Apostil Nedir, Nereden Alınır? Yabancı Belgelerin Türkiye’de Geçerliliği
28 Haziran 2026

Apostil Nedir, Nereden Alınır? Yabancı Belgelerin Türkiye’de Geçerliliği

Yurt dışında düzenlenmiş bir belgenin Türkiye’de işleme alınabilmesi, belgenin içeriğinin doğru olmasına değil, gerçekliğinin usulünce kanıtlanmasına bağlıdır. Bu kanıtlamanın en yaygın aracı apostil (tasdik şerhi)dir.

Ancak apostil tek başına her kapıyı açmaz. Bir yabancı mahkeme kararı apostilli olsa dahi Türkiye’de kendiliğinden hüküm doğurmaz; bunun için ayrıca tanıma veya tenfiz gerekir. Bu yazı konuyu madde numaralarıyla ele alır: Lahey Sözleşmesi’nin iç hukuktaki dayanağı, hangi belgeye apostil konur, Türkiye’de hangi makam verir, apostil yerine konsolosluk tasdiki gereken hâller, tercüme rejimi ve mahkeme kararlarında izlenecek ayrı yol.

1) Apostilin Kaynağı: 1961 Tarihli Lahey Sözleşmesi

Dayanak, Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan 5 Ekim 1961 tarihli “Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi”dir. Sözleşmenin amacı adında yazılıdır: yabancı resmî belgelerin diplomasi veya konsolosluk temsilciliklerince tasdiki zorunluluğunu kaldırmak.

Türkiye bakımından süreç şöyle işlemiştir:

AşamaTarih / dayanak
Sözleşmenin Türkiye tarafından imzalanması8/5/1962
Onaylanmasının uygun bulunması20/6/1984 tarihli ve 3028 sayılı Kanun
Bakanlar Kurulu kararı ve Resmî Gazete’de yayımı27/7/1984 tarihli ve 84/8373 sayılı Karar; 16/9/1984 tarihli ve 18517 sayılı Resmî Gazete
Türkiye bakımından yürürlük29/9/1985

Sözleşmenin 3 üncü maddesi işin özünü verir: imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin sıfatının ve gerektiğinde belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi için zorunlu görülebilecek tek işlem, tasdik şerhinin belgenin verildiği devletin yetkili makamınca belgeye konulmasından ibarettir. Yani apostil, uzun tasdik zincirinin yerine geçen tek adımdır.

Apostil neyi onaylar, neyi onaylamaz?

Bu ayrım, uygulamada en çok yanlış anlaşılan noktadır. Apostil yalnızca üç şeyi teyit eder:

  • Belgedeki imzanın doğruluğunu,
  • İmzayı atan kişinin sıfatını,
  • Varsa belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu.

Apostil, belgedeki bilgilerin doğru olduğunu onaylamaz. Bir diplomanın apostilli olması o kişinin gerçekten mezun olduğunu değil, diplomayı imzalayan yetkilinin imzasının gerçek olduğunu gösterir. Aynı şekilde apostilli bir mahkeme kararı, kararın Türkiye’de geçerli olduğu anlamına gelmez; yalnızca kararın gerçekten o mahkemeden çıktığını gösterir.

2) Hangi Belgelere Apostil Konur, Hangilerine Konmaz?

Sözleşmenin 1 inci maddesi, “resmî belge” kavramını sınırlı olarak sayar ve iki istisna belirler.

DurumKapsam
Apostil konabilecek resmî belgelerSavcı, zabıt kâtibi veya adliye memuru tarafından verilmiş belgeler de dâhil olmak üzere, devletin bir yargı organına veya mahkemesine bağlı makam ya da görevli memur tarafından düzenlenmiş belgeler
İdari belgeler
Noter senetleri
Kişilerce özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmî makam ve noterlerce tasdiki gibi resmî beyanlar
Apostil konamayacak belgelerDiplomasi veya konsolosluk memurları tarafından düzenlenmiş belgeler
Ticaret veya gümrük işlemleriyle doğrudan ilgili olan idari belgeler

İkinci istisna pratikte çok sonuç doğurur: ihracat-ithalat evrakı, menşe şahadetnamesi gibi doğrudan ticaret veya gümrük işlemine ilişkin idari belgeler Sözleşme kapsamı dışındadır ve bunlar için ayrı usuller izlenir.

