“Yurt Dışında Boşandık, Türkiye’de de Geçerli mi?” – Tanıma ve Tenfiz
25 Temmuz 2026

“Yurt Dışında Boşandık, Türkiye’de de Geçerli mi?” – Tanıma ve Tenfiz

Ne yaşandı?

Yurt dışında bir mahkeme kararıyla boşanan kişi, Türkiye’de nüfus kayıtlarında hâlâ evli göründüğünü fark eder. Yeniden evlenmek veya resmî bir işlem yapmak isteyince sorun çıkar.

Yurt dışı boşanmanın tanınması için hukuki destek alın

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

10 Saniyede Hukuk · Aile ve Boşanma Hukuku

Yurtdışında boşandım, Türkiye'de geçerli mi?

Bu soruya dair kısa bilgilendirme videosunu izleyebilir, ayrıntılı açıklamayı aşağıdaki rehberde bulabilirsiniz. Video genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için avukata danışınız.

▶ Videonun sayfası ve tam metni →
Tüm “10 Saniyede Hukuk” videoları →

Bu durumda ne yapmalısınız?

  • Kararın kendiliğinden geçerli olmadığını bilin: Yabancı mahkemenin boşanma kararı, Türkiye’de “tanıma/tenfiz” yapılmadan hüküm doğurmaz.
  • İki yolu değerlendirin: Yargı yoluyla tanıma-tenfiz davası (aile mahkemesi) açılabilir; 7 Şubat 2018 tarihli Yönetmelikten bu yana 5490 sayılı Kanun m.27/A kapsamında nüfus müdürlüklerinde ve konsolosluklarda idari tescil de mümkündür.
  • Belgeleri hazırlayın: Yabancı kararın aslı, kesinleşme şerhi, apostil veya konsolosluk onayı ve yeminli tercümesi gerekir.
  • İdari tescil şartlarını kontrol edin: İdari tescil için tarafların başvurusu ve usulüne uygun, kesinleşmiş bir karar gibi koşullar aranır; Türkiye’de aynı konuda açılmış, devam eden veya reddedilmiş bir dava varsa idari başvuru reddedilir. Şartlar yoksa dava yolu gerekir.
  • Sonucu takip edin: Tanıma/tescil tamamlanınca Türkiye’de de boşanmış görünür ve yeniden evlenebilirsiniz.

Yurt dışı boşanma, Türkiye’de tescil edilmeden hukuken tamamlanmış sayılmaz. Hangi yolun uygun olduğunu elinizdeki belgeler belirler.

Üç kavram: tanıma, tenfiz ve idari tescil

Bu üçü sık karıştırılır ve yanlış yol seçmek aylar kaybettirir.

  • Tanıma — yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil etkisi kazanmasıdır. Boşanmanın nüfusa işlenmesi için gereken budur.
  • Tenfiz — kararın Türkiye’de icra edilebilir hâle gelmesidir. MÖHUK m.50: “Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların Türkiye’de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır.” Kararda nafaka, tazminat gibi icraya konu bir hüküm varsa tanıma yetmez, tenfiz gerekir.
  • İdari tescil — 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A ile getirilen, dava açmadan nüfus kütüğüne işletme yoludur.

Karar kendiliğinden geçerli olmaz. Yurt dışında boşanmış olmanız Türkiye’de evli görünmenizi engellemez; nüfus kaydı düzeltilmedikçe yeniden evlenemez, miras ve sosyal güvenlik işlemlerinde sorun yaşarsınız.

Bir ayrım: tanımada karşılıklılık (mütekabiliyet) şartı aranmaz. MÖHUK m.58, tenfiz şartlarından karşılıklılığa ilişkin olanın tanımada uygulanmayacağını düzenler. Bu nedenle tanıma, tenfize göre daha kolay elde edilir.

İdari tescil: şartlar ve başvuru yeri

Bu yol 29.04.2017 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 690 sayılı KHK ile getirilmiş ve 7077 sayılı Kanun ile kabul edilmiş; uygulaması 7 Şubat 2018 tarihli ve 30325 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yabancı Ülke Adlî veya İdarî Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir.

Kapsam. Yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca boşanmaya, evliliğin butlanına, iptaline veya mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin verilen kararlar tescil edilebilir.

Dört şart birlikte aranır:

  1. Başvuru usulü. Kural, bizzat veya vekilleri aracılığıyla tarafların birlikte başvurmasıdır. Taraflardan birinin ölmüş ya da yabancı olması hâlinde Türk vatandaşı olan diğer taraf veya vekili tek başına başvurabilir. Bu istisna 2020’de 7226 sayılı Kanunla eklenmiştir; öncesinde bu hâllerde birlikte başvuru şartı sağlanamadığından dava yoluna gidilmesi gerekiyordu. Taraflar aynı anda birlikte başvurabileceği gibi ayrı zamanlarda da başvurabilir; bu durumda iki başvuru arasındaki süre doksan günü geçemez (Yönetmelik m.6/1).
  2. Yetkili makam. Karar, verildiği devletin kanunlarına göre konusunda yetkili adlî veya idarî makam tarafından verilmiş olmalıdır.
  3. Usulen kesinleşme. Kararın o ülke hukukuna göre kesinleşmiş olması gerekir.
  4. Kamu düzeni. Karar Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmamalıdır.

Nereye başvurulur?

  • Yurt dışında: kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliği (konsolosluk).
  • Yurt içinde: taraflardan birinin yerleşim yeri il nüfus müdürlüğü. Türkiye’de yerleşim yeri yoksa Yönetmeliğin 5. maddesinde sayılan illerden birine başvurulur: Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Erzurum, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri, Konya, Kahramanmaraş, Samsun, Siirt, Sivas, Trabzon, Şanlıurfa ve Van.

Sıralama zorunlu değil, ama işe yarar. NHK m.27/A’nın üçüncü fıkrası uyarınca, bu maddedeki şartlar yerine getirilmediği gerekçesiyle tescil talebi reddedilen kararlar bakımından MÖHUK hükümlerine göre tanıma yoluna gidilir; Yönetmeliğin 11. maddesi de bu durumda yetkili aile mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılabileceğini tekrarlar. İdari başvuru davanın ön şartı değildir; ancak şartları taşıyan dosyalarda önce idari yolun denenmesi çoğu zaman daha hızlı ve masrafsızdır, ret kararı da dava dosyasına eklenecek bir belge oluşturur.

Yönetmeliğe Göre İdari Tescil Nasıl İşler?

İdari yolun ayrıntıları, 7 Şubat 2018 tarihli ve 30325 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yabancı Ülke Adlî veya İdarî Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelikte düzenlenmiştir. Başvuruyu hazırlarken en çok işe yarayan kurallar şunlardır.

Başvuru zamanı. Taraflar başvurularını aynı anda birlikte veya ayrı zamanlarda yapabilir; ayrı başvuruda iki müracaat arasındaki süre doksan günü geçemez (m.6/1). Bu kural, eski eşin aynı gün aynı yerde bulunamadığı dosyalarda idari yolu açık tutar.

Belgeler ve vekâletname. Vekil aracılığıyla yapılan başvurularda noter tarafından düzenlenen fotoğraflı özel vekâletnamenin aslı veya onaylı örneği istenir (m.7/1-d). Belgelerde eksiklik varsa tamamlanması için doksan günlük süre verilir; süre içinde tamamlanmayan başvuru reddedilir (m.7/4).

Kapsam dışı hükümler. Kararda velayet, iştirak nafakası, çocukla kişisel ilişki kurulması, mal rejimi ve tazminat gibi tenfize konu hükümler bulunsa da idari tescil yalnız evliliğin sona ermesine ilişkin kısmı nüfusa işler; bu hükümler için mahkemede tanıma veya tenfiz istenir (m.9/5).

Ret sebepleri. Türkiye’de açılmış ve hâlen devam eden veya reddedilmiş bir dava bulunuyorsa başvuru reddedilir (m.9/6). Türk kamu düzenine açıkça aykırı kararlar da gerekçesi gösterilerek reddedilir (m.9/7). Ret hâlinde 5718 sayılı Kanun uyarınca yetkili aile mahkemesinde kararın tanınması veya tenfizi için dava açılabilir (m.11/1).

İdari tescil: Yönetmelik kuralları
KonuKuralMadde
Başvuru yeriKararın verildiği ülkedeki dış temsilcilik; yurt içinde taraflardan birinin yerleşim yeri il müdürlüğü; Türkiye’de yerleşim yeri yoksa sayılan 18 ilden birim.5
Başvuru zamanıBirlikte veya ayrı ayrı; ayrı başvurularda en fazla 90 gün aram.6/1
VekâletnameNoterce düzenlenmiş fotoğraflı özel vekâletnamem.7/1-d
Eksik belgeTamamlanması için 90 gün; tamamlanmazsa retm.7/4
Kapsam dışı hükümlerVelayet, iştirak nafakası, kişisel ilişki, mal rejimi, tazminatm.9/5
Türkiye’de davaDevam eden veya reddedilmiş dava varsa retm.9/6
Kamu düzeniAçıkça aykırı karar gerekçeli olarak reddedilirm.9/7
Ret sonrasıAile mahkemesinde tanıma veya tenfiz davasım.11/1

Hangi yol size uygun?

İdari tescil şu hâllerde uygundur: karar yalnızca boşanmaya (veya butlan, iptal, tespit) ilişkinse, kesinleşmişse ve karşı taraf birlikte başvurmaya razıysa. Dava masrafı ve tebligat sorunu doğmaz; başvuruda eksik belge varsa tamamlanması için doksan gün süre verilir, tamamlanmazsa başvuru reddedilir (Yönetmelik m.7/4).

Dava yolu şu hâllerde zorunlu hâle gelir:

  • Karşı taraf birlikte başvurmuyorsa. Eski eşin nüfus müdürlüğüne ya da konsolosluğa gelmeyi reddetmesi, uygulamada en sık karşılaşılan tıkanma noktasıdır. Eski eş yabancıysa ya da ölmüşse bu şart aranmaz; Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir.
  • Kararda velayet, nafaka veya tazminat gibi hükümler de varsa. İdari tescil boşanmayı nüfusa işler; ancak Yönetmeliğin 9/5. maddesi velayet, iştirak nafakası, çocukla kişisel ilişki kurulması, mal rejimi ve tazminat gibi tenfize konu hükümleri bu yolun dışında bırakır. Bunlar için tanıma veya tenfiz davası gerekir.
  • Tescil talebi reddedilmişse.
  • Türkiye’de aynı konuda dava varsa. Türkiye’de açılmış ve hâlen devam eden veya reddedilmiş bir dava bulunuyorsa idari başvuru reddedilir (Yönetmelik m.9/6).

Görevli ve yetkili mahkeme. Tanıma ve tenfiz davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir (4787 sayılı Kanun m.4/1-2). Yetki bakımından MÖHUK m.51 uyarınca kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesi; bunlar da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri yetkilidir.

Reddedilme sebepleri. Tenfiz bakımından MÖHUK m.54’te sayılan şartlar aranır: karşılıklılık, kararın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmemesi, kamu düzenine açıkça aykırı olmaması ve davalının savunma hakkının ihlal edilmemiş olması. Savunma hakkı ihlali, uygulamada en çok tartışılan ret sebebidir: karşı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmadan verilen kararlar bu yönden sorgulanır.

Belgeler ve pratik uyarılar

Her iki yolda da gereken temel belgeler (dava yolunda MÖHUK m.53):

  • Yabancı kararın onaylı örneği — fotokopi kabul edilmez.
  • Kesinleşme şerhi — kararın o ülke hukukuna göre kesinleştiğini gösteren resmî kayıt. En sık eksik kalan belgedir. Hangi belgenin kesinleşmeyi gösterdiği kararı veren ülkenin hukukuna göre belirlenir; Yargıtay, kanun yoluna başvurulmadığını gösteren onaylı belgeyi yeterli saymıştır (Yargıtay 2. HD, 12.12.2024, E.2024/3459, K.2024/9890).
  • Apostil — ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ise. Taraf değilse ilgili ülkedeki Türk konsolosluğu onayı gerekir.
  • Yeminli tercüme — kararın ve şerhin noter onaylı Türkçe çevirisi.
  • Kimlik belgeleri, varsa vekâletname. İdari başvuruda noterce düzenlenmiş fotoğraflı özel vekâletname istenir (Yönetmelik m.7/1-d); dava yolunda da vekâletnamede tanıma-tenfiz yetkisinin açıkça yazılması sorun çıkmasını önler.

Sık yapılan hatalar:

  • Kesinleşme şerhi olmadan başvurmak. Kararın verilmiş olması yetmez; kesinleştiğinin belgelenmesi gerekir.
  • Apostili karara değil tercümeye almak. Apostil, kararın kendisi üzerine alınır.
  • Nafaka içeren kararda yalnızca tanıma istemek. Nafakanın Türkiye’de icra edilebilmesi için tenfiz gerekir.
  • Vekâletnamede yetkinin eksik olması. İdari yolda Yönetmelik fotoğraflı özel vekâletname arar; genel vekâletname bu nedenle yeterli olmaz.

