Anlaşmalı Boşanmada Duruşmaya Katılmak Zorunlu mu? Bizzat Dinlenme (TMK 166/3), Vekilin Rolü, Ses ve Görüntü Nakliyle Katılım (HMK 149), Gelmemenin Sonuçları ve 7532 ile Bir Yıllık Süre
23 Temmuz 2026

Anlaşmalı Boşanmada Duruşmaya Katılmak Zorunlu mu? Bizzat Dinlenme (TMK 166/3), Vekilin Rolü, Ses ve Görüntü Nakliyle Katılım (HMK 149), Gelmemenin Sonuçları ve 7532 ile Bir Yıllık Süre

Anlaşmalı boşanmada boşanma kararı verilebilmesi için hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulması şarttır (TMK m.166/3). Bu nedenle avukat bulunsa bile her iki eşin de dinlenmesi gerekir; vekil ancak açıkça yetkilendirilmişse kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları açıp takip edebilir (HMK m.74), ama eşin kendi iradesini açıklamasının yerine geçemez. Duruşmaya gelemeyen eş, ses ve görüntü nakli yoluyla bulunduğu yerden dinlenebilir; mahkeme bu konuda talep üzerine karar verebileceği gibi, tarafların serbestçe tasarruf edemeyecekleri davalarda resen de karar verebilir (HMK m.149/1, 3). Taraflardan biri dinlenmezse anlaşmalı boşanma kararı verilemez; her iki taraf da gelmezse dosya işlemden kaldırılır ve üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m.150).

📌 Ana rehber: Anlaşmalı Boşanma Şartları (TMK 166/3). Bu sayfa, anlaşmalı boşanmada duruşmaya katılma zorunluluğunu TMK m.166 ve 184, HMK m.74, 149, 150 ve 154 ile 7589 sayılı Kanunun HMK m.149’a eklediği ve 31/10/2026’da yürürlüğe girecek fıkra üzerinden ele alır. Bizzat dinlenme kuralının amacı, vekilin rolü, ses ve görüntü nakliyle katılım, davayı kabul beyanının tutanağa geçirilmesi, duruşmada sorulanlar, protokolde hâkimin değişiklik yetkisi, katılmamanın sonuçları, gizli duruşma ve 7532 sayılı Kanunla değişen ret sonrası bir yıllık süre anlatılır.

Anlaşmalı boşanma duruşmasına gelemiyor musunuz?
Ses ve görüntü nakliyle katılım talebini birlikte hazırlayalım: Hukukçular Evi Ankara.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: Şartlar (TMK m.166/3): evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalı; eşler birlikte başvurmalı veya biri diğerinin davasını kabul etmeli; hâkim tarafları bizzat dinlemeli ve iradelerinin serbest olduğuna kanaat getirmeli; mali sonuçlar ve çocuklarla ilgili düzenlemeyi uygun bulmalı. Değişiklik: hâkim düzenlemede değişiklik yapabilir; taraflar kabul ederse boşanmaya hükmolunur. İkrar: anlaşmalı boşanmada ikrarın hâkimi bağlamayacağı kuralı uygulanmaz. Vekil: açık yetki olmadan kişiye sıkı bağlı davaları açamaz (HMK m.74); ancak bizzat dinlenmenin yerine geçemez. Uzaktan katılım: talep üzerine (HMK m.149/1) veya resen (m.149/3). Tutanak: davayı kabul beyanı okunur ve imzalanır (m.154/3-ç); 31/10/2026’dan itibaren ses ve görüntüyle katılanlar için de davayı kabul, feragat, sulh ve ikrarda elle imza hükümleri uygulanmaya devam eder (7589 ile m.149). Gelmeme (m.150): iki taraf da gelmezse işlemden kaldırma; 3 ay içinde yenilenmezse açılmamış sayılır. Gizli duruşma (TMK m.184/6).

TMK m.166/3: Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır.

Bizzat Dinlenme Neden Zorunlu?

Anlaşmalı boşanmanın şartları (TMK m.166/3)
Şartİçerik
SüreEvliliğin en az bir yıl sürmüş olması
BaşvuruEşlerin birlikte başvurması veya birinin diğerinin davasını kabulü
Bizzat dinlenmeHâkimin her iki eşi dinleyerek iradelerinin serbest olduğuna kanaat getirmesi
DüzenlemeMali sonuçlar ve çocukların durumuna ilişkin düzenlemenin hâkimce uygun bulunması
Hâkimin yetkisiGerekli değişiklikleri yapabilir; taraflar kabul ederse karar verilir
İkrarİkrarın hâkimi bağlamayacağı kuralı bu hâlde uygulanmaz

Anlaşmalı boşanmada kanun, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesini boşanma kararının şartı olarak düzenlemiştir (TMK m.166/3). Bu şart, bir usul formalitesi değil, boşanma iradesinin baskı altında oluşup oluşmadığının, protokolün gerçekten anlaşılıp anlaşılmadığının ve düzenlemenin bir tarafı açıkça zarara uğratıp uğratmadığının doğrudan gözlemle denetlenmesine yöneliktir. Kanun ayrıca boşanma davalarında tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağını düzenlemiştir (m.184/3); ancak anlaşmalı boşanmada bu kuralın uygulanmayacağı açıkça belirtilmiştir (m.166/3). Buna göre anlaşmalı boşanmada tarafların beyanları hâkim bakımından belirleyicidir; bu beyanların ancak tarafların kendileri tarafından ve serbest iradeyle verilmesi bu nedenle önem taşır. Anlaşmalı boşanmanın şartlarının ayrıntısı için anlaşmalı boşanma şartları rehberine bakabilirsiniz.

Tek celsede boşanma, tek celsenin iyi hazırlanmasına bağlıdır
Protokol ve duruşma hazırlığı için hemen arayın: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Birlikte Başvuru mu, Davayı Kabul mü?

Anlaşmalı boşanmaya iki yoldan ulaşılır: eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin açtığı davayı kabul etmesi (TMK m.166/3). Birlikte başvuruda eşler dava dilekçesini ve protokolü birlikte sunar. Davayı kabul yolunda ise eşlerden biri boşanma davası açar ve diğer eş, dava sırasında davayı kabul ettiğini ve protokoldeki düzenlemeleri benimsediğini beyan eder. Uygulamada ikinci yol, özellikle çekişmeli olarak başlayan bir davanın taraflar arasında sonradan varılan anlaşmayla anlaşmalı boşanmaya dönüşmesi hâlinde sık görülür. Her iki yolda da hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve düzenlemeyi uygun bulması şartı aynıdır. Davayı kabul beyanı tutanağa geçirilir ve beyanda bulunana okunarak imzası alınır (HMK m.154/3-ç). Boşanma davası açmaya hakkı olan eşin dilerse boşanma, dilerse ayrılık isteyebileceği (TMK m.167) de hatırlanmalıdır; ancak anlaşmalı boşanma, adından da anlaşılacağı üzere boşanmaya yöneliktir.

Avukatım Var, Gelmesem Olmaz mı?

Anlaşmalı boşanmada en sık sorulan soru budur ve cevap nettir: avukat, eşin kendi iradesini açıklamasının yerine geçemez. Vekil, hangileri hakkında yetki verildiği açıklanmadıkça kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları açamaz ve takip edemez (HMK m.74); bu nedenle boşanma davası için vekâletnamede özel yetki bulunması gerekir. Ancak bu yetki bile, hâkimin eşi bizzat dinleme şartını ortadan kaldırmaz (TMK m.166/3). Avukat protokolü hazırlar, müvekkilinin haklarını korur ve duruşmada hazır bulunur; ama boşanma iradesini açıklayan ve protokolü kabul ettiğini beyan eden eşin kendisidir. Davayı kabule ilişkin beyanlar tutanağa yazılır ve beyanda bulunana okunarak imzası alınır (HMK m.154/3-ç). Bu nedenle duruşmada her iki eşin de bizzat, fiziken veya ses ve görüntü nakli yoluyla bulunması gerekir; vekillerin hazır bulunması bu şartı karşılamaz.

Katılamıyorum: Ses ve Görüntü Nakliyle Dinlenme

Ses ve görüntü nakli (HMK m.149)
DurumKuralFıkra
Taraf veya vekilinin talebiMahkeme talep eden tarafın bulunduğu yerden katılmasına karar verebilirm.149/1
Tanık, bilirkişi, uzmanResen veya talep üzerinem.149/2
Serbestçe tasarruf edilemeyen davalarİlgililerin resen dinlenmesine karar verilebilirm.149/3
31/10/2026’dan itibarenUzaktan katılanlar için elle imza hükümleri uygulanmaz; kabul, feragat, sulh, ikrar hariç7589 ile eklenen fıkra

Şehir dışında veya yurt dışında bulunan, sağlık nedeniyle gelemeyen eş için çözüm vekâlet değil, ses ve görüntü nakli yoluyla dinlenmedir. Mahkeme, taraflardan birinin talebi üzerine talep eden tarafın veya vekilinin aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmalarına ve usul işlemleri yapabilmelerine karar verebilir (HMK m.149/1). Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri dava ve işlerde ise mahkeme, ilgililerin bu yöntemle dinlenmesine resen de karar verebilir (m.149/3). Boşanma davası bu nitelikte bir dava olduğundan, mahkeme bizzat dinleme şartının yerine getirilmesi için bu yola kendiliğinden de başvurabilir. 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanun, HMK m.149’a 31/10/2026 tarihinde yürürlüğe girecek yeni bir fıkra eklemiştir: ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılmasına karar verilenler hakkında elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmaz; ancak ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ve sulh hâlleri bu istisnanın dışındadır. Anlaşmalı boşanmada davayı kabul beyanı bu kapsamda olduğundan, uzaktan katılan eşin beyanının tutanağa nasıl geçirileceği ve imzasının nasıl alınacağı mahkemeyle önceden netleştirilmelidir. Uzaktan katılım talebi, duruşmadan önce ve teknik hazırlığa imkân verecek bir süre bırakılarak yapılmalıdır. Başka şehirden katılım için boşanma duruşmasına başka şehirden katılma, ses ve görüntü nakli için e-duruşma dönemi (HMK 149) rehberlerine bakabilirsiniz.

Protokolde Neler Bulunmalı?

Anlaşmalı boşanma protokolünün başlıca maddeleri
Konuİçerikİlgili hüküm
VelayetÇocuğun velayetinin hangi eşte kalacağıTMK m.182
Kişisel ilişkiDiğer eşin çocukla görüşme günleri ve tatillerTMK m.182
İştirak nafakasıÇocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılımTMK m.182
Yoksulluk nafakasıEşlerden birine ödenecek nafaka veya feragatTMK m.175
Maddi ve manevi tazminatTalep edilip edilmediği; varsa miktarıTMK m.174
Mal rejimiTasfiye ve paylaşım veya karşılıklı feragatMal rejimi hükümleri
Yargılama giderleri ve vekâlet ücretiKimin üstleneceğiProtokol

Protokol, boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi içerir ve hâkim tarafından uygun bulunmadıkça boşanma kararı verilemez (TMK m.166/3). Mahkeme boşanmaya karar verirken ana ve babanın haklarını ve çocuk ile olan kişisel ilişkilerini düzenler; velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (m.182). Mahkeme ayrıca kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerinin yerine getirilmemesi hâlinde, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayetin değiştirilebileceğini kararında ihtar eder. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan malî gücü oranında süresiz nafaka isteyebilir (m.175); mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen taraf maddi, kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf ise manevi tazminat isteyebilir (m.174). Anlaşmalı boşanmada bu hakların talep edilip edilmediği ve edilmemişse bunlardan feragat edildiği protokolde açıkça yazılmalıdır; belirsiz bırakılan hususlar sonradan uyuşmazlık konusu olabilir. Nafaka hesabı için nafaka hesaplama aracına bakabilirsiniz.

