Kuyumcuya Ticaret Bakanlığı Denetimi ve İdari Para Cezası 2026: Sentetik Taş, Yanıltıcı Bilgi ve Reklam Kuralları (Yönetmelik m.11/2), 6585 m.18 Cezası, 15 Günde İtiraz ve Yetki Belgesi İptali

Kuyum işletmeleri, Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında Ticaret Bakanlığının denetimine tabidir. Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki kurallara, örneğin yanıltıcı bilgi verme yasağına, reklamda yetki belgesi numarası gösterme zorunluluğuna ve 24 Haziran 2026’dan beri laboratuvar üretimi taşları “sentetik” ibaresiyle ve ayrı vitrinde satma yükümlülüğüne aykırılık, 6585 sayılı Kanun’un 18/1-(i) bendine göre her bir aykırılık için 2026 yılında 28.620 TL’den 858.620 TL’ye kadar idari para cezası doğurur. Cezaya karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur; aykırılığın verilen sürede giderilmemesi veya aynı takvim yılında tekrarlanması ise yetki belgesinin iptaline ve iki yıl yeniden belge verilmemesine yol açar. Bu rehber, denetimden itiraza kadar kuyumcunun izleyeceği yolu mevzuat maddeleriyle anlatır.

Kuyum İşletmesini Kim, Nasıl Denetler? Yönetmelik m.13

Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 16 ncı maddesinin birinci fıkrasına dayanır (Yönetmelik m.3). Yönetmeliğin 13 üncü maddesine göre Bakanlık, Yönetmeliğin uygulanması, uygulamada çıkan sorunlar ve şikâyetlerle ilgili denetim yapmaya yetkilidir. Yetkili idareler, Bakanlığın talebi üzerine Yönetmelik kapsamında ön inceleme mahiyetinde denetim yapmakla görevlidir ve sonuçları on gün içinde il müdürlüğüne bildirir. Yönetmeliğe aykırı hareket edenler hakkında Kanun’un 18 inci maddesinde öngörülen idari para cezaları Bakanlıkça uygulanır.

Denetim uygulamada üç kaynaktan başlar: Bakanlığın planlı denetimleri, tüketici şikâyetleri ve internet ile sosyal medyadaki ilan ve tanıtımların incelenmesi. Laboratuvar üretimi taşlara ilişkin 24 Haziran 2026 düzenlemesinden sonra basına yansıyan açıklamalarda Bakanlığın 81 ilde fiziki mağazalarda ve internet ortamında denetim yapacağı belirtilmiştir. Denetim, cezai soruşturma kapsamında yapılan arama ve el koymadan farklıdır; kuyumcuda arama ve el koyma süreçleri kuyumcuda arama ve el koyma rehberimizde ayrıca anlatılmıştır.

Hangi Aykırılıklar Ceza Doğurur? Yönetmelik m.11/2’nin Beş Kuralı

Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci fıkrası, kuyum işletmesinin uyması gereken temel davranış kurallarını sayar. 24 Haziran 2026 değişikliğiyle eklenen (e) bendiyle birlikte fıkra beş bentten oluşur:

Reklamda yetki belgesi numarası (b). Bu kural, sosyal medya hesaplarından ürün tanıtan işletmeler için sık atlanan bir yükümlülüktür. “Her türlü kuyum reklamı” ifadesi; internet sitesi, sosyal medya gönderisi, pazaryeri mağaza sayfası ve basılı ilanları kapsayacak genişliktedir. Pazaryeri satıcılarının yaşadığı hesap ve hakediş uyuşmazlıkları pazaryerinde mücevher satıcısı rehberimizde ele alınmıştır.

Yanıltıcı bilgi (c). Ayarın, gramın, taşın türünün veya işlem durumunun yanlış söylenmesi bu bendin kapsamına girer. Aynı olay tüketici bakımından ayıplı mal sorumluluğunu da doğurur; ayar uyuşmazlıkları altın düşük ayar çıktı, renkli taşta işlem durumunun gizlenmesi ise işlemli zümrüt, yakut ve safir rehberlerimizde anlatılmıştır.

Sentetik taş (e). 24 Haziran 2026 tarihli ve 33290 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle eklenen bu bent, geçiş süresi olmadan yürürlüğe girmiştir. Kuralın ayrıntısı ve tüketici hakları laboratuvar pırlantası ve sentetik taş etiket zorunluluğu rehberimizde yer alır.

Ceza Ne Kadar? 6585 Sayılı Kanun m.18/1-(i) ve 2026 Tutarları

6585 sayılı Kanun’un 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi, Kanun’un 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine istinaden belirlenen mesleki davranış kurallarına aykırı hareket edenlere her bir aykırılık için idari para cezası öngörür. Bendin kanun metnindeki tutarı on bin Türk lirasından üç yüz bin Türk lirasına kadardır. Kanun’un 18 inci maddesinin beşinci fıkrası, Kabahatler Kanunu’nun 17 nci maddesinin yedinci fıkrasındaki yeniden değerleme hükmüne atıf yapar; bu nedenle tutarlar her yıl güncellenir.

Ticaret Bakanlığının 20 Aralık 2025 tarihli ve 33113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğine göre, %25,49 yeniden değerleme oranıyla 2026 yılında m.18/1-(i) bendi için uygulanacak idari para cezası 28.620 TL’den 858.620 TL’ye kadardır.

“Her bir aykırılık için” ifadesinin önemi. Kanun cezayı her bir aykırılık için öngördüğünden, denetim tutanağında aykırılık sayısının nasıl belirlendiği cezanın toplam tutarını doğrudan etkiler. Öte yandan Kabahatler Kanunu’na göre bir fiille birden fazla kabahatin işlenmesi hâlinde en ağır idari para cezasını gerektiren kabahatten dolayı ceza verilir (Kabahatler K. m.15/1). Aynı eylemin yapay biçimde parçalanarak birden fazla ceza yazılması, itirazda tartışılması gereken başlıca konulardan biridir.

Sentetik Taş Denetiminde Ne Kontrol Edilir?

Yönetmelik m.11/2-e, ibarenin altı yerde açıkça yer almasını ve laboratuvar üretimi taşların doğal taşlardan ayrı sunulmasını ister. Denetimde bu nedenle tek tek şu noktalar kontrol edilir: ürün etiketi, ürün sertifikası, fatura, internet sayfası, reklam ve tanıtım materyalleri ile vitrin ve internet kategorisi düzeni. Etiket doğru olsa bile laboratuvar ve doğal taşların aynı vitrinde yan yana sergilenmesi ayrı bir aykırılıktır.

1. Etiket: “Sentetik”, “laboratuvar üretimi” veya “yapay üretim” ibaresi tüketicinin kolaylıkla görebileceği yerde mi?
2. Sertifika: Ürünle verilen sertifikada taşın laboratuvar üretimi olduğu açıkça yazıyor mu?
3. Fatura: Ürün tanımında ibare yer alıyor mu?
4. İnternet sayfası: Ürün başlığında ve açıklamasında ibare var mı; laboratuvar ürünleri ayrı kategoride mi?
5. Reklam ve sosyal medya: Gönderi ve ilan metinlerinde ibare ve yetki belgesi numarası var mı?
6. Vitrin: Laboratuvar üretimi ürünler doğal taşlardan ayrı bölümde mi?

Taşın gerçekten laboratuvar üretimi olup olmadığı tartışmalıysa, bağımsız bir gemoloji laboratuvarının raporu belirleyicidir. Denetimde laboratuvar üretimi sayılan bir taşın doğal olduğunu gösteren rapor, itirazda en güçlü delildir; tersine, doğal diye satılan taşın laboratuvar üretimi çıkması ise hem idari para cezasını hem de tüketiciye karşı sorumluluğu birlikte doğurur.

Denetim Günü: Tutanak, Şerh ve Belgeleme

Denetim önceden haber verilmeden de yapılabilir ve sonucu bir tutanakla kayda geçirilir. Daha sonra verilecek idari para cezası ve gerekirse yetki belgesi iptali bu tutanağa dayanır. Bu nedenle denetim günü yapılanlar, itirazın başarısını doğrudan etkiler.

1. Tutanağı dikkatle okuyun. Hangi ürünün, hangi ilanın veya vitrinin hangi bölümünün aykırı bulunduğu, kaç aykırılık sayıldığı ve bunun hangi kurala dayandırıldığı açıkça yazmalıdır.
2. Katılmadığınız tespitleri şerh olarak yazdırın. Örneğin “etiketin arka yüzünde ibare bulunmaktadır” veya “bu ürün doğal taştır, laboratuvar raporu mevcuttur” gibi açıklamaların tutanağa geçirilmesi, sonradan ileri sürülecek savunmanın zamanında yapıldığını gösterir.
3. Tutanağın bir örneğini alın. Örnek alınamıyorsa tutanağın fotoğrafını çekin ve tarihini not edin.
4. Aynı anda kendi kaydınızı tutun. Vitrin düzenini, etiketleri ve ekrandaki internet sayfasını tarih bilgisi görünecek şekilde fotoğraflayın veya ekran görüntüsü alın.
5. Belgeleri hazır tutun. Yetki belgesi, tedarikçi faturaları, laboratuvar raporları ve satış faturası örnekleri denetimde ve itirazda kullanılacak temel belgelerdir.
6. Verilen süreyi takvime işleyin. Aykırılığın giderilmesi için en az on günlük süre verilir; bu sürenin kaçırılması yetki belgesinin iptaline yol açar (Yönetmelik m.9/1-ç).

Denetim sırasında personelin açıklama yapması gerekiyorsa, yalnızca olgusal bilgi verilmesi ve değerlendirme içeren beyanlardan kaçınılması önerilir. Tüketici şikâyetiyle başlayan denetimlerde şikâyete konu satışın fatura ve ödeme kayıtlarının hazır tutulması da sürecin hızlı yürümesini sağlar.

Ceza Kararı Tebliğ Edildi: İlk 15 Gün İçinde Ne Yapılmalı?

6585 sayılı Kanun, idari para cezasına karşı özel bir başvuru yolu öngörmez. Bu nedenle genel kanun olan Kabahatler Kanunu uygulanır: idari para cezası kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir (Kabahatler K. m.27/1). Bu süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir. Başvurunun usulü ve dilekçe örneği Kabahatler Kanunu’na göre idari para cezasına itiraz ve sulh ceza hâkimliğine itiraz dilekçesi rehberlerimizde yer alır.

Peşin ödeme ve itiraz birlikte mümkündür. Kabahatler Kanunu’na göre hakkında idari para cezasına karar verilen kişi, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde cezanın dörtte üçünü öderse ceza tamamen ödenmiş sayılır; peşin ödeme, kişinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (m.17/6). Bu nedenle işletme, indirimden yararlanmak için peşin ödeme yapıp aynı süre içinde itiraz edebilir; itiraz kabul edilirse ödenen tutarın iadesi istenir. Ayrıntılar idari para cezasında peşin ödeme indirimi rehberimizdedir.

Sulh ceza hâkimliği kararına itiraz. Sulh ceza hâkimliğinin başvuru üzerine verdiği karara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilir (Kabahatler K. m.29). Ceza Muhakemesi Kanunu m.268’e göre itiraz süresi, 7499 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra iki haftadır.

1. Tebliğ tarihini not edin. On beş günlük süre tebliğ veya tefhim tarihinden başlar.
2. Denetim tutanağını isteyin ve inceleyin. Tutanakta aykırılığın ne olduğu, kaç aykırılık sayıldığı, hangi ürün ve ilanlara dayanıldığı yazmalıdır.
3. Durumu belgeleyin. Vitrin, etiket, fatura örnekleri, internet sayfası ve sosyal medya gönderilerinin denetim tarihindeki hâlini tarihli fotoğraf ve ekran görüntüleriyle kayda geçirin.
4. Aykırılığı giderin. Bakanlık süre verdiyse bu süre içinde aykırılığı ortadan kaldırın ve bunu belgeleyin; yetki belgesi iptali riski bu adıma bağlıdır.
5. Peşin ödeme kararını verin. İndirimden yararlanmak istiyorsanız ödemeyi on beş gün içinde yapın.
6. Sulh ceza hâkimliğine başvurun. Gerekçeli itiraz dilekçesini delilleriyle birlikte süresi içinde verin.

İtirazda İleri Sürülebilecek Savunmalar

Sulh ceza hâkimliği, idari para cezasının hukuka uygun olup olmadığını denetler. Kuyum denetimlerinden doğan cezalarda öne çıkan savunma başlıkları şunlardır:

Zaman bakımından uygulamaya ilişkin savunma özellikle sentetik taş kuralında önemlidir: Türk Ceza Kanunu’nun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır (Kabahatler K. m.5); buna göre işlendiği zaman yürürlükte bulunan kurala göre aykırılık oluşturmayan bir fiilden dolayı yaptırım uygulanamaz (TCK m.7/1). 24 Haziran 2026’dan önce yayımlanmış ve sonra güncellenmiş bir ilan için ceza yazılmışsa, ilanın denetim tarihinde yayında olup olmadığı belirleyicidir. İdari para cezalarına itirazın genel çerçevesi idari para cezalarına itiraz rehberimizde anlatılmıştır.

