Limited şirket ortakları kural olarak şirket borçlarından sorumlu değildir; şirket borçlarından yalnız şirket malvarlığıyla sorumludur (TTK m.573/2, m.602). Bu kuralın en önemli istisnası kamu borçlarıdır: şirketten tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan vergi ve SGK gibi amme alacaklarından ortaklar, sermaye hisseleri oranında doğrudan sorumludur ve payı devretmek devir öncesi borçlardan kurtarmaz (6183 s.K. m.35). Adınıza şirket kurulurken müdür de yapıldıysanız sorumluluk büyür: vergide VUK m.10, diğer amme alacaklarında 6183 s.K. mükerrer m.35, SGK primlerinde 5510 s.K. m.88 uyarınca borcun tamamından takip edilebilirsiniz. Banka kredilerine kefil veya müşterek borçlu olarak imza attıysanız, şirket ortağı olduğunuz için eşinizin rızası da aranmaz (TBK m.584/3). Eşinizle aranızdaki “şirket aslında onun” anlaşması vergi idaresini bağlamaz (VUK m.8/3); bu anlaşma ancak eşinize karşı rücu ve boşanma davasında kusur bakımından işe yarar. Ödeme emrine karşı süre 15 gündür (6183 s.K. m.58).
Güncel durum (24 Ekim 2026). Anayasa Mahkemesi, kanuni temsilcilerin tüzel kişiden tahsil edilemeyen amme alacaklarından şahsi malvarlıklarıyla sorumlu tutulmasını öngören 6183 sayılı Kanun mükerrer 35. maddesinin birinci fıkrasındaki “Tüzel kişilerle” ibaresine yönelik itirazı oyçokluğuyla reddetmiştir (AYM, 26.11.2025, E.2025/55, K.2025/240; RG 18.03.2026, sayı 33200). Mahkeme, sorumluluğun ikincil olduğunu, önce tüzel kişiden tahsil edilmesi gerektiğini ve ödenen tutar için rücu hakkı bulunduğunu gerekçeye dayanak yapmıştır; dört üye kuralın kusur ve illiyet aranmadan şahsi malvarlığına yöneldiği gerekçesiyle karşı oy kullanmıştır.
6183 sayılı Kanun m.35, VUK m.10 ve 5510 sayılı Kanun m.88’de yeni bir değişikliğe rastlamadık. Mal paylaşımı davası açacaklar için 7589 sayılı Kanunla HMK m.107 yürürlükten kaldırılmış, HMK m.109/4 eklenmiştir (RG 31.07.2026, sayı 33326). Eşin adına kurulan “paravan” şirkete ve eşler arasındaki rücuya özgü tam metnine ulaşabildiğimiz bir Yargıtay veya Danıştay kararı bulamadık; bu konulardaki değerlendirmeler yorum olarak işaretlenmiştir.
Adınıza kurulan şirketin borçlarını birlikte netleştirelim
Ticaret sicili kayıtlarını, ödeme emirlerini ve kefalet belgelerini inceleyelim; 15 günlük dava süresini kaçırmadan savunmanızı, şirketten çıkışınızı ve eşinize karşı haklarınızı planlayalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppİçindekiler
- Kısa cevaplar
- Önce şirket türü
- Kural: ortak şirket borcundan sorumlu değildir
- Kamu borçları: 6183 m.35
- Müdür de yapıldıysanız
- Banka kredileri, kefalet ve imza
- “Şirket aslında eşimin” savunması
- Şirketten nasıl çıkılır?
- Mal paylaşımında şirket payı ve borçlar
- Boşanma davasına etkisi
- Ödeme emri gelirse
- Dilekçe örnekleri
- Örnek hesaplar
- Adım adım yol haritası
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
Kısa Cevaplar
Eşi adına şirket kurulan kişilerin en sık sorduğu soruların kısa cevapları aşağıdadır.
Tablo: Paravan ortaklık hakkında kısa cevaplar
| Soru | Kısa cevap | Dayanak |
|---|---|---|
| Şirketin ticari borçları bana geçer mi? | Kural olarak hayır. | TTK m.573/2, m.602 |
| Vergi ve SGK borcu? | Şirketten alınamazsa hisse oranında evet. | 6183 s.K. m.35 |
| Hissemi devredersem kurtulur muyum? | Devir öncesi borçlardan hayır. | 6183 s.K. m.35/2 |
| Müdür de yapıldıysam? | Borcun tamamından takip riski. | VUK m.10; 6183 mük. m.35; 5510 m.88 |
| Anonim şirkette pay sahibiysem? | m.35 uygulanmaz; yönetim kurulundaysanız risk var. | TTK m.329; 5510 m.88 |
| Şahıs işletmesi adıma açıldıysa? | Mükellef sizsiniz; tüm malvarlığınızla sorumlusunuz. | VUK m.8/1 |
| Bankaya kefil oldumsa? | Eş rızası aranmadan geçerli. | TBK m.584/3 |
| “Şirket eşimindi” desem? | Vergi idaresini bağlamaz. | VUK m.8/3 |
| İmzam taklit edildiyse? | Sahtecilik; sicil kaydının düzeltilmesi. | TCK m.204, m.207 |
| Ödeme emrine süre? | 15 gün; vergide vergi mahkemesi, SGK’da iş mahkemesi. | 6183 s.K. m.58 |
| Ödediğimi eşimden isteyebilir miyim? | İç ilişkiye göre evet (yorum). | TBK m.510; HMK m.203/1-a |
| Boşanmada kusur sayılır mı? | Borç altına sokma kusur ve tazminat sebebi olabilir. | TMK m.166, m.174 |
Eşlerin birbirinin borcundan sorumluluğunun genel kuralları için eşimin borçlarından ben de sorumlu muyum, limited şirket ortağının kamu borcu sorumluluğunun ayrıntıları için limited şirket ortağının amme borcundan sorumluluğu yazılarımıza bakabilirsiniz.