Hâkimin Değişiklik Yetkisi ve Çocuğun Menfaati

Anlaşmalı boşanma, tarafların anlaşmasına dayanır; ancak bu anlaşma hâkimin denetimine tabidir. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir ve bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur (TMK m.166/3). Örneğin protokolde çocuğun iştirak nafakasının çok düşük belirlendiği, kişisel ilişkinin çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına uygun olmadığı veya bir eşin açıkça zarara uğratıldığı durumlarda hâkim değişiklik önerebilir. Taraflar önerilen değişikliği kabul etmezse anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Bu nedenle protokolün hazırlanması sırasında çocuğun menfaatinin özenle gözetilmesi, duruşmada sürprizle karşılaşılmasını önler. Hâkimin önerisi karşısında tarafların duruşmada kısa bir değerlendirme yapma ihtiyacı doğabileceğinden, avukatların duruşmada hazır bulunması bu aşamada önem kazanır. Hâkimin denetim görevinin kapsamı ve Yargıtay’ın bozma sebepleri için hâkimin bizzat dinleme ve denetim görevi yazımıza bakabilirsiniz.

Yurt Dışında Yaşayan Eşler

Eşlerden birinin yurt dışında yaşaması, anlaşmalı boşanmanın önünde bir engel değildir; ancak sürecin doğru sırayla yürütülmesi gerekir. Önce vekâletnamenin, boşanma davası ile feragat ve kanun yolundan feragat gibi özel yetkileri içerecek şekilde düzenlenmesi gerekir; çünkü vekil, açıkça yetki verilmedikçe kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları açamaz ve takip edemez (HMK m.74). Ardından protokol imzalanır ve duruşma için ses ve görüntü nakli yoluyla dinlenme talebi mahkemeye sunulur (m.149). Bu noktada unutulmaması gereken, iradenin mutlaka Türk mahkemesi önünde, fiziken veya ses ve görüntü nakli yoluyla açıklanması gerektiğidir; vekâletnamenin düzenlenmesi bu açıklamanın yerine geçmez. Uzaktan bağlantının hangi yöntemle kurulacağı ve beyanın tutanağa nasıl geçirilip imzalanacağı mahkemenin takdirine bağlı olduğundan, bu hususların duruşmadan önce mahkemeyle netleştirilmesi gerekir. Uygulamada bu süreçte yaşanan gecikmelerin çoğu, uzaktan katılım talebinin geç yapılmasından veya vekâletnamedeki yetki eksikliklerinden kaynaklanır.

Sağlık Engeli ve Mazeret

Duruşma günü sağlık engeli veya başka bir zorunlu neden ortaya çıkan eş, durumu belgeleriyle birlikte mahkemeye önceden bildirmelidir. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez (HMK m.150/2); ancak anlaşmalı boşanma bakımından sorun, yokluğunda yapılan işlemlerden çok, bizzat dinleme şartının gerçekleşmemesidir. Bu nedenle mazeret bildirimiyle birlikte yeni bir duruşma günü veya ses ve görüntü nakliyle dinlenme talep edilmesi, dosyanın işlemden kaldırılmasının ve sürecin uzamasının önüne geçer. Hastanede bulunan veya hareket kabiliyeti kısıtlı olan eşin durumunda, mahkemenin dinleme için uygun yöntemi belirlemesi talep edilebilir. Her durumda, dinlenme şartından muafiyet söz konusu değildir; yalnızca dinlenmenin yöntemi ve zamanı değişebilir.

Duruşmada Neler Sorulur?

Duruşmada teyit edilen hususlar
HususNeden
Boşanma iradesiSerbestçe verilip verilmediği
Protokolün okunup anlaşıldığıBilinçli kabul
NafakaYoksulluk ve iştirak nafakası düzenlemesinin kabulü
Velayet ve kişisel ilişkiÇocukların menfaati
Mal rejimi ve tazminatFeragat veya düzenlemenin sonuçlarının anlaşılması
Baskı olup olmadığıİrade serbestisi
Hâkimin önerdiği değişiklikTaraflarca kabul edilip edilmediği

Duruşma genellikle kısa sürer, ancak içeriği standarttır. Hâkim, tarafların kimliğini tespit ettikten sonra boşanmak isteyip istemediklerini ve bu kararı özgür iradeleriyle verip vermediklerini sorar; protokolün okunduğunu ve anlaşıldığını, nafaka, velayet, kişisel ilişki, mal rejimi ve tazminat düzenlemelerinin kabul edildiğini teyit eder. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir ve bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur (TMK m.166/3). Boşanma veya ayrılığın fer’î sonuçlarına ilişkin anlaşmalar hâkim tarafından onaylanmadıkça geçerli olmaz (m.184/5). Bu nedenle protokol, duruşma sabahı ilk kez okunacak bir metin değil, önceden hukuki süzgeçten geçirilmiş bir belge olmalıdır. Çocukların durumuna ilişkin düzenlemelerde hâkim, gerektiğinde sosyal inceleme raporu gibi araçlara başvurabilir. Protokolün sonradan değiştirilmesi için anlaşmalı boşanma protokolünü sonradan değiştirme, sosyal inceleme raporu için sosyal inceleme raporu rehberlerine bakabilirsiniz.

Taraf Duruşmaya Gelmezse Ne Olur?

Gelmemenin sonuçları
DurumSonuçDayanak
Bir eş dinlenmediAnlaşmalı boşanma kararı verilemezTMK m.166/3
Bir taraf geldi, diğeri gelmediGelen tarafın talebiyle yokluğunda devam veya işlemden kaldırmaHMK m.150/2
İki taraf da gelmediDosya işlemden kaldırılırHMK m.150/1
3 ay içinde yenilenmediDava açılmamış sayılırHMK m.150/5
Yenilenen dava tekrar takipsizBir defadan fazla takipsiz bırakılamazHMK m.150/6
Duruşmada protokolden dönmeAnlaşmalı yol tıkanır; çekişmeli boşanma şartları aranırTMK m.166/1

Taraflardan biri hiç dinlenmezse, bizzat dinleme şartı gerçekleşmediği için anlaşmalı boşanma kararı verilemez (TMK m.166/3). Usulüne uygun şekilde davet edilmiş taraflardan biri gelir diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır (HMK m.150/2); ancak anlaşmalı boşanma bakımından yokluğunda devam edilmesi, dinlenmeyen eşin iradesinin tespitini sağlamayacağından boşanma kararı için yeterli olmaz. Taraflar birlikte duruşmaya gelmezse dosya işlemden kaldırılır; işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen dava açılmamış sayılır ve yenilenen dava bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz (m.150). Eski metnimizde duruşmaya hiç gelinmemesi hâlinde davanın “düşebileceği” belirtilmişti; kanundaki sonuç işlemden kaldırma ve süresinde yenilenmezse davanın açılmamış sayılması olduğundan ifade düzeltilmiştir. Duruşmada taraflardan biri protokolü kabul etmediğini açıklarsa, anlaşmalı boşanmanın temeli olan ortak irade ortadan kalkar ve boşanma, ancak evlilik birliğinin temelinden sarsıldığının ispatına dayanan çekişmeli yolda istenebilir (m.166/1). Çekişmeli boşanmada ispat için şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma, davadan vazgeçme için boşanma davasından vazgeçme rehberlerine bakabilirsiniz.

Gizli Duruşma ve Tutanak

Boşanma davalarında hâkim, taraflardan birinin istemi üzerine duruşmanın gizli yapılmasına karar verebilir (TMK m.184/6). Anlaşmalı boşanmada da mali durum, çocuklar veya evlilik içindeki olaylara ilişkin açıklamalar bakımından gizlilik talebinde bulunulabilir; yargılamanın aleni ya da gizli yapıldığı tutanağa yazılır (HMK m.154/3-c). Duruşmada davayı kabul beyanları ile sulh müzakereleri ve sonucu, beyanda bulunana okunmak ve imzası alınmak kaydıyla tutanağa geçirilir (m.154/3-ç). Bu nedenle taraflar, tutanağa geçirilen beyanlarını dikkatle dinlemeli ve gerekirse düzeltme talep etmelidir. Tutanağa geçen beyanlar, özellikle nafaka ve velayet düzenlemelerinin sonradan tartışılması hâlinde önemli bir delildir. Gizli duruşma için boşanmada gizli celse rehberine bakabilirsiniz.

Ret Kararından Sonra: Bir Yıllık Süre (7532)

Anlaşmalı boşanma sağlanamadığı ve çekişmeli boşanma davası da reddedildiği durumlarda, kanunun dördüncü fıkrası önemli bir çıkış yolu sunar. 14/11/2024 tarihli ve 7532 sayılı Kanunla değiştirilen hükme göre, boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl geçmesi hâlinde, her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir (TMK m.166/4). Bu değişiklik 27/11/2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Buna göre ret kararının kesinleşmesinden sonra bir yıl boyunca ortak hayat kurulamamışsa, eşlerden birinin tek başına açacağı davada boşanma kararı verilebilir. Bu imkân, diğer eşin anlaşmalı boşanmaya yanaşmadığı durumlarda özellikle önem taşır.

Kesinleşme ve Nüfus Kaydı

Duruşma sonunda boşanma kararı açıklansa bile, taraflar o anda hukuken boşanmış olmaz; boşanma, kararın kesinleşmesiyle hüküm doğurur ve nüfus kaydına işlenir. Taraflar kanun yolundan feragat ederse karar daha hızlı kesinleşebilir; ancak davadan veya kanun yollarından feragat için vekilin açıkça yetkilendirilmiş olması gerekir (HMK m.74). Bu nedenle vekâletnamede bu yetkilerin bulunup bulunmadığı önceden kontrol edilmelidir. Kesinleşme şerhinin alınması ve nüfus kaydının güncellendiğinin kontrol edilmesi, yeniden evlenme, soyadı ve resmi işlemler bakımından önem taşır. Kesinleşme için boşanma kararı ne zaman kesinleşir, boşanma sonrası kimlik ve nüfus işlemleri için boşanma sonrası kimlik ve nüfus güncelleme rehberlerine bakabilirsiniz.

Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma Farkı

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma
ÖlçütAnlaşmalı boşanmaÇekişmeli boşanma
DayanakTMK m.166/3TMK m.166/1-2 ve diğer boşanma sebepleri
Evlilik süresiEn az bir yılSüre şartı yok
İspatEvlilik birliğinin temelinden sarsıldığı sayılırSarsılma ve kusur ispat edilir
İkrarHâkimi bağlamaz kuralı uygulanmazİkrar hâkimi bağlamaz (m.184/3)
Bizzat dinlenmeŞartKural olarak zorunlu değil
SüreGenellikle tek duruşmaTahkikat ve tanıklar; daha uzun

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma arasındaki farklar, bizzat dinlenme kuralının neden bu kadar önemli olduğunu gösterir. Çekişmeli boşanmada evlilik birliğinin temelinden sarsıldığının ve tarafların kusur durumunun ispatı gerekir; hâkim bu olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz ve tarafların ikrarları hâkimi bağlamaz (TMK m.184). Anlaşmalı boşanmada ise evlilik birliği, kanundaki koşullar gerçekleştiğinde temelinden sarsılmış sayılır ve ikrarın bağlamayacağı kuralı uygulanmaz. Bu kolaylığın karşılığı, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbest olduğuna kanaat getirmesidir. Dolayısıyla bizzat dinlenme, anlaşmalı boşanmanın hızlı işleyişinin güvencesidir; bu şart gerçekleşmezse süreç, ispat yükü ağır olan çekişmeli yola döner.

Duruşma Günü Kontrol Listesi

  1. Kimlik: Her iki eşin geçerli kimlik belgesi.
  2. Protokol: İmzalı protokolün aslı ve okunmuş, anlaşılmış olması.
  3. Vekâletname: Boşanma, feragat ve kanun yolundan feragat yetkilerinin kontrolü.
  4. Uzaktan katılım: Karar ve bağlantı bilgileri; imza usulünün netleşmesi.
  5. Çocuklarla ilgili belgeler: Okul, sağlık ve gelir bilgileri gerekirse.
  6. Gizlilik talebi: Gerekiyorsa duruşma öncesinde.
  7. Kesinleşme takibi: Kanun yolundan feragat edilip edilmeyeceğinin kararlaştırılması.

Sık Yanılgılar

  • “Avukatım gider, yeter”: Bizzat dinlenme şarttır; vekil yeterli değildir.
  • “Noterde anlaştık, mahkemeye gerek yok”: Boşanma ancak mahkeme kararıyla olur; protokol mahkemede onaylanır.
  • “Eşim yurt dışında, ben tek başıma bitiririm”: Her iki iradenin de mahkeme önünde açıklanması gerekir.
  • “Bir yıl dolmadan anlaşmalı boşanırız”: Süre şartı kesindir.
  • “Duruşmadan çıkınca boşandım”: Boşanma, kararın kesinleşmesiyle hüküm doğurur.
  • “Gelmezsem dava düşer”: Dosya işlemden kaldırılır; yenilenmezse açılmamış sayılır.

⚠️ Tek celsenin eksiksiz hazırlanması gerekir: Duruşma tarihi her iki eşe de uygun olmalı, uzaktan katılım gerekiyorsa talep önceden yapılmalı ve protokol duruşmadan önce birlikte son kez okunmalıdır. Vekâletnamede boşanma, feragat ve kanun yolundan feragat yetkilerinin bulunduğunu kontrol edin.

Anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanması, duruşmaya uzaktan katılım talebi, vekâletname ve kesinleşme işlemleri için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Ses ve Görüntü Nakliyle Dinlenme Talebi Dilekçesi Örneği

ANKARA … AİLE MAHKEMESİNEDOSYA NO: 2026/… Esas DAVACI: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …) VEKİLİ: Av. … DAVALI: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …) KONU: Davalının … tarihli duruşmada ses ve görüntü nakli yoluyla dinlenmesi talebimizin sunulmasıdır.AÇIKLAMALAR1- TMK m.166/3 bakımından: Taraflar arasındaki evlilik … tarihinde kurulmuş olup bir yıldan uzun süredir devam etmektedir. Taraflar anlaşmalı boşanma protokolü düzenlemiş ve davalı, davayı kabul edeceğini bildirmiştir. Anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için her iki tarafın da Mahkemenizce bizzat dinlenmesi gerekmektedir.2- HMK m.149/1 ve 149/3 bakımından: Davalı, işi nedeniyle … ilinde ikamet etmekte olup duruşma günü Ankara’ya gelmesi mümkün değildir. İşvereninden alınan yazı ektedir. Davalının, bulunduğu yerdeki adliyeden veya Mahkemenizce uygun görülecek yöntemle, aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi suretiyle dinlenmesine karar verilmesini talep ediyoruz. Boşanma davası tarafların serbestçe tasarruf edemeyecekleri davalardan olduğundan, Mahkemeniz bu konuda resen de karar verebilecektir.3- HMK m.154/3-ç bakımından: Davalının davayı kabul beyanı ile protokole ilişkin beyanlarının tutanağa geçirilmesi ve imzasının alınması usulünün, bağlantının yapılacağı adliye ile koordineli olarak önceden belirlenmesini talep ediyoruz.4- TMK m.184/6 bakımından: Protokolde yer alan mali bilgiler ve çocukla ilgili düzenlemeler nedeniyle duruşmanın gizli yapılmasını talep ediyoruz.HUKUKİ SEBEPLER: 4721 sayılı TMK m.166, 184; 6100 sayılı HMK m.149, 154 ve ilgili mevzuat.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle davalının … tarihli duruşmada ses ve görüntü nakli yoluyla dinlenmesine, beyanlarının tutanağa geçirilme ve imza usulünün önceden belirlenmesine ve duruşmanın gizli yapılmasına karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz. … /… /2026Davacı Vekili Av. …

🗺️ Aile ve Boşanma Hukuku Konu Haritası

Sürecin tüm aşamaları için hazırladığımız rehberler:

💔 Boşanma Davası

💰 Nafaka

👶 Velayet ve Çocuk

🏠 Mal Rejimi ve Paylaşım

🛡️ Şiddet ve Koruma (6284)

💍 Evlilik ve Statü

📚 Genel çerçeve için Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.

Duruşmaya hazırlık: Anlaşmalı ve çekişmeli boşanmada hâkimin soruları ve doğru cevap örnekleri için Boşanma Duruşmasında Hâkim Ne Sorar? rehberine bakın.

Sık Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanmada duruşmaya gitmem şart mı?

Evet; hâkimin tarafları bizzat dinlemesi şarttır (TMK m.166/3).

Avukatım yerime katılabilir mi?

Katılabilir ama bizzat dinlenmenin yerine geçmez.

Vekâletnamede özel yetki gerekir mi?

Evet; kişiye sıkı bağlı davalar için açık yetki gerekir (HMK m.74).

Yurt dışındayım, nasıl katılırım?

Ses ve görüntü nakli yoluyla dinlenme talep edebilirsiniz (HMK m.149/1).

Mahkeme uzaktan dinlemeye kendiliğinden karar verebilir mi?

Evet; serbestçe tasarruf edilemeyen davalarda (m.149/3).

Uzaktan katılımda imza nasıl olur?

Davayı kabul beyanı okunup imzalanır; 31/10/2026 sonrası da kabulde imza hükümleri uygulanır.

Taraflardan biri gelmezse?

Anlaşmalı boşanma kararı verilemez.

İkimiz de gelmezsek?

Dosya işlemden kaldırılır; 3 ay içinde yenilenmezse açılmamış sayılır (HMK m.150).

Hâkim protokolü değiştirebilir mi?

Evet; taraflar kabul ederse boşanmaya hükmolunur (TMK m.166/3).

Evliliğimiz 1 yıldan kısa, anlaşmalı boşanabilir miyiz?

Hayır; süre şartı kesindir.

Duruşmada protokolden dönebilir miyim?

Evet; bu durumda anlaşmalı yol tıkanır.

Duruşma gizli yapılabilir mi?

Taraflardan birinin istemiyle (TMK m.184/6).

Duruşmadan çıkınca boşanmış olur muyum?

Hayır; karar kesinleşince hüküm doğurur.

Anlaşmalı boşanmada ikrar hâkimi bağlar mı?

İkrarın bağlamayacağı kuralı bu hâlde uygulanmaz (m.166/3).

Davam reddedildi, ne zaman yeniden boşanma isteyebilirim?

Ret kararının kesinleşmesinden 1 yıl sonra (TMK m.166/4; 7532).

Birlikte başvuru ile davayı kabul farkı?

İkisi de anlaşmalı boşanma yoludur; bizzat dinlenme her ikisinde şart (TMK m.166/3).

Protokolde nafakadan feragat edilebilir mi?

Evet; feragat açıkça yazılmalıdır (TMK m.174-175).

Protokol hâkim onayı olmadan geçerli mi?

Hayır; fer’î sonuçlara ilişkin anlaşmalar onayla geçerlidir (m.184/5).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Anlaşmalı boşanma duruşması: bizzat dinlenme, uzaktan katılım ve protokol
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TMK, HMK ve 7589 sayılı Kanun hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Post by Av. Fatma Öztürk