Sulh Ceza Hâkimliğine Başvuru Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, laboratuvar üretimi taş etiketi gerekçesiyle verilen bir idari para cezasına karşı başvurunun genel yapısını göstermek için hazırlanmıştır. Her dosyanın olgularına göre uyarlanmalıdır.

Başvuruda tebliğ tarihinin ve on beş günlük sürenin gösterilmesi, delillerin dilekçeye eklenmesi ve aykırılık sayısına ilişkin itirazın ayrıca gerekçelendirilmesi önemlidir.

Yetki Belgesi İptali: m.9/1-(ç) ve İki Yıl Yeniden Belge Verilmemesi

İdari para cezası kadar, hatta ondan daha ağır sonuç, yetki belgesinin iptalidir. Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendine göre yetki belgesi, Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden kuyum işletmesine Bakanlıkça on günden az olmayacak şekilde verilen süre içinde aykırılığın ortadan kaldırılmaması veya aykırılığın aynı takvim yılı içinde tekrarlanması hâlinde iptal edilir. İptal, gerekçesiyle birlikte Bilgi Sistemi üzerinden bildirilir (m.9/2).

Bu bende göre yetki belgesi iptal edilen kuyum işletmesine ve kuyumcunun sahibi veya temsilcisi olduğu diğer kuyum işletmelerine, iptal tarihinden itibaren iki yıl süreyle yetki belgesi verilmez (m.9/3). Yani tek bir mağazadaki aykırılık, aynı kişiye ait diğer mağazaları da etkileyebilir. Bu nedenle denetimden sonra verilen süreye uyulması ve aykırılığın aynı yıl içinde tekrarlanmaması hayati önemdedir.

Yetki belgesinin iptali bir idari işlemdir ve idare mahkemesinde iptal davasıyla denetlenir. Dava açma süresi, işlemin yazılı bildiriminden itibaren kural olarak altmış gündür (İYUK m.7); faaliyetin fiilen durmasını önlemek için dava ile birlikte yürütmenin durdurulması istenmelidir (İYUK m.27). Ayrıntılar iptal davası ve yürütmenin durdurulması rehberimizdedir. Yetki belgesinin şartları ve diğer iptal hâlleri kuyumcu yetki belgesi rehberimizde anlatılmıştır.

Paralel Riskler: Tüketici Şikâyeti, Reklam Kurulu ve Ceza Soruşturması

Bir kuyum denetimi çoğu zaman tek başına kalmaz. Tüketici şikâyetiyle başlayan bir dosyada aynı olay; tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesinde ayıplı mal talebine, ilan ve reklamlar bakımından Reklam Kurulu incelemesine (TKHK m.61-62) ve taşın niteliğinin bilerek gizlendiği iddiasında dolandırıcılık soruşturmasına (TCK m.157-158) konu olabilir. Yanıltıcı reklam süreçleri yanıltıcı reklam ve Reklam Kurulu rehberimizde anlatılmıştır.

Kuyum işletmesinin tabi olduğu diğer yaptırım rejimleri de ayrı ayrı işler: MASAK yükümlülüklerinin ihlali MASAK yükümlülükleri ve idari para cezası, fatura ve belge düzenine ilişkin vergi cezaları kuyumcularda özel usulsüzlük cezaları, kambiyo ve kıymetli maden mevzuatına aykırılık ise 1567 sayılı Kanun idari para cezası rehberlerimizde ele alınmıştır. Kesme (çekili) altının yetkisiz kişilere satışı da ayrı bir kuraldır ve kesme altın yasağı rehberimizde anlatılmıştır.

Denetime Hazırlık: Kuyum İşletmeleri İçin Kontrol Listesi

1. Yetki belgesinin güncel olduğunu, adres, unvan ve ortaklık değişikliklerinin süresinde tadil veya yenilemeye konu edildiğini kontrol edin.
2. Tüm reklam, internet sitesi, pazaryeri ve sosyal medya ilanlarına yetki belgesi numarasını ve belgedeki işletme adını ekleyin.
3. Vitrinde kuyum niteliği taşımayan ürün bulundurmayın.
4. Laboratuvar üretimi taşlı ürünleri ayrı vitrinde sergileyin; etiket, sertifika, fatura ve internet sayfasına ibareyi ekleyin.
5. Ayar, gram, taş türü ve işlem durumu hakkında yazılı bilgi verin; satış personelini yanıltıcı ifadeler konusunda bilgilendirin.
6. Denetim günü tutanağın bir örneğini isteyin; itiraz edeceğiniz noktaları tutanağa şerh olarak yazdırmayı değerlendirin.
7. Denetimden sonra verilen süre içinde aykırılığı giderin ve giderdiğinizi tarihli belgelerle kayıt altına alın.
8. Aynı takvim yılında aynı aykırılığın tekrarlanmaması için düzenli iç kontrol yapın.
9. Denetim tutanaklarını, ceza kararlarını, tebliğ belgelerini ve aykırılığın giderildiğini gösteren kayıtları, itiraz ve dava süreleri sona erene kadar tek bir dosyada saklayın; aynı yıl içindeki tekrar iddialarında bu kayıtlar belirleyici olur.

Kuyum işletmeleri ve aracı kuruluşlar için mevzuat uyumu ve iç kontrol düzeni kuyumcu ve aracı kuruluş uyum danışmanlığı sayfamızda anlatılmıştır.

Kuyumcuların Denetim ve Cezada Sık Yaptığı Hatalar

• On beş günü kaçırmak. Süre tebliğden başlar; geçerse ceza kesinleşir.
• Peşin ödeyince itiraz hakkının düştüğünü sanmak. Peşin ödeme, kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.
• Süre verilen aykırılığı gidermemek. Verilen sürede giderilmeyen aykırılık yetki belgesinin iptaline yol açar.
• Aynı yıl aynı hatayı tekrarlamak. Aynı takvim yılında tekrar, doğrudan iptal sebebidir ve iki yıl yeni belge verilmez.
• Sosyal medya ilanlarını unutmak. Reklamda yetki belgesi numarası ve sentetik taş ibaresi zorunluluğu çevrim içi tanıtımları da kapsar.
• Denetim günü hiçbir şeyi belgelememek. Vitrinin ve ilanların o günkü hâli itirazın temel delilidir.
• İptale karşı yürütmenin durdurulmasını istememek. Dava sürerken faaliyetin durmaması için yürütmenin durdurulması talep edilmelidir.

Kuyumcularda kullanılan terazilerin damga ve periyodik muayene yükümlülüğü ile damgasız veya ayarı bozuk terazi için 3516 sayılı Kanun’daki yaptırımlar kuyumcu tartıda hile yaptı rehberimizde anlatılmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kuyumcuları kim denetler?

Ticaret Bakanlığı (il müdürlükleri aracılığıyla) denetim yetkisine sahiptir. Yetkili idareler, Bakanlığın talebi üzerine ön inceleme mahiyetinde denetim yapar ve sonucu on gün içinde il müdürlüğüne bildirir (Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik m.13).

Kuyumcuya ne kadar idari para cezası verilir?

Mesleki davranış kurallarına aykırılıkta 6585 sayılı Kanun m.18/1-(i) uyarınca her bir aykırılık için 2026 yılında 28.620 TL’den 858.620 TL’ye kadar idari para cezası uygulanır. Kanun metnindeki tutar 10.000 TL ile 300.000 TL arasıdır ve her yıl yeniden değerlenir.

Sentetik taş etiketi olmazsa ceza var mı?

Evet. Yönetmelik m.11/2-e’ye göre laboratuvar üretimi taşlar etiket, sertifika, fatura, internet sayfası, reklam ve tanıtımda “sentetik”, “laboratuvar üretimi” veya “yapay üretim” gibi bir ibare olmadan satılamaz ve doğal taşlardan ayrı sunulmalıdır. Aykırılık 6585 sayılı Kanun m.18 kapsamında idari para cezası doğurur.

İdari para cezasına nereye itiraz edilir?

6585 sayılı Kanun özel bir yol öngörmediğinden Kabahatler Kanunu uygulanır: kararın tebliği veya tefhiminden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (m.27/1).

İtiraz süresi kaçırılırsa ne olur?

On beş günlük süre içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulmazsa idari para cezası kararı kesinleşir.

Peşin ödersem itiraz hakkım düşer mi?

Hayır. Kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde cezanın dörtte üçü ödenirse ceza ödenmiş sayılır ve bu peşin ödeme, karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (Kabahatler Kanunu m.17/6).

Sulh ceza hâkimliği itirazımı reddederse ne olur?

Sulh ceza hâkimliğinin kararına karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir (Kabahatler Kanunu m.29). CMK m.268’e göre itiraz süresi iki haftadır.

Yetki belgesi hangi durumda iptal edilir?

Yönetmeliğe aykırı hareket eden işletmeye Bakanlıkça verilen en az on günlük sürede aykırılığın giderilmemesi veya aynı takvim yılında tekrarlanması hâlinde iptal edilir (m.9/1-ç). Şartların kaybedilmesi ve süresinde tadil veya yenileme başvurusu yapılmaması da iptal sebebidir.

Yetki belgesi iptal edilirse yeniden alınabilir mi?

m.9/1-(ç) uyarınca iptal hâlinde, iptal edilen işletmeye ve kuyumcunun sahibi veya temsilcisi olduğu diğer kuyum işletmelerine iptal tarihinden itibaren iki yıl süreyle yetki belgesi verilmez (m.9/3).

Yetki belgesi iptaline karşı ne yapılır?

İptal idari işlemdir; yazılı bildirimden itibaren kural olarak altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır (İYUK m.7) ve faaliyetin durmaması için yürütmenin durdurulması istenir (İYUK m.27).

Reklamda yetki belgesi numarası zorunlu mu?

Evet. Kuyum işletmesi her türlü kuyum reklamında yetki belgesi numarasına ve yetki belgesindeki işletme adı veya unvanına yer verir (Yönetmelik m.11/2-b). Sosyal medya ve internet ilanları da bu kapsamda değerlendirilir.

Kuyumcu yanıltıcı bilgi verirse ne olur?

Kuyum işletmesi ticari örf ve adetlere uygun davranmak zorundadır ve yanıltıcı bilgi veremez (m.11/2-c). Aykırılık idari para cezası doğurur; ayrıca tüketiciye karşı ayıplı mal sorumluluğu ve bilerek aldatma hâlinde dolandırıcılık gündeme gelir.

Bir denetimde birden fazla ceza yazılabilir mi?

Kanun cezayı her bir aykırılık için öngörür; bu nedenle farklı aykırılıklar ayrı ayrı cezalandırılabilir. Ancak bir fiille birden fazla kabahat işlenmişse en ağır cezayı gerektiren kabahatten ceza verilir (Kabahatler Kanunu m.15/1). Aykırılık sayısının doğru belirlenip belirlenmediği itirazda tartışılmalıdır.

24 Haziran 2026’dan önceki ilan için sentetik taş cezası verilebilir mi?

Türk Ceza Kanunu’nun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatlere de uygulanır (Kabahatler Kanunu m.5); işlendiği zaman aykırılık oluşturmayan fiil için yaptırım uygulanamaz. Sentetik taş kuralı 24 Haziran 2026’da yürürlüğe girdiğinden, belirleyici olan ilanın veya satışın bu tarihten sonra yapılıp yapılmadığı ve denetim tarihinde yayında olup olmadığıdır.

Denetim tutanağına itiraz edebilir miyim?

Tutanak ayrı bir dava konusu değildir; ancak tutanaktaki tespitlere dayanılarak verilen cezaya karşı sulh ceza hâkimliğine başvururken tutanağın eksiklikleri ve hatalı tespitleri ileri sürülür. Denetim günü tutanağın örneğini istemek ve durumu fotoğraflarla belgelemek önemlidir.

İtiraz dilekçesinde neler olmalı?

Kararın tarihi ve sayısı, tebliğ tarihi, aykırılığın neden gerçekleşmediği veya sayısının neden hatalı belirlendiği, dayanılan deliller (laboratuvar raporu, tarihli fotoğraflar, faturalar) ve kararın kaldırılması talebi yer almalıdır. Dilekçe, tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine verilmelidir.

Kuyum dışı ürün vitrinde bulunabilir mi?

Hayır. Kuyum işletmesi kuyum niteliği taşımayan ürünleri iş yerinde bulunduramaz ve bu ürünlerin satışını yapamaz (Yönetmelik m.11/2-a).

Aynı kişinin başka mağazaları da etkilenir mi?

Evet. m.9/1-(ç) uyarınca iptal hâlinde kuyumcunun sahibi veya temsilcisi olduğu diğer kuyum işletmelerine de iptal tarihinden itibaren iki yıl yetki belgesi verilmez (m.9/3).

Bu yazı, Resmî Gazete’de yayımlanan mevzuat esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Süreler kısa olduğundan, ceza veya iptal kararı tebliğ edildiğinde somut dosyanın derhâl değerlendirilmesi önerilir.