Kuyumcu ve Aracı Kuruluşlar İçin Uyum Danışmanlığı 2026: MASAK, İthalat Kotası ve 32 Sayılı Karar Uyumu, Yükümlülük Takvimi, Denetim ve Cezalar

Kuyum işletmeleri, kıymetli madenler aracı kuruluşları, yetkili müesseseler ve rafineriler, aynı anda üç ayrı mevzuat düzenine uymak zorundadır. Birincisi 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanundur: kıymetli maden ve taş alım satımı yapanlar MASAK yükümlüsüdür; 185.000 TL ve üzerindeki işlemlerde kimlik tespiti yapmak, şüpheli işlemleri on iş günü içinde bildirmek ve belgeleri sekiz yıl saklamak zorundadır; 2026 yılında kimlik tespiti ihlalinin cezası işlem başına yaklaşık 284.000 TL, bildirim ihlalinin cezası yaklaşık 474.000 TL’dir. İkincisi 1567 sayılı Kanun ve 32 Sayılı Karardır: hangi kıymetli madenin kim tarafından ithal edilip alınıp satılabileceği, işlenmemiş altın ithalatındaki ödeme şekilleri ve aylık ithalat kotası, Borsa İstanbul’a yapılacak bildirimler ve sürelerin ihlali, 1567 sayılı Kanun m.3 kapsamında idari para cezası, faaliyet durdurma ve izin iptali sonucunu doğurur. Üçüncüsü sektöre özgü düzenlemelerdir: Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelikteki yetki belgesi, emanet yasağı ve sentetik taş etiketi; Aracı Kuruluşlar Yönetmeliğindeki iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisi, Borsa bildirim takvimi ve yıllık Tedarik Zinciri Uyum Raporu; yetkili müesseseler için iç kontrol görevlisi ve 100 ABD dolarını aşan işlemlerde kimlik kaydı. Uyum danışmanlığı, bu üç düzeni işletmenin gerçek iş akışına göre haritalandırmak, yazılı prosedürlere dönüştürmek, personeli eğitmek, yükümlülük takvimini izlemek ve denetimlere önceden hazırlanmaktır. Bu rehber, sektördeki yükümlülükleri mevzuat maddeleri, süreler ve cezalarla birlikte tek bir yol haritasında toplar.

Uyum Danışmanlığı Nedir, Kimler İçin Gereklidir?

Uyum danışmanlığı, bir işletmenin tabi olduğu mevzuatın tespit edilmesi, bu mevzuattan doğan yükümlülüklerin işletmenin günlük iş akışına dönüştürülmesi, uygulamanın düzenli olarak kontrol edilmesi ve denetim ile yaptırım risklerinin önceden yönetilmesidir. Kıymetli maden sektöründe bu ihtiyaç özellikle yoğundur; çünkü sektör hem finansal suçlarla mücadele mevzuatının hem kambiyo mevzuatının hem de ticaret mevzuatının kesişim noktasındadır. Bir kuyumcunun kasada yaptığı sıradan bir altın alımı, aynı anda MASAK’ın kimlik tespiti kuralına, 32 Sayılı Karardaki alım satım yetkisine, Kuyum Ticareti Yönetmeliğindeki belge düzenine ve vergi mevzuatındaki gider pusulası kuralına tabidir.

Uyum yükümlülüğünün yoğunluğu işletmenin türüne göre değişir. Perakende kuyum işletmeleri işlem bazlı MASAK yükümlülükleri ve yetki belgesi kurallarıyla; A ve B grubu yetkili müesseseler finansal kuruluş sayıldıklarından daha ağır MASAK cezaları ve iç kontrol düzeniyle; kıymetli madenler aracı kuruluşları ise bunlara ek olarak Borsa İstanbul bildirimleri, ithalat kotası, iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisi ve yıllık bağımsız güvence raporu yükümlülükleriyle karşı karşıyadır. Rafineriler ise Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Tebliğinin kapsamlı uyum ve raporlama rejimine tabidir.

Birinci Sütun: MASAK Uyumu

5549 sayılı Kanun m.2 ve Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik, kıymetli maden, kıymetli taş ve bunlardan mamul eşyanın alım satımını yapanları ve yetkili müesseseleri yükümlüler arasında sayar. Yükümlülerin beş temel yükümlülüğü vardır: müşterinin tanınması (kimlik tespiti), şüpheli işlem bildirimi, devamlı bilgi verme, bilgi ve belge verme ile muhafaza ve ibraz. Tedbirler Yönetmeliği m.5’e göre kimlik tespiti sürekli iş ilişkisi kurulurken tutar gözetilmeksizin; diğer işlemlerde işlem tutarı veya birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplamı 185.000 TL ve üzerinde olduğunda; elektronik transferlerde 15.000 TL ve üzerinde olduğunda; şüpheli işlem bildirimini gerektiren hâllerde ve mevcut bilgilerin doğruluğundan şüphe duyulduğunda tutara bakılmaksızın yapılır.

Şüpheli işlem bildirimi, şüphenin oluştuğu tarihten itibaren en geç on iş günü içinde MASAK’a yapılır ve bildirimde bulunulduğu, denetim elemanları ve mahkemeler dışında hiç kimseye açıklanamaz; bu yasağın ihlali 5549 sayılı Kanun m.14 uyarınca hapis cezasını gerektiren bir suçtur. Belgeler, defterler ve kimlik tespitine ilişkin kayıtlar son işlem veya son kayıt tarihinden itibaren sekiz yıl saklanır (m.8). Uyum programı oluşturma ve uyum görevlisi atama yükümlülüğü ise yalnızca Uyum Programı Hakkında Yönetmelik m.4’te sayılan kuruluşlara aittir; bu liste A grubu yetkili müesseseleri kapsar, perakende kuyum işletmelerini kapsamaz. Kuyumcu için uyum görevlisi zorunlu olmasa da, kimlik tespiti ve bildirim yükümlülüklerinin işleyebilmesi için işletme içinde bir sorumlu, bir kayıt düzeni ve düzenli personel eğitimi fiilen gereklidir.

Cezaların en önemli özelliği işlem başına uygulanmasıdır: bir denetimde eşik üstü elli işlemde kimlik tespiti eksikliği bulunursa ceza elli ihlalin toplamıdır ve yalnızca kanundaki yıllık üst sınırla sınırlanır. MASAK’ın idari para cezası kararlarına karşı yol, 2024’teki değişiklikten beri idari yargıdır ve dava tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde açılır; ceza zamanaşımı sekiz yıldır. Ayrıntılar için MASAK yükümlülükleri ve idari para cezaları, uyum programı kapsamı için MASAK uyum programı ve uyum görevlisi, sektöre özgü uygulama için altın ve kıymetli maden alımında MASAK rehberlerimize bakılabilir.

İkinci Sütun: 32 Sayılı Karar ve Kambiyo Uyumu

32 Sayılı Karar m.7, kıymetli maden sektörünün “kim neyi yapabilir” haritasıdır. İşlenmemiş kıymetli madenlerin ithali yalnızca Merkez Bankası ve aracı kuruluşlarca yapılır ve ithal edilen madenler üç iş günü içinde Borsa İstanbul’a teslim edilir (m.7/2-b). Yurt içinde yalnızca Darphane, izinli rafineriler ve Borsa Rafineriler Listesindeki yurt dışı rafinerilerce üretilmiş standart işlenmemiş kıymetli madenlerin alım satımı mümkündür (m.7/4-a); standart ve basılı kıymetli madenlerin alım satımını yalnızca bankalar, rafineriler, aracı kuruluşlar, yetkili müesseseler ve yetki belgeli kuyum işletmeleri yapabilir (m.7/4-b). Standart dışı işlenmemiş kıymetli madenler, yetkili kuyum işletmeleri dışındaki Türkiye’de yerleşik gerçek kişilere satılamaz (m.7/4-c). 2025’te eklenen düzenlemeyle çekili kıymetli madenler de yalnızca yetkili kuyum işletmelerine ve vergi levhasında kıymetli maden üretimi veya ticareti yazılı kişilere satılabilir (m.7/4-d).

İthalatçılar için ödeme şekli kuralları kritik uyum başlıklarıdır. Tebliğ 2008-32/34 m.6/6’ya göre işlenmemiş kıymetli madenler yalnızca peşin, mal mukabili ve bedelsiz ödeme şekilleriyle ithal edilebilir ve bedelsiz ithalat yalnızca dâhilde işleme, sermaye ve ihracat bedelinden mahsup hâllerinde mümkündür (m.6/7). İşlenmiş altın ithalatında ise geçici m.2 uyarınca 31 Aralık 2026’ya kadar peşin, vesaik mukabili ve akreditifli ödeme yasaktır. Bu kurallara aykırılık 1567 sayılı Kanun m.3/1 kapsamında idari para cezası, gerçek bir kıymetli maden hareketi içermeyen döviz transferleri ise m.3/4 kapsamında rayiç bedel kadar idari para cezası doğurur; izin gerektiren faaliyetin izinsiz yürütülmesi m.3/5 uyarınca 50.000–250.000 TL idari para cezası ve iş yerinin bir ay kapatılmasıyla sonuçlanır. Cezaların tamamı için 1567 sayılı Kanun idari para cezası rehberimize bakılabilir.

Üçüncü Sütun: İthalat Kotası Uyumu

7 Ağustos 2023’ten beri işlenmemiş altın ithalatı, Hazine ve Maliye Bakanlığının Tebliğ 2008-32/34 m.6/11’deki yetkisine dayanarak belirlediği ve Borsa İstanbul duyurularıyla uygulanan aylık kotaya tabidir. Kota, aracı kuruluşlar ve ihracatçılar arasında Bakanlığın belirlediği esaslara göre tahsis edilir; ortaklık yapısı ilişkili şirketlere tek bir kota verilir, belirli koşullarda sonraki ayın kotasından ödünç kullanım mümkündür ve toplam kota o ay için dolduğunda yeni talepler karşılanmaz. Kota uyumu, yalnızca tahsis edilen miktarın aşılmaması değil, kota taleplerinin Borsa sistemindeki talimat süreçlerine uygun şekilde ve zamanında girilmesi, ortaklık ilişkisinin doğru beyan edilmesi ve ihracata bağlı kota taleplerinde ihracat belgelerinin eksiksiz sunulması demektir.

Kota uygulaması, sektörde yeni uyum riskleri de doğurmuştur. Kota nedeniyle yurt içi fiyatın uluslararası fiyattan ayrışması, kota dışı yollardan altın getirme eğilimini artırır; bu da kaçakçılık, hayali dâhilde işleme ve muvazaalı ithalat risklerini büyütür. Kotayı aşan ithalat taleplerinin başka kanallara yönlendirilmesi, örneğin dâhilde işleme izinlerinin gerçek bir üretim ihtiyacı olmadan kullanılması, hem kambiyo hem gümrük hem de ceza mevzuatı bakımından ağır sonuçlar doğurabilir. Kota rejiminin ayrıntıları altın ithalat kotası, Borsanın işleyişi Borsa İstanbul altın piyasası rehberlerimizde yer alır.

Dördüncü Sütun: Sektörel Düzenlemeler

Kuyum işletmeleri için temel düzenleme Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmeliktir. Kuyum ticareti yalnızca yetki belgesine sahip işletmelerce yapılabilir; bilgi değişikliklerinde tadil, unvan ve işletme adı değişikliklerinde yenileme gerekir (29 Nisan 2026 değişikliği). Kuyum işletmesi kuyum veya herhangi bir menkulü emanet alamaz ve başka bir amaçla saklayamaz (m.10/3); reklamlarında yetki belgesi numarasına yer vermek, tüketiciyi yanıltıcı bilgi vermemek ve 24 Haziran 2026’dan itibaren laboratuvar üretimi taşları “sentetik” ibaresiyle ve doğal taşlardan ayrı sergilemek zorundadır (m.11). Yetki belgesi 2026’dan itibaren yıllık harca da tabidir. Ayrıntılar için kuyumcu yetki belgesi rehberimize bakılabilir.

Aracı kuruluşlar için Aracı Kuruluşlar Yönetmeliği, sektörün en yoğun uyum rejimini kurar. Faaliyet izninden itibaren 60 gün içinde Borsa üyelik başvurusu yapılmazsa izin iptal edilmiş sayılır ve Borsa üyeliğine başvurmadan önce yeterli sayıda iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisi atanması ve/veya uyum birimi kurulması ile iç kontrol sistemi oluşturulması şarttır (m.11). Her ithalatta Borsaya ön bildirim ve ödeme belgesi sunma, dâhilde işleme izinlerinin bildirimi, yıllık kapasite raporu ve Tedarik Zinciri Uyum Raporu ile bağımsız güvence raporu bu rejimin parçasıdır (m.12/A, m.16). Yetkili müesseseler için Tebliğ 2018-32/45, iç kontrol görevlisi atanmasını ve iç kontrol sistemi kurulmasını (m.16), 100 ABD dolarını aşan işlemlerde müşterinin kimlik veya vergi numarasının belge üzerinden doğrulanarak kaydedilmesini (m.20) ve 5549 sayılı Kanun yükümlülüklerinin yerine getirilmesini (m.21) öngörür. Rafineriler için ise Tebliğ 2023/1’deki KMTS kaydı, yıllık üretim şartı ve tedarik zinciri raporlaması uygulanır; ayrıntılar altın rafinerisi kurmak ve aracı kuruluş ve yetkili müessese rehberlerimizde yer alır.

Kuruluş Aşamasında Uyum: Yeni Kuyumcu ve Yeni Aracı Kuruluş

Uyum, işletme faaliyete başlamadan önce kurulduğunda en az maliyetle sağlanır. Yeni açılacak bir kuyum işletmesi için ilk adım, Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında yetki belgesi alınmasıdır; yetki belgesi olmadan kuyum ticareti yapılamaz ve belgede yer alan bilgilerin güncel tutulması gerekir. Faaliyete başlamadan önce kimlik tespiti ve belge doğrulama usulü, kasa ve satış personelinin rol dağılımı, işlem kayıtlarının tutulacağı sistem, belge saklama düzeni ve şüpheli işlem hâlinde izlenecek iç akış belirlenmelidir. Bu hazırlık, ilk denetimde işletmenin iyi niyetini ve düzenini gösteren en güçlü kanıttır.

Aracı kuruluşlarda kuruluş aşamasının uyum yükü çok daha ağırdır. Kuruluş ve faaliyet izni başvurularında ortakların, yöneticilerin ve iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlilerinin Yönetmelikte sayılan şartları taşıması gerekir; faaliyet izninden sonra 60 gün içinde Borsa üyeliğine başvurulmazsa izin iptal edilmiş sayılır ve Borsa üyeliği için iç kontrol sisteminin kurulmuş olması şarttır. Bu nedenle iç kontrol politikası, tedarik zinciri politikası, müşteri kabul ve aracılık sözleşmesi şablonları, Borsa bildirim prosedürü ve MASAK prosedürü, faaliyet izninden önce hazır olmalıdır. Kuruluş şartları için kıymetli maden aracı kuruluşu rehberimize bakılabilir.

Yükümlülük Takvimi: Süreler Tek Tabloda

Uyum ihlallerinin önemli bir kısmı bilgisizlikten değil, sürelerin kaçırılmasından doğar. Aşağıdaki takvim, sektördeki başlıca süreli yükümlülükleri bir araya getirir; her işletmenin kendi faaliyetine göre bu tabloyu iç takvimine dönüştürmesi, uyum düzeninin omurgasıdır.

Sektörde Sık Görülen Uyum Riskleri

Denetim tecrübesi, ihlallerin belirli kalıplarda yoğunlaştığını gösterir. Kuyumcularda en sık görülen risk, eşiği aşmamak için işlemlerin bölünmesidir: aynı müşterinin aynı gün veya kısa aralıklarla yaptığı birbiriyle bağlantılı alımlar toplam tutar üzerinden değerlendirilir ve kimlik tespiti gerekir. İkinci risk, müşteri tanıdık olduğu için kimlik tespitinin atlanmasıdır; üçüncüsü ise ödemenin işlemle ilgisi olmayan üçüncü kişilerin hesaplarından yapılmasının sorgulanmamasıdır. Emanet altın saklanması ve bireylere standart dışı altın satılması da yetki belgesi ve kambiyo mevzuatı bakımından doğrudan yaptırım sebebidir. Altın ve kuyum sektöründe el koymaya itiraz, gümrük idari para cezası, KDV tarhiyatı ve sahte fatura iddiasında süreler ve savunma yolları için gümrük ve vergi davaları rehberimize bakılabilir. Görevli mahkeme, tutuklama, el koyma, etkin pişmanlık ve kanun yollarını evre evre anlatan kaçakçılık, aklama ve hayali ihracat ceza savunması rehberimize bakılabilir.

Aracı kuruluşlarda risk, çoğunlukla belge ve süre disiplininde yoğunlaşır: Borsaya bildirim ile gümrük beyannamesi arasındaki uyumsuzluklar, mal mukabili ödeme belgelerinin 60 günlük sürede sunulmaması, aracılık edilen kişinin gerçek faydalanıcısının belirlenmemesi, gerçek bir altın hareketi içermeyen alım veya satım belgesi düzenlenmesi ve transit ya da ihracat bedeli mahsubu işlemlerinde eksik belgelendirme. Yaptırım listelerindeki kişi ve ülkelerle bağlantılı işlemler ise hem MASAK hem uluslararası muhabir bankacılık bakımından ayrıca risk doğurur; bu konuda yaptırım listeleri ve malvarlığı dondurma, transit altın işlemlerinde transit altın ticareti rehberlerimize bakılabilir.

Uyumsuzluğun Maliyeti

Uyuma ayrılan kaynak, uyumsuzluğun maliyetiyle karşılaştırıldığında küçüktür. MASAK cezaları işlem başına uygulandığından, sistematik bir eksiklik kısa sürede çok yüksek tutarlara ulaşır. Kambiyo mevzuatındaki aykırılıklar ise para cezasının ötesinde faaliyet durdurma ve izin iptaline kadar varabilir. Aşağıdaki tablo, 2026 tutarlarıyla varsayımsal senaryolar üzerinden uyumsuzluğun olası maliyetini gösterir; somut dosyada ceza, tespit edilen ihlal sayısına, işletmenin statüsüne ve kanundaki yıllık üst sınıra göre belirlenir.

Kişisel Verilerin Korunması ile MASAK Arasındaki Denge

Kimlik tespiti, müşteri kimlik belgelerinin görülmesini, bilgilerin kaydedilmesini ve sekiz yıl saklanmasını gerektirir; bu işlemler aynı zamanda 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel veri işlenmesidir. KVKK m.5/2-ç, veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olan veri işlemeyi açık rıza aranmaksızın mümkün kılar; MASAK yükümlülükleri bu kapsamdadır. Ancak işletme, müşterilerini KVKK m.10 uyarınca aydınlatmak, verileri m.12 uyarınca güvenli biçimde saklamak ve saklama süresi dolduğunda silmek veya imha etmekle yükümlüdür.

Uygulamada en sık görülen hata, kimlik fotokopilerinin kasada korumasız biçimde saklanması veya MASAK’ın gerektirdiğinden fazla verinin toplanmasıdır. Uyum düzeninde, hangi verinin hangi hukuki sebeple toplandığı, nerede ve kimin erişimiyle saklandığı ve ne zaman imha edileceği yazılı olarak belirlenmelidir. Böylece hem MASAK denetiminde belge eksikliği riski hem de kişisel veri ihlali riski birlikte yönetilir.

Uyum Danışmanlığı Kapsamında Ne Yapılır?

Kıymetli maden sektöründe uyum danışmanlığı, genel bir kontrol listesinin teslim edilmesiyle sınırlı değildir; işletmenin gerçek iş akışının mevzuatla karşılaştırılmasını ve eksiklerin somut belgelere dönüştürülmesini gerektirir. Süreç genellikle mevcut durumun tespitiyle başlar: işletmenin statüsü, faaliyet konuları, işlem hacmi, müşteri profili, ödeme kanalları ve mevcut belge düzeni incelenir. Ardından yükümlülük haritası çıkarılır ve eksikler öncelik sırasına göre belirlenir.

İkinci aşamada yazılı düzen kurulur: kimlik tespiti ve belge doğrulama prosedürü, şüpheli işlem senaryoları ve iç bildirim akışı, belge saklama düzeni, emanet ve standart dışı ürün satış yasaklarına ilişkin talimatlar; aracı kuruluşlarda ise Borsa bildirim takvimi, ödeme belgesi takibi, iç kontrol ve tedarik zinciri politikaları. Üçüncü aşama personel eğitimi ve düzenli iç kontroldür. Dördüncü aşama denetime hazırlıktır: kayıtların denetim elemanının isteyeceği biçimde düzenlenmesi, denetim sırasında tutanak süreçlerinin doğru yönetilmesi ve olası tespitlere karşı savunmanın hazırlanması. Son aşama ise, yaptırım uygulanması hâlinde idari para cezasına karşı itiraz ve iptal davası süreçlerinin yürütülmesidir.

Denetim Geldiğinde: İlk Adımlar

MASAK yükümlülük denetimleri, 5549 sayılı Kanun m.11 uyarınca görevlendirilen denetim elemanlarınca; kambiyo mevzuatına ilişkin incelemeler 1567 sayılı Kanun kapsamında yetkili denetim elemanları, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Borsa İstanbul tarafından yapılır. Denetim sırasında yükümlü, istenen bilgi ve belgeleri vermek ve kayıtlara erişim için gerekli kolaylığı sağlamak zorundadır; bu yükümlülüğe aykırılık başlı başına ağır yaptırımlara yol açar. Bununla birlikte yükümlünün hakları da vardır: görevlendirme yazısını görmek, teslim edilen belgelerin listesinin tutanağa geçirilmesini istemek, tespitlere ilişkin açıklamalarını tutanağa yazdırmak ve tutanağı okumadan imzalamamak.

Denetim tutanağındaki tespitler, sonraki idari para cezası kararının ve idari davanın temel belgesidir. Bu nedenle denetim sırasında verilen açıklamaların doğru, tutarlı ve belgeyle desteklenmiş olması, dava aşamasında elde edilebilecek sonucu çoğu zaman belirler. Eksik belgelerin denetim süresi içinde tamamlanması ve tespitlerin sayısal dayanaklarının (hangi işlem, hangi tarih, hangi tutar) tek tek kontrol edilmesi önem taşır. Dosyanız için ön değerlendirme amacıyla 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

Uyum Kontrol Listesi

Sıkça Sorulan Sorular

Kuyumcu MASAK yükümlüsü müdür?

Evet. 5549 sayılı Kanun ve Tedbirler Yönetmeliği uyarınca kıymetli maden, kıymetli taş ve mücevher alım satımı yapanlar yükümlüdür; kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi, devamlı bilgi verme, bilgi ve belge verme ile sekiz yıl muhafaza yükümlülükleri uygulanır.

Kuyumcu hangi tutarda kimlik almalıdır?

Tedbirler Yönetmeliği m.5’e göre işlem tutarı veya bağlantılı işlemlerin toplamı 185.000 TL ve üzerinde olduğunda, elektronik transferlerde 15.000 TL ve üzerinde, sürekli iş ilişkisinde ve şüpheli durumlarda tutara bakılmaksızın kimlik tespiti yapılır.

Kuyumcunun uyum görevlisi ataması zorunlu mu?

Hayır. Uyum programı ve uyum görevlisi yükümlülüğü Uyum Programı Hakkında Yönetmelik m.4’te sayılan kuruluşlara aittir; perakende kuyum işletmeleri bu listede değildir. A grubu yetkili müesseseler ise kapsamdadır.

MASAK cezaları 2026’da ne kadar?

Finansal olmayan yükümlülerde kimlik tespiti ve devamlı bilgi verme ihlali için işlem başına yaklaşık 284.000 TL, şüpheli işlem bildirimi ihlali için yaklaşık 474.000 TL; yetkili müessese gibi finansal kuruluşlarda bunların iki katı uygulanır. Cezalar her ihlal için ayrı kesilir.

MASAK cezasına nasıl itiraz edilir?

2024’teki değişiklikle yol idari yargıdır; ceza kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Ceza zamanaşımı sekiz yıldır.

Aracı kuruluşta iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisi zorunlu mu?

Evet. Aracı Kuruluşlar Yönetmeliği m.11’e göre Borsa üyeliğine başvurmadan önce yeterli sayıda iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisi atanması ve/veya uyum birimi kurulması ile iç kontrol sistemi oluşturulması şarttır.

Tedarik Zinciri Uyum Raporu ne zaman hazırlanır?

Her yıl rapor dönemini izleyen Mart sonuna kadar hazırlanır; yetkili bağımsız denetim kuruluşunun makul güvence veren raporu Haziran sonuna kadar hazırlatılır. Hazırlanmaması veya olumsuz görüş, faaliyet izninin iptali sebebidir.

İthalat kotası kimleri etkiler?

İşlenmemiş altın ithal eden aracı kuruluşları ve ihracata bağlı kota kullanan ihracatçıları etkiler. Kota Bakanlığın Tebliğ m.6/11 yetkisine dayanır ve Borsa İstanbul duyurularıyla aylık olarak uygulanır; ortaklık ilişkili şirketlere tek kota verilir.

Kuyumcu standart dışı altını müşterisine satabilir mi?

Hayır. 32 Sayılı Karar m.7/4-c’ye göre standart dışı işlenmemiş kıymetli madenler, yetkili kuyum işletmeleri dışındaki Türkiye’de yerleşik gerçek kişilere satılamaz.

Kuyumcu müşterisinin altınını emanet alabilir mi?

Hayır. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik m.10/3 kuyum işletmelerinin kuyum veya herhangi bir menkulü emanet almasını ve başka bir amaçla saklamasını yasaklar.

Yetkili müessesede kimlik kaydı hangi tutarda başlar?

Tebliğ 2018-32/45 m.20 uyarınca yetkili müesseseler 100 ABD doları veya karşılığı Türk lirasını aşan işlemlerde müşterinin kimlik veya vergi numarasını belge üzerinden doğrulayarak kaydetmek zorundadır; ayrıca 5549 sayılı Kanun yükümlülükleri uygulanır (m.21).

Ödeme şekli kurallarına aykırılığın cezası nedir?

Cumhurbaşkanı kararı ve tebliğlerdeki yükümlülüğe aykırılık 1567 sayılı Kanun m.3/1 kapsamında idari para cezası doğurur; gerçek altın hareketi içermeyen döviz transferleri m.3/4 kapsamında rayiç bedel kadar ceza gerektirir.

Denetim sırasında nelere dikkat edilmelidir?

Görevlendirme yazısı görülmeli, teslim edilen belgeler tutanağa listelenmeli, açıklamalar tutanağa yazdırılmalı ve tutanak okunmadan imzalanmamalıdır. Tutanaktaki tespitler sonraki ceza ve davanın temel belgesidir.

Müşteri kimlik bilgilerini saklamak KVKK’ya aykırı mı?

Hayır. KVKK m.5/2-ç, hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi için zorunlu veri işlemeyi açık rıza aranmaksızın mümkün kılar; MASAK yükümlülükleri bu kapsamdadır. Ancak müşterinin aydınlatılması (m.10), verilerin güvenli saklanması (m.12) ve süre sonunda imha edilmesi gerekir.

Yeni açılan kuyumcu uyum için neyi hazırlamalı?

Yetki belgesi, kimlik tespiti ve belge doğrulama prosedürü, işlem kayıt sistemi, sekiz yıllık saklama düzeni, şüpheli işlem iç akışı, emanet ve standart dışı ürün satış yasaklarına ilişkin talimat ve personel eğitimi faaliyete başlamadan önce hazır olmalıdır.

Uyum danışmanlığı hangi aşamada alınmalıdır?

En etkili dönem, faaliyete başlamadan veya denetimden önce, yükümlülük haritasının çıkarıldığı ve prosedürlerin kurulduğu aşamadır. Denetim veya ceza sonrası destek de mümkündür; ancak geçmiş işlemlerdeki eksiklikler sonradan giderilemez. Ön değerlendirme için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.