Önce Şirket Türü: Şahıs İşletmesi mi, Limited mi, Anonim mi?
“Eşim adıma şirket kurdu” cümlesi hukuken çok farklı üç durumu anlatabilir ve sorumluluğun boyutu buna göre değişir. İlk iş, vergi dairesi ve ticaret sicili kayıtlarından neyin kurulduğunu görmektir.
Şahıs işletmesinde ayrı bir tüzel kişilik yoktur. Vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu düşen gerçek kişi mükelleftir (VUK m.8/1); işletme sizin adınıza açıldıysa vergi, SGK ve ticari borçların borçlusu doğrudan sizsiniz ve tüm malvarlığınızla sorumlusunuz. Limited şirkette şirket ayrı bir kişidir ve ortaklar kural olarak şirket borçlarından sorumlu değildir; ancak kamu borçlarında hisse oranında sorumluluk vardır. Anonim şirkette ise pay sahipleri yalnızca taahhüt ettikleri sermaye payıyla ve şirkete karşı sorumludur (TTK m.329); limited şirket ortaklarına özgü 6183 s.K. m.35 burada uygulanmaz. Her iki şirket türünde de müdür veya yönetim kurulu üyesi yapılmışsanız ayrı bir sorumluluk rejimi devreye girer.
Tablo: Şirket türüne göre eşin sorumluluğu
| Tür | Ticari borçlar | Vergi ve SGK borçları |
|---|---|---|
| Şahıs işletmesi eş adına | Eş doğrudan borçlu; sınırsız | Eş doğrudan mükellef ve işveren |
| Limited şirkette yalnız ortak | Sorumlu değil (TTK m.573/2) | Tahsil edilemeyen kısımda hisse oranında (6183 m.35) |
| Limited şirkette ortak ve müdür | Sorumlu değil; ancak imza attığı kefalet ayrı | Hisse oranında ve ayrıca temsilci olarak tamamından |
| Anonim şirkette pay sahibi | Sorumlu değil (TTK m.329) | Pay sahibi sıfatıyla kural olarak sorumlu değil |
| Anonim şirkette yönetim kurulu üyesi | Sorumlu değil; kefalet ayrı | VUK m.10; 6183 mük. m.35; 5510 m.88 |
Adınıza şahıs işletmesi açıldıysa veya kimliğiniz izniniz olmadan kullanıldıysa, bu yazının limited şirkete ilişkin bölümleri yerine doğrudan mükellefiyetin ve imzanın geçerliliği tartışılır. Sahte imzayla yapılan işlemler için eşim adıma kredi çekti, imzamı taklit etti yazımıza bakabilirsiniz.
Kural: Ortak Şirket Borcundan Sorumlu Değildir
Limited şirkette ortaklar, şirket borçlarından sorumlu olmayıp yalnızca taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemek ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdür (TTK m.573/2). Şirket, borç ve yükümlülükleri dolayısıyla yalnızca malvarlığıyla sorumludur (TTK m.602). Bu nedenle şirketin tedarikçiye, kiraya verene veya işçilere olan özel hukuk borçları, adınıza kayıtlı paya rağmen kural olarak sizin kişisel malvarlığınıza yöneltilemez.
Ancak uygulamada paravan ortaklıkta asıl risk, bu kuralın istisnalarından gelir. Bunların bir kısmı kanundan, bir kısmı sizin attığınız imzadan doğar.
Tablo: Ortağın kişisel olarak sorumlu olduğu hâller
| Durum | Sorumluluğun kaynağı | Kapsam |
|---|---|---|
| Ödenmemiş sermaye payı | TTK m.573/2 | Taahhüt edilen pay kadar |
| Şirketten alınamayan vergi ve amme alacağı | 6183 s.K. m.35 | Sermaye hissesi oranında |
| Şirketten alınamayan SGK alacağı | 5510 m.88 yollamasıyla 6183 s.K. m.35 | Sermaye hissesi oranında |
| Müdürlük veya kanuni temsilcilik | VUK m.10; 6183 mük. m.35; 5510 m.88 | Borcun tamamı |
| Kredide kefalet veya müşterek borçluluk | Sizin imzanız; TBK m.584/3 | Sözleşmedeki tutar |
| Şirket adına senet veya çeke kişisel imza | Sizin imzanız | Senetteki tutar |
| Sahte belge suçuna katılma | VUK m.359 | Ceza sorumluluğu şahsidir (TCK m.20/1) |
Tablonun son satırı ayrıca önemlidir. Paravan şirketler zaman zaman sahte fatura düzenlemek için kullanılır ve sicilde ortak veya müdür görünen kişi hakkında soruşturma başlatılabilir. Ceza sorumluluğu şahsidir; kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz (Anayasa m.38/7; TCK m.20/1). Fiilin bilgisi ve iradesi dışında yapıldığını belgeleyen kişi, bu yönde savunma yapabilir; ancak bu savunmanın her dosyada kabul edileceği söylenemez.
Kamu Borçları: 6183 m.35
Limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olur ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edilir (6183 s.K. m.35/1). Ortağın sermaye payını devretmesi hâlinde, payı devreden ve devralan devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulur (m.35/2). Amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı kişiler olması hâlinde bu kişiler de müteselsilen sorumludur (m.35/3).
Bu sorumluluk ikincildir; ilk muhatap şirkettir. İdarenin önce şirket hakkında takip yapması ve şirketin malvarlığının borcu karşılamadığını ortaya koyması gerekir. Danıştay, hisse devri sözleşmelerinin özel hukuk sözleşmesi olduğunu, vergi dairesini bağlamadığını ve ortak sorumluluğunun kusura dayanmadığını belirtmiş; buna karşılık ortağın, ortaklık sıfatının sona erdiği tarihten sonraki döneme ilişkin borçtan sorumlu tutulamayacağını ve kendi dönemine ait kısım için de şirketten tahsil imkânının araştırılması gerektiğini kabul etmiştir (Danıştay 3. D., 04.03.2014, E.2013/7629, K.2014/902).
Tablo: 6183 m.35 sorumluluğunun şartları ve savunmalar
| Şart | İdarenin göstermesi gereken | Savunma |
|---|---|---|
| Ortaklık sıfatı | Ticaret sicili kaydı | Sicil kaydı sahteyse düzeltme davası ve suç duyurusu |
| Şirketten tahsil edilememe | Şirket hakkında takip ve malvarlığı araştırması | Şirketin malı varken ortağa gidilemez |
| Hisse oranı | Pay oranının doğru uygulanması | Borcun tamamı istenemez |
| Dönem | Borcun ortaklık dönemine ait olması | Devir sonrası döneme ait borç |
| Kesinleşmiş amme alacağı | Şirket adına usulüne uygun tebliğ | Tebliğ ve kesinleşme eksikliği |
| Zamanaşımı | Süre içinde takip | Beş yıllık tahsil zamanaşımı (6183 m.102) |
SGK prim borçları bakımından Kurum alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun uygulandığından, limited şirket ortakları prim borçlarında da sermaye hissesi oranında takip edilmektedir. Hisse devrinden sonra devreden ortağın, devir tarihine kadarki dönem borçlarından sorumluluğu devam eder (6183 s.K. m.35/2). Konunun ayrıntıları ve devir masasında alınacak önlemler için limited şirket ortağının amme borcundan sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.
Müdür de Yapıldıysanız
Paravan ortaklıkta en büyük tehlike, ortaklığın yanında müdürlük sıfatının da verilmesidir. Limited şirkette müdür, anonim şirkette temsile yetkili yönetim kurulu üyesi kanuni temsilcidir. Tüzel kişilerin ödevleri kanuni temsilcileri tarafından yerine getirilir; bu ödevleri yerine getirmeyenlerin bu yüzden tüzel kişinin varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakları kendi varlıklarından alınır ve temsilci ödediği vergiyi temsil ettiğine rücu edebilir (VUK m.10). Tüzel kişinin malvarlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları ise kanuni temsilcilerin şahsi malvarlıklarından tahsil edilir (6183 s.K. mükerrer m.35/1).
Anayasa Mahkemesi 2015’te mükerrer 35. maddenin, alacağın doğduğu ve ödenmesi gerektiği dönemlerdeki farklı temsilcileri müteselsil sorumlu tutan ve VUK hükümlerinin bu sorumluluğu kaldırmayacağını öngören beşinci ve altıncı fıkralarını iptal etmiş; VUK’taki kanuni temsilci sorumluluğunun kusura dayandığını vurgulamıştır (AYM, 19.03.2015, E.2014/144, K.2015/29; RG 03.04.2015). Birinci fıkraya yönelik yeni itiraz ise 2025’te reddedilmiştir (AYM 2025/240 K.). Uygulamada vergi alacaklarında VUK m.10’un, vergi dışı amme alacaklarında mükerrer m.35’in uygulandığı kabul edilmektedir.
SGK primlerinde ise Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın süresinde ödenmezse, işverenin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri, Kuruma karşı işverenleriyle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur (5510 s.K. m.88). Bu sorumluluk görev dönemiyle sınırlıdır. Uygulamaya ilişkin değerlendirmelerde, ortaklar için aranan “önce şirketten tahsil” şartının müdürler bakımından aranmadığı ve ödeme emrinin şirkete ve müdüre birlikte gönderilebildiği belirtilmektedir (Eyüp Sabri Demirci, KARAR, 24.07.2026).
Tablo: Müdür veya yönetim kurulu üyesi olarak sorumluluk
| Borç | Dayanak | Kapsam ve savunma |
|---|---|---|
| Vergi ve buna bağlı alacaklar | VUK m.10 | Tamamı; ödevin yerine getirilmemesi ve kusur tartışılır |
| Vergi dışı amme alacakları | 6183 s.K. mük. m.35/1 | Tamamı; önce şirketten tahsil; rücu hakkı |
| SGK primleri | 5510 s.K. m.88 | Tamamı; görev dönemi; haklı sebep savunması |
| Görevden ayrılma sonrası | Sicil kaydı | Ayrılış tescil edilmedikçe risk sürer |
| Ortak da olunması | 6183 s.K. m.35 ve mük. m.35 | İki ayrı sıfat; ödeme emrinde sıfat gösterilmeli |
Pay devri müdürlüğü sona erdirmez; müdürlükten ayrılmanın da genel kurul kararı veya istifa ile sağlanması ve ticaret siciline tescil ettirilmesi gerekir. Kanuni temsilcinin vergi sorumluluğunun ayrıntıları için kanuni temsilcinin vergi sorumluluğu, SGK ve vergi borcunun yöneticiye dönmesi için vergi ve SGK borcunda kanuni temsilcinin kişisel sorumluluğu yazılarımıza bakabilirsiniz.
Banka Kredileri, Kefalet ve İmza
Bankalar şirkete kredi verirken çoğu zaman ortaklardan ve müdürlerden kişisel kefalet veya müşterek borçluluk imzası ister. Paravan ortak yapılan eşin şirket borcundan doğrudan sorumlu hâle gelmesinin en yaygın yolu budur. Bu borç, ortaklık sıfatından değil atılan imzadan doğar; bu nedenle şirketin tüzel kişiliği sizi korumaz.
Eşlerden biri, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça kural olarak ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir (TBK m.584/1). Ancak ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ticaret şirketinin ortağı ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili olarak verilen kefaletlerde eş rızası aranmaz (TBK m.584/3). Derlemede aktarılan bölge adliye kararlarında, şirket ortağının şirketle ilgili müteselsil kefaletinde eş rızasının aranmadığı ve kefaletin geçerli olduğu kabul edilmektedir (Adana BAM 9. HD, 11.03.2026, E.2023/188, K.2026/532). Yani paravan ortak olarak verdiğiniz kefalette “eşimin rızası yoktu” savunması işlemez.
Buna karşılık kefaletin şekil şartları kendi başına önemli bir savunmadır. Kefalet sözleşmesi yazılı yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz; kefilin azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olduğunu kendi el yazısıyla belirtmesi gerekir (TBK m.583/1). Müşterek borçlu olarak imzalanan sözleşmelerde ise kefalete ilişkin bu korumalar uygulanmaz.
Tablo: İmzaya göre bankaya karşı sorumluluk
| İmza | Sorumluluk | Savunma |
|---|---|---|
| Yalnız ortak; kefalet yok | Şirketin kredi borcundan sorumlu değil | TTK m.573/2 |
| Ortak olarak kefalet | Kefalet tutarı kadar sorumlu | Eş rızası aranmaz (TBK m.584/3); şekil şartları (m.583) |
| Ortak değil, sadece eş olarak kefalet | Eşin yazılı rızası gerekir | TBK m.584/1 |
| Müşterek borçlu imzası | Asıl borçlu gibi sorumlu | Kefalet korumaları uygulanmaz |
| Şirket senedine aval | Senet tutarından sorumlu | Kambiyo hükümleri |
| İmza taklit edilmiş | Borç doğmaz | Sahtecilik; menfi tespit (TCK m.204, m.207) |
Kredi borçlarının boşanmada paylaşımı için boşanmada ortak kredi ve banka borçları yazımıza bakabilirsiniz.
“Şirket Aslında Eşimin” Savunması
Paravan ortaklıkta kişi genellikle şirketle hiçbir ilgisinin olmadığını, şirketi eşinin yönettiğini ve kendisinin yalnızca kâğıt üzerinde ortak olduğunu söyler. Bu iddianın sonucu, kime karşı ileri sürüldüğüne göre değişir.
Vergi idaresine karşı bu savunmanın şansı düşüktür. Vergi kanunlarına göre vergi ödeyecek olanların bu sıfatlarından doğan ödevleri ve vergi sorumluluğu hakkındaki anlaşmalar ve sözleşmeler vergi dairelerini bağlamaz (VUK m.8/3). Danıştay da hisse devri sözleşmelerinin özel hukuk sözleşmesi olduğunu ve kamu alacağından doğan sorumluluğu ortadan kaldırmadığını belirtmiştir (Danıştay 3. D. 2013/7629 E.). Ticaret sicilinde ortak görünen kişinin, eşiyle arasındaki gizli anlaşmaya dayanarak idareye karşı sorumluluktan kurtulabildiğine ilişkin yerleşik bir içtihada ulaşamadık.
Durum, imzanın hiç size ait olmadığı hâlde farklıdır. Ana sözleşme veya pay devri sözleşmesindeki imza taklit edilmişse ortaklık iradesi hiç oluşmamıştır. Bu durumda sahtecilik nedeniyle suç duyurusunda bulunulması, ortak olmadığınızın tespiti ve sicil kaydının düzeltilmesi için dava açılması ve vergi davasında bu davanın sonucunun beklenmesinin istenmesi gerekir (bizim değerlendirmemiz).
Eşinize karşı ise gizli anlaşma işe yarar. Tarafların gerçek iradesi esas alınır (TBK m.19). Eşler arasındaki işlemler senetle ispat kuralının istisnası olduğundan, şirketin gerçek sahibinin eşiniz olduğunu ve sizin onun talimatıyla ortak gösterildiğinizi tanıkla da ispatlayabilirsiniz (HMK m.203/1-a).
Tablo: “Şirket eşimin” iddiasının etkisi
| Kime karşı? | Etkisi | Dayanak |
|---|---|---|
| Vergi dairesi | Kural olarak sonuç doğurmaz | VUK m.8/3; Danıştay 3. D. 2013/7629 E. |
| SGK | Sicildeki sıfat esas alınır (yorum) | 5510 m.88; 6183 m.35 |
| Banka | İmza attıysanız bağlısınız | Sözleşme; TBK m.583-584 |
| Eşiniz | Rücu ve kusur bakımından önemli | TBK m.19, m.510; HMK m.203/1-a |
| İmza sahteyse herkes | Ortaklık iradesi yok | TCK m.204, m.207; tespit davası |
Şirketten Nasıl Çıkılır?
Paravan ortaklıktan kurtulmanın ilk adımı, geleceğe yönelik riski kesmektir. Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlem yazılı yapılır ve imzalar noterce onaylanır; devrin geçerliliği ayrıca genel kurul onayına bağlıdır (TTK m.595). Devir ticaret siciline tescil ettirilmeli ve tescil-ilan tarihi belgelenmelidir. Şirket sözleşmesinde çıkma hakkı yoksa ve devir mümkün olmuyorsa, her ortak haklı sebeplerin varlığında ortaklıktan çıkmasına izin verilmesi istemiyle dava açabilir (TTK m.638/2).
Devir geçmişi silmez. Payı devreden ve devralan, devir öncesine ait amme alacaklarından müteselsilen sorumludur (6183 s.K. m.35/2). Devralan eşin “geçmiş borçları ben öderim” taahhüdü vergi dairesini bağlamaz (VUK m.8/3); size yalnızca rücu hakkı verir. Bu nedenle devir sırasında borç dökümünün alınması, taahhüdün yazılı yapılması ve mümkünse teminat istenmesi gerekir.
Müdürseniz pay devri yetmez. Müdürlükten ayrılma genel kurul kararı veya istifayla sağlanmalı ve ticaret siciline tescil ettirilmelidir; sicilde müdür görünmeye devam ettiğiniz sürece kanuni temsilci sorumluluğu riski sürer. Şahıs işletmesi adınıza açıldıysa işi bırakma bildirimi vergi dairesine ayrıca yapılmalıdır.
Tablo: Şirketten çıkış yolları
| Yol | Şekil | Geçmiş borca etkisi |
|---|---|---|
| Pay devri | Yazılı; noter onaylı imza; genel kurul onayı (TTK m.595) | Devir öncesi borç sürer (6183 m.35/2) |
| Çıkma davası | Haklı sebep; mahkeme kararı (TTK m.638/2) | Ortaklık dönemi borcu sürer |
| Müdürlükten istifa veya azil | Genel kurul kararı; sicil tescili | Görev dönemi borcu sürer |
| Şahıs işletmesinin kapatılması | Vergi dairesine işi bırakma bildirimi | Kapanış öncesi borç sürer |
| Boşanma protokolünde devir taahhüdü | Tek başına devir değil | Devir işlemleri ayrıca yapılmalı |
| Devralanın borç üstlenme taahhüdü | Yazılı; teminatlı | İdareyi bağlamaz; rücu sağlar |
Çıkma ve çıkarma davalarının ayrıntıları için limited şirkette ortaklıktan çıkma ve çıkarma, aile şirketlerinde boşanmanın ortaklığa etkisi için aile şirketinde boşanma yazılarımıza bakabilirsiniz.
Mal Paylaşımında Şirket Payı ve Borçlar
Evlilik içinde edinilen şirket payı, kimin adına kayıtlıysa onun malvarlığında görünür ve aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılır (TMK m.222/3). Paravan ortaklıkta pay kâğıt üzerinde eşin adınadır; diğer eş tasfiyede bu payın değerinin yarısını isteyebilir. Pay sahibi eş ise payın gerçekte diğer eşe ait olduğunu, kendisinin yalnız onun talimatıyla ortak gösterildiğini ileri sürebilir. Belirli bir malın eşlerden hangisine ait olduğunu iddia eden bunu ispatlamalıdır (TMK m.222/1). Bu iddia ispatlanırsa payın değerinin ve paydan doğan yüklerin gerçek sahip olan eşin hesabında değerlendirilmesi gerektiği kanaatindeyiz (bizim değerlendirmemiz).
Payın değeri şirketin net değerine bağlıdır. Borca batık bir şirketin payı ekonomik olarak değersiz olabilir; değerleme bilirkişi incelemesiyle yapılır. Pay sahibi eşin 6183 s.K. m.35 uyarınca kişisel olarak sorumlu tutulduğu ve dava tarihinde ödenmemiş bir kamu borcu varsa, bu borç ilişkin olduğu mal kesimini yükümlü kılar; hangi kesime ait olduğu anlaşılamayan borç edinilmiş mallara ilişkin sayılır (TMK m.230/2). Artık değer hesabında edinilmiş mallara ilişkin borçlar düşülür ve eksi değer dikkate alınmaz (TMK m.231).
Tablo: Paravan şirket payının tasfiyedeki yeri
| Durum | Tasfiyede sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Pay eş adına; aksi ispatlanmadı | O eşin edinilmiş malı | TMK m.222/3 |
| Payın gerçek sahibinin diğer eş olduğu ispatlandı | Gerçek sahibin hesabında (yorum) | TMK m.222/1; TBK m.19 |
| Şirket borca batık | Payın değeri düşük veya sıfır | Bilirkişi değerlemesi |
| Dava tarihinde ödenmemiş m.35 borcu | Edinilmiş mallara ilişkin borç (yorum) | TMK m.230/2, m.231 |
| m.35 borcu evlilikte maaşla ödendi | Düşülecek borç yok; eşe rücu ayrı | TMK m.231; TBK m.510 |
| Eş adına şahıs işletmesi | İşletme varlık ve borçları o eşin | TMK m.219, m.231 |
Şirket payının değerlemesi için eşin şirket hissesi boşanmada paylaşılır mı ve hisselerin değeri nasıl hesaplanır yazılarımıza bakabilirsiniz.
Boşanma Davasına Etkisi: Kusur, Tazminat ve Protokol
Eşini bilgisi dışında veya baskıyla şirkete ortak yapmak, onun adına borç doğurmak ve sonunda ödeme emirleri ile haciz işlemleriyle karşı karşıya bırakmak, evlilik birliğini temelinden sarsan bir davranış olarak değerlendirilebilir (TMK m.166/1). Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf maddi tazminat, kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf manevi tazminat isteyebilir (TMK m.174/1-2). Basına yansıyan bir kararda Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, eşinden habersiz kredi çekip borçlanan ve hakkında icra takibi yapılarak eve haciz gelmesine yol açan eşi kusurlu bulmuş ve manevi tazminat ödemesi gerektiğine hükmetmiştir (2 Eylül 2024 tarihli basın haberi; künye haberde yer almamaktadır).
Karşı taraf, eşin ortaklığa rıza gösterdiğini ve şirketten maaş, araç veya başka menfaatler sağladığını ileri sürebilir. Bu nedenle ortaklığın hangi koşullarda kabul edildiği, şirketi kimin yönettiği ve paranın kime gittiği belgelerle ortaya konulmalıdır. Gelirine el konulma, imzaya zorlanma ve borçlandırma ekonomik şiddet olarak da değerlendirilebilir; bu konuda ekonomik şiddet nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Tablo: Boşanma sürecinde paravan ortaklık
| Konu | Yapılacak | Dayanak |
|---|---|---|
| Kusur | Ortak yapılma koşullarını ve borçları ispatla | TMK m.166/1; HMK m.203/1-a |
| Maddi tazminat | Ödeme emirleri ve hacizleri belgele | TMK m.174/1 |
| Manevi tazminat | Kişilik hakkına saldırıyı göster | TMK m.174/2 |
| Anlaşmalı boşanma protokolü | Pay devri, borç üstlenme ve teminat yaz | TMK m.166/3 |
| Protokolün idareye etkisi | Yok; yalnız eşler arasında | VUK m.8/3 |
| Kusur ve tazminat ilişkisi | Kusur oranını belirle | TMK m.174 |
Kusur ve tazminat ilişkisi için boşanmada kusur ve manevi tazminat yazımıza bakabilirsiniz.
Ödeme Emri Gelirse
Kendisine ödeme emri tebliğ olunan kişi, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesinde dava açabilir (6183 s.K. m.58/1). Ortak veya kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinde, sorumluluğun şartlarının bulunmadığı iddiası “borcu olmadığı” itirazı içinde ileri sürülür. Dava açılması, yürütmenin durdurulmasına karar verilmedikçe takibi durdurmaz; bu nedenle dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması da istenmelidir (İYUK m.27). İtirazında haksız çıkan borçludan yüzde on zamla tahsil öngören hüküm Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir (AYM, 21.04.2022, E.2021/119, K.2022/48; RG 02.08.2022).
SGK ödeme emirlerine karşı ise 15 gün içinde alacaklı ünitenin bulunduğu yerdeki yetkili iş mahkemesine başvurulur (SGK 2017/30 sayılı Genelge). Amme alacakları, vadenin rastladığı takvim yılını izleyen yılın başından itibaren beş yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar (6183 s.K. m.102); SGK alacakları bakımından bu madde uygulanmaz ve ayrı süreler geçerlidir.
Tablo: Ödeme emrine karşı yol haritası
| Adım | Süre veya ölçüt | Dayanak |
|---|---|---|
| Tebliğ tarihini kaydet | Süre tebliğden başlar | 6183 m.58/1 |
| Vergi ödeme emrine dava | 15 gün; vergi mahkemesi | 6183 m.58/1 |
| SGK ödeme emrine itiraz | 15 gün; yetkili iş mahkemesi | SGK 2017/30 Genelgesi |
| Yürütmenin durdurulması | Dava ile birlikte iste | İYUK m.27 |
| Hangi sıfat? | Ortak mı, kanuni temsilci mi? | 6183 m.35; mük. m.35; VUK m.10 |
| Şirket dosyasını iste | Şirkete yapılan takip ve mal araştırması | 6183 m.35/1 |
| Dönem ve oran kontrolü | Ortaklık dönemi ve hisse yüzdesi | 6183 m.35/1-2 |
Haciz aşamasında evinizin ve eşyalarınızın durumu için vergi ve SGK borcunda ev haczi yazımıza bakabilirsiniz.
Dilekçe Örnekleri
Önemli not. Aşağıdaki dilekçeler basitleştirilmiş ve varsayımsal örneklerdir. Köşeli parantez içindeki bölümleri dosyanıza göre doldurmanız, delillerin hangi vakıa için gösterildiğini açıkça belirtmeniz gerekir. Süreler kısa olduğundan tebliğ tarihini hemen kayda alın.
1. Ortak sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali davası (paravan ortak eş)
2. Paravan ortaklık nedeniyle boşanma, maddi ve manevi tazminat talebi (dava dilekçesi)
3. Ödenen şirket borcunun eşten tahsili için alacak davası (paravan ortak eş)
Örnek Hesaplar
Uyarı. Aşağıdaki örnekler basitleştirilmiş ve varsayımsaldır; gerçek kişilere ait değildir. Gecikme zammı, faiz ve masraflar hesaba katılmamıştır. Gerçek dosyada sorumluluk, ödeme emrindeki dayanağa ve döneme göre ayrıca incelenir.
Örnek 1: Ortak mı, müdür mü? Bir limited şirkette kadın ve koca yüzde 50’şer paya sahiptir. Şirketin 2.000.000 TL vergi borcu ve 400.000 TL prim borcu vardır; şirketin haczedilebilir malı bulunmamaktadır.
Örnek 1: Sıfata göre kadının azami sorumluluğu
| Kadının sıfatı | Dayanak | Azami tutar |
|---|---|---|
| Yalnız ortak | 6183 s.K. m.35 (yüzde 50) | Vergide 1.000.000 TL; primde 200.000 TL |
| Ortak ve müdür; vergi borcu | VUK m.10 (kusur tartışılır) | 2.000.000 TL’ye kadar |
| Ortak ve müdür; prim borcu | 5510 s.K. m.88 (görev dönemi) | 400.000 TL’ye kadar |
| Yalnız müdür, ortak değil | VUK m.10; 5510 m.88 | Vergide ve primde borcun tamamı |
| Ayrıca banka kredisine 1.500.000 TL’lik kefalet | TBK m.583, m.584/3 | Kefalet tutarı kadar ek risk |
Bu örnek, paravan ortaklıkta müdürlük sıfatının riski nasıl katladığını gösterir: aynı şirkette yalnız ortak olan eş borcun yarısından, müdür de olan eş ise vergide ve primde borcun tamamından takip edilebilir.
Örnek 2: Pay devrinin zamanlaması. Kadın payını 01.03.2024’te noterde kocaya devretmiş, genel kurul onayı alınmış ve devir 15.03.2024’te tescil ve ilan edilmiştir. Kadın müdür değildir.
Örnek 2: Hangi dönemin borcundan sorumlu?
| Borcun dönemi | Kadının durumu | Dayanak |
|---|---|---|
| 2023 yılı KDV borcu | Devir öncesi; hisse oranında sorumlu | 6183 s.K. m.35/2 |
| Ocak-şubat 2024 borçları | Ortaklık dönemine ait; sorumlu | 6183 s.K. m.35/1 |
| Mart 2024 sonrası borçlar | Ortaklık sona ermiş; kural olarak sorumlu değil | Danıştay 3. D. 2013/7629 E. |
| Kocanın “ben öderim” taahhüdü | İdareyi bağlamaz; rücu sağlar | VUK m.8/3; TBK m.510 |
| Kadın müdür olsaydı | Ayrılış tescil edilene kadar temsilci riski | VUK m.10; 5510 m.88 |
Adım Adım Yol Haritası
- Kayıtları çıkarın. Ticaret sicili gazetelerinden ortaklık oranınızı, müdürlük durumunuzu ve tarihleri; vergi dairesinden şirket ve kendi adınıza kayıtlı borçları öğrenin.
- Şirket türünü belirleyin. Şahıs işletmesi, limited ve anonim şirket için sorumluluk farklıdır (TTK m.329, m.573).
- İmzalarınızı listeleyin. Kefalet, müşterek borçluluk, senet ve çek imzalarını bankalardan isteyin (TBK m.583).
- Riski geleceğe yönelik kesin. Payı noterde devredin, genel kurul onayını ve tescili sağlayın; müdürseniz ayrılışınızı tescil ettirin (TTK m.595).
- Ödeme emrine 15 gün içinde dava açın. Sıfat, oran, dönem ve şirketten tahsil şartını tartışın; yürütmenin durdurulmasını isteyin (6183 m.58; İYUK m.27).
- İmza sizin değilse hemen harekete geçin. Suç duyurusu ve tespit davası açın (TCK m.204, m.207).
- Eşinize karşı delil toplayın. Şirketi kimin yönettiğini gösteren mesaj, banka ve tanık delillerini saklayın (HMK m.203/1-a).
- Boşanma ve mal paylaşımında hesaba katın. Kusur ve tazminatı, payın gerçek sahibini ve ödediğiniz borçların rücuunu birlikte planlayın (TMK m.166, m.174, m.222).
Sık Yapılan Hatalar
Tablo: Paravan ortaklıkta sık yapılan hatalar
| Hata | Sonuç | Doğrusu |
|---|---|---|
| “Limited şirkette sorumluluk yok” diye düşünmek | Kamu borcunda hisse oranında takip | 6183 m.35 riskini hesaba katmak |
| Ortaklıkla birlikte müdürlüğü kabul etmek | Borcun tamamından risk | Müdürlüğü kabul etmemek veya hemen ayrılmak |
| Kredi için kefalet imzalamak | Eş rızası aranmadan geçerli kefalet | İmzadan önce hukuki görüş almak |
| Payı devretmekle her şeyin bittiğini sanmak | Devir öncesi borç sürer | Borç dökümü ve teminat almak |
| Devri tescil ettirmemek | Dönem tartışması aleyhe sonuçlanır | Tescil ve ilanı belgelemek |
| Ödeme emrinde 15 günü kaçırmak | Ödeme emri kesinleşir | Tebliğ günü süre takibi |
| İdareye “şirket eşimin” demekle yetinmek | VUK m.8/3 nedeniyle sonuç doğurmaz | Şartlara yönelik somut savunma |
| Eşle iç anlaşmayı yazılı yapmamak | Rücuda ispat güçlüğü | Yazılı taahhüt; mesaj ve tanık |
Sıkça Sorulan Sorular
Eşim adıma limited şirket kurdu, şirketin bütün borçları bana mı kalır?
Hayır. Ortaklar kural olarak şirket borçlarından sorumlu değildir; şirket yalnız malvarlığıyla sorumludur (TTK m.573/2, m.602). İstisna, şirketten alınamayan kamu borçları ile sizin imzaladığınız kefalet ve senetlerdir.
Şirketin vergi borcundan ne kadar sorumluyum?
Yalnız ortaksanız, şirketten tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan kısımdan sermaye hisseniz oranında sorumlusunuz (6183 s.K. m.35/1). Müdürseniz VUK m.10 uyarınca borcun tamamından takip edilebilirsiniz.
SGK prim borcu da bana gelir mi?
Ortak olarak hisse oranında gelebilir. Müdür veya yönetim kurulu üyesiyseniz, primler haklı bir sebep olmaksızın ödenmezse işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlusunuz (5510 s.K. m.88).
Hissemi eşime devredersem borçlardan kurtulur muyum?
Gelecek dönem borçlarından kurtulursunuz; devir öncesi döneme ait amme alacaklarından devreden ve devralan birlikte sorumludur (6183 s.K. m.35/2). Devrin noter onaylı yapılması ve tescil edilmesi gerekir (TTK m.595).
Eşimle aramızda şirketin onun olduğuna dair anlaşma var; vergi dairesine karşı işe yarar mı?
Kural olarak hayır. Vergi sorumluluğu hakkındaki anlaşmalar ve sözleşmeler vergi dairelerini bağlamaz (VUK m.8/3). Bu anlaşma eşinize karşı rücu ve boşanma davasında kusur bakımından önemlidir.
İmzam taklit edilerek ortak yapıldıysam ne yapmalıyım?
Sahtecilik nedeniyle suç duyurusunda bulunun, ortak olmadığınızın tespiti ve sicil kaydının düzeltilmesi için dava açın ve vergi davasında bu davanın sonucunun beklenmesini isteyin (TCK m.204, m.207).
Anonim şirkette pay sahibiysem durum farklı mı?
Evet. Pay sahipleri yalnızca taahhüt ettikleri sermaye payıyla ve şirkete karşı sorumludur (TTK m.329); 6183 s.K. m.35 limited şirket ortaklarına özgüdür. Yönetim kurulu üyesiyseniz kanuni temsilci sorumluluğu ayrıca doğabilir.
Eşim adıma şahıs işletmesi açtıysa?
Bu durumda ayrı bir şirket yoktur; mükellef ve işveren sizsiniz ve borçlardan tüm malvarlığınızla sorumlusunuz (VUK m.8/1). İşi bırakma bildirimini hemen yapmanız gerekir.
Şirketin bankadan aldığı krediye kefil oldum; eşimin rızası olmadığı için geçersiz mi?
Hayır. Ticaret şirketinin ortağı veya yöneticisi tarafından şirketle ilgili verilen kefaletlerde eş rızası aranmaz (TBK m.584/3). Ancak kefaletin yazılı şekil, azami miktar ve el yazısı şartları ayrıca incelenmelidir (TBK m.583/1).
Ödeme emri geldi; ne kadar sürem var?
Tebliğden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesinde dava açabilirsiniz (6183 s.K. m.58/1). SGK ödeme emirlerinde 15 gün içinde yetkili iş mahkemesine başvurulur. Yürütmenin durdurulmasını da isteyin (İYUK m.27).
Ödeme emrine karşı hangi savunmaları yapabilirim?
Ortaklık veya temsilcilik sıfatının bulunmadığı, şirketten tahsil imkânının araştırılmadığı, hisse oranının aşıldığı, borcun ortaklık dönemi dışında kaldığı ve zamanaşımı gerçekleştiği savunmaları ileri sürülebilir (6183 s.K. m.35, m.58, m.102).
Müdürlükten nasıl ayrılırım?
Genel kurul kararı veya istifa ile ayrılmalı ve bunu ticaret siciline tescil ettirmelisiniz. Pay devri müdürlüğü kendiliğinden sona erdirmez; sicilde müdür göründüğünüz sürece temsilci sorumluluğu riski sürer.
Ödediğim şirket borcunu eşimden geri isteyebilir miyim?
Şirketin gerçek sahibi eşinizse ve sizi kendi işi için ortak gösterdiyse, iç ilişkiye dayanarak ödediğinizi isteyebileceğiniz kanaatindeyiz (TBK m.510). Eşler arası işlemlerde tanıkla ispat mümkündür (HMK m.203/1-a) ve evlilik sürdükçe zamanaşımı işlemez (TBK m.153/3).
Paravan ortaklık boşanmada kusur sayılır mı?
Eşini bilgisi dışında veya baskıyla ortak yapıp borç altına sokmak kusur sayılabilir ve maddi-manevi tazminat sebebi olabilir (TMK m.166/1, m.174). Karşı taraf rıza ve menfaat savunması yapabileceğinden durum belgelerle ortaya konulmalıdır.
Mal paylaşımında adıma kayıtlı şirket payı ne olur?
Aksi ispat edilinceye kadar sizin edinilmiş malınız sayılır (TMK m.222/3). Payın gerçek sahibinin eşiniz olduğunu ispatlarsanız, payın ve ondan doğan yüklerin onun hesabında değerlendirilmesi gerektiği kanaatindeyiz.
Boşanma protokolünde eşim şirket borçlarını üstlenirse yeterli mi?
Eşler arasında bağlayıcıdır, ancak vergi dairesi ve SGK’yı bağlamaz (VUK m.8/3). Protokole pay devrinin yapılacağı tarihi, borçların ödeneceği süreyi ve teminatı yazmak gerekir.
Bu yazının kaynakları. 6102 sayılı TTK m.329, 573, 595, 602, 638; 6183 sayılı Kanun m.35, mükerrer 35, 58, 102; 213 sayılı VUK m.8, 10, 359; 5510 sayılı Kanun m.88; 6098 sayılı TBK m.19, 117, 120, 153, 502, 510, 583, 584; 4721 sayılı TMK m.166, 169, 174, 219, 222, 230, 231; 6100 sayılı HMK m.203; 2577 sayılı İYUK m.27; 5237 sayılı TCK m.20, 204, 207; Anayasa m.38; 7589 sayılı Kanun (RG 31.07.2026, 33326).
Anayasa Mahkemesi kararları: 26.11.2025, E.2025/55, K.2025/240 (RG 18.03.2026, 33200); 19.03.2015, E.2014/144, K.2015/29 (RG 03.04.2015); 21.04.2022, E.2021/119, K.2022/48 (RG 02.08.2022). Danıştay 3. D., 04.03.2014, E.2013/7629, K.2014/902 (Alomaliye). Derlemede aktarılan karar (Av. Saim İncekaş): Adana BAM 9. HD, 11.03.2026, E.2023/188, K.2026/532. SGK’nın 2017/30 sayılı Genelgesi (PwC duyurusu). Eyüp Sabri Demirci, “Şirket ortaklarının ve yöneticilerinin SGK borçlarına karşı sorumlulukları”, KARAR, 24.07.2026. Künyesi basın haberinde yer almayan karar metinde ayrıca belirtilmiştir.
📚 İlgili Rehberler
- 🧭 Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi (Hub)Boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımının tüm başlıkları
- Boşanmada Mal Paylaşımı ve Katılma AlacağıTemel kurallar
- Limited Şirket Ortağının Amme Borcundan Sorumluluğu6183 m.35
- Kanuni Temsilcinin Vergi SorumluluğuVUK m.10
- Vergi ve SGK Borcunda Yöneticinin Kişisel SorumluluğuMükerrer 35 ve 5510 m.88
- Vergi ve SGK Borcu İçin Ev HacziÖdeme emri ve haciz
- Limited Şirkette Ortaklıktan ÇıkmaTTK 636-640
- Aile Şirketinde BoşanmaOrtaklık ve tasfiye
- Eşin Şirket Hissesi Boşanmada Paylaşılır mı?Şirket değerlemesi
- Eşimin Borçlarından Ben de Sorumlu muyum?TMK 224
- Eşim Adıma Kredi Çekti, İmzamı Taklit EttiSahtecilik
- Eşime Borç Para VerdimEşler arası alacak
- Ekonomik Şiddet Nedir?Kusur ve koruma
- Ek Kredi Kartı Borcu Boşanmada Kimin?Kart borcu
Paravan ortaklıktan doğan riski birlikte yönetelim
Ödeme emrine karşı 15 günlük süreyi kaçırmadan davanızı açalım, şirketten çıkışınızı ve müdürlükten ayrılışınızı tescil ettirelim, boşanma ve mal paylaşımında eşinize karşı haklarınızı belgelerle ortaya koyalım. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📞 0554 648 37 15💬 WhatsAppEşler arası borç ve şirket kümesindeki diğer rehberler:
Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi · Ortağın amme borcu sorumluluğu · Kanuni temsilci · Şirket hissesi ve boşanma · Aile şirketi · Eşin borcundan sorumluluk · Eşler arası borç · Ek kart borcu