Çocukların Türk Vatandaşlığı 2026: Anne veya Babayla Birlikte Kazanma, Diğer Ebeveynin Rızası, Velayet, Rıza Yoksa Hâkim Kararı, Ergin Olunca Başvuru ve Seçme Hakkı (5901 m.7, 8, 20, 21, 27)

Bir çocuk Türk vatandaşlığını iki temel yoldan kazanır: doğumla veya ana ya da babasına bağlı olarak sonradan. Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk doğumla Türk vatandaşıdır (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.7). Yabancı ana veya babanın sonradan Türk vatandaşı olması hâlinde ise 20. madde uygulanır: Türk vatandaşlığını birlikte kazanan ana ve babanın çocukları da Türk vatandaşlığını kazanır; ana veya babadan yalnızca biri kazanıyorsa, velayeti kendisinde bulunan çocukları diğer eşin muvafakat etmesi (rıza göstermesi) hâlinde Türk vatandaşlığını kazanır. Muvafakat verilmezse, ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılır. Ana veya babasıyla birlikte kazanmayan çocuklar ergin olduktan sonra kendi başvurularını yapabilir. Ana veya babası Türk vatandaşlığından çıkarken ona bağlı olarak vatandaşlığı sona eren çocuklar ise ergin olduklarından itibaren üç yıl içinde seçme hakkını kullanarak Türk vatandaşlığını yeniden kazanabilir (m.21).

Kısa Cevap: Çocuğunuz Hangi Yoldan Türk Vatandaşı Olur?

Kazanma yollarının tamamı için Türk Vatandaşlığı Nasıl Alınır? rehberimize bakabilirsiniz.

Doğumla Kazanma: Soybağı ve Doğum Yeri (m.7-8)

Doğumla kazanılan Türk vatandaşlığı kendiliğinden olur ve doğum anından itibaren hüküm doğurur (m.6). Çocuğun doğduğu yer kural olarak önemli değildir; Türkiye’de veya yurt dışında doğan çocuk, Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğmuşsa Türk vatandaşıdır (m.7/1). Türk vatandaşı ana ile yabancı babadan evlilik dışı doğan çocuk da Türk vatandaşıdır (m.7/2).

Türk vatandaşı baba ile yabancı anadan evlilik dışı doğan çocuk ise soybağı kurulmasını sağlayan usul ve esasların yerine getirilmesi hâlinde Türk vatandaşlığını kazanır (m.7/3). Türk Medeni Kanunu’na göre çocuk ile baba arasındaki soybağı ana ile evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulur (TMK m.282). Bu nedenle evlilik dışı doğan bir çocuğun Türk vatandaşı babadan vatandaşlık kazanabilmesi için babanın çocuğu tanıması veya babalık davasıyla soybağının kurulması gerekir. Tanıma için tanıma yazımıza, babalık davası için babalık davası rehberimize, soybağının kuruluş yolları için çocuğun soybağı yazımıza bakabilirsiniz.

Türkiye’de doğan ve yabancı ana ve babasından doğum nedeniyle herhangi bir ülkenin vatandaşlığını kazanamayan çocuk doğumdan itibaren Türk vatandaşıdır; Türkiye’de bulunan çocuk aksi sabit olmadıkça Türkiye’de doğmuş sayılır (m.8). Bu hüküm, yabancı anne ve babanın çocuğunun Türkiye’de doğduğu için Türk vatandaşı olduğu anlamına gelmez; yalnızca çocuğun vatansız kalmasını önlemeye yöneliktir. Ayrıntı için doğumla ve soybağıyla Türk vatandaşlığı yazımıza ve vatansızlık yazımıza bakabilirsiniz.

Anne veya Babayla Birlikte Kazanma (m.20)

Yabancı bir ana veya baba sonradan Türk vatandaşı olduğunda, ergin olmayan çocuğunun durumu 5901 sayılı Kanun’un 20. maddesine göre belirlenir. Maddeye göre yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığının kazanılması eşin vatandaşlığını etkilemez; çocuklar bakımından ise üç ayrı durum vardır:

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 5901 sayılı Kanun’a ilişkin 2009 tarihli açıklamasında, ana ve babaya bağlı olarak vatandaşlık kazanacak çocukların “soy bağı düzgün olan” çocuklar olduğu vurgulanır. Yani çocuk ile vatandaşlık kazanan ebeveyn arasındaki soybağının hukuken kurulmuş olması gerekir. Genel yoldan başvuru formunda (VAT-3), başvurucuyla birlikte Türk vatandaşlığını kazanması istenen ergin olmayan çocukların bilgileri için ayrı bir bölüm bulunur; görüşümüze göre formda gösterilmeyen çocuk, ebeveyni hakkında verilen kararla vatandaşlık kazanmaz.