Dördüncü kalemin anlamı da önemlidir: özel bir belge kendiliğinden apostil alamaz. Örneğin iki kişi arasındaki bir sözleşme, önce noterce imza tasdikine tabi tutulur; apostil, o noter tasdikine konur. Bu nedenle “sözleşmemi apostil yaptırayım” talebi, çoğu zaman önce bir noter işlemi gerektirir.

3) Apostil Şerhinin Zorunlu Unsurları

Sözleşmenin 4 üncü maddesi, tasdik şerhinin biçimini bağlar. Şerh, belgenin kendisi üzerine veya buna eklenecek bir kâğıda konur ve Sözleşmeye ekli örneğe uygun olmalıdır.

Biçimsel bir zorunluluk özellikle dikkat çekicidir: şerh, onu koyan makamın resmî dilinde yazılabilir ve kayıtlar ikinci bir dilde de yer alabilir; ancak başlığın Fransızca olarak “Apostille (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)” biçiminde yazılması zorunludur. Bu başlığı taşımayan bir şerh, apostil değildir.

#Apostil şerhinde bulunması gereken unsur
1Belgenin düzenlendiği ülkenin adı
2Belgeyi imzalayan kişinin adı
3Belgeyi imzalayan kişinin sıfatı
4Belgeye basılan mührün ait olduğu makamın adı
5Tasdik edildiği yer
6Tasdik edildiği tarih
7Apostili düzenleyen makam
8Apostil numarası
9Apostili düzenleyen makamın mührü veya kaşesi
10Apostili düzenleyen yetkilinin imzası

4) Türkiye’de Apostili Kim Verir?

Sözleşmenin 6 ncı maddesi, her âkit devletin tasdik şerhini vermeye yetkili makamları belirleyip bildirmesini öngörür. Türkiye, onay belgelerinin teatisi sırasında yetkili makamlarını bildirmiştir.

Belge türüYetkili makam
İdari belgelerValilikler (vali, vali adına vali yardımcıları ve hukuk işleri müdürleri) ile kaymakamlıklar
Adli belgelerAğır ceza mahkemesi kuruluşu bulunan merkezlerdeki adli yargı adalet komisyonu başkanlıkları

Buradaki ayrım basit bir soruya bağlıdır: belgeyi kim düzenledi? Nüfus kayıt örneği, ikametgâh belgesi, diploma gibi idari makamlardan çıkan belgeler valilik/kaymakamlık kanalından; mahkeme kararı, adli sicil kaydı, savcılık yazısı ve noter işlemleri ise adalet komisyonu kanalından apostillenir.

Noter işlemleri bakımından pratik bir kural vardır: noterin imzasının ilgili adalet komisyonunda kayıtlı olması gerekir. İmza örneği bulunmayan bir noterin işlemine apostil konulamaz.

Türkiye’de düzenlenip yurt dışına gönderilecek noterlik işlemleri bakımından ise Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin 65 inci maddesi ayrı bir kural koyar: bu işlemlerin altındaki mühür ve imza, o noterliğin bulunduğu yer valiliğince onanır; ancak onama sadece imza ve mühre ait olup işlemin içeriğini kapsamaz.

Belgeniz hangi ülkeden? Apostil mi, konsolosluk tasdiki mi gerektiğini birlikte belirleyelim

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

5) Üç Ayrı Senaryo: Apostil, Konsolosluk Tasdiki, Muafiyet

Yabancı belgenin Türkiye’de kabul edilebilmesi için izlenecek yol, belgenin düzenlendiği ülkeye göre değişir.

