Belçika’da Boşanma ve Türkiye’de Tanınması: Ayrılık Süreleri, Roma III, Konsolosluk Tescili (MÖHUK 50-59)

Belçika’da boşanmanın iki yolu vardır: evliliğin onarılamaz biçimde sarsılması nedeniyle boşanma ve karşılıklı rızayla boşanma (Belçika Medeni Kanunu, BW m.229, 230). Sarsılma, eşler ortak başvuruda bulunmuşsa altı aydan, tek taraflı başvuruda bir yıldan fazla süren fiilî ayrılıkla da kanıtlanabilir. Belçika, Hollanda’dan farklı olarak Roma III Tüzüğü’ne katılmıştır; Belçika mahkemesi hukuk seçimi yoksa kural olarak eşlerin mutad meskeni hukukunu, yani Belçika hukukunu uygular, ama Türk eşler Türk hukukunu seçebilir. Belçika kararı Türkiye’de kendiliğinden sonuç doğurmaz: Brüksel veya Anvers Başkonsolosluğu’nda idari tescil (Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A) ya da aile mahkemesinde tanıma davası (MÖHUK m.58) gerekir. Türkiye’de ayrıca boşanma davası açılıp karar kesinleşirse, Belçika kararı daha önce kesinleşmiş olsa bile tanınmasında hukuki yarar kalmaz (Yargıtay 2. HD 2023/5707 E., Tongeren kararı).

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• Belçika’da boşanma türleri
• Karar ne zaman kesinleşir?
• Belçika mahkemesinin yetkisi ve Roma III
• Türkiye’de dava açma seçeneği
• Nafaka
• Velayet ve çocuklar
• Mal rejimi
• Türkiye’de geçerli kılma: konsolosluk tescili
• Tanıma davası
• Yargıtay kararları
• Dilekçe örnekleri
• Örnek senaryolar
• Adım adım yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Komşu ülkeler için Hollanda’da boşanma ve Türkiye’de tanınması ve Almanya’da yaşayan Türkler boşanmayı hangi ülkede açmalı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Belçika’da Boşanma Türleri

Belçika hukukunda boşanmanın iki yolu vardır. Birincisi, evliliğin onarılamaz biçimde sarsılması (onherstelbare ontwrichting) nedeniyle boşanmadır. Sarsılma, ortak yaşamın sürdürülmesini veya yeniden kurulmasını makul olarak imkânsız kılan her türlü delille ispatlanabilir (BW m.229/1). Eşler ortak başvuruda bulunmuşsa ve altı aydan fazla süredir fiilen ayrı yaşıyorlarsa sarsılma kanıtlanmış sayılır; tek taraflı başvuruda bu süre bir yıldır. Ayrılık daha kısaysa sarsılma, düşünme süresinin ardından yapılan ikinci duruşmada eşlerin veya davacının boşanma isteğini yinelemesiyle kabul edilir (BW m.229/2-3).

İkinci yol karşılıklı rızayla boşanmadır (BW m.230). Eşler önceden mallarına ve boşanmanın tüm sonuçlarına ilişkin kapsamlı bir anlaşma yapmak zorundadır: dava süresince oturulacak konut, velayet, çocukların malları, kişisel ilişki, çocuk nafakası ve eş nafakası bu anlaşmada düzenlenir (Ger.W. m.1287, 1288). Boşanma isteğinin karar verilinceye kadar sürmesi gerekir. 2015’ten beri tek duruşma yeterlidir; eşler altı aydır ayrı yaşıyorsa usul tamamen yazılı yürüyebilir (notaire.be). Davalara aile mahkemesi (familierechtbank) bakar; dava süresince konut, çocukların barınması ve geçici nafaka için önlem alınabilir (Ger.W. m.1280).

Belçika’da ortak başvuru eşlerce ya da avukat veya noter tarafından imzalanabilir (Ger.W. m.1254/1); Hollanda’daki gibi genel bir avukat zorunluluğu yoktur. Kusur, boşanmanın şartı değildir; ancak eş nafakasında ağır kusur önem taşır (BW m.301). Evlilik soyadları değiştirmez; boşanmadan sonra eski eşin soyadı kullanılamaz (e-Justice).

Belçika Kararı Ne Zaman Kesinleşir ve Etkili Olur?

Boşanma kararına karşı istinaf süresi kararın tebliğinden itibaren bir aydır (Ger.W. m.1048, 1051); boşanma bu süre dolmadan kesinleşmez. Boşanma kararı eşlerin kişiliği bakımından kesinleştiği günden, üçüncü kişiler bakımından nüfus kaydına işlendiği günden itibaren sonuç doğurur; eşlerin malları bakımından ise davanın açıldığı güne, birden çok dava varsa ilk davanın açıldığı güne geri yürür (Ger.W. m.1278). Boşanma, evliliğin yapıldığı yerin nüfus kayıtlarına işlenir; bugün Belçika’da nüfus kayıtları merkezî elektronik veri tabanında (DABS) tutulmaktadır.

Türkiye’de kullanılacak belgeler için kesinleşme tarihini gösteren belge kararı veren mahkemenin kaleminden alınır. Belçika 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi’ne 9 Şubat 1976’dan, Türkiye 29 Eylül 1985’ten beri taraftır; belgeler apostil ve Türkçe yeminli tercümeyle sunulur (apostil nedir). Türkiye’de tanınan kararın etkisi Belçika’da kesinleştiği tarihten başlar (MÖHUK m.59); idari tescilde de kesinleşme tarihi esas alınır (Yönetmelik m.10).

Dava tarihine geri yürüme kuralı Türk hukukuyla uyumludur: Türk hukukunda da boşanmada mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer ve Yargıtay, yurt dışında açılan boşanma davasında bu tarihi esas almaktadır (TMK m.225/2; 2. HD, 07.06.2023, E.2022/3663, K.2023/3041).

Belçika Mahkemesinin Yetkisi ve Roma III

Belçika Avrupa Birliği üyesi olduğundan boşanma davalarında milletlerarası yetki Brüksel IIb Tüzüğü’nün (AB 2019/1111) 3. maddesine göre belirlenir. Yetki sebepleri arasında sıralama yoktur; aşağıdaki durumlardan biri varsa Belçika mahkemesi yetkilidir. Sarsılma nedeniyle boşanmada yer itibarıyla son ortak konutun veya davalının yerleşim yerinin mahkemesi, karşılıklı rızayla boşanmada eşlerin seçtiği mahkeme yetkilidir (Ger.W. m.628, 1288bis).

Uygulanacak hukukta Belçika, Hollanda’dan farklıdır: Belçika Roma III Tüzüğü’ne katılan devletlerdendir. Eşler hukuk seçmemişse Belçika mahkemesi dava açıldığı sırada eşlerin ortak mutad meskeni hukukunu, bu yoksa belirli şartlarla son ortak mutad mesken hukukunu, o da yoksa ortak vatandaşlık hukukunu, son olarak mahkemenin hukukunu uygular (Roma III m.8). Belçika’da yaşayan iki Türk vatandaşı için bu kural olarak Belçika hukuku demektir. Eşler ise eşlerden birinin vatandaşlık hukukunu, yani Türk hukukunu seçebilir (m.5/1). Seçim yazılı, tarihli ve iki eşçe imzalı olmalıdır (m.7/1). Belçika, seçimin dava sırasında da yapılmasına izin verir; ancak seçim ilk duruşmada bildirilmelidir (Belçika Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu m.55/2; e-Justice bildirimi).

Türkiye’de Dava Açma Seçeneği ve Türk Kararının Belçika’da Geçerliliği

Belçika’da yaşayan Türk vatandaşları boşanma davasını Türkiye’de de açabilir. Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye’de yer itibarıyla yetkili mahkemede; bu yoksa ilgilinin sâkin olduğu yer mahkemesinde, Türkiye’de sâkin değilse son yerleşim yeri mahkemesinde, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür (MÖHUK m.41). İki eş de Türk vatandaşıysa Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.14/1). Davalıya Belçika’daki adresine uluslararası yolla, Türk vatandaşına konsolosluk eliyle de tebligat yapılabilir (Tebligat Kanunu m.25, 25/a; yurt dışındaki eşe tebligat).

Türk mahkemesinin boşanma kararı Belçika’da ayrıca dava açılmaksızın tanınabilir. Belçika Dışişleri Bakanlığı’na göre yabancı kararın Belçika kamu düzenine aykırı olmaması, savunma haklarına uyulmuş olması, yalnızca uygulanacak hukuktan kaçmak için alınmamış olması ve verildiği ülkede kesinleşmiş olması gibi şartlar birlikte aranır. Karar, kişinin kayıtlı olduğu Belçika belediyesinin nüfus memuruna, yoksa son kayıtlı olduğu belediyeye, o da yoksa Brüksel’e sunulur; apostil ve ilgili belediyenin resmî diline tercüme gerekir. Kayıt reddedilirse mahkemeye başvurulabilir (Belçika Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu m.22, 23, 25).

Nafaka: Üçte Bir ve Evlilik Süresi Sınırı

Belçika’da boşanma sonrası eş nafakası, eşlerin anlaşmasıyla veya ihtiyaç içindeki eşin talebi üzerine mahkeme kararıyla belirlenir. Nafaka alacaklının ihtiyaçlarını karşılamalı, ancak borçlunun gelirinin üçte birini aşmamalıdır. Süresi evlilik süresini aşamaz; istisnai durumlarda uzatılabilir. Davalı, davacının ortak yaşamı imkânsız kılan ağır kusurunu ispatlarsa mahkeme nafakayı reddedebilir; davacı eşine karşı fiziksel şiddetten mahkûm olmuşsa nafaka verilmez. Nafaka yeni durumlara göre artırılabilir, azaltılabilir veya kaldırılabilir (BW m.301). Nafaka alacaklısı yeniden evlenir veya yasal birlikte yaşama beyanında bulunursa nafaka sona erer (Justifit). Ana-baba, çocukların barınma, geçim, eğitim ve yetiştirilmesine imkânları oranında ergin olana veya eğitim tamamlanana kadar katkıda bulunur (BW m.203, 203bis).

Belçika kararı Türkiye’de icra edilecekse tenfiz gerekir ve karşılıklılık dâhil MÖHUK m.54’teki şartlar aranır. Belçika, nafaka kararlarına ilişkin 1973 Lahey Sözleşmesi’ni onaylamamıştır; Türkiye ile arasında 2007 Lahey Çocuk Nafakası Sözleşmesi yürürlüktedir (Belçika için AB aracılığıyla, Türkiye için 1 Şubat 2017’den beri). Bu sözleşme 21 yaşından küçük çocukların nafakasını, bununla birlikte istenen eş nafakasını ve idari işbirliği bölümleri dışında eş nafakasını kapsar (m.2/1). Sözleşme, nafaka kararlarında karşılıklılık için anlaşmaya dayalı bir zemin oluşturur (bizim değerlendirmemiz). Ayrıntılar için yabancı mahkeme nafaka kararının tenfizi ve yurt dışındaki çocuk için nafaka yazılarımıza bakabilirsiniz.

Velayet ve Çocuklar: Eşit Dönüşümlü Barınma

Belçika’da boşanma çocukların haklarını etkilemez (BW m.304). Velayet kural olarak ana-baba tarafından birlikte kullanılır; tek ebeveyne bırakılması istisnadır, örneğin ana-baba arasında süregelen çatışma varsa veya ortak velayet çocuğa zarar verecekse. Ana-baba ortak velayeti kullanıyorsa ve en az biri talep ederse hâkim, çocuğun iki ebeveyn arasında eşit dönüşümlü barınmasını öncelikle incelemek zorundadır; uygun bulmazsa farklı bir düzen kurabilir ve bunu gerekçelendirir (BW m.374/2; 18 Temmuz 2006 tarihli Kanun).

Çocuğun mutad meskeni Belçika’daysa çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerde kural olarak Belçika makamları yetkilidir ve kendi hukuklarını uygular (1996 Lahey Sözleşmesi m.5, 15). Sözleşme Belçika için 1 Eylül 2014’ten, Türkiye için 1 Şubat 2017’den beri yürürlüktedir. Türkiye’deki boşanma davasında Türk mahkemesi velayete ancak m.10’daki şartlar, özellikle ana-babanın kabulü ve çocuğun yararı varsa karar verebilir. Çocuğun izinsiz götürülmesinde 1980 Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi uygulanır (Belçika için 1 Mayıs 1999’dan, Türkiye için 1 Ağustos 2000’den beri).

Türk hukukunda ortak velayet uygulaması için ortak velayet Türk hukukunda mümkün mü, çocuğun yurt dışına çıkarılması riski için çocuğa çıkış yasağı tedbiri yazılarımıza bakabilirsiniz.

Mal Rejimi: Kazanımlar Ortaklığı

Belçika’da evlilik sözleşmesi yapmamış eşler, evlenme gününden itibaren kazanımlar ortaklığı (gemeenschap van aanwinsten) rejimine tabidir. Evlilikten önce sahip olunan mallar ile evlilik içinde miras veya bağış yoluyla edinilen mallar ve bunların yerine geçenler kişisel maldır; kişisel giysi ve eşyalar ile emeklilik hakları da edinildikleri zamana bakılmaksızın kişisel kalır. Eşlerin mesleki gelirleri, kişisel mallarının gelirleri ve evlilik içinde bedel karşılığı edinilen mallar ortaktır. Boşanmada ortak mallar tasfiye edilir ve aksi kararlaştırılmadıkça yarı yarıya paylaşılır; anlaşma yoksa aile hâkiminin atadığı noter tasfiyeyi yürütür (BW m.2.3.17-2.3.22, 2.3.42-2.3.50; e-Justice). Aile konutu diğer eşin rızası olmadan satılamaz veya ipotek edilemez (BW m.215/1).

Türk eşlere hangi rejimin uygulanacağı evlilik tarihine bağlıdır. 29 Ocak 2019 ve sonrasında evlenenlerde AB Mal Rejimi Tüzüğü (2016/1103) uygulanır; Belçika bu Tüzüğe katılan devletlerdendir. Hukuk seçimi yoksa eşlerin evlendikten sonraki ilk ortak mutad meskeninin, bu yoksa evlenme anındaki ortak vatandaşlıklarının, o da yoksa en sıkı bağlantılı devletin hukuku uygulanır (m.26). Daha önce evlenenler için Belçika Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu’nun 51. maddesi uygulanır; bu madde de seçim yoksa öncelikle eşlerin evlendikten sonraki ilk ortak mutad meskenini esas alır (bizim aktarımımız; Belçika’da teyit edilmeli). Kanunun 1 Ekim 2004’te yürürlüğe girmesinden önceki evliliklerde geçiş kuralları ayrıca incelenmelidir.

Türk mahkemesinin bakışı farklıdır: hukuk seçimi yoksa evlilik mallarına evlenme anındaki müşterek millî hukuk, iki Türk eş için Türk hukuku uygulanır; taşınmazların tasfiyesinde bulundukları ülke hukuku esas alınır (MÖHUK m.15). Türkiye’deki mallar için katılma alacağı davasında on yıllık zamanaşımı, tanıma kararından değil yabancı boşanma kararının kesinleştiği tarihten başlar (YHGK, 29.11.2023, E.2022/2-1205, K.2023/1188). Belçika mahkemesinin Türkiye’deki bir taşınmazın mülkiyetine ilişkin hükmü ise Türkiye’de uygulanamayabilir; taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m.12; MÖHUK m.54/b; bizim değerlendirmemiz). Ayrıntılar için yurt dışındaki ev ve hesaplar boşanmada paylaşılır mı yazımıza bakabilirsiniz.

Belçika Kararını Türkiye’de Geçerli Kılma: Konsolosluk Tescili

Yabancı mahkeme kararının kesin hüküm etkisi Türkiye’de tanınmasına bağlıdır (MÖHUK m.58/1). Belçika’da boşanmış Türk vatandaşı, karar tanınmadıkça nüfusta evli görünür, Türkiye’de yeniden evlenemez; kadın bakımından üç yüz günlük bekleme süresi de gündeme gelir (TMK m.132; bekleme süresi). Kararı geçerli kılmanın iki yolu vardır: dava açmadan idari tescil (NHK m.27/A) ve aile mahkemesinde tanıma davası (MÖHUK m.58).

İdari tescilde kesinleşmiş boşanma kararı, tarafların birlikte başvurusuyla ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamak şartıyla nüfus kütüğüne tescil edilir; eşlerden biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir (NHK m.27/A). Bu son imkân, eşi yalnız Belçika vatandaşı olan Türk vatandaşları için önemlidir. Başvuru bizzat, kanuni temsilci veya vekil aracılığıyla kararın verildiği ülkedeki dış temsilciliğe ya da Türkiye’deki il nüfus müdürlüğüne yapılır; eşler ayrı ayrı başvurursa aradaki süre doksan günü geçemez (Yönetmelik m.5, 6). Türkiye’de açılmış ve devam eden veya reddedilmiş dava varsa başvuru reddedilir; kabul edilen karar yedi gün içinde kesinleşme tarihi esas alınarak tescil edilir (m.9, 10). Komisyon yalnız boşanma hakkında karar verir; velayet, iştirak nafakası, kişisel ilişki, mal rejimi ve tazminat hükümleri için tanıma veya tenfiz davası gerekir (m.9).

Bölge tablosu Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü’nün adli yazışma tablosuna dayanmaktadır; başvurudan önce ilgili başkonsolosluğun güncel duyurusu kontrol edilmelidir. İdari tescilin genel kuralları için yabancı boşanma kararının idari yoldan tanınması yazımıza bakabilirsiniz.

Aile Mahkemesinde Tanıma Davası

Eşler birlikte başvurmuyorsa, idari başvuru reddedilmişse veya velayet ve nafaka hükümlerinin de Türkiye’de sonuç doğurması isteniyorsa tanıma davası açılır. Dava aile mahkemesinde, karşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yeri mahkemesinde, yoksa sâkin olduğu yerde, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir’de açılır (MÖHUK m.51; 4787 s.K. m.4). Dilekçeye kararın onanmış örneği ile kesinleşme belgesi ve tercümeleri eklenir (m.53). Tanımada karşılıklılık aranmaz (m.58/1); dava basit yargılama usulüyle görülür ve karşı taraf ancak 54. maddedeki şartların bulunmadığını ileri sürebilir (m.55).

Belçika’da sarsılma nedeniyle boşanmada kusur incelenmeden karar verilebilir. Türk hukukunda kamu düzenine aykırılık dar yorumlanır; gerekçesiz yabancı karar da tek başına kamu düzenine aykırı sayılmaz (YİBBGK, 10.02.2012, E.2010/1, K.2012/1). Tenfiz hâkimi yabancı kararın maddi hukuk bakımından doğruluğunu inceleyemez (YHGK, 18.10.2023, E.2022/2-766, K.2023/975). Bu nedenle davalının “Türk hukuku uygulanmalıydı” itirazı tek başına tanımayı engellememelidir (bizim değerlendirmemiz). Dilekçe örneği için yabancı boşanma kararının tanınması dilekçesi, kamu düzeni itirazı için tenfizde kamu düzeni itirazı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Belçika Kararıyla İlgili Yargıtay Kararı ve Genel İlkeler

Limburg ilindeki Tongeren mahkemesinin 12.01.2021 tarihli ve 05.03.2021’de kesinleşen boşanma kararının Türkiye’de tanınması istenmiştir. Aynı eşler bu arada Kayseri’de de boşanmış, Türk kararı 03.10.2022’de kesinleşip nüfusa işlenmiştir. Bölge adliye mahkemesi, Belçika kararı daha önce kesinleştiği ve miras ile mal rejiminin sona erme tarihini etkilediği için hukuki yarar bulunduğunu kabul etmiştir. Yargıtay ise yabancı boşanma kararının ancak Türk hukukuna göre hâlâ devam eden bir evlilik için tanınabileceğini, hukuki yararın hüküm verilinceye kadar sürmesi gerektiğini ve Türk kararı kesinleşip nüfusa işlendiğinden yararın ortadan kalktığını belirterek kararı bozmuştur (Yargıtay 2. HD, 13.12.2023, E.2023/5707, K.2023/6196). Aynı ilke Hollanda’daki Haarlem kararı için de uygulanmıştır (2. HD, 23.01.2025, E.2024/10660, K.2025/696).

Tongeren kararı, Belçika’da boşanmış olanlar için açık bir uyarıdır: Belçika kararını Türkiye’de tanıtmadan Türkiye’de yeni bir boşanma davası açmak, Belçika kararının daha erken kesinleşme tarihinin Türkiye’de sonuç doğurmasını engelleyebilir. Bu tarih miras ve mal rejimi bakımından önemli olabileceğinden önce tanıma yolunun değerlendirilmesi gerekir.

Dilekçe Örnekleri

1. Belçika boşanma kararının tanınması dava dilekçesi

2. Belçika kararındaki eş ve çocuk nafakasının tenfizi dilekçesi

3. Eşi Belçika vatandaşı olan Türk vatandaşının tek başına idari tescil başvurusu

Örnek Senaryolar

Senaryo 1: Gent’te yaşayan iki Türk vatandaşı, karşılıklı rızayla boşanma. Eşler 2010’da Türkiye’de evlenmiş, 2011’den beri Gent’te yaşamaktadır. Sekiz aydır ayrı yaşıyorlar; çocuklarının barınması ve nafaka konusunda anlaşmışlardır. Türkiye’de ortak bir daireleri vardır.

Senaryo 2: Eşi Belçika vatandaşı olan Türk kadın, Liège’de tek taraflı boşanma. Kadın yalnız Türk, kocası yalnız Belçika vatandaşıdır. Bir yılı aşan ayrılıktan sonra kadın tek taraflı başvuruyla boşanmıştır. Koca Türkiye’deki işlemlerle ilgilenmemektedir.

Adım Adım Yol Haritası

1. Boşanma yolunu seçin. Anlaşma varsa karşılıklı rıza, yoksa sarsılma nedeniyle boşanma (BW m.229, 230).
2. Hukuk seçimini değerlendirin. Türk hukukunu istiyorsanız yazılı seçimi ilk duruşmaya kadar yapın (Roma III m.5, 7).
3. Kesinleşme belgesini alın. Bir aylık istinaf süresinden sonra mahkeme kaleminden (Ger.W. m.1051).
4. Apostil ve tercüme yaptırın. Belgeleri apostilleyip Türkçe yeminli tercümeyle hazırlayın.
5. Konsolosluk bölgenizi belirleyin. Anvers veya Brüksel Başkonsolosluğu.
6. Türkiye’de yeni dava açmadan önce tanımayı deneyin. Türk kararı kesinleşirse Belçika kararının tanınmasında yarar kalmaz.
7. Velayet ve nafaka için tanıma veya tenfiz isteyin. Bu hükümler idari tescille işlenmez (Yönetmelik m.9).
8. Türkiye’deki malları takvime bağlayın. Yabancı kararın kesinleşmesinden itibaren on yıl (YHGK 2022/2-1205 E.).

Sık Yapılan Hatalar

Sıkça Sorulan Sorular

Belçika’da hangi yollarla boşanılabilir?

İki yol vardır: evliliğin onarılamaz biçimde sarsılması nedeniyle boşanma ve karşılıklı rızayla boşanma (BW m.229, 230).

Belçika’da boşanmak için ayrı yaşamak şart mı?

Şart değildir; sarsılma her türlü delille ispatlanabilir. Ancak ortak başvuruda altı aydan, tek taraflı başvuruda bir yıldan fazla ayrılık sarsılmayı kanıtlar (BW m.229/2-3).