20. madde yalnızca genel yolda değil, yetkili makam kararıyla kazanılan bütün yollarda uygulanır: genel yol, evlenme yolu, istisnai yol ve yeniden kazanma. Seçme hakkıyla vatandaşlık kazananların eş ve çocukları hakkında da 20. madde hükümleri uygulanır (m.22). Yatırım yoluyla vatandaşlıkta ise Kanun, yatırımcının yabancı eşini ve kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğunu da istisnai yol kapsamında sayar (m.12/1-b); bu yolda yatırımcının ergin olmayan çocuklarının yanında bağımlı çocukları da değerlendirilebilir. Ayrıntı için yatırım yoluyla vatandaşlık yazımıza bakabilirsiniz.

Diğer Ebeveynin Rızası (Muvafakat)

Ana veya babadan yalnızca biri Türk vatandaşı olacaksa, çocuğun da vatandaşlık kazanabilmesi için iki şart birlikte aranır: velayetin vatandaşlık kazanan ebeveynde bulunması ve diğer eşin muvafakat etmesi (m.20). Muvafakat, çocuğun vatandaşlığının değişmesine diğer ebeveynin rıza göstermesidir ve dosyanın en kritik belgesidir.

Diğer ebeveyn yurt dışında yaşıyorsa rıza belgesi bulunduğu ülkede düzenlenir; görüşümüze göre bu belge apostil veya konsolosluk onayıyla ve Türkçe tercümesiyle sunulmalıdır. Rıza belgesinde çocuğun kimlik bilgileri, Türk vatandaşlığını ana veya babasıyla birlikte kazanmasına muvafakat edildiği ve belgeyi verenin kimlik bilgileri açıkça yer almalıdır. Ana veya babadan biri ölmüşse rıza aranmaz; ölüm belgesi sunulur. Belgelerin tam listesi için vatandaşlık başvurusu için gerekli belgeler yazımıza, onay ve tercüme için apostil rehberimize bakabilirsiniz.

Muvafakatnamede bulunması gereken hususlar

Yönetmelik rıza belgesinin şeklini ayrıntılı olarak düzenlemez. Görüşümüze göre belgenin ileride tartışma yaratmaması için aşağıdaki unsurları içermesi gerekir. Aşağıdaki metin yalnızca örnektir; düzenlendiği ülkenin şekil kurallarına (noter, konsolosluk) uygun hâle getirilmelidir.

Belgenin noter veya konsolosluk huzurunda düzenlenmesi, imzanın kime ait olduğu konusunda tereddüt doğmasını önler. Yurt dışında düzenlenen belge apostil veya konsolosluk onayıyla ve Türkçe tercümesiyle sunulmalıdır.

Rıza Verilmezse: Mutad Meskendeki Hâkim Kararı

Diğer ebeveyn muvafakat vermezse, Kanun’a göre ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılır (m.20). Mutad mesken, genel olarak kişinin yaşamını fiilen ve sürekli olarak sürdürdüğü yer olarak anlaşılır. Vatandaşlık kazanmak isteyen ebeveyn Türkiye’de yaşıyorsa Türk mahkemesinden, yurt dışında yaşıyorsa o ülkenin mahkemesinden karar alınması gündeme gelir.

Görüşümüze göre Türkiye’de alınacak böyle bir karar, çocuğun velayetine ve kişisel durumuna ilişkin olduğundan aile mahkemesinin görev alanında değerlendirilmelidir. Mahkeme, kararını verirken çocuğun üstün yararını esas alır; çocuğun Türkiye’deki yaşamı, okulu, diğer ebeveynle ilişkisi ve çocuğun diğer vatandaşlığına etkisi bu değerlendirmenin parçasıdır. Yurt dışında verilmiş bir mahkeme kararı Türkiye’de kullanılacaksa, kararın tanınması gerekip gerekmediği ayrıca incelenmelidir; bunun için tanıma ve tenfiz yazımıza bakabilirsiniz.

Rıza meselesi yalnızca vatandaşlıkla sınırlı değildir; çocuğun pasaport alması ve yurt dışına çıkışı gibi konularda da benzer uyuşmazlıklar yaşanır. Bu konular için çocuğun yurt dışına çıkışı ve muvafakat yazımıza bakabilirsiniz.

Mahkemeye sunulabilecek başlıca hususlar

1. 5901 m.20 bakımından: Kanun, diğer ebeveynin muvafakat vermemesi hâlinde çözümü mutad mesken ülkesindeki hâkim kararına bırakmıştır; muvafakatin verilmemesi tek başına çocuğun vatandaşlık kazanmasını kesin olarak engellemez.
2. Çocuğun üstün yararı bakımından: Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 3. maddesine göre çocuklarla ilgili bütün kararlarda çocuğun yararı öncelikle göz önünde tutulur. Çocuğun Türkiye’deki fiilî yaşamı, okulu, sosyal çevresi ve velayeti kullanan ebeveynle birlikte yaşaması bu yarar değerlendirmesinin merkezindedir.
3. Diğer ebeveynle ilişki bakımından: Türk vatandaşlığının kazanılması, çocuğun diğer ebeveynle kişisel ilişkisini kendiliğinden sona erdirmez; muvafakatin verilmemesinin bu kaygıya dayandığı durumlarda bu husus mahkemeye açıkça anlatılmalıdır.
4. Diğer vatandaşlık bakımından: Çocuğun diğer ülkenin vatandaşlığını kaybedip kaybetmeyeceği o ülkenin mevzuatına göre belgelenmeli; çocuğun vatansız kalmayacağı gösterilmelidir.

Velayet Kimde? Evli, Boşanmış ve Evlilik Dışı Durumlar

20. madde, çocuğun ancak velayeti kendisinde bulunan ebeveyne bağlı olarak vatandaşlık kazanabileceğini öngördüğü için velayetin kimde olduğu belirleyicidir. Türk hukukunda velayet şöyle düzenlenir:

Yabancı ebeveynlerin velayeti kural olarak Türk hukukuna değil, ilgili yabancı hukuka ve o ülkede verilmiş kararlara göre belirlenebilir. Görüşümüze göre bu nedenle yabancı bir ülkede boşanmış ebeveyn, velayetin kendisine verildiğini gösteren yabancı mahkeme kararını apostil ve tercümeyle sunmalı, gerekiyorsa Türkiye’de tanıma kararı almalıdır. Velayetin değiştirilmesi gerekiyorsa velayetin değiştirilmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Evlilik dışı doğan ve babasıyla birlikte vatandaşlık kazanacak çocuk bakımından Yönetmelik; doğum belgesi, soybağının kurulduğunu gösteren belge, ananın rızası ve velayete ilişkin karar ister (Yönetmelik m.38). Türk hukukunda ana ve baba evli değilse velayet anaya ait olduğundan (TMK m.337), babanın yanında çocuğun velayetine ilişkin bir kararın bulunması bu durumda ayrıca önem kazanır.

Başvuru Yoluna Göre Çocukların Durumu

Görüşümüze göre evlenme yoluyla başvuran yabancının önceki evliliğinden olan ergin olmayan çocukları bakımından da 20. maddedeki rıza ve velayet şartları aynen aranır; bu çocukların diğer ebeveyni çoğu zaman yurt dışında olduğundan rıza belgesi başvurudan önce hazırlanmalıdır.

Ergin Olmayan Kime Denir?

5901 sayılı Kanun’da ayrı bir erginlik tanımı yoktur. Genel yoldan başvurabilmek için başvurucunun “kendi millî kanununa, vatansız ise Türk kanunlarına göre” ergin ve ayırt etme gücüne sahip olması aranır (m.11/1-a). Kişinin hak ve fiil ehliyeti millî hukukuna tabidir (5718 sayılı Kanun m.9). Türk hukukunda erginlik on sekiz yaşın doldurulmasıyla başlar; evlenme de kişiyi ergin kılar (TMK m.11).

Bu kuralların pratik sonucu şudur: Ergin olmayan bir çocuk genel yoldan tek başına başvuramaz; çünkü genel yolun ilk şartı erginliktir. Çocuk ancak ana veya babasıyla birlikte (m.20), evlat edinilme yoluyla (m.17) veya yatırım yolunda ergin olmayan ya da bağımlı çocuk olarak (m.12/1-b) Türk vatandaşlığı kazanabilir. Görüşümüze göre başvuru sırasında on sekiz yaşına yaklaşan çocuklar bakımından, ebeveynle birlikte işlem görme imkânının kaçırılmaması için başvuru zamanlaması ayrıca planlanmalıdır.

Ana veya Babasıyla Birlikte Kazanmayan Çocuk: Ergin Olunca Başvuru

Ana veya babası Türk vatandaşı olduğu hâlde onlarla birlikte vatandaşlık kazanmamış çocuklar, ergin olduktan sonra kendi başvurularını yapabilir. Kanun’un 20. maddesi bu başvurularda genel yolu düzenleyen 11. maddeye atıf yapar. Bu nedenle bu çocukların başvurusu kural olarak beş yıllık ikamet, Türkçe, geçim ve diğer genel yol şartlarına göre değerlendirilir. Genel yolun şartları için beş yıl ikamet yazımıza bakabilirsiniz.

Bu nedenle görüşümüze göre, ana veya baba vatandaşlık başvurusu yaparken ergin olmayan çocukların da başvuru formunda gösterilmesi ve diğer ebeveynin rızasının başvurudan önce alınması büyük önem taşır. Çocuğun ebeveyniyle birlikte işlem görme fırsatı kaçırılırsa, ileride genel yolun bütün şartlarını taşıması gerekebilir.

Ana veya Babası Vatandaşlıktan Çıkan Çocuklar ve Seçme Hakkı (m.21, m.27)

Türk vatandaşı bir ebeveyn çıkma izni alarak Türk vatandaşlığından çıkarsa bu, diğer eşin vatandaşlığını etkilemez. Türk vatandaşlığını kaybeden ana ya da babanın talebinin bulunması ve diğer ebeveynin de muvafakat etmesi hâlinde çocukları da kendileriyle birlikte Türk vatandaşlığını kaybeder; muvafakat verilmemesi hâlinde hâkim kararına göre işlem yapılır. Vatandaşlığın kaybı çocukları vatansız kılacaksa bu hükümler uygulanmaz (m.27).

Bu şekilde ana veya babasına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybeden çocuklar, ergin olduklarından itibaren üç yıl içinde seçme hakkını kullanarak Türk vatandaşlığını kazanabilir (m.21). Seçme hakkıyla kazanma, bu hakkın kullanılmasına dair şartların tespitine ilişkin karar tarihinden itibaren hüküm doğurur (m.22). Üç yıllık süre kaçırılırsa, ana veya babasına bağlı olarak kaybedip seçme hakkını süresinde kullanmayanlar ikamet şartı aranmaksızın yeniden kazanma yolundan yararlanabilir (m.13). Ayrıntı için yeniden Türk vatandaşlığına alınma yazımıza ve vatandaşlığın kaybı yazımıza bakabilirsiniz.

Çıkma izniyle vatandaşlığı kaybedenlerin ve altsoylarının hakları için Mavi Kart yazımıza bakabilirsiniz.

Evlat Edinilen Çocuklar (m.17)

Bir Türk vatandaşı tarafından evlat edinilen ergin olmayan kişi, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hâli bulunmamak şartıyla karar tarihinden itibaren Türk vatandaşlığını kazanabilir (m.17). Bu yolda başvuruda form dilekçe, çocuğun doğum belgesi, yabancı uyruğunu veya vatansızlığını gösteren belge, evlat edinen Türk vatandaşının nüfus kayıt örneği ve hizmet bedeli makbuzu istenir (Yönetmelik m.33). Evlat edinmenin Türk hukukundaki şartları için evlat edinme rehberimize bakabilirsiniz. Müracaat tarihindeki erginlik şartı, yurt dışı evlat edinme kararının tanınması ve üvey çocuk için iki yolun karşılaştırması için evlat edinme yoluyla Türk vatandaşlığı rehberimize bakabilirsiniz.

Çocuğun Adı ve Nüfus Kaydı

Vatandaşlık başvuru formunda, başvurucuyla birlikte vatandaşlık kazanacak çocukların yabancı adlarının yanında Türkçe adları için de alan bulunur. Yönetmelik’e göre çocukların doğum kayıtlarındaki adları nüfus kaydına esas alınır; Türkçe adların kullanılması da mümkündür (Yönetmelik m.38). Ana veya babanın yeniden vatandaşlık kazanması hâlinde, nüfusa daha önce kayıtlı çocuklar için doğum belgesinin yeniden istenmeyebileceği de düzenlenmiştir (Yönetmelik m.38).

Karardan sonra çocuk da aile kütüğüne tescil edilir ve Türk vatandaşı olarak kimlik kartı alır. Karar sonrasındaki işlemler için vatandaşlık kararından sonra yapılacakları anlattığımız rehbere bakabilirsiniz.

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

1. Çocuğun hangi yoldan vatandaşlık kazanacağını belirleyin: doğumla mı, ana veya babayla birlikte mi, evlat edinilme yoluyla mı?
2. Çocuğun ergin olup olmadığını kontrol edin; on sekiz yaşına yakınsa başvuru zamanlamasını planlayın.
3. Çocuk ile vatandaşlık kazanacak ebeveyn arasındaki soybağının hukuken kurulmuş olduğunu belgeleyin.
4. Velayetin vatandaşlık kazanacak ebeveynde olduğunu gösteren belgeleri hazırlayın; boşanmışsanız velayet kararını sunun.
5. Diğer ebeveynin muvafakatini yazılı olarak alın; yurt dışında alınıyorsa apostil veya konsolosluk onayı ve tercüme sağlayın.
6. Diğer ebeveyn ölmüşse ölüm belgesini temin edin.
7. Diğer ebeveyn rıza vermiyorsa, mutad meskeninizin bulunduğu ülkede mahkemeden karar alınması sürecini başlatın.
8. Çocuğu başvuru formunda gösterin; formda gösterilmeyen çocuğun ebeveyni hakkındaki kararla vatandaşlık kazanması beklenmemelidir.
9. Çocuğun diğer ülkesinin vatandaşlık mevzuatının Türk vatandaşlığını kazanmasına nasıl tepki verdiğini kontrol edin.
10. Karardan sonra çocuğun nüfus kaydını ve adının doğru yazıldığını kontrol edin.

Örnek Senaryolar

Aşağıdaki senaryolar gerçek kişilere ait değildir; hukuki değerlendirmenin nasıl yapılacağını göstermek için hazırlanmıştır.

Senaryo 1: Evli ve birlikte başvuran ebeveynler

Yabancı bir çift genel yoldan birlikte başvurmuş ve iki ergin olmayan çocuklarını formda göstermiştir. Ana ve baba vatandaşlığı birlikte kazandığında çocuklar da Türk vatandaşlığını kazanır (m.20). Bu durumda ayrıca rıza belgesine gerek yoktur; ancak doğum ve evlenme belgelerinin onaylı ve tercümeli olması gerekir.

Senaryo 2: Boşanmış anne ve yurt dışındaki baba

Boşanmış yabancı anne Türkiye’de genel yoldan başvuruyor; çocuğun velayeti annede, baba ise yurt dışında yaşıyor. Çocuğun anneyle birlikte vatandaşlık kazanması için velayet kararı ve babanın muvafakati gerekir (m.20; Yönetmelik m.38). Babanın rızası yurt dışında alınıyorsa apostil veya konsolosluk onayı ve tercüme gerekir.

Senaryo 3: Baba rıza vermiyor

Aynı durumda baba muvafakat vermiyor. Kanun’a göre bu hâlde ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılır (m.20). Anne Türkiye’de yaşadığından, görüşümüze göre Türk aile mahkemesinden çocuğun üstün yararı gözetilerek karar alınması gündeme gelir.

Senaryo 4: Evlilik dışı doğan çocuk ve Türk vatandaşı baba

Türk vatandaşı baba ile yabancı anneden evlilik dışı doğan çocuk için baba henüz tanıma yapmamıştır. Çocuk, soybağı kurulmasını sağlayan usul ve esaslar yerine getirildiğinde Türk vatandaşlığını kazanır (m.7/3). Bu nedenle önce babanın çocuğu tanıması veya babalık davasıyla soybağının kurulması gerekir (TMK m.282).

Senaryo 5: Ebeveynle birlikte kazanamayan ve 18 yaşını dolduran çocuk

Annesi birkaç yıl önce vatandaş olmuş, ancak çocuk başvuru formunda gösterilmemiştir ve şimdi on dokuz yaşındadır. Çocuk artık ergin olduğundan ebeveyne bağlı olarak kazanamaz; kendi başvurusunu yapmalıdır ve bu başvuruda Kanun genel yola ilişkin 11. maddeye atıf yapar. Beş yıllık ikamet ve diğer şartları taşıyıp taşımadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

• Türkiye’de doğan her çocuğun Türk vatandaşı olduğunu sanmak; m.8 yalnızca vatansız kalacak çocukları kapsar.
• Evlilik dışı doğan çocukta Türk vatandaşı babanın tanıma yapmadığı hâlde çocuğun Türk vatandaşı olduğunu düşünmek.
• Ergin olmayan çocukları başvuru formunda göstermemek.
• Diğer ebeveynin rızasını başvurudan sonra aramaya başlamak.
• Velayet kararını veya ölüm belgesini sunmamak.
• Yurt dışında alınan rıza belgesini onaysız ve tercümesiz sunmak.
• Rıza verilmediğinde başka bir yolu olmadığını sanmak; Kanun mutad mesken ülkesindeki hâkim kararını öngörür.
• Çocuk on sekiz yaşını doldurduktan sonra ebeveyne bağlı olarak kazanabileceğini düşünmek.
• Ebeveyne bağlı olarak vatandaşlığını kaybeden çocuğun erginlikten itibaren üç yıllık seçme hakkı süresini kaçırmak.

Sıkça Sorulan Sorular

Türk vatandaşı anneden doğan çocuk Türk vatandaşı mıdır?

Evet. Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk Türk vatandaşıdır (m.7/1). Türk vatandaşı ana ile yabancı babadan evlilik dışı doğan çocuk da Türk vatandaşıdır (m.7/2).

Türk babadan evlilik dışı doğan çocuk vatandaş olur mu?

Soybağı kurulmasını sağlayan usul ve esaslar yerine getirildiğinde Türk vatandaşlığını kazanır (m.7/3). Soybağı tanıma veya babalık davasıyla kurulur (TMK m.282).

Türkiye’de doğan yabancı çocuk Türk vatandaşı olur mu?

Kural olarak hayır. Yalnızca Türkiye’de doğan ve yabancı ana ve babasından doğum nedeniyle herhangi bir ülkenin vatandaşlığını kazanamayan çocuk doğumdan itibaren Türk vatandaşıdır (m.8).

Ben vatandaş olursam çocuğum da olur mu?

Ana ve baba birlikte kazanıyorsa çocuklar da kazanır. Yalnızca bir ebeveyn kazanıyorsa, velayeti kendisinde bulunan çocukları diğer eşin muvafakat etmesi hâlinde Türk vatandaşlığını kazanır (m.20). Çocuğun başvuru formunda gösterilmesi gerekir.

Diğer ebeveynin rızası neden gerekli?

Kanun, yalnızca bir ebeveynin vatandaşlık kazandığı durumda çocuğun vatandaşlığının değişmesini diğer eşin muvafakatine bağlamıştır (m.20). Bu, diğer ebeveynin çocuk üzerindeki haklarını korumaya yöneliktir.

Eski eşim rıza vermiyorsa ne olur?

Muvafakat verilmezse ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılır (m.20). Türkiye’de yaşıyorsanız görüşümüze göre aile mahkemesinden karar alınması gündeme gelir.

Diğer ebeveyn ölmüşse rıza gerekir mi?

Hayır. Bu durumda ölen ebeveynin ölüm belgesi ve evlenme belgesi gibi belgeler sunulur (Yönetmelik m.38).

Boşanmışsam velayet kararı istenir mi?

Evet. Ana ve babası boşanmış çocuk için velayete ilişkin karar ve başvurmayan ebeveynin rızası istenir (Yönetmelik m.38). Velayet vatandaşlık kazanan ebeveynde olmalıdır (m.20).

Rıza belgesi yurt dışında nasıl alınır?

Diğer ebeveynin bulunduğu ülkede düzenlenir. Görüşümüze göre belge apostil veya konsolosluk onayıyla ve Türkçe tercümesiyle sunulmalıdır.

Kaç yaşına kadar çocuk ebeveyniyle birlikte vatandaş olabilir?

Ebeveyne bağlı kazanma ergin olmayan çocuklar içindir. Türk hukukunda erginlik on sekiz yaşın doldurulmasıyla başlar ve evlenme kişiyi ergin kılar (TMK m.11); kişinin ehliyeti ise millî hukukuna tabidir (5718 m.9).

18 yaşını doldurmuş çocuğum benimle birlikte vatandaş olabilir mi?

Hayır, ergin çocuk ebeveyne bağlı olarak kazanamaz; kendi başvurusunu yapmalıdır. Ebeveyniyle birlikte kazanmayan çocukların ergin olduktan sonraki başvurularında Kanun 11. maddeye atıf yapar.

Yatırımcının 18 yaşından büyük çocuğu vatandaş olabilir mi?

Yatırım yolunda Kanun, yatırımcının ergin olmayan çocuklarının yanında bağımlı yabancı çocuklarını da istisnai yol kapsamında sayar (m.12/1-b). Bağımlılık durumu ayrıca değerlendirilmelidir.

Evlat edindiğim yabancı çocuk Türk vatandaşı olur mu?

Bir Türk vatandaşı tarafından evlat edinilen ergin olmayan kişi, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmamak şartıyla karar tarihinden itibaren Türk vatandaşlığını kazanabilir (m.17).

Ben vatandaşlıktan çıkarsam çocuğum da çıkar mı?

Ancak sizin talebiniz ve diğer ebeveynin muvafakati varsa çocuk da sizinle birlikte Türk vatandaşlığını kaybeder; muvafakat yoksa hâkim kararına göre işlem yapılır. Kayıp çocuğu vatansız kılacaksa uygulanmaz (m.27).

Ebeveyni yüzünden vatandaşlığını kaybeden çocuk geri alabilir mi?

Evet. Ergin olduğu tarihten itibaren üç yıl içinde seçme hakkını kullanarak Türk vatandaşlığını kazanabilir (m.21). Süre kaçırılırsa ikamet şartı aranmaksızın yeniden kazanma yolu açıktır (m.13).

Seçme hakkıyla vatandaş olan kişinin çocukları ne olur?

Seçme hakkını kullanarak Türk vatandaşlığını kazanan kişilerin eşleri ve çocukları hakkında 20. madde hükümleri uygulanır (m.22).

Çocuğum Türk vatandaşı olunca diğer vatandaşlığını kaybeder mi?

5901 sayılı Kanun, Türk vatandaşlığının kazanılması için önceki vatandaşlıktan çıkmayı şart koşmaz. Çocuğun diğer vatandaşlığının ne olacağı ise o ülkenin mevzuatına bağlıdır; başvurudan önce kontrol edilmesi ve çocuğun vatansız kalmayacağının görülmesi gerekir.

Çocuğun adı nüfusa nasıl yazılır?

Başvuru formunda çocuğun yabancı ve Türkçe adları için alan bulunur. Yönetmelik’e göre doğum kayıtlarındaki adlar esas alınır, Türkçe adların kullanılması da mümkündür (Yönetmelik m.38).

Vatandaş olduktan sonra doğan çocuğum için başvuru gerekir mi?

Hayır. Ana veya babası Türk vatandaşı olduğundan çocuk soybağı kurallarına göre doğumla Türk vatandaşıdır (m.7); yapılması gereken doğumun nüfusa tescilidir.

İlgili Rehberler

• Türk Vatandaşlığı Nasıl Alınır? 2026 Rehberi
• Vatandaşlık Başvurusu İçin Gerekli Belgeler 2026
• Vatandaşlık Kararı Çıktıktan Sonra Ne Olur?
• Doğumla ve Soybağıyla Türk Vatandaşlığı (m.7)
• Çocuğun Soybağı Nasıl Kurulur?
• Tanıma (TMK m.295-300)
• Evlat Edinme (TMK m.305-320)
• Yeniden Türk Vatandaşlığına Alınma
• Tanıma ve Tenfiz Davası
• Yabancılar Hukuku Rehberi