Almanya’da Yaşayan Türkler Boşanmayı Hangi Ülkede Açmalı? Yetki, Hukuk ve Sonuçlar (MÖHUK 14, 41; Roma III)

Almanya’da yaşayan Türk eşler boşanma davasını hem Almanya’da hem Türkiye’de açabilir; ama iki ülke aynı dosyaya farklı hukuk uygular. Alman mahkemesi, eşlerin mutad meskeni Almanya’daysa yetkilidir (Brüksel IIb Tüzüğü m.3) ve hukuk seçimi yapılmamışsa ortak mutad mesken hukukunu, yani Alman hukukunu uygular (Roma III Tüzüğü m.8). Türk mahkemesi ise Türkiye’de yerleşim yeri bulunmayan Türk vatandaşları için MÖHUK m.41 uyarınca yetkilidir ve iki eş de Türk vatandaşıysa Türk hukukunu uygular (MÖHUK m.14/1). Seçim; boşanma sebebini, ayrılık yılı şartını, nafakayı, kusur tazminatını, mal rejimini ve Almanya’daki emeklilik haklarının paylaşımını (Versorgungsausgleich) değiştirir. Çocuğun mutad meskeni Almanya’daysa velayette 1996 Lahey Sözleşmesi uyarınca kural olarak Alman makamları yetkilidir. Alman kararı Türkiye’de tanınmadıkça nüfusta evli görünürsünüz; buna karşılık Türkiye’deki mallar için on yıllık zamanaşımı Alman boşanma kararının kesinleştiği tarihten işlemeye başlar (YHGK 2022/2-1205 E.).

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• Önce durumunuzu belirleyin
• Alman mahkemesi ne zaman yetkili?
• Türk mahkemesi ne zaman yetkili?
• Hangi ülkenin hukuku uygulanır?
• Boşanma sebebi ve süreç
• Nafaka ve tazminat
• Velayet ve çocuklar
• Mal paylaşımı ve Alman emekliliği
• Karar diğer ülkede geçerli olur mu?
• Almanya mı Türkiye mi? Karşılaştırma
• Dilekçe örnekleri
• Örnek senaryolar
• Adım adım yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Almanya’da yaşayan Türk eşlerin boşanmada en sık sorduğu soruların kısa cevapları aşağıdadır.

Almanya’da alınmış bir kararın Türkiye’de geçerli kılınması için Almanya’da boşanma kararı Türkiye’de nasıl geçerli olur, yabancı uyruklu eşle boşanmada yetki için yabancı eşle boşanmada dava hangi ülkede açılır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Önce Durumunuzu Belirleyin

“Almanya’da mı, Türkiye’de mi?” sorusunun tek bir cevabı yoktur. Cevap dört olguya bağlıdır: eşlerin vatandaşlığı, eşlerin ve çocukların mutad meskeni, malların nerede olduğu ve evliliğin ne zaman yapıldığı. Bu olgular hem hangi mahkemenin yetkili olduğunu hem de o mahkemenin hangi hukuku uygulayacağını belirler.

Birden çok vatandaşlığı olan ve aynı zamanda Türk vatandaşı olanlar hakkında Türk mahkemesi Türk hukukunu uygular (MÖHUK m.4/b). Almanya ise çifte vatandaşlıkta kendi kurallarını uygular. Bu nedenle aynı kişi Türkiye’de “Türk”, Almanya’da “Alman” muamelesi görebilir; seçimi yapmadan önce iki ülkedeki sonucu birlikte değerlendirmek gerekir.

Alman Mahkemesi Ne Zaman Yetkili?