Karşılıklı rızayla boşanmada ne gerekir?

Mallar, konut, velayet, kişisel ilişki, çocuk nafakası ve eş nafakası hakkında önceden kapsamlı bir anlaşma yapılmalıdır (Ger.W. m.1287, 1288). Eşler altı aydır ayrı yaşıyorsa usul yazılı yürüyebilir.

Belçika’da avukat tutmak zorunlu mu?

Kural olarak hayır; ortak başvuru eşlerce ya da avukat veya noter tarafından imzalanabilir (Ger.W. m.1254/1).

Belçika mahkemesi Türk hukukunu uygular mı?

Seçim yoksa kural olarak eşlerin ortak mutad meskeni hukukunu, yani Belçika hukukunu uygular (Roma III m.8). Eşler Türk hukukunu seçebilir; seçim yazılı olmalı ve en geç ilk duruşmada bildirilmelidir (Roma III m.5, 7; Belçika MÖHUK m.55/2).

Belçika kararı ne zaman kesinleşir?

İstinaf süresi kararın tebliğinden itibaren bir aydır; bu süre geçince kesinleşir (Ger.W. m.1048, 1051). Mallar bakımından boşanma dava tarihine geri yürür (Ger.W. m.1278).

Belçika’da eş nafakası ne kadar olur?

Alacaklının ihtiyacını karşılar ama borçlunun gelirinin üçte birini aşamaz; süresi evlilik süresini aşamaz, istisnai durumlarda uzatılabilir (BW m.301).

Ağır kusurlu eş nafaka alabilir mi?

Davalı, nafaka isteyen eşin ortak yaşamı imkânsız kılan ağır kusurunu ispatlarsa nafaka reddedilebilir; eşine karşı şiddetten mahkûm olan eş nafaka alamaz (BW m.301).

Belçika’da velayet nasıl düzenlenir?

Ortak velayet kuraldır. Ana-babadan biri isterse hâkim eşit dönüşümlü barınmayı öncelikle inceler (BW m.374/2).

Belçika kararım Türkiye’de kendiliğinden geçerli mi?

Hayır. Konsoloslukta veya nüfus müdürlüğünde idari tescil ya da aile mahkemesinde tanıma davası gerekir (NHK m.27/A; MÖHUK m.58).

Hangi başkonsolosluğa başvurmalıyım?

Anvers, Limburg, Batı ve Doğu Flandre için Anvers Başkonsolosluğu; Brüksel, Flaman ve Valon Brabant, Liège, Namur, Hainaut ve Lüksemburg ili için Brüksel Başkonsolosluğu yetkilidir (Adalet Bakanlığı DİABGM tablosu).

Eşim Belçika vatandaşı; tek başıma tescil isteyebilir miyim?

Evet. Eşlerden biri yabancıysa Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir (NHK m.27/A).

Konsolosluk tescili nafaka ve velayeti de kapsar mı?

Hayır. Komisyon yalnız boşanma hakkında karar verir; velayet, nafaka, mal rejimi ve tazminat hükümleri için tanıma veya tenfiz davası gerekir (Yönetmelik m.9).

Belçika’nın nafaka kararı Türkiye’de icra edilebilir mi?

Tenfiz kararıyla edilebilir. Karşılıklılık bakımından iki ülke arasında 2007 Lahey Çocuk Nafakası Sözleşmesi yürürlüktedir; Belçika 1973 Lahey Sözleşmesi’ni onaylamamıştır.

Türkiye’de de boşanma davası açarsam ne olur?

Türk kararı kesinleşip nüfusa işlenirse, Belçika kararı daha önce kesinleşmiş olsa bile tanınmasında hukuki yarar kalmaz (Yargıtay 2. HD, 13.12.2023, E.2023/5707, K.2023/6196).

Türkiye’deki evimizi paylaşmak için ne kadar sürem var?

Katılma alacağı için on yıllık zamanaşımı, Belçika boşanma kararının kesinleştiği tarihten başlar (YHGK, 29.11.2023, E.2022/2-1205, K.2023/1188).