemi bir yıldır (3213 m.17, 7554 sayılı Kanunla değişik). Detay arama sonuna kadar işletme ruhsatı talep edilmezse ruhsat iptal edilir.

Ruhsat bedeli ödenmezse ne olur?

Ruhsat bedelinin tamamı her yıl Ocak ayı sonuna kadar yatırılır. Yatırılmayan kısım, o yılın Haziran ayının son gününe kadar 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre hesaplanan gecikme zammı oranında artırılarak yatırılmalıdır; aksi hâlde ruhsat iptal edilir (3213 m.13, 7257 sayılı Kanunla değişik).

Maden ihalesine nasıl katılınır?

MAPEG saha ihalelerini dönemsel olarak ilan eder ve ihale talepleri e-Maden üzerinden iletilir. İhaleyi kazanan, ihale bedelini yatırdıktan sonra iki ay içinde ön inceleme raporu, mali yeterliliği içeren arama projesi ve ruhsat bedeliyle işlemleri tamamlar; aksi hâlde alan yeniden ihaleye açılır (m.16).

Satılık maden sahası alırken nelere dikkat edilmeli?

Satıcının maden sicilinde gerçekten ruhsat sahibi olup olmadığı, ruhsatın türü, grubu ve kalan süresi, rapor ve bedel borçları, ipotek ve şerhler, izinler ve davalar incelenmelidir. Ruhsat devri Bakanlık onayı, ruhsat bedelinin iki katı devir bedeli ve sicil şerhiyle gerçekleşir (m.5); şirket alımında yüzde onu aşan pay devri izne tabidir (Yönetmelik m.82/11).

Başvurum reddedilirse ne yapabilirim?

Ret işlemine karşı yazılı bildirimden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m.7). Saha ihalesine ilişkin işlemlerde ise ivedi yargılama usulü nedeniyle sürenin otuz gün olarak hesaplanması güvenli yoldur (İYUK m.20/A).

Define aramak için maden ruhsatı alınır mı?

Hayır. Define ve tarihî eser aramak 2863 sayılı Kanunun konusudur ve Kanunun m.50’deki izne tabidir; izinsiz kazı ve izinsiz define arama m.74’te suç olarak düzenlenmiştir. Maden ruhsatı define arama izni yerine geçmez.

Yabancı bir şirket maden sahasına başvurabilir mi?

Doğrudan başvuramaz. Maden hakları T.C. vatandaşlarına, Türk kanunlarına göre kurulmuş şirketlere ve yetkili kamu kuruluşlarına verilir (3213 m.6). Yabancı yatırımcı Türkiye’de şirket kurarak veya ruhsat sahibi bir Türk şirketine ortak olarak başvurabilir.

Saha başvurusu, ihale veya ruhsat devri için yanınızdayız

Grup tespiti, e-Maden başvurusu, iki aylık belge süreci, izne tabi alan yazışmaları, satılık saha incelemesi ve ret ya da ihale işlemlerine karşı dava için belgelerinizi WhatsApp üzerinden iletin. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir saha veya başvuru için hukuki görüş yerine geçmez. Dayanılan mevzuat: Anayasa m.168; 3213 sayılı Maden Kanunu m.2, 4, 5, 6, 7, 8, 12, 13, 14, 16, 17, 30, 46 ve Ek m.7 (19.07.2025 tarihli ve 7554 sayılı Kanunla değişik hâliyle; RG 24.07.2025, 32965); Maden Yönetmeliği ve 30.10.2025 tarihli değişiklik (RG 33062); MAPEG ilk müracaat taahhütnamesi ve belgeleri formu; 2872 sayılı Çevre Kanunu m.10; 6831 sayılı Orman Kanunu m.16; 2863 sayılı Kanun m.50, 74; 2577 sayılı İYUK m.7, 20/A. Tutarlar, belge listeleri ve usuller MAPEG duyurularıyla değişebilir; her başvuruda güncel metin esas alınmalıdır.

Post by Av. Fatma Öztürk