Ülkenin durumuİzlenecek yolDayanak
Lahey Sözleşmesi’ne tarafO ülkenin yetkili makamından apostil; ayrıca konsolosluk onayı aranmazSözleşme m.3, m.5
Sözleşmeye taraf değilTasdik zinciri: belgenin o ülkenin yetkili makamınca onanması ve bu imza-mührün o yerdeki Türk konsolosluğunca tasdikiHMK m.224; Noterlik Kanunu m.195
Türkiye ile ikili anlaşma bulunan bazı ülkelerKarşılıklı olarak apostil dahi aranmayabilirİkili adli yardımlaşma anlaşmaları

Üçüncü satır çoğu kişinin bilmediği bir kolaylıktır: Türkiye’nin bazı ülkelerle akdettiği ikili anlaşmalarda, iki ülkenin birinde bir mahkeme veya noter tarafından düzenlenen ya da tasdik edilen evrakın diğer ülkede yeniden tasdik edilmesine gerek olmadığı kabul edilmiştir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bakımından da Sözleşmeye taraf olmamasına rağmen ikili anlaşma yoluyla karşılıklı muafiyet uygulanmaktadır. Bu nedenle işlem öncesinde ilgili ülkeyle özel bir anlaşma bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gereksiz masraf ve zaman kaybını önler.

6) İç Hukuk Dayanağı: HMK m.224 ve Noterlik Kanunu

Yabancı resmî belgenin Türkiye’de “resmî belge” niteliği kazanması, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Yabancı resmî belge” başlıklı 224 üncü maddesine dayanır. Maddeye göre yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgelerin Türkiye’de bu vasfı taşıması, belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluk makamı tarafından onaylanmasına bağlıdır. Aynı maddenin ikinci fıkrası, Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin yabancı resmî belgelerin tasdiki ile ilgili hükümlerinin saklı olduğunu belirtir; apostil rejimi işte bu saklı tutulan hükümdür.

Sözleşmeye taraf olmayan ülkelerde ise Noterlik Kanunu devreye girer. Kanunun 191 inci maddesi uyarınca yabancı memleketlerde noterlik görevi konsoloslar tarafından yürütülür. 195 inci madde ise şunu söyler: yabancı memleketlerde usulü uyarınca yapılan noterlik işlemlerinin altındaki o memleketin yetkili merciinin imza ve mührü, konsolos tarafından onanır. Özel kanun hükümleri saklıdır.

Sonuç olarak, Sözleşmeye taraf olmayan bir ülkede düzenlenen bir vekâletnamenin Türkiye’de kullanılabilmesi için sırasıyla: belgenin o ülke mevzuatına uygun düzenlenmesi, ilgili noterin bağlı olduğu resmî makamca imzalanıp mühürlenmesi ve bu imza ile mührün o yerdeki Türk konsolosluğunca tasdik edilmesi gerekir. Vekâletnamenin kapsamı ve kötüye kullanılması riskleri için vekâletin kötüye kullanılması incelememize bakılabilir.

7) Tercüme: Apostil Yeterli Değildir

Apostilli bir belge, Türkçe olmadığı sürece Türk makamlarınca doğrudan işleme alınamaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 223 üncü maddesi, yabancı dilde yazılmış belgelerin tercümesiyle birlikte sunulmasını düzenler; mahkeme kendiliğinden veya diğer tarafın talebi üzerine belgenin resmî tercümesini de isteyebilir.

İşlemNerede yapılırOnay
Tercüme Türkiye’de yapılırsaYeminli tercümanTercümanın bağlı bulunduğu noter tarafından onaylanır
Tercüme yurt dışında yapılırsaTercümanTercümanın imza örneğinin bulunduğu konsolosluk tarafından onaylanır

Sıralama önemlidir: önce apostil, sonra tercüme. Belge apostillenmeden çevrilirse, apostil şerhi tercümeye dâhil edilmemiş olur ve çoğu kurum belgeyi geri çevirir. Uygulamada en sık yaşanan gecikme sebeplerinden biri budur.

Yabancı mahkeme kararınız var: tanıma mı, tenfiz mi gerekiyor?

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

8) Kritik Ayrım: Mahkeme Kararlarında Apostil Yetmez

Bu, yazının en önemli başlığıdır. Yabancı bir mahkeme kararı — boşanma, velayet, nafaka, miras, tazminat — apostilli olsa dahi Türkiye’de kendiliğinden hüküm doğurmaz. Apostil kararın gerçekliğini gösterir; kararın Türk hukukunda sonuç doğurması ayrı bir yargısal işleme bağlıdır.

Dayanak, 27/11/2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun‘un (MÖHUK) 50 ve devamı maddeleridir. MÖHUK m.50’ye göre yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların Türkiye’de icra olunabilmesi, yetkili Türk mahkemesince tenfiz kararı verilmesine bağlıdır.

Tanıma ile tenfiz farkı

KavramNe sağlarTipik örnek
TanımaYabancı ilâmın Türkiye’de kesin delil ve kesin hüküm etkisi kazanmasıBoşanma kararının nüfusa işlenmesi
TenfizBunlara ek olarak Türkiye’de icra edilebilirlikNafaka veya tazminat alacağının icraya konulması

MÖHUK m.58 uyarınca yabancı ilâmın kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi, ilâmın tenfiz şartlarını taşımasına bağlıdır. Ancak önemli bir fark vardır: tanımada mütekabiliyet (karşılıklılık) şartı aranmaz. Bu, özellikle Türkiye ile karşılıklılık ilişkisi bulunmayan ülkelerin boşanma kararlarında belirleyici olur.

Tenfiz şartları (MÖHUK m.54)

  • Karşılıklılık: Karşılıklılık esasına dayanan anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiilî uygulamanın bulunması.
  • Münhasır yetki: İlâmın, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması.
  • Kamu düzeni: Hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması.
  • Savunma hakkı: Kendisine karşı tenfiz istenen kişinin, hükmü veren mahkemeye usulüne uygun çağrılmış ve savunma hakkının ihlal edilmemiş olması.

Türk mahkemesinin yabancı kararın esasını inceleme yetkisi yoktur; inceleme bu şartlarla sınırlıdır. Kamu düzenine aykırılık ise ancak açık bir aykırılık hâlinde gündeme gelir.

Apostil tam olarak nerede devreye girer?

MÖHUK m.53, tenfiz dilekçesine eklenecek belgeleri sayar ve apostilin işlevi tam burada ortaya çıkar:

  • Yabancı mahkeme ilâmının o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya ilâmı veren yargı organınca onanmış örneği ve onanmış tercümesi,
  • İlâmın kesinleştiğini gösteren ve o ülke makamlarınca usulen onanmış yazı veya belge ile onanmış tercümesi.

Buradaki “usulen onanmış” ifadesi, Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde apostil ile karşılanır. Dolayısıyla apostil, tanıma-tenfiz davasının şartı değil, dilekçeye eklenecek belgelerin usulüne uygunluğunun aracıdır. Sık yapılan bir hata da yalnızca karara apostil aldırıp kesinleşme şerhini unutmaktır; oysa m.53 her ikisini de arar.

Tanıma ve tenfiz usulünün ayrıntısı için MÖHUK m.50-59 incelememize, kararın icraya konulması için tenfiz kararının takibi yazımıza bakabilirsiniz.

9) Boşanma Kararlarında İdari Yol: 5490 s.K. m.27/A

Yurt dışında boşanan Türk vatandaşları için 2017’de önemli bir kolaylık getirilmiştir. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’na eklenen 27/A maddesi, yabancı ülke adli veya idari makamlarınca verilen boşanma kararlarının, MÖHUK’a göre tanıma davası açılmasına gerek olmaksızın doğrudan nüfus kütüğüne tescilini mümkün kılmıştır.

Ölçütİdari yol (5490 m.27/A)Yargı yolu (MÖHUK m.50-59)
Başvurulacak merciNüfus müdürlükleri veya dış temsilciliklerAile mahkemesi
KapsamYalnızca evliliğin sona ermesine ilişkin kararKarar bir bütün olarak
Dava gerekiyor mu?HayırEvet
Talep reddedilirseTanıma, MÖHUK uyarınca yapılırKanun yoluna başvurulur

Maddenin kendi hükmü açıktır: bu maddede sayılan şartlar yerine getirilmediği gerekçesiyle tescil talebi reddedilen kararların Türkiye’de tanınması, 5718 sayılı Kanun uyarınca yapılır. Yani idari yol bir kolaylıktır, yargı yolunun yerine geçen bir zorunluluk değil.

Dikkat edilmesi gereken sınır şudur: idari tescil evliliğin sona ermesiyle sınırlıdır. Kararda velayet, nafaka veya mal rejimine ilişkin hükümler varsa ve bunların Türkiye’de sonuç doğurması isteniyorsa, tanıma veya tenfiz yoluna ayrıca başvurulması gerekir. Ayrıntı için yurt dışında boşanma ve tanıma-tenfiz yazımıza, nafaka boyutu için yabancı mahkeme nafaka kararının tanınması incelememize bakabilirsiniz.

10) Diğer Sık Karşılaşılan Alanlar

İşlemApostil gerekli mi?Ek işlem
Yurt dışında doğan çocuğun nüfusa tesciliEvet, doğum belgesineOnaylı tercüme; nüfus müdürlüğüne başvuru
Yurt dışında yapılan evliliğin tesciliEvet, evlenme belgesineOnaylı tercüme
Yabancı mahkeme kararıEvet, karara ve kesinleşme şerhineTanıma veya tenfiz davası (MÖHUK)
Yurt dışında düzenlenen vekâletnameTaraf ülkede evetTaraf olmayan ülkede konsolosluk tasdiki; Türk konsolosluğunca düzenlenirse ek onay aranmaz
Yabancı vasiyetnameŞekil ve geçerlilik ayrıca MÖHUK’a tabidirŞeklî geçerlilik değerlendirmesi
Yabancı hakem kararıEvetTenfiz; New York Sözleşmesi rejimi

Türk konsolosluklarınca düzenlenen noterlik işlemleri bakımından önemli bir istisna vardır: konsolosluk, Türk noterliği sıfatıyla hareket ettiğinden bu işlemler başka bir merciin tasdikine ihtiyaç duymaksızın geçerlidir; bunlara apostil aranmaz. Yabancı vasiyetnamelerin şeklî geçerliliği için MÖHUK m.7 ve m.20 incelememize, yabancı hakem kararları için yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi yazımıza bakılabilir.

11) Sık Yapılan Yedi Hata

  • Apostili yanlış makamdan istemek. Mahkeme kararı ve noter işlemi adalet komisyonundan, idari belge valilik veya kaymakamlıktan apostillenir.
  • Türkiye’deki yabancı konsolosluğa gitmek. Apostil, belgenin düzenlendiği ülkede alınır. Almanya’da düzenlenmiş bir belgeye Türkiye’deki Alman konsolosluğu apostil koymaz.
  • Önce tercüme, sonra apostil yaptırmak. Sıralama terstir; apostil şerhi tercümede yer almalıdır.
  • Kesinleşme şerhini unutmak. MÖHUK m.53, ilâmın yanında kesinleştiğini gösteren belgeyi de arar; ikisine de apostil gerekir.
  • Apostili “geçerlilik onayı” sanmak. Apostil imza ve mühür teyididir; içeriğin doğruluğunu ya da kararın Türkiye’de sonuç doğurduğunu göstermez.
  • İkili anlaşmayı kontrol etmemek. Bazı ülkelerle apostil dahi aranmaz; gereksiz masraf yapılır.
  • Ticari ve gümrük belgelerine apostil aramak. Bu belgeler Sözleşme m.1 uyarınca kapsam dışıdır.

12) Kontrol Listesi

  • Belgeyi sınıflandırın: adli mi, idari mi? Yetkili makam buna göre değişir.
  • Ülkeyi kontrol edin: Lahey Sözleşmesi’ne taraf mı, ikili anlaşma var mı, yoksa konsolosluk tasdiki mi gerekiyor?
  • Özel belgeyse önce noter işlemi yaptırın; apostil noter tasdikine konur.
  • Sırayı koruyun: belge → apostil → yeminli tercüme → noter veya konsolosluk onayı.
  • Mahkeme kararında iki belge alın: karar ve kesinleşme şerhi; ikisi de apostilli olmalıdır (MÖHUK m.53).
  • Kararın niteliğine göre yolu seçin: yalnızca boşanmanın tesciliyse 5490 m.27/A; velayet, nafaka ve mal rejimi de varsa MÖHUK yolu.
  • Şerhin başlığını kontrol edin: Fransızca “Apostille (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)” başlığı zorunludur.
  • Noter imza kaydını doğrulayın: noterin imzası adalet komisyonunda kayıtlı değilse apostil verilmez.

Yargılama usulünün genel çerçevesi için Yargılama Usulü Rehberimize, yurt dışı unsurlu miras dosyaları için Miras Hukuku Rehberimize ve yabancı miras kararının tanınması ve tenfizi yazımıza bakabilirsiniz.

Belgeniz geri mi çevrildi? Eksik adımı birlikte tespit edelim

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

Sıkça Sorulan Sorular

Apostil nedir?

5 Ekim 1961 tarihli Lahey “Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi” kapsamında verilen bir tasdik şerhidir. Sözleşmeye taraf ülkeler arasında, belgenin diplomasi veya konsolosluk temsilciliklerince tasdiki zorunluluğunu ortadan kaldırır.

Türkiye Lahey Apostil Sözleşmesi’ne ne zaman taraf oldu?

Sözleşme 8/5/1962’de imzalanmış, onaylanması 20/6/1984 tarihli ve 3028 sayılı Kanunla uygun bulunmuş, 16/9/1984 tarihli ve 18517 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve Türkiye bakımından 29/9/1985 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Apostil belgedeki bilgilerin doğruluğunu onaylar mı?

Hayır. Sözleşmenin 3 üncü maddesi uyarınca apostil yalnızca imzanın doğruluğunu, imzayı atan kişinin sıfatını ve varsa mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu teyit eder. İçeriğin doğruluğunu onaylamaz.

Hangi belgelere apostil konulabilir?

Sözleşmenin 1 inci maddesine göre yargı organına veya mahkemesine bağlı makam ya da görevli memur tarafından düzenlenmiş belgeler, idari belgeler, noter senetleri ve özel belgeler üzerine konulmuş resmî beyanlar apostile elverişlidir.

Hangi belgelere apostil konulamaz?

Sözleşmenin 1 inci maddesi iki istisna belirler: diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından düzenlenmiş belgeler ile ticaret veya gümrük işlemleriyle doğrudan ilgili olan idari belgeler.

Türkiye’de apostili hangi makam verir?

İdari belgeler için valilikler ile kaymakamlıklar; adli belgeler için ağır ceza mahkemesi kuruluşu bulunan merkezlerdeki adli yargı adalet komisyonu başkanlıkları yetkilidir.

Noter işlemine apostili kim verir?

Noter senetleri Sözleşme bakımından adli belge kategorisinde değerlendirilir ve apostil adli yargı adalet komisyonu başkanlığından alınır. Bunun için noterin imzasının ilgili adalet komisyonunda kayıtlı olması gerekir.

Türkiye’den yurt dışına gönderilecek noterlik işleminde ne yapılır?

Noterlik Kanunu Yönetmeliği m.65 uyarınca Türkiye’de yapılıp yabancı memleketlere gönderilecek noterlik işlemlerinin altındaki mühür ve imza, o noterliğin bulunduğu yer valiliğince onanır. Bu onama sadece imza ve mühre ait olup işlemin içeriğini kapsamaz.

Apostil şerhinde neler bulunmalı?

Belgenin düzenlendiği ülke, belgeyi imzalayanın adı ve sıfatı, mührün ait olduğu makam, tasdik yeri ve tarihi, apostili düzenleyen makam, apostil numarası, makamın mührü ve yetkilinin imzası. Ayrıca başlığın Fransızca olarak “Apostille (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)” biçiminde yazılması zorunludur.

Apostili Türkiye’deki yabancı konsolosluktan alabilir miyim?

Hayır. Apostil, belgenin düzenlendiği ülkenin yetkili makamlarından alınır. Yabancı ülkede düzenlenmiş bir belgenin apostili o ülkede alınmalıdır.

Ülke Lahey Sözleşmesi’ne taraf değilse ne yapılır?

Tasdik zinciri işletilir. Belge o ülkenin yetkili makamınca onanır; bu imza ve mühür ise o yerdeki Türk konsolosluğunca tasdik edilir. Dayanak HMK m.224 ve Noterlik Kanunu m.195’tir.

Apostil hiç gerekmediği durumlar var mı?

Evet. Türkiye’nin bazı ülkelerle akdettiği ikili anlaşmalarda, bir ülkede mahkeme veya noter tarafından düzenlenen ya da tasdik edilen evrakın diğer ülkede yeniden tasdikine gerek olmadığı kabul edilmiştir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bakımından da karşılıklı muafiyet uygulanır.

Türk konsolosluğunda düzenlenen vekâletnameye apostil gerekir mi?

Hayır. Türk konsoloslukları Noterlik Kanunu m.191 uyarınca noterlik görevini yürüttüğünden, konsolosluk tarafından düzenlenen noterlik işlemi başka bir merciin tasdikine ihtiyaç duymaksızın geçerlidir.

Apostilli belge Türkçeye çevrilmeli mi?

Evet. HMK m.223 uyarınca yabancı dilde yazılmış belgeler tercümesiyle birlikte sunulur; mahkeme resmî tercüme de isteyebilir. Tercüme Türkiye’de yapılırsa tercümanın bağlı bulunduğu noter, yurt dışında yapılırsa imza örneğinin bulunduğu konsolosluk onaylar.

Önce tercüme mi yaptırmalıyım, önce apostil mi?

Önce apostil, sonra tercüme. Belge apostillenmeden çevrilirse apostil şerhi tercümeye dâhil edilmemiş olur ve kurumlar belgeyi çoğu zaman geri çevirir.

Yabancı mahkeme kararına apostil aldırmam yeterli mi?

Hayır. Apostil kararın gerçekliğini gösterir; Türkiye’de hüküm doğurması için 5718 sayılı MÖHUK uyarınca tanıma veya tenfiz kararı gerekir. MÖHUK m.50 uyarınca yabancı ilâmın Türkiye’de icra olunabilmesi tenfiz kararına bağlıdır.

Tanıma ile tenfiz arasındaki fark nedir?

Tanıma, yabancı ilâmın Türkiye’de kesin delil ve kesin hüküm etkisi kazanmasını sağlar. Tenfiz ise buna ek olarak Türkiye’de icra edilebilirlik kazandırır. MÖHUK m.58 uyarınca tanımada mütekabiliyet şartı aranmaz.

Tenfiz şartları nelerdir?

MÖHUK m.54 uyarınca karşılıklılık esasına dayanan anlaşma veya fiilî uygulamanın bulunması, ilâmın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması ve savunma hakkının ihlal edilmemiş olması aranır.

Tenfiz dilekçesine hangi belgeler eklenir?

MÖHUK m.53 uyarınca yabancı mahkeme ilâmının o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya onanmış örneği ile onanmış tercümesi; ayrıca ilâmın kesinleştiğini gösteren usulen onanmış belge ile onanmış tercümesi eklenir. Bu nedenle hem karara hem kesinleşme şerhine apostil gerekir.

Yurt dışındaki boşanmam için mutlaka dava açmalı mıyım?

Hayır. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A uyarınca yabancı ülke adli veya idari makamlarınca verilen boşanma kararları, şartları varsa dava açılmaksızın nüfus müdürlükleri veya dış temsilcilikler aracılığıyla doğrudan nüfus kütüğüne tescil edilebilir.

İdari tescil talebim reddedilirse ne olur?

5490 m.27/A hükmü uyarınca, maddede sayılan şartlar yerine getirilmediği gerekçesiyle tescil talebi reddedilen kararların Türkiye’de tanınması 5718 sayılı Kanun uyarınca yapılır; yani MÖHUK’a göre tanıma yoluna başvurulur.

Boşanma kararındaki velayet ve nafaka da idari yolla tescil edilir mi?

Hayır. 5490 m.27/A kapsamındaki idari tescil evliliğin sona ermesiyle sınırlıdır. Kararda velayet, nafaka veya mal rejimine ilişkin hükümler varsa ve bunların Türkiye’de sonuç doğurması isteniyorsa tanıma veya tenfiz yoluna ayrıca başvurulmalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Sözleşmeye taraf ülkeler listesi ile ikili anlaşmalar zaman içinde değişebildiğinden, işlem öncesinde güncel durumun teyit edilmesi gerekir.


Post by Av. Fatma Öztürk