Sonucu takip edin. Tescil veya tanıma sonrasında nüfus kaydınızın gerçekten güncellendiğini e-Devlet üzerinden kontrol edin. Kayıt düzelmeden yeniden evlenme, miras ve sosyal güvenlik işlemlerinde eski medeni hâl esas alınmaya devam eder.

Benzer bir durumla mı karşı karşıyasınız? Durumunuzu gizlilik içinde değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarmamız için bizimle iletişime geçin.

Tek bakışta: üç ayrı kavram

Yurt dışında verilen boşanma kararı Türkiye’de kendiliğinden geçerli olmaz. Ama üç ayrı yol vardır ve hangisinin size uygun olduğu her şeyi değiştirir.

Tablo 1 — Üç kavram: tanıma, tenfiz ve idari tescil
KavramİçeriğiDayanak
1 · TANIMAYabancı mahkeme kararının Türkiye’de KESİN HÜKÜM veya KESİN DELİL olarak kabul edilmesi — boşanmanın nüfusa tescili için yeterlidirMÖHUK m.58
2 · TENFİZKararın Türkiye’de İCRA EDİLEBİLİR hâle getirilmesi — nafaka, tazminat gibi edaya ilişkin hükümler için gerekirMÖHUK m.50 vd.
3 · İDARİ TESCİLDava açmadan, nüfus müdürlüğü veya dış temsilcilik aracılığıyla idari yolla tescil5490 s.K. m.27/A (690 s. KHK ile eklendi; 7077 s.K.)
FarkBoşanmanın nüfusa işlenmesi için TANIMA yeterlidir; para alacaklarının tahsili için TENFİZ gerekirMÖHUK m.50 · m.58
Karşılıklılık (mütekabiliyet)YALNIZCA TENFİZ için aranır; TANIMA davalarında bu şart ARANMAZMÖHUK m.54/a · m.58
Ortak şartlarKararın Türk mahkemelerinin MÜNHASIR YETKİSİNE giren bir konuda verilmemiş olması · yabancı mahkemenin kendini AŞKIN (aşırı) YETKİLİ saymamış olması · hükmün TÜRK KAMU DÜZENİNE AÇIKÇA AYKIRI bulunmamasıMÖHUK m.54
Savunma hakkıDavalının savunma hakkına riayet edilmiş olması aranırMÖHUK m.54/ç
Kuralİlgili kararın yabancı bir DEVLET MAHKEMESİ tarafından verilmiş ve İLAM niteliğinde olması gerekirMÖHUK m.50
İstisnaYabancı İDARİ MAKAMLARCA verilen boşanma kararları, tanıma davası açılmasına gerek bulunmaksızın 5490 s.K. m.27/A uyarınca tescil edilebilir5490 s.K. m.27/A
Görevli mahkemeAİLE MAHKEMESİ4787 s.K. m.4/1-2 · MÖHUK m.51
Tablo 2 — İdari tescil: şartlar ve başvuru yeri
KonuKuralNot
Dayanak5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A — 690 sayılı KHK ile eklenmiş, 7077 sayılı Kanunla kabul edilmiştir5490 s.K.
TEMEL ŞART — birlikte başvuruEŞLERİN VEYA YETKİLİ TEMSİLCİLERİNİN BİRLİKTE BAŞVURMASI şartı aranır; başvurular ayrı zamanlarda yapılırsa aradaki süre 90 günü geçemez (Yönetmelik m.6/1)5490 s.K. m.27/A
VatandaşlıkTescil Türk nüfus kütüğüne yapıldığından eşlerden en az biri TÜRK VATANDAŞI olmalıdır; diğer eş yabancıysa Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir5490 s.K. m.27/A
Nereye başvurulur?Yurt içinde NÜFUS MÜDÜRLÜĞÜNE, yurt dışında DIŞ TEMSİLCİLİKLERE (konsolosluk)5490 s.K. m.27/A
Kararın niteliğiYabancı ülke ADLÎ veya İDARÎ makamlarınca verilen ve KESİNLEŞMİŞ boşanma, evliliğin butlanı, iptali veya mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin kararlar5490 s.K. m.27/A
Eksik belgeEksiklerin tamamlanması için 90 gün süre verilir; tamamlanmazsa başvuru reddedilirYönetmelik m.7/4
Eş vefat etmişse veya yabancıysaTürk vatandaşı olan diğer taraf veya vekili TEK BAŞINA başvurabilir; dış temsilcilik duyurularında ölen tarafın kanuni mirasçısının başvurusunun da kabul edildiği belirtilmektedir5490 s.K. m.27/A (7226 s.K.)
Türkiye’de dava varsaTürkiye’de açılmış ve devam eden veya reddedilmiş dava bulunuyorsa başvuru reddedilirYönetmelik m.9/6
Reddedilirseİdari başvuru reddedilirse aile mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılabilirNHK m.27/A-3 · Yönetmelik m.11
Tablo 3 — Hangi yol size uygun?
DurumunuzUygun yolNeden
Yalnız nüfusa tescil istiyorum, eşim de razıİDARİ TESCİLEn hızlı ve en ekonomik yol — 5490 m.27/A
Eşim (Türk vatandaşı) başvuruya katılmıyorTANIMA DAVASIBirlikte veya 90 gün içinde ayrı başvuru sağlanamaz — MÖHUK m.58
Eski eşim yabancıİDARİ TESCİL (tek başına)Türk vatandaşı eş tek başına başvurur — 5490 m.27/A
Nafaka/tazminat tahsil edeceğimTENFİZ DAVASITanıma icra kabiliyeti vermez — MÖHUK m.50
Velayet kararı uygulanacakTENFİZİcra gerektiren hükümler için — MÖHUK m.50
Karar idari makamdan (belediye, noter vb.)İDARİ TESCİLMahkeme ilamı şartının istisnası — 5490 m.27/A
Eski eşim vefat ettiİDARİ TESCİL (tek başına)Türk vatandaşı eş tek başına başvurur — 5490 m.27/A (7226 s.K.)
Karşılıklılık yokTANIMA mümkün, TENFİZ sorunluMütekabiliyet yalnız tenfizde aranır
Türkiye’de boşanma davası sürüyorİdari tescil yapılamaz; Türk kararı kesinleşirse tanımada hukuki yarar kalmazYönetmelik m.9/6 · Y2HD 2025/696
Yeniden evleneceksenizÖnce tescil şartNüfusta evli görünürken yeniden evlenilemez
Her ikisi de gerekiyorsaTanıma ve tenfiz BİRLİKTE istenebilirMÖHUK
Tablo 4 — Belgeler ve pratik uyarılar
Belge / uyarıİçeriğiNot
1Yabancı mahkeme kararının ASLI veya o ülke makamlarınca ONAYLI ÖRNEĞİZorunlu
2KESİNLEŞME ŞERHİ (kararın kesinleştiğine dair belge)En sık eksik kalan belge; kanun yoluna başvurulmadığı belgesi de yeterli olabilir (Y2HD 2024/9890)
3APOSTİL şerhi veya (apostil yoksa) konsolosluk onayıLahey Apostil Sözleşmesi
4YEMİNLİ TERCÜME ve noter onayıZorunlu
5Kimlik belgeleri, nüfus kayıt örneği, varsa vekâletnameİdari yolda fotoğraflı özel vekâletname (Yönetmelik m.7/1-d); davada tanıma-tenfiz yetkisi açıkça yazılmalı
UYARI 1Boşanma Türkiye’de tescil edilmedikçe NÜFUSTA EVLİ GÖRÜNÜRSÜNÜZ — yeniden evlenme, miras ve mal rejimi bakımından ciddi sorunlar doğarPratik
UYARI 2Kamu düzeni denetimi sınırlıdır: yabancı kararın ESASI YENİDEN İNCELENMEZMÖHUK m.54/c · YİBBGK 2012/1
UYARI 3Nafaka alacakları için Türkiye’nin taraf olduğu 1956 New York ve 1973 Lahey sözleşmeleri ayrıca dikkate alınırMilletlerarası sözleşmeler
UYARI 4Beklemeyin — tanıma için süre yok, ama mal rejimi alacağında on yıllık zamanaşımı yabancı kararın kesinleşmesinden işleyebilirHGK 2023/1188
Görevli mahkemeAİLE MAHKEMESİ; yetki MÖHUK m.51‘e göre belirlenirMÖHUK m.51

Yargı Yolunun Usulü: MÖHUK m.55/1

İdari tescil yolu kapalıysa ya da tercih edilmiyorsa devreye giren dava yolu, kendi usul kurallarına tâbidir ve bu kurallar MÖHUK m.55’te toplanmıştır.

Maddenin birinci fıkrasına göre tenfiz istemine ilişkin dilekçe, duruşma günü ile birlikte karşı tarafa tebliğ edilir. İhtilâfsız kaza kararlarının tanınması ve tenfizi de aynı hükme tâbidir. Hasımsız ihtilâfsız kaza kararlarında tebliğ hükmü uygulanmaz. İstem, basit yargılama usulü hükümlerine göre incelenerek karara bağlanır.

Üç kural birlikte okunmalıdır. Birincisi: dilekçe, duruşma günü ile birlikte tebliğ edilir; bu emredici bir hükümdür. İkincisi: fıkra, çekişmesiz yargı (ihtilâfsız kaza) kararlarının tanınması ve tenfizini de aynı kurala bağlar; yalnız hasımsız ihtilâfsız kaza kararlarında tebliğ yapılmaz. Tanıma da tenfiz şartlarına ilişkin hükümlere tâbi olduğundan (m.58/1) boşanma kararlarının tanınmasında uygulamada aynı usul izlenir. Üçüncüsü: yargılama basit yargılama usulüne göre yürütülür.

Basit yargılama usulünün pratik karşılığı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 316-322. maddelerindedir ve iki noktası dosyayı doğrudan etkiler.

Delil sunma yükü — HMK m.318: taraflar, dilekçeleri ile birlikte tüm delillerini açıkça ve hangi vakıanın delili olduğunu da belirterek bildirmek; ellerinde bulunan delilleri dilekçelerine eklemek; başka yerlerden getirilecek belge ve dosyalar için de bunların bulunabilmesini sağlayan bilgilere dilekçelerinde yer vermek zorundadır. Yani belgeler sonradan tamamlanmak üzere bırakılamaz.

Dosya üzerinden karar ve duruşma — HMK m.320/1: basit yargılamada mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir. Ancak MÖHUK m.55/1 dilekçenin duruşma günü ile birlikte tebliğini özel olarak aradığından, tanıma ve tenfiz davalarında karşı taraf duruşmaya çağrılır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, dava dilekçesi davalıya tebliğ edilemeden yokluğunda verilen tanıma kararını savunma hakkını kısıtlayan önemli bir usul hatası sayarak bozmuştur (Yargıtay 2. HD, 19.10.2017, E.2016/24438, K.2017/11374). Eksiksiz hazırlanmış bir dosya yine de az sayıda duruşmada sonuçlanabilir.

KonuKural
TebliğDilekçe duruşma günü ile birlikte
Çekişmesiz yargı kararlarıAynı hükme tâbi; hasımsızlarda tebliğ yok
Yargılama usulüBasit yargılama (HMK m.316-322)
DelillerDilekçeyle birlikte, vakıa belirtilerek
DuruşmaDilekçe duruşma günüyle tebliğ edilir; tebligatsız karar bozulur

Karşı Taraf Neye İtiraz Edebilir? MÖHUK m.55/2

Tanıma ve tenfiz davalarının en belirleyici özelliği, karşı tarafın savunma alanının kanunla sınırlandırılmış olmasıdır.

MÖHUK m.55’in ikinci fıkrasına göre karşı taraf ancak bu bölüm hükümlerine göre tenfiz şartlarının bulunmadığını veya yabancı mahkeme ilâmının kısmen veya tamamen yerine getirilmiş yahut yerine getirilmesine engel bir sebep ortaya çıkmış olduğunu öne sürerek itiraz edebilir.

Maddede geçen “ancak” sözcüğü kritiktir: itiraz sebepleri sınırlı sayıdadır ve üç başlıkta toplanır. Birincisi: tenfiz şartlarının bulunmaması. İkincisi: ilâmın kısmen veya tamamen yerine getirilmiş olması. Üçüncüsü: yerine getirilmesine engel bir sebebin ortaya çıkmış olması.

Bu listenin dışında kalan itirazlar dinlenmez. Örneğin “yabancı mahkeme yanlış karar verdi”, “olaylar öyle gelişmedi” ya da “kusur bende değildi” biçimindeki savunmalar, esasa ilişkin olduklarından tanıma ve tenfiz davasında ileri sürülemez.

Savunma hakkına ilişkin itiraz ise şart denetimi içinde değerlendirilir: MÖHUK m.54’ün (ç) bendi uyarınca davalının, kararın verildiği yabancı mahkeme önüne usulüne uygun çağrılmış olması veya orada temsil edilmiş bulunması aranır. Bu şartın gerçekleşmediğini ileri süren taraf, itirazını bu bent üzerinden kurmalıdır.

Bir usul notu daha: m.54’teki aşkın yetki ve savunma hakkı şartları davalının itirazı üzerine incelenir; kamu düzenine aykırılık ise hâkim tarafından kendiliğinden gözetilir. Tenfiz hâkimi yabancı kararın maddi hukuk bakımından doğruluğunu inceleyemez; Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, gerekçesiz yabancı kararın bu nedenle tenfizine engel bulunmadığını kabul etmiştir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 10.02.2012, E.2010/1, K.2012/1).

İtirazDinlenir mi?
Tenfiz şartları yokEvet
İlâm yerine getirilmişEvet
Yerine getirmeye engel sebepEvet
“Karar yanlış”, “kusur bende değil”Hayır — esasa ilişkin
Çağrılmadım / temsil edilmedimEvet — m.54/ç üzerinden

Karar ve Sonuçları: MÖHUK m.56 ve m.57

Mahkemenin verebileceği kararlar ve bu kararların doğuracağı sonuçlar da ayrı maddelerde düzenlenmiştir.

Karar — m.56: mahkemece ilâmın kısmen veya tamamen tenfizine veya istemin reddine karar verilebilir. Bu karar yabancı mahkeme ilâmının altına yazılır ve hâkim tarafından mühürlenip imzalanır.

Maddedeki “kısmen” ifadesi önemli bir imkân tanır: yabancı ilâmın bir bölümü tenfiz edilirken diğer bölümü reddedilebilir. Örneğin boşanma hükmü tanınırken, ilâmda yer alan başka bir hüküm kamu düzenine aykırılık sebebiyle tenfiz dışında bırakılabilir. Kısmî tenfiz hâlinde mahkemenin hangi kısmın reddedildiğini de açıkça hükme bağlaması gerekir.

Kararın ilâmın altına yazılıp mühürlenmesi de biçimsel bir ayrıntı değildir; yabancı ilâm ile Türk mahkemesi kararı bu şekilde tek bir belge hâline gelir.

Yerine getirme — m.57/1: tenfizine karar verilen yabancı ilâmlar Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmlar gibi icra olunur.

Kanun yolu — m.57/2: tenfiz istemi hakkında verilen kararlara karşı kanun yoluna başvurulması genel hükümlere tâbidir ve yerine getirmeyi durdurur; kanun yoluna gidilirse yabancı ilâm, karar kesinleşene kadar icra edilemez.

Boşanma bakımından sonuç. Boşanma kararı tanınırsa Türk hukuku bakımından da evlilik sona ermiş sayılır ve nüfus kaydı buna göre güncellenir; tanıma, yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder (MÖHUK m.59). Velâyet, nafaka ve tazminat gibi icra edilebilir hükümler bakımından ise tenfiz kararı gerekir; bu kararla söz konusu hükümler Türk ilâmı gibi icra edilir.

KonuKural
Verilebilecek kararlarTamamen, kısmen tenfiz veya ret
Kısmî tenfizdeReddedilen kısım açıkça gösterilir
Kararın şekliİlâmın altına yazılır, mühürlenip imzalanır
İcraTürk ilâmı gibi icra olunur
Boşanma hükmüTanınırsa evlilik sona ermiş sayılır

Kim Açabilir, Nereye Açılır?

Davanın kimin tarafından ve nerede açılacağı, özellikle her iki tarafın da yurt dışında bulunduğu dosyalarda belirleyicidir.

Kim açabilir? MÖHUK m.52/1’e göre kararın tenfiz edilmesinde hukukî yararı bulunan herkes tenfiz isteminde bulunabilir; tanıma da tenfiz hükümlerine tâbi olduğundan (m.58/1) talep, bunda hukukî yararı bulunan herkes tarafından ileri sürülebilir. Yani talep yalnız boşanan eşlerle sınırlı değildir; kararın tanınmasında menfaati olan üçüncü kişiler de başvurabilir. Hukuki yarar dava şartıdır: Türkiye’de verilen boşanma kararı kesinleşip nüfusa işlenmişse yabancı kararın tanınmasında hukuki yarar kalmaz (Yargıtay 2. HD, 23.01.2025, E.2024/10660, K.2025/696).

Görev. MÖHUK m.51’in birinci fıkrası görevli mahkemeyi asliye mahkemesi olarak göstermiştir. Ancak 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun uyarınca aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizi aile mahkemelerinde görülür. 4787 sayılı Kanunun 4/1-2. maddesi bu hüküm hâlâ eski 2675 sayılı Kanuna atıf yapsa da Yargıtay, yabancı nafaka kararının tenfizini aile mahkemesinin görevinde görmüş ve görevin kamu düzenine ilişkin olup kendiliğinden gözetileceğini belirtmiştir (Yargıtay 3. HD, 14.01.2014, E.2013/15673, K.2014/233). Aile mahkemesi kurulmayan yerlerde bu davalara Hâkimler ve Savcılar Kurulunun belirlediği asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 s.K. m.2). Boşanma kararları aile hukukuna ilişkin olduğundan görevli mahkeme aile mahkemesidir.

Yetki — m.51/2. Kararlar, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesinden, Türkiye’de yerleşim yeri veya sâkin olduğu bir yer mevcut değilse Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden istenebilir.

Üçüncü kademe, yurt dışında yaşayan ve Türkiye’de yerleşim yeri bulunmayan karşı taraf bakımından doğrudan devreye girer. Bu, her iki tarafın da yurt dışında bulunduğu dosyalarda Türkiye’de dava açılabilmesini güvence altına alır ve davacıya üç şehir arasında seçim hakkı tanır.

KonuKural
DavacıHukukî yararı bulunan herkes
Görevli mahkemeBoşanmada aile mahkemesi (4787 s.K. m.4/1-2)
Yetki — 1Karşı tarafın yerleşim yeri
Yetki — 2Yoksa sâkin olduğu yer
Yetki — 3İkisi de yoksa Ankara, İstanbul, İzmir

Süre Var mı, Karar Ne Zaman Etki Doğurur?

İki soru sıkça sorulur: bu davanın bir süresi var mıdır ve karar alınmadan geçen dönemde durum nedir?

Süre. Tanıma ve tenfiz talebi için kanunda bir hak düşürücü süre öngörülmemiştir. Yurt dışındaki boşanmanın üzerinden yıllar geçmiş olsa dahi başvuru yapılabilir. Ancak beklemenin kendine özgü sakıncaları vardır: bu arada Türkiye’de evlilik hukuken devam ettiğinden yeniden evlenme mümkün olmaz ve mal rejimi ile mirasa ilişkin sonuçlar bakımından belirsizlik doğar. Bu belirsizlik somut bir risktir: Hukuk Genel Kurulu, yurt dışında boşanan eşler arasındaki mal rejimi tasfiyesinde on yıllık zamanaşımının yabancı kararın kesinleşme tarihinden başladığını kabul etmiş (Yargıtay HGK, 29.11.2023, E.2022/1205, K.2023/1188), tanıma-tenfiz kararının kesinleşmesini esas alan önceki görüşünden (Yargıtay HGK, 07.12.2021, E.2018/8-471, K.2021/1586) ayrılmıştır.

Karar alınmadan önceki durum. Yabancı kararla ilgili tanıma veya tenfiz kararı verilmedikçe ya da bu yönde açılan dava reddedildiği takdirde, o karar Türkiye’de Türk hukuk sistemi açısından hukukî sonuç doğurmaz. Nüfus kaydı da bu nedenle kendiliğinden değişmez. Hukuk Genel Kurulu çoğunluğu, eşlerin bu dönemde Türk hukukuna göre evli göründüğünü kabul etmekle birlikte, tanımadan sonra boşanmanın yabancı kararın kesinleştiği tarihten itibaren hüküm ifade ettiğini belirtmiştir (Yargıtay HGK, 29.11.2023, E.2022/1205, K.2023/1188).

Karardan sonra. Tanıma kararı verildiğinde yabancı ilâm Türk hukuku bakımından kesin hüküm ve kesin delil etkisi kazanır ve bu etki yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder (MÖHUK m.59); evlilik sona ermiş sayılır ve nüfus kaydı güncellenir. İcra edilebilir hükümler bakımından ise ayrıca tenfiz gerekir.

Sonuç işlemleri. Karar kesinleştikten sonra kesinleşme şerhli örnekle nüfus müdürlüğüne başvurulmalı; kayıt güncellendikten sonra kimlik, pasaport ve varsa soyadı işlemleri tamamlanmalıdır.

KonuDurum
Hak düşürücü süreYok
Beklemenin sakıncasıEvlilik hukuken devam eder
Karar alınmadanNüfusta evli görünülür; Türkiye’de sonuç doğmaz
Tanımadan sonraKesin hüküm ve kesin delil etkisi; yabancı kararın kesinleşmesinden itibaren (m.59)
İcra içinAyrıca tenfiz gerekir

İdari yolun ayrıntısı için idari yoldan tanıma yazımıza, dava yolunun adımları için tanıma ve nüfusa tescil yazımıza, dilekçe için tanıma dilekçesi örneğimize, nafaka kararları için yabancı nafaka kararının tenfizi yazımıza bakabilirsiniz.

Yargıtay Kararlarında Tanımanın Sonuçları

Tanıma kararı yalnız nüfus kaydını düzeltmez; mal paylaşımı, nafaka ve tazminat davalarının seyrini de belirler. Yargıtay’ın son yıllardaki kararları, özellikle sürelerin hesabında beklemenin ne kadar pahalıya mal olabileceğini gösteriyor.

Boşanmanın tarihi. MÖHUK m.59’a göre tanıma, yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder. Hukuk Genel Kurulu bu hükmü mal rejimi davasına uygulamış ve on yıllık zamanaşımının yabancı kararın kesinleşme tarihinden başladığını kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 29.11.2023, E.2022/1205, K.2023/1188). Genel Kurul 2021’de tanıma-tenfiz kararının kesinleşmesini esas almıştı (Yargıtay HGK, 07.12.2021, E.2018/8-471, K.2021/1586); iki karar da oy çokluğuyla verilmiştir. Bu nedenle yurt dışında boşanan ve Türkiye’de malı bulunan eş, mal paylaşımı hakkını yabancı kararın kesinleşme tarihine göre hesaplamalıdır. Zamanaşımının genel kuralları için mal paylaşımında zamanaşımı rehberimize bakabilirsiniz.

Nafaka ve tazminat. Yabancı kararın tanınmasından sonra Türkiye’de görülen yoksulluk nafakası ve tazminat istemleri boşanma davasının devamı niteliğindedir. Hukuk Genel Kurulu, yabancı karardaki kusur belirlemesinin bu davalarda bağlayıcı olduğunu ve hâkimin yeniden kusur belirlemesi yapamayacağını kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 18.02.2021, E.2017/2-2669, K.2021/109; Yargıtay HGK, 10.05.2023, E.2022/187, K.2023/444). Bu istemler TMK m.178 uyarınca boşanma hükmünün kesinleşmesinden başlayarak bir yıllık zamanaşımına tâbi olduğundan gecikilmemelidir. Eski eş yurt dışındaysa nafakanın tahsil yolları yurt dışındaki eşten nafaka tahsili rehberimizde anlatılmıştır.

Karşı tarafın savunması. Tenfiz hâkimi yabancı kararın maddi hukuk bakımından doğru olup olmadığını inceleyemez; gerekçesiz bir yabancı karar da yalnız bu nedenle kamu düzenine aykırı sayılmaz (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 10.02.2012, E.2010/1, K.2012/1). Buna karşılık davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmeden verilen tanıma kararı savunma hakkını kısıtladığı için bozulur (Yargıtay 2. HD, 19.10.2017, E.2016/24438, K.2017/11374).

Tanıma ve tenfiz: Yargıtay kararları
KararKonuSonuç
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 10.02.2012, E.2010/1, K.2012/1Gerekçesiz yabancı kararTenfiz hâkimi maddi doğruluğu inceleyemez; gerekçesizlik tek başına engel değil
Yargıtay 3. HD, 14.01.2014, E.2013/15673, K.2014/233Yabancı nafaka kararının tenfiziAile mahkemesi görevli; görev kendiliğinden gözetilir
Yargıtay 2. HD, 19.10.2017, E.2016/24438, K.2017/11374Dilekçe davalıya tebliğ edilemediYokluğunda verilen tanıma kararı bozuldu
Yargıtay HGK, 18.02.2021, E.2017/2-2669, K.2021/109Tanımadan sonra nafaka ve tazminatYabancı karardaki kusur belirlemesi bağlayıcı; TMK m.178 davaları boşanmanın devamı
Yargıtay HGK, 07.12.2021, E.2018/8-471, K.2021/1586Mal rejimi zamanaşımıTanıma-tenfiz kararının kesinleşmesinden başlar (oy çokluğu; sonra terk edildi)
Yargıtay HGK, 10.05.2023, E.2022/187, K.2023/444Yabancı kararda erkeğe kusur yüklenmemişHâkim yeniden kusur belirleyemez; tanıma kesin delil veya kesin hüküm etkisi verir
Yargıtay HGK, 29.11.2023, E.2022/1205, K.2023/1188Mal rejimi zamanaşımıYabancı kararın kesinleşmesinden başlar (oy çokluğu)
Yargıtay 2. HD, 12.12.2024, E.2024/3459, K.2024/9890Kesinleşme belgesiKanun yoluna başvurulmadığı belgesi kesinleşmeyi gösterir
Yargıtay 2. HD, 23.01.2025, E.2024/10660, K.2025/696Türkiye’de boşanma zaten kesinleşmişTanımada hukuki yarar yok

Tanıma, Tenfiz ve İdari Tescil: Mevzuat Haritası

Yurt dışında verilen boşanma kararının Türkiye’de sonuç doğurması için dayanılacak hükümler aşağıda bir arada gösterilmiştir.

Yabancı boşanma kararı: mevzuat haritası
KonuKuralDayanak
İdari tescilBoşanma, butlan, iptal ve evliliğin varlığının tespiti kararları; dört şart5490 s.K. m.27/A-1
Tek taraflı başvuruTaraflardan biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı taraf5490 s.K. m.27/A-1-a (7226 s.K.)
Başvuru yeriDış temsilcilik veya il nüfus müdürlüğü5490 s.K. m.27/A-2; Yönetmelik m.5
Ret sonrasıMÖHUK’a göre tanıma yolu5490 s.K. m.27/A-3; Yönetmelik m.11
Yönetmelik ayrıntıları90 gün, özel vekâletname, kapsam dışı hükümler, Türkiye’de davaYönetmelik m.6, 7, 9
TenfizKesinleşmiş yabancı ilâmın icrası tenfiz kararına bağlıMÖHUK m.50
Görev ve yetkiAsliye; aile hukukunda aile mahkemesi; yerleşim yeri, sâkin olunan yer, yoksa Ankara, İstanbul, İzmirMÖHUK m.51; 4787 s.K. m.4/1-2
Talep hakkıHukukî yararı bulunan herkesMÖHUK m.52/1
BelgelerOnaylı ilâm ve tercümesi; kesinleşme belgesi ve tercümesiMÖHUK m.53
ŞartlarKarşılıklılık, münhasır ve aşkın yetki, kamu düzeni, savunma hakkıMÖHUK m.54
Usul ve itirazDuruşma günüyle tebliğ; basit yargılama; sınırlı itiraz sebepleriMÖHUK m.55
Karar ve icraKısmen veya tamamen tenfiz; Türk ilâmı gibi icra; kanun yolu yerine getirmeyi durdururMÖHUK m.56, m.57
TanımaKarşılıklılık dışındaki tenfiz şartlarına tâbiMÖHUK m.58
Etki tarihiYabancı kararın kesinleştiği andan itibarenMÖHUK m.59
Basit yargılamaDelillerin dilekçeyle bildirilmesi; dosya üzerinden karar imkânıHMK m.316-322
Nafaka ve tazminatBoşanmanın kesinleşmesinden itibaren bir yıllık zamanaşımıTMK m.178

Karar Almanya’dan mı? Alman boşanma kararının konsoloslukta tescili, tanıma davası ve Versorgungsausgleich için Almanya’da Boşanma Kararı Türkiye’de Nasıl Geçerli Olur? yazısını okuyun.

Dava açmadan önce: Almanya’da yaşayan Türk eşlerin boşanmayı hangi ülkede açacağına ilişkin karşılaştırma için Almanya’da Yaşayan Türkler Boşanmayı Hangi Ülkede Açmalı? yazımıza bakın.

Belçika kararları: Brüksel veya Anvers Başkonsolosluğu’nda tescil ve Belçika kararının Türkiye’de tanınması için Belçika’da Boşanma ve Türkiye’de Tanınması yazımıza bakın.

İsviçre kararları: İsviçre boşanma kararının kesinleşme belgesi, konsolosluk tescili ve tanıma davası için İsviçre’de Boşanma ve Türkiye’de Tanınması yazımıza bakın.

İngiliz kararları: Final order belgesi, apostil ve Londra veya Edinburg Başkonsolosluğu’nda tescil için İngiltere’de Boşanma ve Türkiye’de Tanınması yazımıza bakın.

Danimarka ve Norveç kararları: İdari makamca verilen boşanmaların mahkemede tanınmasına ilişkin 2023 Yargıtay kararları için İsveç, Danimarka ve Norveç’te Boşanma yazımıza bakın.

KKTC kararları: KKTC mahkemesi kararlarının Türkiye’de tanınması ve Sözleşme’nin 14. maddesindeki şartlar için KKTC’de Alınan Boşanma Kararı Türkiye’de Geçerli mi? yazımıza bakın.

İran’da boşandıysanız: Kocanın mahkeme izniyle noterde yaptığı tek taraflı boşanmaların Türkiye’de neden tanınmadığı için İranlı Eşle Boşanma: Mehriye, Velayet ve Tanıma yazımıza bakın.

Kararda velayet hükmü de varsa: Velayetin tanınması, çocuk teslimi için tenfiz ve 1996 Lahey Sözleşmesi’ne göre kendiliğinden tanıma için Yurt Dışında Verilen Velayet Kararının Türkiye’de Tanınması yazımıza bakın.

Ters yön: Türkiye’de verilen boşanma kararının yurt dışında tanınması ve gerekli belgeler için Türkiye’de Verilen Boşanma Kararının Yurt Dışında Geçerliliği yazımıza bakın.

Ankara’da işlem: Yurt dışı boşanma kararını Ankara İl Nüfus Müdürlüğüne tescil ettirme veya Ankara aile mahkemelerinde tanıtma adımları için Ankara’da Yabancı Boşanma Kararının Tanınması: Nüfus ve Mahkeme Yolu yazımıza bakın.

Sıkça Sorulan Sorular

Yurt dışında boşandım, Türkiye’de otomatik geçerli mi?

Hayır. Yabancı mahkeme kararı, tanıma veya nüfus kütüğüne tescil yapılmadan Türkiye’de hüküm doğurmaz. Nüfus kaydı düzeltilmedikçe evli görünmeye devam eder, yeniden evlenme ve miras işlemlerinde sorun çıkar.

Dava açmadan halledebilir miyim?

Evet, şartları taşıyorsanız. 5490 sayılı Kanun m.27/A uyarınca boşanmaya, evliliğin butlanına, iptaline veya mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin yabancı kararlar, dava açılmadan nüfus kütüğüne tescil edilebilir.

İdari tescil için hangi şartlar aranıyor?

Dört şart birlikte aranır: tarafların bizzat veya vekilleri aracılığıyla birlikte başvurması (biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı tarafın tek başına başvurusu), kararın verildiği devlet kanunlarına göre yetkili adlî veya idarî makamca verilmiş olması, usulen kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması (5490 s.K. m.27/A). Ayrıca Türkiye’de aynı konuda devam eden veya reddedilmiş dava bulunmamalıdır (Yönetmelik m.9/6).

Eski eşim başvuruya gelmiyor, ne yapabilirim?

Başvuruların aynı gün yapılması gerekmez; eski eşiniz sizden en fazla doksan gün sonra ayrıca başvurabilir (Yönetmelik m.6/1). Eski eşiniz yabancıysa ya da ölmüşse Türk vatandaşı olarak tek başınıza başvurabilirsiniz (5490 s.K. m.27/A; 7226 s.K.). Bunlar mümkün değilse aile mahkemesinde tanıma davası açılması gerekir.

Nereye başvurmalıyım?

Yurt dışındaysanız kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliğine; yurt içindeyseniz taraflardan birinin yerleşim yeri il nüfus müdürlüğüne. Türkiye’de yerleşim yeriniz yoksa Yönetmeliğin 5. maddesinde sayılan Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Erzurum, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri, Konya, Kahramanmaraş, Samsun, Siirt, Sivas, Trabzon, Şanlıurfa ve Van il müdürlüklerinden birine.

Tanıma ile tenfiz arasındaki fark nedir?

Tanıma, kararın Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil etkisi kazanmasıdır; boşanmanın nüfusa işlenmesi için yeterlidir. Tenfiz ise kararın icra edilebilir hâle gelmesidir. Kararda nafaka veya tazminat gibi icraya konu bir hüküm varsa tenfiz gerekir.

Tescil talebim reddedilirse ne olur?

NHK m.27/A’nın üçüncü fıkrası uyarınca, şartlar yerine getirilmediği gerekçesiyle tescil talebi reddedilen kararlar bakımından MÖHUK hükümlerine göre tanıma yoluna gidilir; Yönetmeliğin 11. maddesi de yetkili aile mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılabileceğini belirtir. İdari başvuru davanın ön şartı değildir; ret kararı dava dosyasına eklenebilir.

Hangi belgeler gerekiyor?

Yabancı kararın onaylı örneği ve tercümesi, kesinleşmeyi gösteren onaylı belge ve tercümesi (MÖHUK m.53), ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne tarafsa apostil (değilse konsolosluk onayı) ve kimlik belgeleri. Yargıtay, kanun yoluna başvurulmadığını gösteren onaylı belgeyi kesinleşme belgesi olarak yeterli saymıştır (Yargıtay 2. HD, 12.12.2024, E.2024/3459, K.2024/9890). İdari başvuruda vekil kullanılıyorsa noterce düzenlenmiş fotoğraflı özel vekâletname gerekir (Yönetmelik m.7/1-d).

Eski eşim yabancı uyruklu; idari tescil için tek başıma başvurabilir miyim?

Evet. 5490 sayılı Kanunun 27/A maddesi, taraflardan birinin yabancı veya ölmüş olması hâlinde Türk vatandaşı olan diğer tarafın ya da vekilinin tek başına başvurabileceğini öngörür. Bu imkân 2020’de 7226 sayılı Kanunla getirilmiştir.

Türkiye’de de boşanma davası açtım; idari tescil veya tanıma mümkün mü?

Türkiye’de açılmış ve hâlen devam eden veya reddedilmiş bir dava varsa idari tescil başvurusu reddedilir (Yönetmelik m.9/6). Türkiye’de verilen boşanma kararı kesinleşip nüfusa işlenmişse yabancı kararın tanınmasında hukuki yarar kalmaz (Yargıtay 2. HD, 23.01.2025, E.2024/10660, K.2025/696).

Tanınan boşanma hangi tarihten itibaren geçerli sayılır?

MÖHUK m.59’a göre tanıma, yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder. Hukuk Genel Kurulu da eşlerin tanımadan önce nüfusta evli göründüğünü, ancak boşanmanın yabancı kararın kesinleştiği tarihten itibaren sonuç doğurduğunu kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 29.11.2023, E.2022/1205, K.2023/1188).

Yurt dışında boşandıktan sonra mal paylaşımı davası için süre ne zaman başlar?

Hukuk Genel Kurulunun son kararına göre on yıllık zamanaşımı yabancı boşanma kararının kesinleşme tarihinden başlar (Yargıtay HGK, 29.11.2023, E.2022/1205, K.2023/1188). Genel Kurul 2021’de tanıma-tenfiz kararının kesinleşmesini esas almıştı (Yargıtay HGK, 07.12.2021, E.2018/8-471, K.2021/1586). Güncel çizgi daha erken bir başlangıç kabul ettiğinden dava ertelenmemelidir.

Yabancı kararda nafaka veya tazminat yoksa Türkiye’de isteyebilir miyim?

Tanımadan sonra bu istemler Türkiye’de ileri sürülebilir; Hukuk Genel Kurulu bunları boşanma davasının devamı niteliğinde saymış ve yabancı karardaki kusur belirlemesinin bağlayıcı olduğunu, hâkimin yeniden kusur belirleyemeyeceğini kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 18.02.2021, E.2017/2-2669, K.2021/109; Yargıtay HGK, 10.05.2023, E.2022/187, K.2023/444). TMK m.178’deki bir yıllık zamanaşımı nedeniyle gecikilmemelidir.

Karşı taraf yabancı mahkemenin yanlış karar verdiğini ileri sürebilir mi?

Hayır. MÖHUK m.55/2 itiraz sebeplerini sınırlar: tenfiz şartlarının bulunmaması, ilâmın yerine getirilmiş olması veya yerine getirmeye engel bir sebep. Tenfiz hâkimi yabancı kararın maddi doğruluğunu inceleyemez (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 10.02.2012, E.2010/1, K.2012/1). Davalı ancak usulüne uygun çağrılmadığını veya temsil edilmediğini m.54/ç’ye dayanarak ileri sürebilir.

Bu sayfadaki anlatım, Türkiye’de sıkça yaşanan durumlardan yola çıkılarak hazırlanmış temsilî bir senaryodur; gerçek kişilere ait kimlik bilgisi içermez. Bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her olay kendine özgüdür.

⚖️ Mevzuat ve Resmî Kaynaklar

Bu sayfada anılan kanun maddelerinin güncel metnine ve içtihatlara yukarıdaki resmî kaynaklardan ulaşabilirsiniz. Mevzuat değişebildiğinden, işlem yapmadan önce güncel hâlin teyit edilmesi önerilir.

Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?

Durumunuzu Hukukçular Evi ile değerlendirin; ilk görüşme için hemen ulaşın.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15 💬 WhatsApp

Bu içerik Aile ve Boşanma Hukuku alanındadır.

Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi  ·  Bu alandaki 324 rehber  ·  Tüm hukuk dalları

Dosyanız için değerlendirme

Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.

İletişime Geçin
Post by Av. Fatma Öztürk