Almanya’da 01.08.2022’den sonra açılan boşanma davalarında milletlerarası yetki Brüksel IIb Tüzüğü’ne göre belirlenir. Tüzüğün 3. maddesine göre bir üye devletin mahkemeleri; eşlerin her ikisinin mutad meskeni o devletteyse, eşlerin son ortak mutad meskeni orada olup biri hâlâ orada yaşıyorsa, davalının mutad meskeni oradaysa, ortak başvuruda eşlerden birinin mutad meskeni oradaysa, davacı başvurudan hemen önce en az bir yıldır orada yaşıyorsa veya o devletin vatandaşı olarak en az altı aydır orada yaşıyorsa yetkilidir. Eşlerin her ikisinin vatandaşı olduğu üye devletin mahkemeleri de yetkilidir.

Bu sebepler arasında sıralama yoktur; birden çok ülkenin mahkemesi aynı anda yetkili olabilir. Mutad mesken için nüfus kaydındaki adres tek başına belirleyici değildir; yaşamın gerçek merkezi esas alınır (NRW Adalet Portalı). Almanya’da boşanma başvurusu avukatla yapılır (FamFG §114) ve Almanya’da boşanma ancak mahkeme kararıyla mümkündür (EGBGB m.17/3).

Türk Mahkemesi Ne Zaman Yetkili?

Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini iç hukukun yer itibarıyla yetki kuralları belirler (MÖHUK m.40). Boşanmada yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Eşlerden biri Türkiye’de yaşıyorsa onun yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabilir.

İki eş de Almanya’da yaşıyorsa özel kural devreye girer. Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde, Türkiye’de yer itibarıyla yetkili mahkemede; bu yoksa ilgilinin sâkin olduğu yer mahkemesinde, Türkiye’de sâkin değilse Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür (MÖHUK m.41). Bu nedenle Almanya’da yaşayan Türk vatandaşı, Almanya’da dava açılmamışsa Türkiye’deki son yerleşim yerinde veya bu üç ilden birinde dava açabilir.

Türkiye’de dava açmak için Türkiye’ye gelmek zorunlu değildir; özel yetkili vekâletname ile avukat aracılığıyla dava yürütülebilir. Davalı eşe Almanya’daki adresine uluslararası tebligat yapılır; Türk vatandaşına konsolosluk eliyle de tebligat yapılabilir (Tebligat Kanunu m.25, m.25/a). Yurt dışı tebligat süreci uzatabilir; bu konuda yurt dışındaki eşe tebligat yazımıza bakabilirsiniz.

Aynı uyuşmazlığın iki ülkede birlikte görülmesi, hangi kararın önce kesinleşeceği ve tanınacağı konusunda karışıklığa yol açar. Dava açmadan önce karşı tarafın başka ülkede dava açıp açmadığını kontrol etmek ve stratejiyi buna göre kurmak gerekir (bizim değerlendirmemiz). Yurt dışında yaşayan eşle boşanmanın genel kuralları için yurt dışında yaşayan eşle boşanma davası yazımıza bakabilirsiniz.

Hangi Ülkenin Hukuku Uygulanır?

Mahkemeyi seçmek, çoğu zaman uygulanacak hukuku da seçmek demektir. Türk mahkemesinde boşanma ve ayrılık sebepleri ve hükümleri eşlerin müşterek millî hukukuna tabidir; eşler ayrı vatandaşlıktaysa müşterek mutad mesken hukuku, o da yoksa Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.14/1). Boşanmış eşler arasındaki nafaka taleplerine ve boşanmada velayete de bu kural uygulanır; geçici tedbir taleplerine Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.14/2-4). Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri ise saklıdır (MÖHUK m.1/2). Buna göre iki eş de Türk vatandaşıysa, Almanya’da yaşasalar bile Türk mahkemesi Türk Medeni Kanunu’nu uygular.

Alman mahkemesi ise Roma III Tüzüğü’nü uygular. Eşler hukuk seçimi yapmamışsa, öncelikle davanın açıldığı anda eşlerin ortak mutad meskeninin hukuku uygulanır (Roma III m.8). NRW Adalet Portalı’nın açıklamasına göre eşler uzun süredir Almanya’da yaşıyorsa, aynı yabancı vatandaşlığa sahip olsalar bile Alman hukuku uygulanır; ortak vatandaşlık hukukunun uygulanması için hukuk seçimi yapılması gerekir. Eşler, Roma III m.5 uyarınca eşlerden birinin vatandaşı olduğu devletin hukukunu seçebilir; Almanya’da bu seçimin şekli ve zamanı EGBGB m.46e’de düzenlenmiştir.

Pratik sonuç şudur: Almanya’da açılan davada, Türk hukukunun uygulanması isteniyorsa bu ancak geçerli bir hukuk seçimiyle mümkündür. Türk mahkemesinde ise iki Türk vatandaşı eş için Türk hukuku kendiliğinden uygulanır.

Boşanma Sebebi ve Süreç

Alman hukukunda evlilik çökmüşse boşanmaya karar verilir. Eşler bir yıldır ayrı yaşıyor ve ikisi birlikte başvuruyor ya da davalı boşanmaya rıza gösteriyorsa evliliğin çöktüğü aksi ispat edilemez biçimde varsayılır; eşler üç yıldır ayrı yaşıyorsa da aynı karine geçerlidir (BGB §1566). Bir yıllık ayrılık dolmadan boşanma ancak evliliğin sürdürülmesinin davacı için katlanılamaz bir sıkıntı oluşturduğu hâllerde mümkündür (BGB §1565/2). Alman boşanma hukuku kusur esasına dayanmaz.

Türk hukukunda ise boşanma sebepleri özel ve genel sebepler olarak düzenlenmiştir. Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri dava açabilir (TMK m.166/1). Evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi ve hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi hâlinde anlaşmalı boşanmaya karar verilir (TMK m.166/3). Türk hukukunda boşanma için ayrılık yılı şartı yoktur; ancak kusur, nafaka ve tazminat sonuçlarını doğrudan etkiler.

Türkiye’de anlaşmalı boşanmada eşlerin duruşmada bizzat dinlenmesi gerekir; vekilin beyanı bunun yerine geçmez. Duruşmaya gelemeyen eş için ses ve görüntü nakli yoluyla dinlenme talep edilebilir (HMK m.149); bu konuda anlaşmalı boşanmada duruşmaya katılmak zorunlu mu ve hâkimin tarafları bizzat dinlemesi yazılarımıza bakabilirsiniz. Ayrı yaşamanın Türk hukukundaki etkisi için ayrı yaşamak boşanma sebebi mi yazımız yol göstericidir.

Nafaka ve Tazminat

Türk mahkemesinde boşanmış eşler arasındaki nafaka talepleri, boşanmaya uygulanan hukuka tabidir (MÖHUK m.14/2); iki eş de Türk vatandaşıysa Türk hukuku uygulanır. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak şartıyla diğer taraftan süresiz olarak nafaka isteyebilir (TMK m.175). Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf maddi tazminat, kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf manevi tazminat isteyebilir (TMK m.174). Dava süresince geçici tedbirlere Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.14/4; TMK m.169). Türkiye ayrıca nafaka yükümlülüklerine uygulanacak hukuka ilişkin 1973 Lahey Sözleşmesi’ne 01.11.1983’ten beri taraftır.

Alman mahkemesinde nafakaya uygulanacak hukuk AB Nafaka Tüzüğü ve 2007 Lahey Protokolü çerçevesinde belirlenir; kural olarak nafaka alacaklısının mutad meskeni hukuku, yani Almanya’da yaşayan eş için Alman hukuku uygulanır. Alman hukukunda boşanma sonrası nafaka, eşlerin boşanmadan sonra kendi geçimlerini sağlamaları ilkesine dayanır (BGB §1569). Türk hukukundaki kusura bağlı maddi ve manevi tazminat ise Alman boşanma hukukunda bu biçimde bulunmaz (bizim değerlendirmemiz; Alman hukuku bakımından orada teyit edilmelidir).

Nafaka borçlusu Almanya’da yaşıyor ve geliri orada ise, kararın hangi ülkede icra edileceği seçim yaparken mutlaka hesaba katılmalıdır. Yurt dışında nafaka tahsili için eski eşim yurt dışında çalışıyor, nafakayı nasıl tahsil ederim yazımıza bakabilirsiniz.

Velayet ve Çocuklar

MÖHUK, boşanmada velayet ve buna ilişkin sorunları boşanmaya uygulanan hukuka bağlar (MÖHUK m.14/3). Ancak Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmeler saklıdır (MÖHUK m.1/2) ve Türkiye ile Almanya, çocukların korunmasına ilişkin 1996 Lahey Sözleşmesi’ne taraftır. Sözleşmeye göre çocuğun kişiliğinin veya malvarlığının korunmasına yönelik önlemler bakımından çocuğun mutad meskeni olan devletin makamları yetkilidir (1996 Lahey m.5) ve bu makamlar kendi hukuklarını uygular (m.15).

Boşanma davasına bakan mahkeme, ancak sözleşmenin 10. maddesindeki şartlar gerçekleşirse, özellikle ana-baba bu yetkiyi kabul etmişse ve bu çocuğun yararına uygunsa velayete ilişkin önlem alabilir. Bir akit devletin makamlarınca alınan önlemler diğer akit devletlerde kendiliğinden tanınır; ancak önlemi alan makamın yetkisi sözleşmedeki yetki kurallarına dayanmıyorsa tanıma reddedilebilir (m.23). Bu nedenle çocuklar Almanya’da yaşıyorsa ve diğer ebeveyn kabul etmiyorsa, Türk mahkemesinde velayet düzenlemesi istemek, kararın Almanya’da tanınmaması riskini taşır (bizim değerlendirmemiz).

Çocuğun yurt dışına çıkışı ve kaçırılma riskine karşı tedbirler için eşim çocukla yurt dışına kaçmaya hazırlanıyor ve boşanmada çocuğun yurt dışına çıkışı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Mal Paylaşımı ve Alman Emekliliği

Türk mahkemesinde eşler evlilik mallarına uygulanacak hukuku seçebilir; seçim yapılmamışsa evlenme anındaki müşterek millî hukuk, bu yoksa evlenme anındaki müşterek mutad mesken hukuku, o da yoksa Türk hukuku uygulanır. Malların tasfiyesinde taşınmazlar için bulundukları ülke hukuku uygulanır (MÖHUK m.15). İki Türk vatandaşı arasında evlilik mallarına bu nedenle kural olarak Türk hukuku, yani edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Yargıtay, yurt dışında açılan boşanma davasında mal rejiminin o davanın açıldığı tarihte sona erdiğini kabul etmiştir (2. HD, 07.06.2023, E.2022/3663, K.2023/3041).

Alman mahkemesinde ise evlenme tarihi belirleyicidir. 29.01.2019’dan önce yapılan evliliklerde, evlenme anındaki ortak vatandaşlık hukuku esas alınır; bu nedenle iki Türk vatandaşı eşin mal rejimine Alman mahkemesi de Türk hukukunu uygular. Örneğin Karlsruhe Eyalet Yüksek Mahkemesi, iki Türk vatandaşı eş için edinilmiş mallara katılma rejimini uygulamıştır (OLG Karlsruhe, 27.02.2018, 14 W 113/16). 29.01.2019 ve sonrasında yapılan evliliklerde AB Mal Rejimi Tüzüğü uygulanır; hukuk seçimi yoksa evlilikten sonraki ilk ortak mutad mesken hukuku esas alınır (AB 2016/1103 m.26). Evlendikten sonra ilk olarak Almanya’da birlikte yaşayan eşlerde bu, Alman hukukudur.

Almanya’daki emeklilik haklarının paylaşımı (Versorgungsausgleich) ayrı bir konudur. Bu paylaşım, Alman hukuku uygulanıyorsa ve eşlerin boşanma başvurusunun derdest olduğu anda vatandaşı oldukları devletlerden birinin hukuku bu kurumu tanıyorsa resen yapılır; aksi hâlde eşlerden biri evlilik süresince Alman bir emeklilik kurumunda hak edinmişse, hakkaniyete aykırı olmadıkça talep üzerine Alman hukukuna göre yapılır (EGBGB m.17/4). İki Türk vatandaşı eşte paylaşım bu nedenle talebe bağlıdır; eşlerden biri aynı zamanda Alman vatandaşıysa resen yapılması gündeme gelir. Türk hukukunda bu kurum bulunmadığından Türk mahkemesi Alman emeklilik haklarını paylaştırmaz.

Zamanaşımı konusunda Hukuk Genel Kurulu, Almanya’daki Krefeld mahkemesinde verilen ve 16.01.2007’de kesinleşen boşanma kararı üzerine Türkiye’de 18.10.2017’de açılan mal rejimi davasında, sürenin tanıma kararından değil yabancı kararın kesinleştiği tarihten başladığını kabul etmiş ve davayı zamanaşımı nedeniyle reddeden kararı onamıştır (YHGK, 29.11.2023, E.2022/2-1205, K.2023/1188). Daha önce Kurul, tenfiz kararının kesinleşmesini esas almıştı (YHGK, 07.12.2021, E.2018/8-471, K.2021/1586); 2023 kararında bu yaklaşım çoğunlukça benimsenmemiştir. Yurt dışındaki malların durumu için yurt dışındaki ev ve hesaplar boşanmada paylaşılır mı yazımıza bakabilirsiniz.

Karar Diğer Ülkede Geçerli Olur mu?

Hangi ülkede boşanırsanız boşanın, kararın diğer ülkede de sonuç doğurması gerekir. Alman boşanma kararı Türkiye’de kendiliğinden geçerli olmaz. Kararın kesin hüküm etkisi için Türk mahkemesinin tanıma kararı gerekir; tanımada karşılıklılık şartı aranmaz (MÖHUK m.58). Tanınan kararın kesin hüküm etkisi, yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren başlar (MÖHUK m.59). Şartları varsa kesinleşmiş Alman boşanma kararı dava açılmadan, konsolosluk veya nüfus müdürlüğü aracılığıyla idari yoldan da nüfusa tescil edilebilir (Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A).

Türk boşanma kararının Almanya’da tanınması için kural olarak eyalet adalet yönetiminden tanıma kararı alınması gerekir (FamFG §107/1). Ancak eşlerin her ikisi karar anında kararı veren devletin vatandaşıysa bu resmî tanıma işlemi aranmaz (FamFG §107/1, ikinci cümle; NRW Adalet Portalı). Eşlerden biri Alman veya çifte vatandaşsa resmî tanıma işleminin gerekip gerekmediği Almanya’daki makamla teyit edilmelidir.

Tanıma işlemlerinin ayrıntıları için Almanya’da boşanma kararı Türkiye’de nasıl geçerli olur, yurt dışında boşandık, Türkiye’de de geçerli mi ve yabancı boşanma kararının tanınması dilekçesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Almanya mı Türkiye mi? Karşılaştırma

Aşağıdaki karşılaştırma bir öneri değil, karar verirken sorulması gereken soruların özetidir. Her dosyada vatandaşlık, çocuklar, mallar ve gelir durumu birlikte değerlendirilmelidir (bizim değerlendirmemiz).

Hangi ülke seçilirse seçilsin, diğer ülkedeki sonuçlar baştan planlanmalıdır: Türkiye’de alınan karar için Almanya’daki tanıma ve icra durumu, Almanya’da alınan karar için Türkiye’deki tanıma ve mal paylaşımı zamanaşımı ayrı ayrı takip edilmelidir.

Dilekçe Örnekleri

1. Almanya’da yaşayan Türk vatandaşının Türkiye’de açtığı çekişmeli boşanma davası

2. Almanya’da yaşayan eşlerin Türkiye’de anlaşmalı boşanma dilekçesi

3. Almanya’da boşanmış eşin Türkiye’deki taşınmaz için katılma alacağı davası

Örnek Senaryolar

Senaryo 1: İki Türk vatandaşı, uzun süredir Köln’de. Eşler 2008’de Türkiye’de evlenmiş, 2010’dan beri Köln’de yaşamaktadır. İki çocuk Köln’de okula gitmektedir. Türkiye’de koca adına bir daire vardır; kadının Almanya’da emeklilik hakları birikmiştir. Hukuk seçimi yapılmamıştır.

Senaryo 2: 2020’de evlenen, biri çifte vatandaş. Eşler 2020’de Almanya’da evlenmiştir; kadın hem Türk hem Alman vatandaşıdır, koca yalnız Türk vatandaşıdır. Evlendikten sonra ilk ortak evleri Almanya’dadır.

İki senaryo, aynı ailenin iki ülkede farklı hukuka tabi olabileceğini gösterir. Bu nedenle davayı açmadan önce her iki ülkedeki sonuçların yan yana konulması gerekir.

Adım Adım Yol Haritası

1. Vatandaşlık kaydınızı kontrol edin. Çifte vatandaşlığınız Türk nüfusuna işlenmiş mi bakın (MÖHUK m.4).
2. Mutad meskeni ve çocukların durumunu belgeleyin. Oturum ve okul kayıtlarını hazırlayın (Brüksel IIb m.3; 1996 Lahey m.5).
3. Karşı tarafın dava açıp açmadığını öğrenin. İki ülkede eşzamanlı dava karmaşa yaratır.
4. Uygulanacak hukuku karşılaştırın. Türk hukuku mu Alman hukuku mu sizin için önemli; gerekirse hukuk seçimini değerlendirin (MÖHUK m.14; Roma III m.5, m.8).
5. Malları ve emeklilik haklarını listeleyin. Türkiye’deki taşınmazlar, Almanya’daki hesaplar ve Rente hakları (MÖHUK m.15; EGBGB m.17/4).
6. Vekâletnameyi doğru düzenleyin. Konsoloslukta veya apostilli olarak, boşanma ve feragat yetkilerini içerecek şekilde.
7. Kararı diğer ülkede de geçerli kılın. Türkiye’de tanıma veya idari tescil; Almanya’da gerekiyorsa resmî tanıma (MÖHUK m.58; NHK m.27/A; FamFG §107).
8. Mal paylaşımı süresini kaçırmayın. Yabancı kararın kesinleşmesinden itibaren on yıl içinde dava açın (YHGK 2022/2-1205 E.).

Sık Yapılan Hatalar

Sıkça Sorulan Sorular

Almanya’da yaşayan iki Türk vatandaşı Türkiye’de boşanabilir mi?

Evet. Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları yabancı ülkede açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür (MÖHUK m.41).

Türk mahkemesi hangi hukuku uygular?

Eşlerin müşterek millî hukukunu uygular; iki eş de Türk vatandaşıysa Türk Medeni Kanunu uygulanır (MÖHUK m.14/1). Çifte vatandaş Türk vatandaşı için de Türk hukuku esas alınır (MÖHUK m.4/b).

Almanya’da boşanırsak Türk hukuku mu uygulanır?

Hukuk seçimi yoksa kural olarak hayır. Alman mahkemesi öncelikle ortak mutad mesken hukukunu, yani uzun süredir Almanya’da yaşayan eşler için Alman hukukunu uygular (Roma III m.8). Türk hukukunun uygulanması için hukuk seçimi gerekir (Roma III m.5).

Alman mahkemesi ne zaman yetkilidir?

Eşlerin mutad meskeni Almanya’daysa, son ortak mutad mesken orada olup biri hâlâ orada yaşıyorsa veya davalı orada yaşıyorsa yetkilidir (Brüksel IIb m.3).

Almanya’da boşanmak için bir yıl ayrı yaşamak şart mı?

Kural olarak evet; bir yıllık ayrılık ve rıza ya da üç yıllık ayrılık evliliğin çöktüğü karinesini doğurur (BGB §1566). Daha erken boşanma ancak katlanılamaz sıkıntı hâlinde mümkündür (BGB §1565/2).

Türkiye’de boşanmak için Türkiye’ye gelmem gerekir mi?

Çekişmeli davada özel yetkili vekâletnameyle avukat aracılığıyla dava yürütülebilir. Anlaşmalı boşanmada hâkim tarafları bizzat dinler; ses ve görüntü nakli yoluyla katılım talep edilebilir (TMK m.166/3; HMK m.149).

Eşime Almanya’da nasıl tebligat yapılır?

Yabancı ülkedeki kişiye tebligat o ülkenin yetkili makamı aracılığıyla yapılır; Türk vatandaşına konsolosluk eliyle de tebligat yapılabilir (Tebligat Kanunu m.25, m.25/a).

Nafaka hangi ülkede daha avantajlı?

Türk hukukunda yoksulluk nafakası süresiz bağlanabilir ve kusur ölçütüne bağlıdır (TMK m.175). Alman hukukunda boşanma sonrası nafaka kendi geçimini sağlama ilkesine dayanır (BGB §1569). Hangisinin uygun olduğu gelir ve icra imkânına göre değişir.

Çocuklar Almanya’da yaşıyorsa velayete hangi mahkeme karar verir?

Kural olarak çocuğun mutad meskeni olan Almanya’nın makamları (1996 Lahey m.5). Türk mahkemesi ancak sözleşmenin 10. maddesindeki şartlar, özellikle ana-babanın kabulü ve çocuğun yararı varsa karar verebilir.

Türkiye’deki evimiz nasıl paylaşılır?

İki Türk vatandaşı eşte mal rejimine kural olarak Türk hukuku uygulanır ve taşınmazın tasfiyesinde bulunduğu ülke hukuku esas alınır (MÖHUK m.15). 2019’dan önce evlenen Türk eşlere Alman mahkemesi de mal rejimi bakımından Türk hukukunu uygulamaktadır.

Almanya’daki emeklilik haklarım paylaşılır mı?

Alman mahkemesinde, iki Türk vatandaşı eşte paylaşım talep üzerine ve hakkaniyete aykırı olmadıkça yapılır; eşlerden biri Alman vatandaşıysa resen gündeme gelir (EGBGB m.17/4). Türk mahkemesi bu hakları paylaştırmaz.

Almanya’daki boşanma kararım Türkiye’de geçerli mi?

Kendiliğinden geçerli olmaz. Tanıma davası açılmalı veya şartlar varsa konsoloslukta idari tescil yapılmalıdır (MÖHUK m.58; NHK m.27/A). Tanımada karşılıklılık aranmaz.

Türkiye’de alınan boşanma kararı Almanya’da geçerli mi?

Kural olarak eyalet adalet yönetiminden tanıma kararı gerekir; iki eş de karar anında yalnız Türk vatandaşıysa bu resmî işlem aranmaz (FamFG §107/1).

Almanya’da boşandık; Türkiye’deki mal için ne kadar sürem var?

On yıl. Hukuk Genel Kurulu, sürenin tanıma kararından değil yabancı boşanma kararının kesinleştiği tarihten başladığını kabul etmiştir (YHGK, 29.11.2023, E.2022/2-1205, K.2023/1188).

Mal rejimi hangi tarihte sona erer?

Yargıtay, yurt dışında açılan boşanma davasında mal rejiminin o davanın açıldığı tarihte sona erdiğini kabul etmiştir (2. HD, 07.06.2023, E.2022/3663, K.2023/3041).

Aynı anda iki ülkede dava açılırsa ne olur?

Hangi kararın önce kesinleşeceği ve diğer ülkede tanınacağı tartışmalı hâle gelir; çelişen kararlar ortaya çıkabilir. Dava açmadan önce karşı tarafın başka ülkede dava açıp açmadığını öğrenmek ve tek ülkede strateji kurmak gerekir.