18 Eylül 2026

Transit Altın Ticareti 2026: Yurt Dışından Alınan Altının Türkiye’ye Getirilmeden Satışı, Antrepo ve Serbest Bölge, Kambiyo Kuralları, KDV ve Kurumlar Vergisi, Yurt Dışı Şirket ve MASAK Riski

Transit altın ticareti, Türkiye’de yerleşik bir tacirin yurt dışındaki bir satıcıdan veya antrepodan satın aldığı altını Türkiye’de serbest dolaşıma sokmadan yurt dışındaki bir alıcıya veya antrepoya satmasıdır. İhracat Yönetmeliği m.4/1-n transit ticareti bu şekilde tanımlar ve transit ticarete konu mallar ithalat ve ihracat rejimine tabi değildir; vergi, resim, harç ve fon alınmaz. Altın Türkiye’ye ithal edilmediği için, işlenmemiş altının ithalatını yalnızca Merkez Bankası ve kıymetli madenler aracı kuruluşlarına bırakan 32 Sayılı Karar m.7/2-b kuralı, doğrudan yurt dışından yurt dışına yapılan transit satışlara uygulanmaz. Ancak altın Türkiye üzerinden geçecekse rota önem kazanır: işlenmemiş altın yurt dışından gümrük antrepolarına yalnızca aracı kuruluşlarca konulabilir, serbest bölgeye getirilmesi ise mümkündür ve her iki durumda üç iş günü içinde Borsa İstanbul’a bilgi verilir. Kambiyo bakımından transit ticarete ilişkin alış bedeli bankalar aracılığıyla transfer edilir, satış bedelinin tasarrufu ise Tebliğ 2008-32/34 m.7 uyarınca serbesttir; yani ihracat bedelindeki 180 gün ve Merkez Bankasına satış kuralları uygulanmaz. Türkiye’ye hiç gelmeyen altının satışı KDV’nin konusuna girmez, ancak transit kazanç ticari kazanç olarak gelir veya kurumlar vergisine tabidir. Yurt dışında şirket kurarak yapılan altın ticaretinde kontrol edilen yabancı kurum, iştirak kazancı istisnası ve transfer fiyatlandırması kuralları gündeme gelir. Altın transit ticareti, uluslararası standartlarda ticaret bazlı aklama bakımından yüksek riskli kabul edildiğinden bankalar ayrıntılı belge ister. Bu rehber transit altın ticaretinin kambiyo, gümrük, vergi ve uyum kurallarını mevzuat maddeleriyle anlatır.

Transit altın ticaretinde banka blokesi, vergi incelemesi ya da MASAK sorgusu mu?

Yurt dışından alınıp Türkiye’ye getirilmeden satılan altının kambiyo ve gümrük rejimi, antrepo ve serbest bölge üzerinden altın hareketleri, transit ticaret kazancının vergilendirilmesi, yurt dışı şirket ve transfer fiyatlandırması, bankaların belge talepleri ve hesap blokeleri ile aklama ve kaçakçılık soruşturmalarında Hukukçular Evi uzman kadrosuyla yanınızdayız. Telefon: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp
Kısa cevap: Türkiye’deki bir şirket Dubai’den aldığı altını Türkiye’ye getirmeden İsviçre’deki bir alıcıya satabilir; bu transit ticarettir ve altın Türkiye’ye ithal edilmediği için aracı kuruluş şartı aranmaz. Alış bedeli bankalar üzerinden ödenir; satış bedelini Türkiye’ye getirme zorunluluğu yoktur. Türkiye’ye hiç gelmeyen altının satışında KDV çıkmaz, ama kazanç kurumlar vergisine tabidir. Altın Türkiye’deki bir antrepoya konulacaksa bunu yalnızca aracı kuruluşlar yapabilir. Bankalar sözleşme, fatura, taşıma, sigorta ve ayar belgelerini ister; belgesiz işlemler blokeye ve aklama soruşturmasına yol açabilir.

Transit Ticaret Nedir?

Transit ticaretin mevzuattaki tanımı Ticaret Bakanlığının 6 Haziran 2006 tarihli İhracat Yönetmeliğinde yer alır. Yönetmelik m.4/1-n’ye göre transit ticaret, yurt dışında veya serbest bölgede yerleşik bir firmadan ya da antrepodan satın alınan malın, ülkemiz üzerinden transit olarak veya doğrudan doğruya yurt dışında veya serbest bölgede yerleşik bir firmaya ya da antrepoya satılmasıdır. Bu işlemde mal Türkiye’de serbest dolaşıma girmez; Türk tacir, iki yabancı taraf arasında alıcı ve satıcı sıfatıyla araya girerek alış ile satış bedeli arasındaki farktan kazanç elde eder. Uluslararası literatürde bu işlem “cross trade” veya “triangular trade” olarak anılır.

Transit ticaret ithalat ve ihracat rejimi dışında kalan kendine özgü bir ticaret türüdür. Doğrudan yurt dışından yurt dışına yapılan transit satışlarda gümrük beyannamesi düzenlenmez; transit ticarete ilişkin tebliğ uyarınca transit ticarete konu mallardan ithalat ve ihracata ilişkin vergi, resim, harç ve fon tahsil edilmez. Ancak her mal transit ticarete konu olamaz: İhracat Yönetmeliği m.13/3’e göre uluslararası anlaşmalarla ticareti yasaklanmış mallar ile Bakanlığın madde politikası itibarıyla transit ticaretinin yapılmasını uygun görmediği mallar transit ticarete konu olamaz ve ithalat ve ihracat yapılması yasaklanmış ülkelerle transit ticaret yapılamaz.

Transit ticaretin biçimleri

BiçimMalın hareketiTürkiye ile temas
Doğrudan transitSatıcı ülkesinden doğrudan alıcı ülkesineYok; yalnızca Türk tacirin faturası ve ödemesi
Türkiye üzerinden transitTürkiye gümrük bölgesinden transit rejimiyle geçerekGümrük transit rejimi
Antrepo üzerindenTürkiye’deki bir antrepoya konulup yurt dışına satılarakAntrepo rejimi; serbest dolaşım yok
Serbest bölge üzerindenSerbest bölgeye getirilip yurt dışına satılarak3218 sayılı Kanun; serbest dolaşım yok

Transit Ticaret, İthalat, İhracat ve Komisyonculuk Arasındaki Farklar

Altın ticaretinde yapılan işlemin doğru nitelendirilmesi, uygulanacak kambiyo, gümrük ve vergi kurallarını belirler. Altın Türkiye’ye getirilip serbest dolaşıma sokuluyorsa işlem ithalattır ve işlenmemiş altında yalnızca aracı kuruluşlarca yapılabilir; Türkiye’den yurt dışına gönderiliyorsa ihracattır ve bedelin 180 gün içinde yurda getirilmesi gerekir. Türk tacir altını kendi adına alıp satıyor ancak altın Türkiye’de serbest dolaşıma girmiyorsa işlem transit ticarettir. Türk şirket altının mülkiyetini hiç üstlenmeden yalnızca yabancı alıcı ile satıcıyı buluşturup komisyon alıyorsa ise yaptığı iş bir aracılık hizmetidir; bu durumda şirketin geliri hizmet bedelidir ve yurt dışındaki müşteriye verilen hizmet, KDV Kanunu m.11/1-a’daki hizmet ihracatı istisnası kapsamında değerlendirilebilir.

Bu ayrım yalnızca teorik değildir. Banka, transit ticaret olarak sunulan bir işlemde Türk şirketin gerçekten alıcı ve satıcı sıfatıyla risk üstlenip üstlenmediğini, faturaların kimin adına düzenlendiğini ve bedellerin hangi hesaplardan geçtiğini inceler. Gerçekte aracılık olan bir işlemin transit ticaret gibi gösterilmesi veya tersine, işlem hacmini şişirmek amacıyla aynı altının zincirleme faturalarla el değiştirmiş gibi gösterilmesi, vergi ve aklama incelemelerinde işlemin gerçek niteliğine göre yeniden değerlendirilmesine yol açar.

İşlem türlerinin karşılaştırması

İşlemAltının hareketiTürk tacirin konumuBaşlıca kural
İthalatYurt dışından Türkiye’ye, serbest dolaşımAlıcıİşlenmemiş altında yalnız aracı kuruluş; Borsaya teslim
İhracatTürkiye’den yurt dışınaSatıcıBedel 180 gün içinde yurda; %35 Merkez Bankasına satış
Transit ticaretYurt dışından yurt dışına; serbest dolaşım yokAlıcı ve satıcıSatış bedeli tasarrufu serbest; KDV konusu dışı
Aracılık (komisyon)Taraflar arasında; Türk şirket mülkiyet almazHizmet sağlayıcıKomisyon geliri; hizmet ihracatı değerlendirmesi

Altın Transit Ticareti Yapılabilir mi?

Altın, kambiyo mevzuatında sıkı kurallara tabi bir maldır; bu nedenle ilk soru, işlenmemiş altının transit ticarete konu olup olamayacağıdır. 32 Sayılı Karar m.7/2-b, standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin ithalini yalnızca Merkez Bankası ile kıymetli madenler aracı kuruluşlarına bırakır. Ancak doğrudan transit ticarette altın Türkiye’ye ithal edilmez; satıcının ülkesinden alıcının ülkesine sevk edilir. Bu nedenle ithalat kısıtlaması, Türkiye’ye hiç girmeyen altının Türk bir tacir tarafından alınıp satılmasına uygulanmaz. Türkiye’de yerleşik bir şirket, örneğin Dubai’deki bir rafineriden aldığı külçeleri Türkiye’ye getirmeden Hindistan veya İsviçre’deki bir alıcıya satabilir.

Altının Türkiye üzerinden geçmesi hâlinde ise rota belirleyicidir. Karar m.7/2-e’ye göre standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin yurt dışından gümrük antrepolarına konulması yalnızca Merkez Bankası ile aracı kuruluşlarca kendi nam ve hesaplarına mümkündür ve antrepoya konulmada üç iş günü içinde Borsa İstanbul’a yazılı bilgi verilir. m.7/2-f’ye göre ise işlenmemiş kıymetli madenlerin yurt dışından 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu çerçevesinde serbest bölgeye getirilmesi mümkündür; getirenler üç iş günü içinde Borsaya bilgi verir, ancak serbest bölgeden Türkiye’ye ithalat yalnızca aracı kuruluşlarca yapılabilir. Havalimanı gibi bir gümrük bölgesinden yalnızca geçiş yapılacaksa 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.84 ve devamındaki transit rejimi uygulanır. Aracı kuruluş olmanın şartları için kıymetli maden aracı kuruluşu rehberimize bakılabilir.

Rotaya göre altın transit ticareti

RotaKim yapabilir?Borsa bildirimiDayanak
Yurt dışından yurt dışına doğrudanTürkiye’de yerleşik tacirlerYok (Türkiye’ye giriş yok)İhracat Yönetmeliği m.4/1-n
Türk gümrük antreposu üzerindenYalnızca Merkez Bankası ve aracı kuruluşlar3 iş günü içinde32 SK m.7/2-e
Serbest bölge üzerindenSerbest bölge mevzuatına göre faaliyet ruhsatlılar3 iş günü içinde32 SK m.7/2-f
Serbest bölgeden Türkiye’yeYalnızca aracı kuruluşlar (ithalat)Genel ithalat kuralları32 SK m.7/2-f
Gümrük bölgesinden transit geçişTaşıyıcı ve beyan sahibi4458 s.K. transit rejimi

Transit altın ticaretinde yaptırım listeleri ayrıca dikkat gerektirir. İhracat Yönetmeliği ticareti yasaklanmış ülkelerle transit ticareti yasaklar; bunun yanında uluslararası yaptırımlar nedeniyle bazı ülkelerin rafinerilerinin ürünleri uluslararası piyasalarda kabul görmemekte ve bu ülkelerle bağlantılı işlemler muhabir bankalar nezdinde ödeme reddi veya hesap kapatma riskine yol açmaktadır. Ham elmas bakımından ise Kimberley Süreci kuralları geçerlidir; katılımcı ülkeler arasındaki transit geçişte Ham Elmas Kararı uygulanmaz, ancak paketlerin ve sertifikaların korunması gerekir. Ayrıntı için elmas ve kıymetli taş ithalatı rehberimize bakılabilir.

Kambiyo Kuralları: Ödeme ve Tahsilat

32 Sayılı Karar m.9’a göre ithalat ve transit ticaret işlemlerine ilişkin yurt dışına döviz ve Türk lirası transferi bankalarca yapılır. Transit tacirin yurt dışındaki satıcıya ödeyeceği alış bedeli bu nedenle bankacılık sistemi üzerinden transfer edilir ve banka, transferin dayanağını oluşturan belgeleri ister. Satış tarafında ise önemli bir serbesti vardır: Tebliğ 2008-32/34 m.7, transit ticaret satış bedellerinin tasarrufunun serbest olduğunu öngörür. Bu hüküm, ihracat bedellerinden farklı olarak transit satış bedelinin 180 gün içinde yurda getirilmesi, İhracat Bedeli Kabul Belgesine bağlanması ve Merkez Bankasına satılması yükümlülüklerinin bulunmadığı anlamına gelir.

Transit ticaret, kambiyo mevzuatında döviz geliri olarak da kabul edilir. 32 Sayılı Karar m.2/y döviz gelirini ihracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerden elde edilen gelirler olarak tanımlar; bu tanım, Türkiye’de yerleşik kişilerin döviz kredisi kullanımına ilişkin sınırlamalarda transit ticaret gelirlerinin dikkate alınmasını sağlar. Tebliğ m.17/11 bankalar ve faktoring şirketlerinin transit ticaret işlemlerinden doğmuş veya doğacak alacakları devralarak transit ticaret tacirlerine döviz üzerinden fon kullandırmasına imkân verir; Tebliğ m.8/7-b ise transit ticaret kapsamında yapılan hizmet sözleşmelerinde bedelin döviz cinsinden kararlaştırılmasını serbest bırakır. İhracat Bedelleri Tebliği m.7/3 de süresi içinde getirilen ihracat bedellerinin transit ticaretin alış bedeliyle bankalarca mahsubuna izin verir. İhracat bedeli kuralları için ihracat bedellerinin yurda getirilmesi rehberimize bakılabilir.

Kambiyo kuralları

KonuKuralDayanak
Alış bedelinin transferiBankalar aracılığıyla32 SK m.9
Satış bedelinin tasarrufuSerbest; yurda getirme zorunluluğu yokTebliğ 2008-32/34 m.7
Döviz geliri sayılmasıTransit ticaret geliri döviz geliridir32 SK m.2/y
Alacağın finansmanıBanka ve faktoring şirketlerince döviz fonTebliğ m.17/11
Hizmet sözleşmelerinde dövizTransit ticaret kapsamında serbestTebliğ m.8/7-b
İhracat bedeliyle mahsupTransit alış bedeli ihracat bedelinden mahsup edilebilirTebliğ 2018-32/48 m.7/3

Vergi: KDV, Kurumlar Vergisi ve Belge Düzeni

KDV bakımından transit ticaretin sonucu malın konumuna bağlıdır. KDV Kanunu m.1 ve m.6 uyarınca teslimin Türkiye’de yapılması, malın teslim anında Türkiye’de bulunmasını gerektirir. Yurt dışından alınıp Türkiye’ye hiç gelmeden başka bir ülkeye satılan altın, teslim anında Türkiye’de bulunmadığından KDV’nin konusuna girmez ve satış faturasında KDV hesaplanmaz; Gelir İdaresi özelgeleri de bu yöndedir. Antrepo ve serbest bölgeden alınan malların yurt dışına, başka bir antrepoya veya serbest bölgeye satışında ise KDV Kanunu m.16/1-c’deki istisna gündeme gelir. Bunlardan ayrı olarak külçe altın teslimleri m.17/4-g uyarınca zaten istisnadır.

Gelir ve kurumlar vergisi bakımından ise transit ticaret kazancı Türkiye’de yerleşik tacirin ticari kazancıdır. Alış ve satış faturaları, taşıma ve sigorta giderleri ve kur farkları tacirin defterlerine kaydedilir ve kazanç Türkiye’de beyan edilir. Gelir İdaresi, transit ticarette esas olanın alış ile satış bedeli arasında lehte fark olduğunu, makul ölçüde aleyhte farkın da kabul edilebileceğini belirtmektedir. Sürekli zararla sonuçlanan veya ekonomik gerekçesi açıklanamayan transit işlemler, hem vergi incelemesinde hem de bankaların uyum değerlendirmesinde şüpheyle karşılanır. Damga vergisi bakımından ihracat ve transit ticarete ilişkin bazı kâğıtlar için Damga Vergisi Kanununa ekli tabloda öngörülen istisnaların kapsamı işlemin niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir. Bireysel altın alım satımının vergisi için altın alım satımında vergi rehberimize bakılabilir.

Transit altın ticaretinde vergi

İşlemKDVGelir veya kurumlar vergisi
Türkiye’ye hiç gelmeyen altının satışıKonu dışı (teslim Türkiye’de değil)Kazanç beyan edilir
Antrepo veya serbest bölgeden yurt dışına satışKDVK m.16/1-c istisnasıKazanç beyan edilir
Türkiye’de külçe altın teslimiKDVK m.17/4-g istisnasıKazanç beyan edilir
Transit işlemde aleyhte farkMakul olmalı; ekonomik gerekçe belgelenmeli

Belgelendirme: Bankalar ve Vergi İdaresi Ne İster?

Transit altın ticaretinde belge düzeni, işlemin hem hukuka uygunluğunun hem de gerçekliğinin ispatıdır. Mal Türkiye’ye gelmediğinden gümrük beyannamesi gibi resmi bir kayıt oluşmaz; bu boşluğu tacirin kendi belgeleri doldurur. Bankalar, yurt dışına yapılacak alış bedeli transferinde ve yurt dışından gelen satış bedelinin hesaba geçişinde işlemin ekonomik mantığını ve malın fiziki hareketini gösteren belgeleri ister. Vergi incelemesinde de aynı belgeler, transit kazancının gerçekliğini ve tutarını ispatlar.

Asgari belge seti şunlardır: alıcı ve satıcıyla yapılan satış sözleşmeleri veya proforma faturalar; alış ve satış faturaları; malın satıcıdan alıcıya taşındığını gösteren hava yolu konşimentosu (AWB) veya taşıma belgesi; değerli kargo sigorta poliçesi; rafineri sertifikaları, seri numaraları ve ayar raporları; menşe belgeleri; varsa gözetim şirketi raporları ve teslim tutanakları. Altının saflığı ve menşeinin belgelenmesi, özellikle sorumlu tedarik zinciri kuralları bakımından giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Belgelerde tarafların, miktarların ve bedellerin birbiriyle tutarlı olması, bankanın müşteriyi tanıma incelemesinden sorunsuz geçmenin ön şartıdır.

Transit altın ticareti belge seti

BelgeNe ispatlar?
Satış sözleşmeleri veya proforma faturalarTarafları, miktarı, fiyatı, teslim şeklini
Alış ve satış faturalarıKazancın tutarını; defter kaydı
AWB veya taşıma belgesiMalın fiziki hareketini ve rotasını
Değerli kargo sigorta poliçesiSevkiyatın gerçekliğini ve değerini
Rafineri sertifikası, seri numarası, ayar raporuÜrünün kimliğini ve saflığını
Menşe ve tedarik zinciri belgeleriKaynağın meşruiyetini
Banka transfer dekontlarıÖdemenin bankacılık sistemiyle yapıldığını
Teslim tutanakları, gözetim raporlarıAlıcıya teslimi

Transit Altın Sözleşmelerinde Dikkat Edilecek Hükümler

Transit altın ticaretinde Türk tacir iki ayrı sözleşmenin tarafıdır: yurt dışındaki satıcıyla alış sözleşmesi ve yurt dışındaki alıcıyla satış sözleşmesi. Bu iki sözleşmenin fiyat, teslim, mülkiyet ve risk hükümleri birbirine uyumlu kurulmazsa, tacir iki yabancı taraf arasında sıkışabilir. Fiyatın nasıl belirleneceği (belirli bir günün uluslararası referans fiyatı artı veya eksi prim), ödeme zamanı, altının saflığı ve rafineri şartı, teslim yeri ve teslim şekli, mülkiyetin ve hasarın geçtiği an, değerli kargo sigortasını kimin yaptıracağı ve ayar farkı çıkması hâlinde fiyat düzeltmesinin nasıl yapılacağı sözleşmede açıkça düzenlenmelidir.

Uyuşmazlık çözümü de önceden belirlenmelidir. Taraflar, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.24 uyarınca sözleşmeye uygulanacak hukuku seçebilir; uluslararası altın ticaretinde çoğunlukla İngiliz veya İsviçre hukuku ya da taraflardan birinin hukuku seçilir. Yetkili mahkeme veya tahkim şartı, özellikle karşı tarafın farklı ülkelerde olduğu durumlarda kararın icra edilebilirliği bakımından önemlidir; New York Sözleşmesine taraf ülkelerde tahkim kararlarının tanınması ve tenfizi, mahkeme kararlarına göre genellikle daha kolaydır. Ödeme riskini azaltmak için akreditif veya ödeme karşılığı teslim gibi güvenceli ödeme yöntemleri tercih edilebilir.

Sözleşmede bulunması gereken hükümler

HükümNeden önemli?
Fiyat formülü ve referans tarihiFiyat oynaklığında uyuşmazlığı önler
Saflık, rafineri ve seri numarası şartıÜrün kimliği ve tedarik zinciri uyumu
Teslim yeri ve şekliMaliyet ve riskin paylaşımı
Mülkiyet ve hasarın geçişiKayıp ve hırsızlıkta sorumluluk
Sigorta yükümlülüğüDeğerli kargo riskinin karşılanması
Ayar farkında fiyat düzeltmesiVarış yerindeki analiz sonuçları
Uygulanacak hukuk ve tahkimMÖHUK m.24; kararın icra edilebilirliği
Ödeme güvencesiAkreditif veya ödeme karşılığı teslim

Yurt Dışında Şirket Kurarak Altın Ticareti

Transit altın ticareti yapan birçok Türk grubu, işlemleri Dubai, İsviçre veya Hong Kong gibi merkezlerde kurdukları şirketler üzerinden yürütür. 32 Sayılı Karar m.13/1’e göre Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışında yatırım yapmak veya ticari faaliyette bulunmak amacıyla şirket kurmaları, ortaklığa katılmaları ve şube açmaları için nakdi sermayeyi bankalar aracılığıyla ihraç etmeleri serbesttir. Bankalar ve gümrük idareleri sermaye ihracını her işlem tarihinden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa ve Ticaret Bakanlığına bildirir (m.13/3); sermaye ihraç eden kişiler de Tebliğ 2008-32/34 uyarınca Ticaret Bakanlığının internet sitesindeki formu doldurmak ve her yıl bilgi vermekle yükümlüdür. Ayrıntılar için yurt dışına sermaye ihracı rehberimize bakılabilir.

Vergi bakımından üç kural öne çıkar. Birincisi, Kurumlar Vergisi Kanunu m.7’deki kontrol edilen yabancı kurum düzenlemesidir: Türkiye’deki tam mükelleflerin doğrudan veya dolaylı olarak en az yüzde 50 oranında kontrol ettiği yabancı şirketin gayrisafi hasılatının en az yüzde 25’i pasif nitelikteki gelirlerden oluşuyor ve yurt dışında ödenen vergi yüzde 10’un altında kalıyorsa, bu şirketin kazancı dağıtılmasa dahi Türkiye’de vergilendirilir. Ticari faaliyetten doğan gelirler kural olarak pasif gelir sayılmaz; ancak faaliyetin gerçekten ticari nitelikte olduğunun ve yurt dışında yeterli organizasyonla yürütüldüğünün belgelenmesi gerekir. İkincisi, yurt dışı iştirak kazançları istisnasıdır: Kurumlar Vergisi Kanunu m.5/1-b’deki istisnadan yararlanmak için, diğer şartların yanında iştirakin kazancının ilgili ülkede en az yüzde 15 oranında vergi yükü taşıması gerekir. Düşük vergili merkezlerdeki iştiraklerden gelen kâr payları bu nedenle çoğu zaman istisna dışında kalır. Üçüncüsü transfer fiyatlandırmasıdır: Türk şirket ile yurt dışı iştiraki arasındaki altın alım satımlarının m.13 uyarınca emsallere uygun fiyatlarla yapılması gerekir; aksi hâlde örtülü kazanç dağıtımı söz konusu olur.

Yurt dışı şirketle altın ticaretinde vergi kuralları

KuralÖzüDayanak
Sermaye ihracıSerbest; bankalar ve gümrük 30 gün içinde bildirir32 SK m.13
Kontrol edilen yabancı kurum%50 kontrol, %25 pasif gelir, <%10 vergi → Türkiye’de vergilemeKVK m.7
İştirak kazancı istisnasıDiğer şartlarla birlikte en az %15 vergi yüküKVK m.5/1-b
Transfer fiyatlandırmasıİlişkili kişilerle emsallere uygun fiyatKVK m.13

Türkiye’de Yerleşik Bireylerin Yurt Dışında Altın Alım Satımı

Bireyler de yurt dışında altın alıp satabilir. 32 Sayılı Karar m.14’e göre Türkiye’de ve dışarıda yerleşik gerçek kişilerin bankalar aracılığıyla kişisel sermaye hareketlerine ilişkin yurt dışından yurt içine ve yurt içinden yurt dışına transferleri serbesttir. Bir birey yurt dışındaki bir bankada hesap açabilir, orada altın alıp satabilir ve bedeli bankalar aracılığıyla Türkiye’ye getirebilir. Kısıtlama, altının fiziki olarak Türkiye’ye getirilmesi aşamasında ortaya çıkar: külçe altın bireyler tarafından ithal edilemez; kişisel ziynet eşyası ise 15.000 ABD doları sınırı içinde serbestçe getirilebilir. Bu kurallar için yurt dışından altın getirmek rehberimize bakılabilir.

Vergi bakımından Türkiye’de tam mükellef olan birey, dünya genelindeki gelirinden sorumludur. Yurt dışında tutulan fiziki altının satışından doğan kazanç, Türkiye’deki fiziki altın satışında olduğu gibi Gelir Vergisi Kanununda sayılan gelir unsurları arasında yer almadığından kural olarak vergilendirilmez. Buna karşılık yurt dışında altına dayalı borsa yatırım fonu veya benzeri menkul kıymetlerin alım satımı, değer artışı kazancı olarak beyan yükümlülüğü doğurabilir. Yurt dışında satılan altının bedelinin nakit olarak Türkiye’ye getirilmesi hâlinde ise nakit beyan kuralları uygulanır; bu kurallar için yurt dışına nakit para çıkarma ve getirme rehberimize bakılabilir.

MASAK ve Aklama Riski

Altın transit ticareti, uluslararası standartlarda ticaret bazlı aklamanın en tipik araçlarından biri olarak kabul edilir. Yüksek değerin küçük hacimde taşınabilmesi, fiyatın uluslararası piyasada kolayca belirlenebilmesi ve malın Türkiye’ye hiç gelmemesi nedeniyle resmi kaydın bulunmaması, bu işlemleri kötüye kullanmaya elverişli kılar. Uygulamada görülen risk göstergeleri şunlardır: gerçekte var olmayan altın için sadece kâğıt üzerinde yapılan transit işlemler; aynı altının birden fazla kez alınıp satılmış gibi gösterildiği döngüsel işlemler; piyasa fiyatından belirgin şekilde sapan alış veya satış bedelleri; ödemelerin işlemle ilgisi olmayan üçüncü kişilere veya yüksek riskli ülkelere yapılması ve faaliyet geçmişi olmayan şirketlerin kısa sürede çok yüksek hacimlere ulaşması.

Bankalar, 5549 sayılı Kanun kapsamındaki müşteriyi tanıma yükümlülükleri çerçevesinde transit altın işlemlerinde sıkılaştırılmış tedbirler uygular ve belgeleri yetersiz bulduğu işlemleri gerçekleştirmeyebilir veya şüpheli işlem bildiriminde bulunabilir. Bu tür işlemler, suç gelirlerinin aklanması suçu (TCK m.282) ve sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme suçları bakımından da soruşturma konusu olabilir. Serbest bölge ve antrepo işlemlerindeki aklama riski için serbest bölge ve antrepo işlemlerinde aklama riski, beyan edilen kıymetin sorgulanması için gümrük kıymeti ve değer beyanı, aklama suçunun unsurları için kara para aklama suçu rehberlerimize bakılabilir.

Yaptırımlar

Transit altın ticaretindeki aykırılıklar birden fazla kanun kapsamında yaptırıma bağlanabilir. Antrepo veya serbest bölgeye konulan altın için Borsaya üç iş günü içinde bilgi verilmemesi ya da aracı kuruluş olmadan antrepoya altın konulması, 1567 sayılı Kanun m.3/1 kapsamında idari para cezası doğurabilir. Döviz kaçırmak kastıyla gerçekte olmayan transit işlemler üzerinden yapılan transferler m.3/4 kapsamında muvazaalı işlem sayılır ve kaçırılan kıymetin rayiç bedeli kadar idari para cezasına bağlanır. Transit rejimi çerçevesinde taşınan ve serbest dolaşımda bulunmayan altının rejim hükümlerine aykırı olarak gümrük bölgesinde bırakılması ise 5607 sayılı Kanun m.3/3 uyarınca kaçakçılık suçudur; altının gümrük işlemlerine tabi tutulmadan ülkeye sokulması m.3/1 kapsamında değerlendirilir.

Bu yaptırımların yanında vergi hukuku bakımından sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanımı, ceza hukuku bakımından aklama ve dolandırıcılık suçları gündeme gelebilir. Kambiyo cezaları için 1567 sayılı Kanun idari para cezası, transit rejimine ilişkin kaçakçılık suçu için usulsüz transit suçu rehberlerimize bakılabilir.

Aykırılık ve yaptırım

AykırılıkYaptırımDayanak
Antrepo veya serbest bölge girişinde Borsaya bilgi vermemeİdari para cezası32 SK m.7/2-e, f; 1567 s.K. m.3/1
Aracı kuruluş olmadan antrepoya altın koymaİdari para cezası32 SK m.7/2-e; 1567 s.K. m.3/1
Gerçek dışı transit işlemle döviz kaçırmaRayiç bedel kadar İPC1567 s.K. m.3/4
Transit altını gümrük bölgesinde usulsüz bırakmaKaçakçılık suçu5607 s.K. m.3/3
Altını gümrük işlemi olmadan ülkeye sokmaKaçakçılık suçu5607 s.K. m.3/1
Suç gelirini transit işlemle gizlemeAklama suçuTCK m.282

Kontrol Listesi: Transit Altın Tacirleri İçin

Kontrol listesi

KontrolNeden önemli?
Altın Türkiye’ye girecek mi, hangi rotadan?Antrepo yalnız aracı kuruluş; serbest bölge ve transitte ayrı kurallar
Karşı taraflar ve ülkeler yaptırım listelerinde mi?Yasaklı ülke ve muhabir banka riski
Rafineri, seri numarası ve menşe belgelendi mi?Tedarik zinciri ve banka uyumu
Alış bedeli bankalar aracılığıyla mı ödeniyor?32 SK m.9
Fiyatlar piyasa fiyatıyla uyumlu mu?Aklama ve transfer fiyatlandırması riski
Taşıma ve sigorta belgeleri tam mı?İşlemin gerçekliğinin ispatı
Kazanç defterlere doğru kaydediliyor mu?Kurumlar vergisi ve inceleme
Yurt dışı şirket varsa KVK m.7, m.5/1-b ve m.13 değerlendirildi mi?Türkiye’de vergilendirme riski

Transit altın ticareti mevzuat bakımından serbest ve avantajlı bir ticaret türüdür; ancak bu serbestinin korunması, işlemin gerçekliğinin ve kaynağın meşruiyetinin eksiksiz belgelenmesine bağlıdır. Dosyanız için ön değerlendirme amacıyla 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Transit altın ticareti nedir?

Türkiye’de yerleşik bir tacirin yurt dışındaki bir satıcıdan veya antrepodan aldığı altını Türkiye’de serbest dolaşıma sokmadan yurt dışındaki bir alıcıya veya antrepoya satmasıdır. İhracat Yönetmeliği m.4/1-n transit ticareti bu şekilde tanımlar.

Aracı kuruluş olmayan bir şirket transit altın ticareti yapabilir mi?

Evet, altın Türkiye’ye ithal edilmeden doğrudan yurt dışından yurt dışına satılıyorsa. 32 Sayılı Karar m.7/2-b’deki aracı kuruluş şartı ithalata ilişkindir. Ancak altın Türk gümrük antreposuna konulacaksa bunu yalnızca aracı kuruluşlar yapabilir (m.7/2-e).

Transit ticarette satış bedelini Türkiye’ye getirmek zorunlu mu?

Hayır. Tebliğ 2008-32/34 m.7’ye göre transit ticaret satış bedellerinin tasarrufu serbesttir; ihracat bedelindeki 180 gün ve Merkez Bankasına satış yükümlülükleri uygulanmaz.

Transit ticarette alış bedeli nasıl ödenir?

32 Sayılı Karar m.9’a göre transit ticarete ilişkin yurt dışına döviz ve Türk lirası transferi bankalarca yapılır; banka transferin dayanağı olan belgeleri ister.

Transit altın satışında KDV var mı?

Türkiye’ye hiç gelmeyen altının satışı, teslim anında mal Türkiye’de bulunmadığından KDV’nin konusuna girmez. Antrepo ve serbest bölgeden yurt dışına satışta KDVK m.16/1-c istisnası gündeme gelir.

Transit ticaret kazancı vergilendirilir mi?

Evet. Transit kazanç Türkiye’de yerleşik tacirin ticari kazancıdır ve gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde beyan edilir. Alış ve satış farkı ile giderler defterlere kaydedilir.

Altını serbest bölgeye getirip yurt dışına satabilir miyim?

32 Sayılı Karar m.7/2-f’ye göre işlenmemiş altının yurt dışından serbest bölgeye getirilmesi mümkündür; getiren üç iş günü içinde Borsa İstanbul’a bilgi verir. Serbest bölgeden Türkiye’ye ithalat ise yalnızca aracı kuruluşlarca yapılabilir.

Transit ticaret hangi ülkelerle yapılamaz?

İhracat Yönetmeliği m.13/3’e göre ithalat ve ihracat yapılması yasaklanmış ülkelerle ve uluslararası anlaşmalarla ticareti yasaklanmış mallarla transit ticaret yapılamaz. Uluslararası yaptırımlar ayrıca muhabir banka riski doğurur.

Bankalar transit altın işleminde hangi belgeleri ister?

Satış sözleşmeleri veya proformalar, alış ve satış faturaları, taşıma belgesi (AWB), değerli kargo sigorta poliçesi, rafineri sertifikaları ve seri numaraları, menşe belgeleri ve teslim tutanakları.

Dubai’de şirket kurarak altın ticareti yapmak serbest mi?

32 Sayılı Karar m.13’e göre yurt dışında şirket kurmak için sermaye ihracı serbesttir; bankalar 30 gün içinde bildirim yapar. Vergi bakımından kontrol edilen yabancı kurum (KVK m.7), iştirak kazancı istisnası (KVK m.5/1-b) ve transfer fiyatlandırması (KVK m.13) kuralları değerlendirilmelidir.

Yurt dışındaki altın satış kazancım vergilendirilir mi?

Tam mükellef bireyin yurt dışında tuttuğu fiziki altının satış kazancı, Gelir Vergisi Kanununda sayılan gelir unsurları arasında olmadığından kural olarak vergilendirilmez. Yurt dışı altın fonu veya benzeri menkul kıymetlerin kazancı ise beyan yükümlülüğü doğurabilir.

Yurt dışında aldığım külçe altını Türkiye’ye getirebilir miyim?

Hayır. Külçe altının ithali yalnızca Merkez Bankası ve aracı kuruluşlarca yapılabilir. Kendinize ait, ticari amaç taşımayan ziynet eşyasını 15.000 ABD doları sınırı içinde getirebilirsiniz.

Transit altın ticareti neden aklama riski taşır?

Mal Türkiye’ye gelmediği için resmi kayıt oluşmaz; yüksek değer küçük hacimde taşınır. Kâğıt üzerinde kalan işlemler, döngüsel satışlar ve piyasadan sapan fiyatlar ticaret bazlı aklamanın tipik göstergeleridir; bankalar bu nedenle sıkılaştırılmış tedbir uygular.

Transit ticaret ile komisyonculuk arasındaki fark nedir?

Transit ticarette Türk tacir altını kendi adına alıp satar ve alış-satış farkından kazanç elde eder. Komisyonculukta ise altının mülkiyetini üstlenmeden yalnızca tarafları buluşturur ve komisyon alır; bu gelir hizmet bedelidir ve KDV Kanunu m.11/1-a kapsamında hizmet ihracatı olarak değerlendirilebilir.

Gerçek olmayan transit işlemle döviz transferinin cezası nedir?

Döviz kaçırmak kastıyla yapılan muvazaalı işlem 1567 sayılı Kanun m.3/4 uyarınca kaçırılan kıymetin rayiç bedeli kadar idari para cezası gerektirir; fiil ayrıca aklama ve sahte belge suçlarını gündeme getirebilir. Somut durumunuz için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?

Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için 0554 648 37 15 numaralı hattımızdan ulaşabilirsiniz.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Dosyanız için değerlendirme

Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim. Telefon: 0554 648 37 15

İletişime Geçin

Bu içerik Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındadır.

Ticaret Hukuku Rehberi  ·  Bu alandaki tüm rehberler  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk