Eşlerden birinin şirket sahibi veya ortağı olması, boşanmada mal paylaşımını karmaşıklaştıran durumlardandır. Şirket hisseleri paylaşıma girer mi, şirketin değeri nasıl belirlenir? Bu yazıda şirket hissesinin mal rejimindeki yerini açıklıyoruz.
Şirket Hissesi Edinilmiş Mal mıdır?
Evlilik birliği içinde, karşılığı verilerek edinilen şirket hisseleri edinilmiş mal niteliğindedir (TMK 219) ve mal rejimi tasfiyesine dahildir. Bu durumda diğer eş, hissenin değeri üzerinde katılma alacağına sahip olur. Evlilik öncesinde sahip olunan hisseler ise kural olarak kişisel mal sayılır; ancak evlilik süresince bu hisselerin değerinde meydana gelen ve çalışma karşılığı sayılabilecek artışlar edinilmiş mal olarak değerlendirilebilir.
Paylaşılan Şirketin Kendisi mi, Değeri mi?
Önemli bir ayrım: Mal paylaşımında diğer eş, şirketin kendisine veya doğrudan hisselerine ortak olmaz. Yargıtay uygulamasına göre, eşlerden biri üzerine kayıtlı bir şirket varsa; şirketin kendisi değil, şirketin malvarlığı değeri (ve evlilik içinde biriken değerler) edinilmiş mal kabul edilir. Diğer eş, bu değerin yarısı üzerinde para olarak alacak hakkına sahiptir. Yani eş, şirket ortağı haline gelmez; bir alacak elde eder.
Şirket Değeri Nasıl Hesaplanır?
Şirket değerlemesi, mal paylaşımının en teknik konularından biridir. Bilirkişiler, şirketin değerini belirlerken yalnızca sermayeyi değil; dağıtılmamış kâr payları, yedek akçeler, geçmiş yıl kârları ve şirketin gerçek malvarlığını birlikte inceler. Bu değerleme, tasfiye tarihindeki (karar tarihine yakın) duruma göre uzman mali müşavir veya hukukçu bilirkişi tarafından yapılır.
Mal Kaçırma Riski
Şirket sahibi eş, hisseleri başkasına devrederek veya şirket varlıklarını azaltarak mal kaçırmaya çalışabilir. Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde rıza dışı yapılan devirler veya katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan işlemler, TMK 229 uyarınca eklenecek değer sayılır. Bu nedenle dava açılırken şirket hisseleri ve varlıkları üzerine ihtiyati tedbir talep edilmesi önemlidir.
Hisse Mal Rejimine Tabi mi?
Şirket hissesi de ekonomik değer taşıyan bir malvarlığı unsurudur ve mal rejimi tasfiyesine tabidir. Belirleyici olan hissenin ne zaman ve hangi kaynakla edinildiğidir:
| Durum | Nitelik |
|---|---|
| Evlilik içinde, gelirle edinilmiş hisse | Edinilmiş mal |
| Evlilikten önce edinilmiş hisse | Kişisel mal |
| Miras yoluyla gelen hisse | Kişisel mal |
| Kişisel hissenin evlilik içindeki değer artışı | Kaynağına göre değerlendirilir |
Son satır en tartışmalı noktadır: kişisel malın olağan değer artışı kişisel kalırken, eşin emeği veya edinilmiş mallardan yapılan katkı sonucu artan değer bakımından katılma alacağı gündeme gelebilir.
Değerleme Nasıl Yapılır?
Şirket değerlemesi bilirkişi marifetiyle yapılır ve kullanılan yöntemler farklı sonuçlar verir:
- Net aktif değer: Varlıklardan borçlar düşülür; varlık yoğun şirketlerde uygun
- İndirgenmiş nakit akışı: Gelecek nakit akışları bugüne indirgenir; faaliyeti süren kârlı şirketlerde uygun
- Piyasa çarpanları: Benzer şirketlerin çarpanları uygulanır
- Tasfiye değeri: Faaliyeti sona ermiş şirketlerde
Dava dilekçesinde hangi yöntemin talep edildiğinin ve gerekçesinin yazılması, bilirkişi raporunun yönünü belirler. Rapora itirazda da yöntem seçimi en etkili tartışma alanıdır.
Kayıt Dışı Faaliyet ve Gizleme
Şirket üzerinden yürütülen kayıt dışı faaliyet, resmî mali tablolarda görünmediğinden değerlemeyi düşük gösterir. Bu iddianın ileri sürülmesi hâlinde talep edilebilecek incelemeler: banka hesap hareketleri, POS cirosu, stok ve envanter tespiti, tedarikçi ve müşteri kayıtları, çalışan sayısı ile bildirilen ciro arasındaki tutarsızlık.
Ayrıca hisselerin dava öncesinde yakınlara devredilmesi sık görülür. Bu hâlde ticaret sicili kayıtları üzerinden devir tarihi ve bedeli incelenir; bedelsiz veya düşük bedelli devirler denkleştirmeye tabi tutulur.
Şirket Ortağı Olmayan Eşin Hakkı
Katılma alacağı bir parasal alacaktır; eş, şirkete ortak olmayı talep edemez. Yani hisse devredilmez, değerinin yarısına karşılık gelen tutar istenir. Bu nedenle dava değerin doğru belirlenmesi üzerinde yoğunlaşır.
Tedbir Talebi
Dava süresince hisselerin devredilmesini veya şirket malvarlığının azaltılmasını önlemek için ihtiyati tedbir talep edilebilir: hisse devrinin önlenmesi, şirket kayıtlarının muhafazası, ticaret siciline şerh konulması. Talebin yaklaşık ispatla desteklenmesi ve genellikle teminat gösterilmesi gerekir.
Dosyanız için değerlendirme
Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.
İletişime GeçinBilirkişi Raporuna İtiraz
Şirket değerlemesi raporlarına itirazda en etkili başlıklar şunlardır: seçilen yöntemin şirketin niteliğine uygun olmaması, indirgeme oranının gerekçesiz belirlenmesi, kayıt dışı faaliyetin dikkate alınmaması, stok ve alacakların gerçek değerinin yansıtılmaması, ilişkili taraf işlemlerinin incelenmemesi.
İtirazın somut ve hesaplanabilir biçimde kurulması gerekir; “değer düşük belirlendi” biçimindeki genel itirazlar sonuç doğurmaz. Ek rapor veya yeni bilirkişi talebi gerekçelendirilmelidir.
Aile Şirketlerinde Özel Durum
Hissenin aile üyeleri arasında bölüşüldüğü şirketlerde, hisse devir kısıtlamaları ve ortaklar sözleşmesi hükümleri değerlemeyi etkiler. Devri kısıtlanmış hissenin piyasa değeri düşük olabilir; ancak bu, katılma alacağının hesabında kendiliğinden indirim gerektirmez.
İlgili Rehberler
- 📘 Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi
- Edinilmiş Mallara Katılmada Şirket Hisselerinin Değerlemesi
- Eşim Şirket Sahibi, Boşanmada Hisselerin Değeri Nasıl Hesaplanır?
- Boşanmada Şirket Değeri Nasıl Hesaplanır? Bilirkişi ve Değerleme Yönte
- Boşanmada Kripto Para ve Dijital Varlıklar Paylaşılır mı?
- Boşanmada Banka Hesabındaki Para ve Birikimler Nasıl Paylaşılır?
Sıkça Sorulan Sorular
Eşimin şirketinden pay alabilir miyim?
Evlilik içinde edinilen şirket hisseleri edinilmiş mal sayılır. Şirkete ortak olmazsınız ama şirketin malvarlığı değerinin yarısı üzerinde para olarak katılma alacağı talep edebilirsiniz.
Şirketin değeri nasıl belirlenir?
Bilirkişi, yalnızca sermayeyi değil; dağıtılmamış kâr payları, yedek akçeler, geçmiş yıl kârları ve gerçek malvarlığını inceleyerek tasfiye tarihindeki değeri hesaplar.
Şirkete ortak mı olurum?
Hayır. Yargıtay uygulamasına göre şirketin kendisine ortak olmazsınız; şirketin malvarlığı değerinin yarısı üzerinde para olarak alacak hakkına sahip olursunuz.
Eşim hisseleri devrederse hakkım yanar mı?
Hayır. Mal kaçırma kastıyla veya rejimin bitiminden önceki 1 yıl içinde rıza olmadan yapılan devirler TMK 229 uyarınca eklenecek değer sayılır. Dava açılırken ihtiyati tedbir istenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, işlem yapmadan önce bir avukata danışmanız ve güncel mevzuat ile uzman hukuki görüşü esas almanız önerilir.
⚖️ Mevzuat ve Resmî Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — mevzuat.gov.tr
- Yargıtay Karar Arama — karararama.yargitay.gov.tr
Bu sayfada anılan kanun maddelerinin güncel metnine ve içtihatlara yukarıdaki resmî kaynaklardan ulaşabilirsiniz. Mevzuat değişebildiğinden, işlem yapmadan önce güncel hâlin teyit edilmesi önerilir.
📚 İlgili Rehberler
- Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
- Boşanmada Şirket Değeri Nasıl Hesaplanır? Bilirkişi ve Değerleme
- Evlilikte Alınan Araba Boşanmada Paylaşılır mı?
- Miras Kalan Mal Boşanmada Paylaşılır mı? Kişisel Mal Kavramı
- Boşanmada Kripto Para ve Dijital Varlıklar Paylaşılır mı?
- Tekliflerin Değerlendirilmesinde Aritmetik Hata
- Eşin Boşanmadan Önce Mal Kaçırması: Eklenecek Değerler (TMK 229)


