Borçlu Öldü, Mirasçılar Malları Kaçırıyor: Alacaklı Terekeyi Nasıl Korur?

Alacağınız tereke ile birlikte erimesin

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

2004 s. İİK m.53/1

Terekenin borçlarından dolayı ölüm günü ile beraber üç gün içinde takip geri bırakılır. Mirasçı mirası kabul veya reddetmemişse bu hususta Kanunu Medenide muayyen müddetler geçinceye kadar takip geri kalır.

Bekleme, seyirci kalmak anlamına gelmez

İİK m.53 takibi durdurur; alacaklının her türlü hukuki girişimini değil. Bu ayrım kritiktir. Bekleme süresi içinde terekenin korunmasına yönelik talepler ileri sürülebilir, mirasçılık belgesi çıkarılabilir, resmî defter tutulması istenebilir ve koşulları varsa ihtiyati haciz yoluna başvurulabilir. Alacaklıların çoğu bu süreyi tümüyle boş geçirir ve süre dolduğunda karşısında boşaltılmış bir tereke bulur.

Resmî defter alacaklının da işine yarar

Resmî defter tutulması genellikle mirasçıyı koruyan bir kurum olarak bilinir; ancak alacaklı için de önemli bir avantaj sağlar. Defter tutulduğunda alacaklılar ilanla bildirime çağrılır, terekenin aktif ve pasifi resmen tespit edilir ve mal varlığı kayda geçer. Böylece mirasçıların «terekede bir şey yoktu» savunması geçersiz kalır. Alacaklı bakımından bu, terekenin fotoğrafının resmen çekilmesi demektir.

Terekenin resmî tespitini talep edelim

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara

📞 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

4721 s. TMK m.617

Malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı, alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse; alacaklıları veya iflâs idaresi, kendilerine yeterli güvence verilmediği takdirde, ret tarihinden başlayarak altı ay içinde reddin iptali hakkında dava açabilirler.

Reddin iptalinde altı aylık süre

Bu hüküm, mirasçının kendi alacaklısını korur: borca batık bir mirasçı, alacaklılarından kaçırmak için kendisine düşen mirası reddederse, alacaklı reddin iptalini isteyebilir. Süre ret tarihinden itibaren altı aydır ve hak düşürücü niteliktedir. Bu nedenle borçlusunun mirasçı olduğunu öğrenen alacaklı, ret yapılıp yapılmadığını sulh hukuk mahkemesi kayıtlarından takip etmelidir. Süre sessizce işler ve kaçırıldığında geri dönüşü olmaz.

📄 Terekenin Korunması ve Reddin İptali Dilekçeleri

BÖLÜM 1 — ALACAKLI OLARAK TEREKENİN KORUNMASI TALEBİ

... ( ) SULH HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

                                                    (İVEDİDİR)

TALEP EDEN : ...  (TC/VKN: ...)  — Tereke alacaklısı
VEKİLİ     : Av. ...
İLGİLİLER  : Müteveffa ...  'nın mirasçıları

KONU : TMK m.589 vd. uyarınca TEREKENİN TESPİTİ, KORUNMASI ve
RESMÎ DEFTER TUTULMASI taleplerimizdir.

AÇIKLAMALAR :

1. Müvekkil, müteveffa ...  (TC: ...) 'dan ... TL alacaklıdır.
   Alacak, ... İcra Dairesinin 2026/... sayılı dosyasıyla takibe
   konulmuş olup ... tarihli senede/sözleşmeye dayanmaktadır.

2. Borçlu ...  , .../.../2026 tarihinde VEFAT ETMİŞTİR.

3. İİK m.53 uyarınca takip GERİ BIRAKILMIŞ durumdadır. Ancak bu
   hüküm yalnızca TAKİBİ durdurmakta; terekenin korunmasına yönelik
   taleplerimize engel oluşturmamaktadır.

4. Müvekkilin edindiği bilgiye göre mirasçılar, terekeye dâhil
   aşağıdaki malları ELDEN ÇIKARMA GİRİŞİMİNDE bulunmaktadır:
   a) ... ada ... parsel sayılı taşınmaz için satış görüşmeleri,
   b) ... plakalı aracın devri,
   c) ... Bankası hesabından yapılan çekimler.

5. Bu girişimler gerçekleşirse, İİK m.53'teki bekleme süresi
   sonunda takibe devam edilse dahi TEREKEDE MAL KALMAYACAK ve
   müvekkil TELAFİSİ GÜÇ ZARARA uğrayacaktır.

6. TMK m.589 uyarınca sulh hâkimi, "istem üzerine veya re'sen tereke
   mallarının KORUNMASI ve HAK SAHİPLERİNE GEÇMESİNİ SAĞLAMAK üzere
   gerekli olan bütün önlemleri alır."

7. Müvekkil, tereke alacaklısı sıfatıyla terekenin korunmasında
   HUKUKİ MENFAAT sahibidir.

TALEP SONUCU :

1- TMK m.589 vd. uyarınca TEREKENİN TESPİTİNE ve mal ile hakların
   YAZIMINA,

2- Aşağıdaki kurumlara MÜZEKKERE YAZILMASINA :
   a) Tapu kayıtları (müteveffa adına tüm taşınmazlar),
   b) Trafik tescil kayıtları,
   c) Bankalar (hesaplar, kiralık kasa, son hareketler),
   d) Ticaret sicili (ortaklık kayıtları),

3- TMK m.590 uyarınca kayıtsız değerler bakımından MÜHÜRLEME
   yapılmasına,

4- TMK m.619 vd. uyarınca RESMÎ DEFTER TUTULMASINA ve alacaklıların
   İLANLA BİLDİRİME ÇAĞRILMASINA,

5- TMK m.591 uyarınca gerekli görülmesi hâlinde terekenin RESMEN
   YÖNETİLMESİNE

karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz.  .../.../2026

                                                Talep Eden Vekili
                                                       Av. ...

EKLERİ : Alacağı gösterir belge, icra dosyası örneği, vefat belgesi,
mal kaçırma girişimine ilişkin bilgi ve belgeler

──────────────────────────────────────────────────────────────

BÖLÜM 2 — MİRASIN REDDİNİN İPTALİ DAVA DİLEKÇESİ

... ( ) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

DAVACI  : ...  (TC/VKN: ...)  — Alacaklı
VEKİLİ  : Av. ...
DAVALI  : ...  (TC: ...)  — Mirası reddeden borçlu mirasçı

KONU : TMK m.617 uyarınca MİRASIN REDDİNİN İPTALİ istemimizdir.

DAVA DEĞERİ : ... TL

AÇIKLAMALAR :

1. Müvekkil, davalıdan ... TL alacaklı olup alacak ... İcra
   Dairesinin 2026/... sayılı dosyasıyla takip edilmektedir.

2. Davalının MALVARLIĞI, müvekkile olan borcunu KARŞILAMAYA
   YETMEMEKTEDİR. Yapılan hacizler SEMERESİZ kalmış olup ...
   tarihli ACİZ BELGESİ ektedir.

3. Davalının babası ...  , .../.../2026 tarihinde vefat etmiş;
   davalı da mirasçılardan biridir.

4. Müteveffanın terekesinde ... ada ... parsel sayılı taşınmaz ve
   ... TL değerinde mal varlığı bulunmaktadır.

5. Ancak davalı, .../.../2026 tarihinde ... Sulh Hukuk Mahkemesinin
   2026/... sayılı dosyasıyla MİRASI REDDETMİŞTİR.

6. Davalının reddi, müvekkile OLAN BORCUNDAN KAÇMAK amacıyla
   yapılmıştır. Şöyle ki:
   a) Tereke BORCA BATIK DEĞİLDİR; aksine önemli mal varlığı
      içermektedir,
   b) Reddin ekonomik bir GEREKÇESİ BULUNMAMAKTADIR,
   c) Ret, müvekkilin takibinden KISA SÜRE SONRA yapılmıştır,
   d) Davalının reddi ile payı, kendisiyle YAKIN İLİŞKİDE bulunan
      diğer mirasçılara geçmiştir.

7. TMK m.617 uyarınca "MALVARLIĞI BORCUNA YETMEYEN mirasçı,
   ALACAKLILARINA ZARAR VERMEK AMACIYLA mirası reddederse;
   alacaklıları veya iflâs idaresi, kendilerine yeterli güvence
   verilmediği takdirde, RET TARİHİNDEN BAŞLAYARAK ALTI AY İÇİNDE
   reddin iptali hakkında dava açabilirler."

8. Müvekkile herhangi bir GÜVENCE VERİLMEMİŞTİR.

9. İşbu dava, ret tarihi olan .../.../2026 tarihinden itibaren
   ALTI AYLIK SÜRE İÇİNDE açılmaktadır.

HUKUKİ SEBEPLER : 4721 s. TMK m.605 vd., 617; 2004 s. İİK m.53,
105, 277 vd.

DELİLLER : İcra dosyası, aciz belgesi, ret kararı ve sulh hukuk
dosyası, mirasçılık belgesi, terekeye ait tapu ve banka kayıtları,
davalının mal varlığı sorguları, tanık ve her türlü yasal delil.

TALEP SONUCU :

1- ÖNCELİKLE, terekeye dâhil ... ada ... parsel sayılı taşınmazın
   tapu kaydına İHTİYATİ TEDBİR konulmasına,

2- Davalının .../.../2026 tarihli MİRASI REDDİNİN İPTALİNE,

3- Müvekkilin alacağı oranında terekeden HAK ELDE ETMESİNE imkân
   tanınmasına,

4- Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya
   yükletilmesine

karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz.  .../.../2026

                                                    Davacı Vekili
                                                       Av. ...

Deftere göre kabulde sorumluluk sınırlıdır

Mirasçılar resmî defter tutturup deftere göre kabul ederse, sorumlulukları defterde yazılı borçlarla sınırlı hâle gelir. Bu, alacaklı için kritik bir sonuç doğurur: defterde bildirilmemiş alacaklar bakımından mirasçıların sorumluluğu kural olarak doğmaz. Bu nedenle terekede resmî defter tutulduğu öğrenildiğinde, alacaklının yapması gereken tek şey vardır: alacağını süresinde bildirmek. Bu bildirim yapılmazsa, geçerli bir alacak yalnızca usul nedeniyle kaybedilir.

İpotek ölümden etkilenmez

Taşınmaz üzerindeki ipotek tapuda kayıtlı bir ayni teminattır ve borçlunun ölümünden etkilenmez. Mirasçılar taşınmazı devralsa dahi ipotek üzerinde kalır; hatta taşınmazı satın alan üçüncü kişi de ipotekli malı devralır. Bu nedenle teminatlı alacaklının konumu, teminatsız alacaklıya göre çok daha güçlüdür. Alacak ilişkisi kurulurken alınan bir teminat, yıllar sonra borçlunun vefatı hâlinde alacağın tahsilini güvence altına alır.

4721 s. TMK m.612/1

En yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan miras, sulh mahkemesince iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir.

Tasfiye ilanını kaçırmayın

Tasfiye sürecinde alacaklılar ilanla bildirime çağrılır ve alacağını süresinde bildirmeyen alacaklı sıra cetveline giremeyebilir. Bu ilan, alacaklının takip etmediği bir mecrada yapılmış olabilir. Bu nedenle borçlusu vefat eden alacaklı, sulh hukuk mahkemesi kayıtlarından ret ve tasfiye dosyası açılıp açılmadığını düzenli olarak kontrol etmelidir. Pasif beklemek, geçerli bir alacağın usul nedeniyle kaybedilmesine yol açar.

Sulh hukuk kayıtları alacaklının erken uyarı sistemidir

Terekeyle ilgili neredeyse tüm kritik işlemler sulh hukuk mahkemesinde yapılır: mirasçılık belgesi, mirasın reddi, resmî defter, tereke tespiti, tasfiye. Borçlusu vefat eden alacaklının bu kayıtları düzenli izlemesi, hem takibin muhatabını belirlemesini hem de ret veya defter gibi süreye bağlı işlemleri zamanında öğrenmesini sağlar. Aksi hâlde alacaklı, altı aylık iptal süresi dolduktan sonra reddi öğrenir ve elinde bir şey kalmaz.

Kefile karşı takip beklemeden sürer

İİK m.53’teki bekleme, terekenin borçlarından dolayı yürütülen takibe ilişkindir. Kefil ise kendi kefalet borcundan sorumludur ve asıl borçlunun ölümü onun sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu nedenle kefilli alacaklarda alacaklı, tereke bakımından beklerken kefile karşı takibi sürdürebilir. Bu, ölüm hâlinde alacağın tahsilini sağlayan en pratik yollardan biridir ve çoğu zaman gözden kaçar.

Mirasçıdan alınacak ikrar süreyi keser

Bekleme süresinde takip yapılamasa da, TBK m.154 uyarınca borç ikrarı zamanaşımını keser. Mirasçılardan biriyle görüşülüp borcun kabul edildiğine dair yazılı bir beyan alınması veya küçük bir kısmi ödeme yapılması, süreyi sıfırlar ve yeni bir süre başlatır. Bu, dava açmadan ve takibi zorlamadan alacağı güvence altına alan pratik bir yöntemdir; ancak mirasçının bu beyanının mirasın zımnen kabulü sonucunu doğurabileceği de gözetilmelidir. Bu nedenle ikrar talebi, mirasçının ret süresi dolduktan sonra iletilmesi hâlinde daha az tartışma doğurur.

Resmî tasfiye, mirasçıların malvarlığını devreden çıkarır. Tasfiyeye karar verildiğinde alacaklar terekeden karşılanır ve mirasçılar kişisel malvarlıklarıyla sorumlu olmaz. Bu, mirasçılar için bir koruma gibi görünse de alacaklı bakımından da avantaj taşır: tereke, mirasçıların eline geçmeden ve dağıtılmadan mahkeme gözetiminde tasfiye edilir. Terekenin aktifi borçları karşılıyorsa, alacaklı için bu yol hacizden daha güvenlidir.

Miras dosyanız için Ankara’dan hukuki destek

📞 0554 648 37 15

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara