21 Eylül 2026

Konkordato veya İflas Eden Kuyum Şirketinden Alacak: Has Altın Alacağının Bildirimi, Konsinye ve Emanet Mallarda İstihkak, Rehin, Mülkiyeti Saklı Tutma, Komiser İzni ve Dava Dilekçesi

Bir kuyum şirketinin konkordato talep etmesi veya iflas etmesi, ona altın ve mücevher sağlayan toptancı, üretici ve rafineri için çoğu zaman tek bir haberle milyonlarca liralık alacağın ve malın askıya alınması demektir. Bu dosyalarda toptancının konumu, verdiği altının hukuki niteliğine göre tamamen değişir: satıp bedelini veya has altın karşılığını alamadığı mal için alacaklıdır; konsinye olarak verdiği veya belirli parçalar olarak emanet bıraktığı mal için ise malik olarak mülkiyet iddia edebilir; rehin almışsa rehinli alacaklıdır. İcra ve İflas Kanununun 294. maddesine göre konkordato mühleti içinde borçlu aleyhine hiçbir takip yapılamaz, başlamış takipler durur, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz ve kesin mühletten itibaren rehinle temin edilmemiş alacaklara faiz işlemez; aynı madde, konusu para olmayan alacakların alacaklı tarafından eşit kıymette para alacağına çevrilerek komisere bildirileceğini ve borçlunun komiserin onayıyla taahhüdün aynen ifasını üstlenebileceğini düzenler; has altın alacakları bu hükme tabidir. m.296 uyarınca konkordato talebi tek başına sözleşmeyi feshetme sebebi değildir; m.308/c uyarınca komiserin izniyle mühletten sonra doğan borçlar konkordato şartlarına tabi olmaz. İflasta ise m.198 uyarınca konusu para olmayan alacak eşdeğer para alacağına çevrilir, m.219 uyarınca alacak ve istihkak iddiaları ilandan itibaren bir ay içinde bildirilir ve m.228 uyarınca iflas idaresinin reddettiği istihkak iddiası için yedi gün içinde icra mahkemesinde dava açılmalıdır. Mülkiyeti saklı tutma kaydı TMK m.764 uyarınca ancak noterde resmi şekilde yapılıp alıcının yerleşim yeri noterliğinde özel sicile kaydedilmişse geçerlidir. Bu rehber, konkordato veya iflas eden kuyum şirketinden alacağı ve malı olan firmaların haklarını, sürelerini ve stratejisini doğrulanmış mevzuat hükümleriyle anlatır.

Altın veya mücevher sağladığınız bir kuyum şirketi konkordato mu talep etti, iflas mı etti; has altın alacağınız, konsinye mallarınız veya emanet altınlarınız mı askıda kaldı?

Geçici mühlete itiraz, alacak ve has altın alacağının doğru değerle bildirimi, konsinye ve emanet mallar için istihkak ve iade talepleri, rehinli alacak hakları, konkordato projesinin değerlendirilmesi ve oylama stratejisi, tedarik sözleşmesinin yönetimi, iflasta kayıt, istihkak ve sıra cetveli davaları ile hileli tasarruflara karşı ceza ve iptal yollarında Hukukçular Evi uzman kadrosuyla yanınızdayız. Telefon: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp
Kısa cevap: Önce verdiğiniz altının niteliğini belirleyin: satılmışsa alacaklısınız; konsinye veya belirli parça emanetse maliksiniz. Konkordatoda has altın alacağınızı eşit değerde paraya çevirerek komisere bildirin (İİK m.294). Geçici mühlet ilanından itibaren 7 gün içinde itiraz edebilirsiniz (m.288). Tedarike devam edecekseniz komiser izniyle yapın (m.308/c). İflasta bildirim süresi 1 ay (m.219), istihkak reddine karşı dava süresi 7 gündür (m.228). Ayrıntı için 0554 648 37 15.

Toptancının Konumu: Alacaklı mı, Malik mi?

Kuyum sektöründe mal akışı, sıradan bir satış ilişkisinden daha karmaşıktır. Bir toptancı veya üretici, perakende kuyumcuya altın ve mücevheri bazen kesin satışla ve bedeli sonra ödenmek üzere, bazen has altın karşılığında ve altın cinsinden bir cari hesap üzerinden, bazen de konsinye olarak, yani satılırsa bedeli ödenmek, satılmazsa geri verilmek üzere teslim eder. Bazen de belirli parçalar tamir, sergileme veya saklama amacıyla emanet bırakılır. Karşı taraf konkordato talep ettiğinde veya iflas ettiğinde, bu ilişkilerin her biri farklı bir hukuki sonuç doğurur ve toptancının alacağını mı takip edeceğini, yoksa malını mı geri isteyeceğini belirler. Kuyum, altın veya mücevher şirketi satın alırken ya da ortak olurken yapılması gereken hukuki durum tespiti ve gizli borç riskleri için kuyum şirketi satın almak rehberimize bakılabilir.

Kesin satışta mülkiyet teslimle alıcıya geçmiştir ve toptancı, bedel veya has altın karşılığı için alacaklıdır; konkordato projesine veya iflas tasfiyesine tabi olur. Konsinye verilen ve henüz satılmamış mallarda mülkiyet toptancıda kalır; belirli parçalar hâlinde saklanmak üzere bırakılan emanet altınlarda da mülkiyet bırakanda kalır. TBK m.561’e göre saklama sözleşmesi, saklayanın, saklatanın kendisine bıraktığı bir taşınırı güvenli bir yerde koruma altına almayı üstlendiği sözleşmedir. Buna karşılık altın “gram hesabıyla”, aynı cins ve miktarda geri verilmek üzere bırakılmışsa, bu ilişki TBK m.386’daki tüketim ödüncüne yaklaşır ve mülkiyet karşı tarafa geçer; bu durumda toptancı yine alacaklıdır. Bu ayrım, dosyanın sonucunu belirleyen ilk ve en önemli sorudur.

Toptancının konumu

İlişkiMülkiyetKonkordato ve iflasta konum
Kesin satış (vadeli)AlıcıdaAdi alacaklı
Has altın cari hesabıAlıcıdaKonusu para olmayan alacak; paraya çevrilerek bildirim
Konsinye (satılmamış mal)ToptancıdaMalik; iade ve istihkak
Konsinye (satılmış, bedeli ödenmemiş)Alıcıya geçmişAlacaklı; ayrıca güveni kötüye kullanma değerlendirmesi
Belirli parça emanet (saklama)BırakandaMalik; iade ve istihkak
Gram hesabıyla emanet (misli)Alıcıya geçmişAlacaklı
Rehin veya mülkiyeti saklı tutmaTeminata göreRehinli alacaklı veya malik (TMK m.764 şartıyla)

İlk 72 Saat: Mühlet Kararı Öğrenildiğinde

Bir kuyum şirketinin konkordato talebiyle geçici mühlet aldığı, çoğu zaman Ticaret Sicili Gazetesindeki ve Basın İlan Kurumunun resmi ilan portalındaki ilandan öğrenilir. İİK m.288’e göre geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur ve ilanda alacaklıların, ilandan itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz ederek konkordato mühleti verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını delilleriyle birlikte ileri sürebilecekleri belirtilir. Bu yedi günlük süre, borçlunun konkordatoyu mal kaçırma veya alacaklıları oyalama amacıyla kullandığı düşünülen dosyalarda özellikle önemlidir. Geçici mühlete itiraz konkordato geçici mühletine itiraz rehberimizde anlatılmıştır.

İlk günlerde yapılması gerekenler; alacağın ve malların eksiksiz dökümünü çıkarmak, has altın cari hesabının son mutabakatını ve teslim belgelerini toplamak, konsinye ve emanet bırakılan malları ürün kodu, ayar ve gram bazında listelemek ve bunların mülkiyetini gösteren belgeleri, yani konsinye sözleşmesini, sevk irsaliyelerini, emanet makbuzlarını bir araya getirmektir. Konkordato komiserine ve mahkemeye, konsinye ve emanet malların borçlunun malvarlığından ayrıldığının ve korunduğunun tespiti için başvurulmalıdır. Ayrıca karşılıklı alacak ve borçlar varsa takas imkânı değerlendirilmelidir; İİK m.294 uyarınca takas, iflasa ilişkin 200 ve 201. maddelere tabidir ve bu maddelerin uygulanmasında geçici mühletin ilanı tarihi esas alınır.

İlk 72 saat

AdımAmaç
İlanın ve mühlet kararının incelenmesiSürelerin başlangıcı
7 gün içinde itiraz değerlendirmesiMühletin kaldırılması imkânı (İİK m.288)
Alacak ve has altın hesabının dökümüDoğru bildirim
Konsinye ve emanet malların listesi ve belgeleriMülkiyet iddiası
Komisere başvuru, malların ayrılmasıMalın korunması
Takas imkânının incelenmesiKarşılıklı borçların mahsubu (İİK m.294, 200-201)
Konkordato ilanını gördüğünüz gün, borçlunun işyerine giderek konsinye veya emanet mallarınızı kendi başınıza almaya çalışmayın; mühlet süresince borçlu aleyhine takip yapılamaz ve bu tür girişimler hem hukuki sorunlara hem de delillerin zayıflamasına yol açabilir. Mülkiyet iddianızı belgeleriyle komisere ve mahkemeye bildirin ve malların ayrılmasını isteyin.

Konkordato Mühletinin Etkileri

İİK m.294’e göre mühlet içinde borçlu aleyhine, 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takipler dahil hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur; ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz ve bir takip işlemiyle kesilebilen zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez. Tasdik edilen konkordato projesi aksine hüküm içermedikçe, kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur. Rehinli alacaklılar bakımından m.295 farklı bir kural öngörür: mühlet sırasında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış takiplere devam edilebilir, ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez. Kuyum firmalarının bankadan kullandığı altın kredisi, hesap özetine bir aylık itiraz süresi, altın teminatı ve kefillerin korunması için altın kredisi ve bankada altın teminatı rehberimize bakılabilir.

Borçlunun kendi tasarrufları da sınırlanır. m.297’ye göre borçlu komiserin nezareti altında işlerine devam edebilir; mahkeme bazı işlemlerin ancak komiserin izniyle yapılmasına veya işletmenin faaliyetinin komiser tarafından yürütülmesine karar verebilir; borçlu mahkemenin izni dışında mühlet kararından itibaren rehin tesis edemez, kefil olamaz ve ivazsız tasarruflarda bulunamaz. Kuyum şirketinin mühlet sırasında stokunu, özellikle konsinye ve emanet malları, alacaklıların aleyhine elden çıkarması bu hükümler çerçevesinde denetlenir. Konkordatoda alacaklı hakları konkordatoda alacaklı hakları rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Mühletin etkileri

KonuKuralDayanak
TakiplerYapılamaz, başlamışlar dururİİK m.294
İhtiyati tedbir ve hacizUygulanmazİİK m.294
Zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerİşlemezİİK m.294
Rehinsiz alacaklarda faizKesin mühletten itibaren durur (proje aksine hüküm içermedikçe)İİK m.294
Rehinli alacakTakip başlatılabilir; muhafaza ve satış yokİİK m.295
Borçlunun rehin, kefalet, ivazsız tasarrufuMahkeme izni olmadan yapılamazİİK m.297

Has Altın Alacağı Konkordatoda Nasıl Bildirilir?

Kuyum sektöründe alacakların büyük bölümü para değil, has altın cinsinden tutulur. İİK m.294, bu duruma doğrudan uygulanan bir kural içerir: konusu para olmayan alacaklar, alacaklı tarafından ona eşit kıymette para alacağına çevrilerek komisere bildirilir; şu kadar ki borçlu, komiserin onayıyla taahhüdün aynen ifasını üstlenmekte serbesttir. Buna göre toptancı, has altın alacağını bildirirken hem altın miktarını hem de bunun hangi tarih ve hangi fiyat esas alınarak paraya çevrildiğini açıkça göstermelidir. Borçlu, konkordato projesinde altın alacaklarını altın olarak ödemeyi öngörebilir; bu durumda alacaklı, kur ve fiyat riskinden korunur.

Altın fiyatının mühlet ve yargılama süresince önemli ölçüde değişebileceği dikkate alındığında, alacağın paraya çevrilmesinde esas alınacak tarih, alacaklının alacağının değerini doğrudan belirler. Bu nedenle bildirimde değerleme tarihi ve yöntemi belgelenmeli, konkordato projesinde altın alacaklarının nasıl hesaplandığı dikkatle incelenmeli ve gerekiyorsa oylamada ve tasdik aşamasında bu hesaplama tartışılmalıdır. Has altın cari hesabındaki son mutabakat, alacağın miktarının en güçlü delilidir; mutabakat yoksa ticari defterler, teslim belgeleri ve yazışmalar bir araya getirilmelidir. Altın cinsinden alacağın genel olarak takibi altın borcu ve aynen iade rehberimizde anlatılmıştır.

Has altın alacağının bildirimi

UnsurYapılacak
MiktarHas altın gramı; son mutabakat veya ekstre
Paraya çevirmeTarih, fiyat kaynağı ve hesap yöntemi
Aynen ifaProjede altın olarak ödeme öngörülüp öngörülmediği
DelillerCari hesap, irsaliye, fatura, yazışmalar
FaizKesin mühletten itibaren rehinsiz alacakta durur

Tedarike Devam Edilecekse: Komiser İzni ve Sözleşmeler

Kuyum toptancısının karşılaştığı ikinci kritik soru, konkordato sürecindeki bir müşteriye mal göndermeye devam edip etmeyeceğidir. İİK m.296’ya göre borçlunun taraf olduğu ve işletmesinin faaliyetinin devamı için önem arz eden sözleşmelerin devamı esastır; bu sözleşmelerde yer alan ve konkordato talebini sözleşmeye aykırılık, haklı fesih sebebi veya muacceliyet sebebi sayan hükümler uygulanmaz ve sözleşmede bu yönde bir hüküm bulunmasa dahi sözleşme, borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sona erdirilemez; geçici ve kesin mühlet süresince devam eden sözleşmeler nedeniyle borçlanılan edimler karşılıklı olarak ifa edilir. Bu, toptancının yeni teslimatlar için karşı edimin ifasını, yani ödemeyi talep edebileceği anlamına gelir.

En önemli koruma m.308/c’dedir: kredi kurumlarınca verilen krediler dahil, geçici mühlet kararından sonra komiserin izniyle akdedilmiş borçlar, adi konkordatoda konkordato şartlarına tabi değildir, temerrüt hâlinde mühlet sırasında dahi icra takibine konu edilebilir ve rehinli alacaklardan hemen sonra, diğer bütün alacaklardan önce ödenir; malvarlığının terki suretiyle konkordatoda veya sonraki bir iflasta masa borcu sayılır. Aynı kural, karşı edimin ifasını komiserin izniyle kabul eden borçlunun taraf olduğu sürekli borç ilişkilerindeki karşı edimler için de geçerlidir. Bu nedenle mühlet içinde mal göndermeye devam edecek toptancının, bu teslimatların komiserin izniyle yapıldığını belgelemesi, yeni alacağının konkordato projesine tabi olmamasını sağlar.

Konkordatodaki bir kuyumcuya mühlet içinde yeniden mal gönderecekseniz, her sevkiyattan önce komiserin yazılı onayını alın veya onayın varlığını belgeleyin. Komiser izni olmadan yapılan teslimatlar, eski alacağınızla birlikte konkordato projesine tabi olabilir; izinli teslimatlar ise diğer alacaklılardan önce ödenir.

Oylama, Tasdik ve İtiraz Edilen Alacaklar

Konkordato projesinin kabulü İİK m.302’deki çoğunluklara bağlıdır: proje, kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını veya kaydedilmiş alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunluk tarafından imzalanmışsa kabul edilmiş sayılır; oylamada yalnızca projeden etkilenen alacaklılar oy kullanabilir, borçlunun eşi, çocuğu ve belirli yakınları hesaba katılmaz, rehinli alacaklar teminatsız kalan kısım için hesaba katılır. Büyük bir has altın alacağına sahip toptancı, oylamada belirleyici bir ağırlığa sahip olabilir; bu nedenle projeye oy vermeden önce altın alacaklarının hesaplanma biçimi, ödeme takvimi ve teminatlar müzakere edilmelidir. Oylama süreci konkordato alacaklılar toplantısı ve oylama rehberimizde anlatılmıştır.

m.308/c’ye göre konkordato tasdik kararıyla bağlayıcı hâle gelir ve konkordato talebinden önce veya komiserin izni olmaksızın mühlet içinde doğan bütün alacaklar için mecburidir; imtiyazlı alacaklar, rehinli alacaklıların rehnin kıymetini karşılayan alacakları ve amme alacakları bu kuralın dışındadır. Alacağı itiraza uğrayan alacaklılar, m.308/b uyarınca tasdik kararının ilanı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilir; mahkeme, çekişmeli alacaklara düşen payın kesinleşmeye kadar bir bankaya yatırılmasına karar verebilir ve süresinde dava açmayan alacaklı bu paydan ödeme isteyemez. Has altın alacağının miktarı veya değeri tartışmalıysa bu bir aylık süre kritik öneme sahiptir.

Oylama ve tasdik

KonuKuralDayanak
Kabul çoğunluğuAlacaklı ve alacakların yarısı veya alacaklıların dörtte biri ile alacakların üçte ikisiİİK m.302
Oy hakkıProjeden etkilenen alacaklılar; yakınlar hariçİİK m.302
BağlayıcılıkTasdik kararıylaİİK m.308/c
İtiraz edilen alacakTasdik ilanından itibaren 1 ay içinde davaİİK m.308/b
Komiser izniyle doğan borçProjeye tabi değil; öncelikli ödemeİİK m.308/c

Konsinye ve Emanet Mallar: Mülkiyet İddiası

Konsinye verilen ve satılmamış mallar ile belirli parçalar olarak emanet bırakılan altınlar, borçlunun malvarlığına ait değildir; toptancı bu mallar bakımından alacaklı değil, maliktir. Bu fark, konkordatoda ve iflasta çok büyük sonuç doğurur: alacaklı projeye göre ödeme alırken, malik malını aynen geri isteyebilir. Ancak mülkiyet iddiasının kabulü, ispata bağlıdır. Kuyum sektöründe konsinye ve emanet ilişkilerinin çoğu zaman yazılı sözleşmeye bağlanmaması, sevk irsaliyelerinde “satış” ifadesinin kullanılması veya malların ürün kodu ve seri numarası olmaksızın teslim edilmesi, mülkiyet iddiasını zayıflatır.

Satılmamış konsinye mallar ile belirli parça emanetler için toptancının dayanacağı belgeler; konsinye sözleşmesi veya teslimin konsinye olduğunu gösteren yazışmalar, ürün kodu, ayar, gram ve fotoğraf içeren teslim listeleri, iadelerin ve satış bildirimlerinin kayıtları ile emanet makbuzlarıdır. Konsinye verilip satılan ancak bedeli ödenmeyen mallarda ise mülkiyet alıcıya geçmiştir ve toptancı alacaklıdır; bununla birlikte satış bedelinin toptancıya verilmemesi, koşullarına göre TCK m.155’teki güveni kötüye kullanma suçu kapsamında değerlendirilebilir. Bir kuyumcunun kaçması veya faaliyetini aniden durdurması hâlinde emanet altınların akıbeti kuyumcu kaçtı, emanet altın, güveni kötüye kullanma ise güveni kötüye kullanma rehberlerimizde anlatılmıştır.

Mülkiyet iddiasının delilleri

BelgeNeyi kanıtlar
Konsinye sözleşmesi veya yazışmalarTeslimin satış olmadığı
Ürün kodu, ayar, gram ve fotoğraflı teslim listesiMalların kimliği
İade ve satış bildirim kayıtlarıKonsinye ilişkinin işleyişi
Emanet makbuzlarıBelirli parçanın saklanmak üzere bırakıldığı
Stok sayım tutanaklarıMalların hâlen borçluda bulunduğu

Rehin ve Mülkiyeti Saklı Tutma

Bazı toptancılar, büyük tutarlı teslimatlar için teminat alır. Teslime bağlı taşınır rehni alınmışsa toptancı rehinli alacaklıdır ve İİK m.295’teki kurallara tabidir; rehinli alacaklıların durumu ve konkordatodaki müzakereler konkordatoda rehinli alacaklılar rehberimizde, altın rehninin genel kuralları ise rehin verilen altın rehberimizde anlatılmıştır. Mülkiyeti saklı tutma kaydı ise kuyum sektöründe nadiren geçerli biçimde kurulur: TMK m.764 uyarınca başkasına devredilen bir malın mülkiyetinin saklı tutulması kaydı, ancak resmi şekilde yapılacak sözleşmenin devralanın yerleşim yeri noterliğinde özel siciline kaydedilmesiyle geçerli olur. Yargıtay, bu iki koşulun birlikte gerçekleşmesini arar; bu şekilde yapılmayan satış kesin satıştır ve teslimle mülkiyet alıcıya geçer. Faturaya veya irsaliyeye yazılan “bedel ödenene kadar mülkiyet satıcıdadır” kaydı, bu nedenle tek başına koruma sağlamaz.

Karşı Taraf İflas Ederse: Kayıt, İstihkak ve Sıra

Konkordato başarısız olursa veya doğrudan iflasa karar verilirse, iflas hükümleri uygulanır. İİK m.195’e göre iflasın açılması, taşınmaz rehniyle temin edilmiş alacaklar hariç müflisin borçlarını muaccel kılar; m.196’ya göre iflas masasına giren alacaklarda faiz işlemeye devam eder, rehinle temin edilmemiş alacaklarda ticari olmayan işlerdeki faiz oranı uygulanır ve faiz ödemeleri anaparalar ödendikten sonra yapılır. m.198’e göre konusu para olmayan alacak ona muadil bir kıymette para alacağına çevrilir; şu kadar ki iflas idaresi taahhüdün aynen ifasını üstlenebilir ve bu durumda alacaklı isterse iflas idaresi teminat gösterir. Has altın alacakları bu hükme tabidir.

Süreler kısadır. m.219 uyarınca adi tasfiyede ilanda, alacaklıların ve istihkak iddiasında bulunanların alacaklarını ve istihkaklarını ilandan bir ay içinde kaydettirmeleri ve delillerini vermeleri istenir; yurt dışında oturan alacaklılar için bu süre uzatılabilir. m.228 uyarınca üçüncü kişilerin istihkak iddiasında bulunduğu eşyanın kendilerine verilip verilmeyeceğine iflas idaresi karar verir; iflas idaresi istihkak iddiasını reddederse üçüncü kişiye icra mahkemesinde istihkak davası açması için yedi günlük süre verir ve bu süreyi geçiren, masaya karşı istihkak iddiasından vazgeçmiş sayılır. m.235 uyarınca sıra cetveline itiraz edenler cetvelin ilanından itibaren on beş gün içinde ticaret mahkemesinde dava açmak zorundadır. İflasta istihkak iflasta istihkak davası, alacakların sırası iflasta alacakların sırası ve sıra cetveline itiraz sıra cetveline itiraz davası rehberlerimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

İflasta süreler

İşlemSüreDayanak
Alacak ve istihkak kaydıİlandan itibaren 1 ayİİK m.219
İstihkak reddine karşı dava7 gün; icra mahkemesiİİK m.228
Sıra cetveline itiraz davasıİlandan itibaren 15 gün; ticaret mahkemesiİİK m.235
Para olmayan alacakMuadil para alacağına çevrilir; aynen ifa üstlenilebilirİİK m.198
FaizDevam eder; rehinsizde ticari olmayan oranİİK m.196

Mal Kaçırma, Hileli İflas ve Tasarrufun İptali

Konkordato veya iflas öncesinde bir kuyum şirketinin stokunu yakınlarına veya ilişkili şirketlere devretmesi, altınları kayıt dışı satması veya konsinye malları satıp bedelini saklaması, alacaklılar için ayrı yollar açar. TCK m.161’e göre malvarlığını eksiltmeye yönelik hileli tasarruflarda bulunan kişi, bu tasarruflardan önce veya sonra iflasa karar verilmiş olması hâlinde üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır; alacaklıların alacaklarının teminatı niteliğindeki malların kaçırılması veya gizlenmesi bu suçun tipik görünümüdür. Hukuk tarafında İİK m.277 ve devamındaki tasarrufun iptali davası, borçlunun alacaklılara zarar vermek amacıyla yaptığı tasarrufların alacaklılar bakımından hükümsüz sayılmasını sağlar; bu dava, kesin veya geçici aciz belgesine ya da iflasa bağlıdır. Kuyum şirketinin kapanma ve borca batıklık süreçleri borçlu şirket nasıl kapatılır rehberimizde anlatılmıştır.

Dava Dilekçesi Örneği: İflasta Konsinye Mücevherler İçin İstihkak Davası

Aşağıdaki örnek, bir kuyum toptancısının iflas eden perakende kuyumcuya konsinye olarak teslim ettiği ve satılmamış mücevherler için yaptığı istihkak iddiasının iflas idaresince reddedilmesi üzerine, İİK m.228 uyarınca yedi gün içinde açılacak istihkak davası için hazırlanmıştır. Olay ve talepler somut dosyaya göre uyarlanmalıdır.

ANKARA NÖBETÇİ İCRA HUKUK MAHKEMESİNE

DAVACI: … Kuyumculuk ve Mücevherat Sanayi Limited Şirketi, adres: …

VEKİLİ: Av. Ad Soyad, adres

DAVALI: … Kuyumculuk Limited Şirketinin İflas Masası (temsilen iflas idaresi), adres: …

DAVA KONUSU: İflas masasına yazılan ve ekli listede ürün kodu, ayar ve gramı gösterilen 214 parça konsinye mücevherin davacıya ait olduğunun tespiti ve davacıya iadesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirket, müflis şirketle …/…/2023 tarihli konsinye satış sözleşmesi imzalamış ve bu sözleşme uyarınca müflisin mağazasında satılmak üzere mücevher teslim etmiştir. Sözleşmeye göre mallar satıldıkça müflis, satış bedelini haftalık olarak müvekkile ödeyecek, satılmayan mallar talep hâlinde iade edilecektir. Her teslimat, ürün kodu, ayar, gram ve fotoğraf içeren ve müflis yetkilisince imzalanan konsinye teslim listeleriyle yapılmıştır.

2. Müflis hakkında …/…/2026 tarihinde iflas kararı verilmiş, iflas idaresi mağazadaki malların sayımında dava konusu 214 parçayı iflas masasına yazmıştır. Müvekkil, İİK m.219 uyarınca süresinde istihkak iddiasında bulunmuş, iflas idaresi …/…/2026 tarihinde tebliğ edilen kararla iddiayı reddetmiş ve dava açılması için yedi günlük süre vermiştir. Davamız süresindedir.

3. 2004 sayılı İİK m.228 uyarınca iflas idaresinin reddettiği istihkak iddiası için icra mahkemesinde istihkak davası açılabilir. Dava konusu mallar, konsinye sözleşmesi uyarınca satılmak üzere teslim edilmiş olup satılmadıkça mülkiyeti müvekkilde kalmaktadır. Teslim, mülkiyeti devretme amacıyla değil, satış yetkisi verilerek yapılmıştır.

4. Mülkiyetin müvekkilde olduğu, konsinye sözleşmesi, imzalı teslim listeleri ve iflas idaresinin sayım tutanağındaki ürün kodlarının teslim listeleriyle birebir örtüşmesiyle sabittir. Ürünlerin iç yüzeylerinde müvekkilin marka ve ürün kodu damgaları bulunmaktadır. Müflisin muhasebe kayıtlarında da bu mallar alış faturasıyla stoğa alınmamış, konsinye mal olarak nazım hesaplarda izlenmiştir.

5. İflas idaresinin ret gerekçesi olan, teslimlerin sevk irsaliyesiyle yapılmış olması, mülkiyetin geçtiğini göstermez. İrsaliyeler malların hareketini belgelemek amacıyla düzenlenmiş olup her birinde “konsinye” açıklaması yer almaktadır; satış faturası düzenlenmemiştir.

6. Müflisin konsinye olarak aldığı ve iflas kararından önce satıp bedelini ödemediği 38 parça bakımından müvekkilin alacağı ayrıca iflas masasına kaydettirilmiştir; bu dava yalnızca satılmamış ve hâlen masada bulunan 214 parçaya ilişkindir.

HUKUKİ SEBEPLER

2004 sayılı İİK m.219, 228; 4721 sayılı TMK’nın mülkiyete ilişkin hükümleri ve ilgili mevzuat.

DELİLLER

Konsinye satış sözleşmesi, imzalı teslim listeleri ve fotoğraflar, sevk irsaliyeleri, iflas idaresinin sayım tutanağı ve ret kararı, müflisin ticari defterleri, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM

Açıklanan nedenlerle dava konusu 214 parça mücevherin davacıya ait olduğunun tespitine ve iflas masasından çıkarılarak davacıya iadesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı iflas masasına yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

Tarih, vekil ad soyad, imza

Ekler: Vekâletname, konsinye sözleşmesi, teslim listeleri, irsaliyeler, sayım tutanağı, ret kararı

Toptancı İçin Önleyici Yapı ve Dosya Listesi

Konkordato ve iflas dosyalarında toptancının durumunu belirleyen belgeler, çoğu zaman ilişkinin başında oluşturulur. Konsinye ilişkilerin yazılı sözleşmeye bağlanması, her teslimatın ürün kodu, ayar, gram ve fotoğraf içeren listelerle yapılması, has altın cari hesaplarında düzenli mutabakat alınması, büyük tutarlı teslimatlarda geçerli bir teminat kurulması ve müşterinin mali durumundaki bozulma işaretlerinin, örneğin gecikmeli ödemeler veya mutabakattan kaçınmanın erken fark edilmesi, olası bir konkordato veya iflas anında toptancının en güçlü koruması olur. Ortaklık yapısındaki çatışmaların şirketi borca batıklığa sürüklediği dosyalar için kuyum şirketinde ortaklar arası uyuşmazlık rehberimize de bakılabilir.

Avukatınıza getirmeniz gereken dosya

BelgeNeyi kanıtlar
Konkordato veya iflas ilanı ve kararSürelerin başlangıcı
Has altın cari hesap ekstreleri ve mutabakatlarAlacağın miktarı
Satış faturaları ve irsaliyelerSatış ilişkisi
Konsinye sözleşmesi ve teslim listeleriMülkiyet iddiası
Emanet makbuzlarıBelirli parça saklama
Rehin veya teminat belgeleri, noter kayıtlarıRehin ve mülkiyeti saklı tutma
Mühlet sırasında yapılan teslimatlar ve komiser onaylarıÖncelikli alacak (m.308/c)
Yazışmalar ve ödeme vaatleriBorcun ikrarı, kötüniyet

Yurt dışında bulunan alacaklılar için dosyanın vekâletnameyle uzaktan yürütülmesi mümkündür; ayrıntılar yurt dışından vekâletname rehberimizde yer almaktadır. Altın ve kuyumdaki bütün gümrük ve vergi uyuşmazlıkları ise altın ve kuyumda gümrük ve vergi davaları rehberimizde bir aradadır. Dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Mal verdiğim kuyumcu konkordato ilan etti. İlk ne yapmalıyım?

Alacağınızın ve mallarınızın dökümünü çıkarın, has altın cari hesabı ile teslim belgelerini toplayın, konsinye ve emanet malları belgeleriyle listeleyin; İİK m.288 uyarınca ilandan itibaren yedi gün içinde itiraz imkânını değerlendirin.

Konkordato mühletinde icra takibi yapabilir miyim?

Hayır. İİK m.294 uyarınca mühlet içinde hiçbir takip yapılamaz, başlamış takipler durur ve ihtiyati haciz ile ihtiyati tedbir kararları uygulanmaz; rehinli alacaklılar m.295 uyarınca takip başlatabilir ancak muhafaza ve satış yapılamaz.

Has altın alacağımı nasıl bildiririm?

İİK m.294 uyarınca konusu para olmayan alacak, eşit kıymette para alacağına çevrilerek komisere bildirilir; altın miktarını, değerleme tarihini ve fiyat kaynağını gösterin. Borçlu komiser onayıyla altın olarak ödemeyi üstlenebilir.

Konkordatoda alacağıma faiz işler mi?

İİK m.294 uyarınca tasdik edilen proje aksine hüküm içermedikçe kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş alacaklara faiz işlemesi durur.

Konkordatodaki kuyumcuya mal göndermeye devam etmeli miyim?

Devam edecekseniz komiserin izniyle yapın. İİK m.308/c uyarınca komiser izniyle mühletten sonra doğan borçlar konkordato şartlarına tabi değildir ve öncelikli ödenir; m.296 uyarınca devam eden sözleşmelerde edimler karşılıklı ifa edilir.

Konkordato talebi nedeniyle tedarik sözleşmesini feshedebilir miyim?

İİK m.296 uyarınca konkordato talebi tek başına fesih veya muacceliyet sebebi değildir ve işletmenin devamı için önemli sözleşmelerin devamı esastır; ancak karşı edimin ifası istenebilir.

Konsinye verdiğim mallar kimin?

Satılmamış konsinye mallar sizindir ve borçlunun malvarlığına ait değildir; mülkiyet iddiası konsinye sözleşmesi, ürün kodlu teslim listeleri ve yazışmalarla ispat edilmelidir.

Emanet bıraktığım altınlar geri alınabilir mi?

Belirli parçalar saklanmak üzere bırakılmışsa (TBK m.561) mülkiyet sizdedir ve iade istenebilir; altın gram hesabıyla aynı cins ve miktarda geri verilmek üzere bırakılmışsa ilişki tüketim ödüncüne yaklaşır (m.386) ve alacaklı konumunda olursunuz.

Faturaya yazdığım “mülkiyet bende kalır” kaydı işe yarar mı?

Tek başına hayır. TMK m.764 uyarınca mülkiyeti saklı tutma kaydı ancak noterde resmi şekilde yapılıp alıcının yerleşim yeri noterliğinde özel sicile kaydedilirse geçerlidir; aksi hâlde satış kesindir.

Konkordato projesi hangi çoğunlukla kabul edilir?

İİK m.302 uyarınca kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını veya alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunlukla.

Alacağım itiraza uğradı. Ne kadar sürede dava açmalıyım?

İİK m.308/b uyarınca tasdik kararının ilanından itibaren bir ay içinde; süresinde dava açmayan alacaklı, çekişmeli alacaklar için ayrılan paydan ödeme isteyemez.

Kuyumcu iflas etti. Alacağımı ne kadar sürede bildirmeliyim?

İİK m.219 uyarınca ilandan itibaren bir ay içinde; istihkak iddiaları da aynı süre içinde bildirilir.

İflas idaresi konsinye mallarıma ilişkin talebimi reddetti. Ne yapmalıyım?

İİK m.228 uyarınca iflas idaresinin verdiği yedi günlük süre içinde icra mahkemesinde istihkak davası açmalısınız; süreyi kaçıran, masaya karşı istihkak iddiasından vazgeçmiş sayılır.

İflasta has altın alacağım nasıl hesaplanır?

İİK m.198 uyarınca konusu para olmayan alacak muadil para alacağına çevrilir; iflas idaresi aynen ifayı üstlenebilir ve bu durumda talep hâlinde teminat gösterir.

Kuyumcu iflastan önce stoku yakınlarına devrettiyse ne yapabilirim?

TCK m.161’deki hileli iflas (üç yıldan sekiz yıla kadar hapis) ve İİK m.277 vd. tasarrufun iptali yolları değerlendirilir. Somut dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?

Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için 0554 648 37 15 numaralı hattımızdan ulaşabilirsiniz.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Dosyanız için değerlendirme

Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim. Telefon: 0554 648 37 15

İletişime Geçin

Bu içerik Vergi Hukuku alanındadır.

Vergi Hukuku Rehberi  ·  Bu alandaki tüm rehberler  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk