Kripto paraların yaygınlaşmasıyla birlikte boşanma davalarında yeni bir mal paylaşımı sorunu doğdu: Dijital varlıklar nasıl paylaşılır, gizlenen kripto paralar nasıl tespit edilir? Bu yazıda kripto para ve dijital varlıkların mal rejimindeki yerini açıklıyoruz.
Kripto Para Edinilmiş Mal mıdır?
Türk mevzuatı kripto varlıkları henüz net bir hukuki tanıma kavuşturmamış olsa da, yargı uygulaması ve doktrin, evlilik içinde edinilen kripto paraları ekonomik değere sahip edinilmiş mal olarak kabul etme eğilimindedir (TMK 219). Bu yaklaşım, tıpkı hisse senedi, yatırım fonu veya döviz varlıkları gibi, kripto paraların da mal rejimi kapsamında paylaşıma tabi olduğunu ortaya koyar. NFT ve dijital sanat eserleri de benzer şekilde değerlendirilebilir.
Gizlenen Kripto Para Nasıl Tespit Edilir?
Kripto paraların anonim yapısı, mal kaçırma için kullanılmasına yol açabilir. Ancak tespit imkânsız değildir: Kripto para borsaları (Binance, Paribu, BTCTurk gibi) kullanıcı bilgilerini kaydeder. Boşanma davasında, eşin banka hesap kayıtları ve borsa işlem geçmişi talep edilerek kripto varlıkların izi sürülebilir. Özellikle banka hesabından borsaya yapılan para transferleri, önemli bir delil kaynağıdır.
Tespit Edilemese Bile: TMK 229 Koruması
Soğuk cüzdanlara aktarılan veya üçüncü kişiler adına tutulan kripto paralar tespit edilemese dahi, bir koruma vardır: Eşin banka hesabından çekip kripto almak için harcadığı ve akıbeti açıklanamayan meblağ, TMK 229 uyarınca “katılma alacağını azaltma kastıyla” yapılmış işlem sayılabilir. Yani gizlenen kripto paranın kendisi bulunamasa bile, alımı için harcanan para mal varlığına eklenerek diğer eşin hakkı korunabilir.
Değerleme ve İhtiyati Tedbir
Kripto paraların değeri anlık olarak büyük dalgalanmalar gösterdiğinden, hangi tarihteki değerin esas alınacağı önemlidir. Yargıtay’ın bu konudaki içtihadı gelişmekte olup, değerleme tarihi somut olayın koşullarına göre mahkemece takdir edilmektedir. Mal kaçırma riskine karşı, boşanma davası açılırken kripto borsa hesaplarının dondurulması veya transferlerin kısıtlanması için ihtiyati tedbir talep edilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kripto para boşanmada paylaşılır mı?
Evet. Evlilik içinde edinilen kripto para, ekonomik değere sahip edinilmiş mal sayılıp mal paylaşımına dahil edilir; tıpkı hisse senedi veya döviz gibi değerlendirilir.
Eşimin gizlediği kripto parayı nasıl bulurum?
Banka hesap kayıtları ve kripto borsası işlem geçmişi talep edilerek iz sürülebilir. Banka hesabından borsaya yapılan transferler önemli delillerdir. Blokzincir analizi için bilişim bilirkişisinden rapor alınabilir.
Kripto para soğuk cüzdanda, tespit edilemiyor, hakkım yanar mı?
Hayır. Tespit edilemese bile, kripto almak için harcanan ve akıbeti açıklanamayan para TMK 229 uyarınca eklenecek değer sayılabilir; böylece hakkınız korunur.
Kripto paranın hangi tarihteki değeri esas alınır?
Kripto değerleri çok dalgalı olduğundan değerleme tarihi tartışmalıdır. Yargıtay içtihadı gelişmekte olup, değerleme tarihi somut olayın koşullarına göre mahkemece takdir edilmektedir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, işlem yapmadan önce bir avukata danışmanız ve güncel mevzuat ile uzman hukuki görüşü esas almanız önerilir.
