Bir işçi yirmi yıllık çalışmasının ardından görevi başında vefat eder. Ailesi cenazeyle uğraşırken kimse şunu sormaz: “Yirmi yıllık kıdem tazminatı ne olacak?” İşveren de çoğu zaman kendiliğinden ödeme yapmaz. Oysa kanun bu konuda açık bir hüküm içerir: kıdem tazminatı kanuni mirasçılara ödenir.
Bu rehberin dayandığı mevzuat
| Kanun | Madde | Düzenlediği konu |
|---|---|---|
| 1475 s. İş K. | m.14 | Kıdem tazminatı — ölüm hâlinde mirasçılara ödeme |
| 4857 s. İş K. | m.17 | İhbar (bildirim) süreleri |
| 4857 s. İş K. | m.32 | Ücretin ödenmesi |
| 4857 s. İş K. | m.59 | Kullanılmayan yıllık izin ücreti |
| 4857 s. İş K. | m.41 vd. | Fazla çalışma ücreti |
| 4857 s. İş K. | ek m.3 | Zamanaşımı |
| 6098 s. TBK | m.440 | İşçinin ölümüyle sözleşmenin sona ermesi |
| 6098 s. TBK | m.441 | İşverenin ölümü |
| 6098 s. TBK | m.53/3 | Destekten yoksun kalma tazminatı |
| 4721 s. TMK | m.599 | Külli halefiyet |
| 4721 s. TMK | m.495 vd. | Yasal mirasçılar |
| 7036 s. K. | m.3 | Dava şartı arabuluculuk |
| 5510 s. K. | — | Ölüm aylığı ve sosyal güvenlik hakları |
Ölen yakınınızın işçilik alacaklarını takip edelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Temel Kural: Sözleşme Sona Erer, Alacak Kalır
6098 s. TBK m.440
Sözleşme, işçinin ölümüyle kendiliğinden sona erer. İşveren, işçinin sağ kalan eşine ve ergin olmayan çocuklarına, yoksa bakmakla yükümlü olduğu kişilere, ölüm gününden başlayarak bir aylık; hizmet ilişkisi beş yıldan uzun bir süreden beri devam ediyorsa, iki aylık ücret tutarında bir ödeme yapmakla yükümlüdür.
Bu hüküm iki ayrı sonuç doğurur: sözleşme fesihle değil kendiliğinden sona erer ve işverene ayrı bir ödeme yükümlülüğü getirilir.
Ölüm hâlinde alacakların durumu
| Alacak | Ölüm hâlinde | Dayanak |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | Ödenir | 1475 s.K. m.14 |
| TBK m.440 ödemesi | Ödenir | 1 veya 2 aylık ücret |
| Ödenmemiş ücretler | Ödenir | Terekeye dâhil |
| Kullanılmayan izin ücreti | Ödenir | 4857 s.K. m.59 |
| Fazla mesai, tatil ücreti | Ödenir | Doğmuş alacak |
| İhbar tazminatı | Kural olarak doğmaz | Ölüm fesih değildir |
| İşe iade | Doğmaz | Konusuz |
| Kötüniyet tazminatı | Doğmaz | Fesih yok |
TBK m.440’taki ödeme çoğu zaman hiç bilinmez
Kıdem tazminatı yaygın olarak bilinirken, TBK m.440’ın ikinci fıkrasındaki ödeme neredeyse hiç talep edilmez. Oysa hüküm açıktır: işveren, işçinin sağ kalan eşine ve ergin olmayan çocuklarına, yoksa bakmakla yükümlü olduğu kişilere bir aylık; hizmet ilişkisi beş yıldan uzunsa iki aylık ücret tutarında ödeme yapmakla yükümlüdür. Bu, kıdem tazminatından ayrı ve ona ek bir ödemedir. Talep dilekçesinde ayrıca istenmelidir.
İhbar Tazminatı Neden Doğmaz?
Mirasçıların en çok şaşırdığı nokta budur: kıdem ödenirken ihbar ödenmez.
İki tazminatın karşılaştırması
| Ölçüt | Kıdem tazminatı | İhbar tazminatı |
|---|---|---|
| Doğuş sebebi | Kanunda sayılan hâller | Bildirimsiz fesih |
| Ölümde | Kanun açıkça öngörür | Fesih yok |
| Kim öder | İşveren | — |
| Kime ödenir | Kanuni mirasçılar | — |
| Hesap | Kıdem süresi × giydirilmiş ücret | — |
| Tavan | Kıdem tavanı uygulanır | — |
Sebep basittir: ihbar tazminatı, bildirim süresine uyulmadan yapılan fesih nedeniyle doğar. Ölüm bir fesih değil, sözleşmenin kendiliğinden sona ermesidir. Ortada fesih olmadığından, bildirim yükümlülüğü de doğmaz.
Kıdem ödenir çünkü kanun öyle diyor
Aynı mantıkla bakıldığında kıdem tazminatının da ödenmemesi gerekirdi; çünkü ortada fesih yoktur. Ancak 1475 sayılı Kanunun 14. maddesi ölüm hâlini açıkça saymış ve kıdem tazminatının kanuni mirasçılara ödeneceğini düzenlemiştir. Yani kıdem tazminatı genel mantıktan değil, özel bir kanun hükmünden doğar. Bu ayrım bilinmediğinde işverenler «fesih yok ki tazminat olsun» savunmasını her iki tazminat için birden ileri sürer; oysa bu savunma yalnızca ihbar bakımından yerindedir.
Hangi alacak doğar hangisi doğmaz? Hesabınızı çıkaralım
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Kimlere Ödenir?
Alacakların muhatabı her kalemde aynı değildir ve bu ayrım paylaşımda sorun doğurur.
Alacakların muhatapları
| Alacak | Kime ödenir | Not |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | Kanuni mirasçılara | 1475 s.K. m.14 |
| TBK m.440 ödemesi | Eş ve ergin olmayan çocuklar | Mirasçılık ölçütü değil |
| Ödenmemiş ücret | Terekeye | Miras payları oranında |
| İzin ücreti | Terekeye | Miras payları oranında |
| Fazla mesai | Terekeye | Miras payları oranında |
| Destekten yoksun kalma | Destek görenlere | Terekeye dâhil değil |
| Ölüm aylığı | Hak sahiplerine | Sosyal güvenlik |
Üç farklı ölçüt, üç farklı sonuç
Bu tablo, ölüm hâlinde doğan hakların üç farklı ölçüte göre dağıldığını gösterir. Terekeye dâhil alacaklar miras payları oranında paylaşılır. TBK m.440 ödemesi eş ve ergin olmayan çocuklara yapılır; mirasçılık ölçütüne değil bakım ilişkisine dayanır. Destekten yoksun kalma tazminatı ise terekeye hiç girmez ve destek görenlere aittir. Bu üçü karıştırıldığında paylaşımda ciddi hatalar doğar; her kalem kendi ölçütüne göre hesaplanmalıdır.
📄 İşverene Başvuru, Arabuluculuk ve Dava Dilekçesi Örneği
BÖLÜM 1 — İŞVERENE YAZILI BAŞVURU
... A.Ş. / ... İŞLETMESİNE
Konu : Vefat eden işçinin kıdem tazminatı ve işçilik alacaklarının
ödenmesi talebimizdir.
BAŞVURANLAR : Müteveffa ... 'nın mirasçıları
1- ... (TC: ...) — Eşi
2- ... (TC: ...) — Çocuğu
VEKİLİ : Av. ...
1. Müteveffa ... (TC: ...), işletmenizde .../.../.... tarihinden
.../.../2026 tarihine kadar ... görevinde ÇALIŞMIŞTIR.
İşe giriş tarihi : .../.../....
Vefat tarihi : .../.../2026
Toplam kıdem : ... yıl ... ay
Son ücret : ... TL (brüt)
2. Müteveffa, .../.../2026 tarihinde VEFAT ETMİŞTİR. Vefat belgesi
ektedir.
3. TBK m.440 uyarınca "Sözleşme, işçinin ÖLÜMÜYLE KENDİLİĞİNDEN
SONA ERER."
TALEPLERİMİZ :
a) KIDEM TAZMİNATI — 1475 sayılı Kanunun yürürlükteki 14. maddesi
uyarınca işçinin ölümü hâlinde kıdem tazminatı KANUNİ
MİRASÇILARINA ödenir. Müteveffanın ... yıllık kıdemi karşılığı
kıdem tazminatının ödenmesini,
b) TBK m.440/2 ÖDEMESİ — Anılan hüküm uyarınca işveren, işçinin
"sağ kalan eşine ve ergin olmayan çocuklarına, yoksa bakmakla
yükümlü olduğu kişilere, ölüm gününden başlayarak BİR AYLIK;
hizmet ilişkisi BEŞ YILDAN UZUN bir süreden beri devam ediyorsa,
İKİ AYLIK ücret tutarında bir ödeme yapmakla yükümlüdür."
Müteveffanın hizmet süresi beş yıldan uzun olduğundan İKİ AYLIK
ücret tutarındaki ödemenin yapılmasını,
c) ÖDENMEMİŞ ÜCRETLER — Vefat tarihine kadar ödenmemiş ... ayına ait
ücret alacağının ödenmesini,
d) KULLANILMAYAN YILLIK İZİN ÜCRETİ — 4857 s. Kanun m.59 uyarınca
kullanılmayan ... günlük yıllık izin ücretinin ödenmesini,
e) FAZLA ÇALIŞMA, HAFTA TATİLİ VE GENEL TATİL ÜCRETLERİ — Doğmuş
ancak ödenmemiş alacakların ödenmesini,
f) Ödemelerin, ekte sunulan mirasçılık belgesindeki paylar
gözetilerek aşağıdaki hesaplara yapılmasını,
g) Müteveffaya ait ÇALIŞMA BELGESİ, ÜCRET BORDROLARI, PUANTAJ
KAYITLARI ve İZİN DEFTERİ örneklerinin tarafımıza verilmesini
talep ederiz.
İşbu başvurumuza ON BEŞ GÜN içinde olumlu yanıt verilmediği
takdirde, 7036 sayılı Kanun m.3 uyarınca ARABULUCUYA başvurulacağını
ve yasal yollara gidileceğini bildiririz. .../.../2026
Mirasçılar Vekili
Av. ...
EKLERİ : Mirasçılık belgesi, vefat belgesi, vekâletname,
kimlik fotokopileri
──────────────────────────────────────────────────────────────
BÖLÜM 2 — İŞ MAHKEMESİ DAVA DİLEKÇESİ
... ( ) İŞ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
DAVACILAR : Müteveffa ... 'nın mirasçıları
1- ... (TC: ...)
2- ... (TC: ...)
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... A.Ş.
KONU : Kıdem tazminatı ve işçilik alacaklarının tahsili istemimizdir.
DAVA DEĞERİ : Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla
şimdilik ... TL (HMK m.107 uyarınca belirsiz alacak davası)
ARABULUCULUK : 7036 s. Kanun m.3 uyarınca .../.../2026 tarihli ...
sayılı ANLAŞAMAMA tutanağı ektedir.
AÇIKLAMALAR :
1. Müteveffa ... , davalı işyerinde .../.../.... - .../.../2026
tarihleri arasında ... yıl ... ay KESİNTİSİZ çalışmıştır.
2. Müteveffa .../.../2026 tarihinde VEFAT ETMİŞ; iş sözleşmesi
TBK m.440 uyarınca KENDİLİĞİNDEN SONA ERMİŞTİR.
3. Müvekkiller, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2026/... sayılı
mirasçılık belgesi uyarınca müteveffanın KANUNİ MİRASÇILARIDIR.
4. KIDEM TAZMİNATI : 1475 sayılı Kanunun yürürlükteki 14. maddesi
uyarınca, işçinin ölümü hâlinde kıdem tazminatı KANUNİ
MİRASÇILARINA ÖDENİR. Müteveffanın kıdemi bir yıldan fazla olup
koşullar gerçekleşmiştir.
5. TBK m.440/2 ÖDEMESİ : Hizmet ilişkisi beş yıldan uzun sürdüğünden
İKİ AYLIK ücret tutarındaki ödeme talep edilmektedir.
6. DİĞER ALACAKLAR : Ölümden önce doğmuş ücret, kullanılmayan yıllık
izin, fazla çalışma ve tatil ücreti alacakları MAL VARLIĞI HAKKI
niteliğinde olup TMK m.599 uyarınca müvekkillere GEÇMİŞTİR.
7. İHBAR TAZMİNATI TALEP EDİLMEMEKTEDİR; zira ölüm bir fesih
olmayıp sözleşmenin kendiliğinden sona ermesi hâlidir.
8. ZAMANAŞIMI : 4857 s. Kanun ek m.3 uyarınca öngörülen süreler
içinde dava açılmaktadır.
HUKUKİ SEBEPLER : 1475 s. İş K. m.14; 4857 s. İş K. m.32, 41 vd.,
59, ek m.3; 6098 s. TBK m.440; 4721 s. TMK m.495 vd., 599; 7036 s.
K. m.3; 6100 s. HMK m.107.
DELİLLER : Mirasçılık belgesi, vefat belgesi, SGK hizmet dökümü,
işyeri özlük dosyası, ücret bordroları, puantaj kayıtları, izin
defteri (celbi talep olunur), banka kayıtları, tanık beyanları,
bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
TALEP SONUCU :
1- Davalı işyerinden müteveffaya ait ÖZLÜK DOSYASI, BORDROLAR,
PUANTAJ ve İZİN KAYITLARININ celbine,
2- SGK'dan HİZMET DÖKÜMÜNÜN celbine,
3- Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik:
- Kıdem tazminatı : ... TL
- TBK m.440/2 ödemesi : ... TL
- Ödenmemiş ücret : ... TL
- Yıllık izin ücreti : ... TL
- Fazla çalışma ve tatil : ... TL
tutarlarının, en yüksek banka mevduat faizi/yasal faiziyle
birlikte davalıdan tahsiline,
4- Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya
yükletilmesine
karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz. .../.../2026
Davacılar Vekili
Av. ...İş Kazası Sonucu Ölümde Ek Haklar
Ölüm bir iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanıyorsa, tablo genişler.
İş kazasında doğan talepler
| Talep | Niteliği | Kime ait |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | İş hukuku | Kanuni mirasçılara |
| Doğmuş işçilik alacakları | İş hukuku | Terekeye |
| Destekten yoksun kalma tazminatı | Haksız fiil | Destek görenlere |
| Yakınların manevi tazminatı | Haksız fiil | Yakınlara |
| Ölüm öncesi tedavi giderleri | Ölenin zararı | Terekeye |
| Sürekli iş göremezlik (varsa) | Sosyal güvenlik | Hak sahiplerine |
| Ölüm geliri/aylığı | Sosyal güvenlik | Hak sahiplerine |
Destek tazminatı mirastan tamamen ayrıdır
TBK m.53/3 uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı, ölenin değil yakınlarının kendi zararıdır. Bu nedenle terekeye dâhil olmaz, miras payları oranında paylaşılmaz ve mirası reddeden kişi bile talep edebilir. Hesap da miras payına göre değil, o kişinin ölenden gördüğü destek oranına göre yapılır. İş kazası dosyalarında bu ayrım yapılmadığında, hem talep yanlış kurulur hem de mirası reddetmiş bir yakın hakkını kaybettiğini sanır.
Belge Toplama: En Kritik Aşama
İşçilik alacaklarında davanın kaderi, çoğu zaman belgelerin toplanmasına bağlıdır.
Toplanacak belgeler
| Belge | Nereden | Ne gösterir |
|---|---|---|
| SGK hizmet dökümü | SGK | Kıdem süresi |
| Ücret bordroları | İşveren | Ücret düzeyi |
| Banka hesap hareketleri | Banka | Fiilî ödeme |
| Puantaj kayıtları | İşveren | Fazla mesai |
| İzin defteri | İşveren | Kullanılan izinler |
| İşyeri kayıtları | İşveren | Görev, unvan |
| Tanık beyanları | Çalışma arkadaşları | Fiilî çalışma |
Bordro ile banka kaydı çelişebilir
İşçilik alacaklarında sık karşılaşılan bir durum, bordroda görünen ücret ile bankaya yatan tutarın farklı olmasıdır. Bordroda asgari ücret görünürken hesaba daha yüksek tutar yatmışsa, gerçek ücretin daha yüksek olduğu ileri sürülebilir ve kıdem tazminatı buna göre hesaplanır. Mirasçılar bu karşılaştırmayı yapmadan bordrodaki rakamla yetinirse, hesap düşük çıkar. Bu nedenle işverenden bordro istenirken, müteveffanın banka hesap hareketleri de aynı dönem için çıkarılmalıdır.
Adım Adım Yol Haritası
- SGK hizmet dökümünü alın. Kıdem süresinin temelidir.
- Banka hareketlerini çıkarın. Gerçek ücreti gösterir.
- İşverene yazılı başvuru yapın. Belge talebini de ekleyin.
- TBK m.440 ödemesini ayrıca isteyin. Çoğu zaman atlanır.
- İhbar tazminatı talep etmeyin. Ölümde doğmaz.
- Arabuluculuğa başvurun. Dava şartıdır.
- Belirsiz alacak davası açın. Hesap bilirkişiyle netleşir.
- Özlük dosyasının celbini isteyin. Bordro ve puantaj.
- İş kazasıysa destek tazminatını ayrı kurgulayın. Terekeye girmez.
- Zamanaşımını gözetin. Süreler işlemeye devam eder.
Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Mirasçıların en çok merak ettiği husus tutardır. Hesabın mantığı şudur:
Kıdem tazminatı hesabının unsurları
| Unsur | Açıklama | Not |
|---|---|---|
| Kıdem süresi | İşe giriş – vefat tarihi | SGK dökümü esas |
| Giydirilmiş ücret | Çıplak ücret + ekler | Yol, yemek, ikramiye |
| Hesap | Her tam yıl için 30 günlük ücret | 1475 s.K. m.14 |
| Artan süre | Orantılı hesaplanır | Ay ve gün |
| Kıdem tavanı | Kanuni sınır | Dönemsel olarak belirlenir |
| Faiz | En yüksek banka mevduat faizi | Kıdemde özel |
İkinci satır uygulamada en çok atlanan kalemdir: kıdem tazminatı çıplak ücret üzerinden değil giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır. Yol parası, yemek yardımı, düzenli ikramiye ve benzeri süreklilik taşıyan ödemeler hesaba dâhil edilir.
Giydirilmiş ücret farkı büyük olur
Bordroda görünen çıplak ücret ile giydirilmiş ücret arasındaki fark, yol ve yemek yardımı bulunan işyerlerinde belirgin olabilir. Yirmi yıllık bir kıdemde bu fark, tazminat tutarını önemli ölçüde değiştirir. Bu nedenle işverenden yalnızca bordro değil, işçiye sağlanan tüm yan haklara ilişkin kayıtlar istenmelidir: servis, yemek kartı, yakacak yardımı, düzenli ikramiye. Bunların süreklilik taşıdığı ortaya konduğunda giydirilmiş ücret hesabına girer.
İşverenin Tipik Savunmaları
İşveren savunmaları ve karşılıkları
| Savunma | Karşı argüman | Delil |
|---|---|---|
| Kıdem bir yıldan az | SGK hizmet dökümü | Kesintisiz süre |
| Ücret bordrodaki kadar | Banka kayıtları | Fiilî ödeme |
| Fesih yok, tazminat da yok | 1475 s.K. m.14 açık | Kanun hükmü |
| İzinler kullanıldı | İzin defteri | İmzalı kayıt aranır |
| Fazla mesai yapılmadı | Puantaj, tanık | Giriş-çıkış kayıtları |
| Ödemeler yapıldı | Banka dekontu | İbraname incelenir |
| Zamanaşımı doldu | Süre hesabı | Vefat tarihi esas |
Üçüncü savunma en sık ve en zayıf olanıdır
İşverenler ölüm hâlinde sıkça «ortada fesih yok, kıdem tazminatı da doğmaz» savunmasını ileri sürer. Bu savunma ihbar tazminatı bakımından yerindedir; ancak kıdem tazminatı bakımından dayanaksızdır. Çünkü 1475 sayılı Kanunun 14. maddesi ölüm hâlini açıkça saymış ve kıdem tazminatının kanuni mirasçılara ödeneceğini düzenlemiştir. Bu, genel fesih mantığından bağımsız özel bir kanun hükmüdür ve doğrudan uygulanır.
İbraname ve Ödeme Belgeleri
İşveren bazı ödemeleri yapmış ve karşılığında belge almış olabilir.
Ödeme ve ibra belgelerinin değerlendirilmesi
| Belge | Değerlendirme | Dikkat |
|---|---|---|
| İbraname | TBK m.420 koşulları | Şekil şartları |
| Ödeme dekontu | Ödemeyi gösterir | Hangi alacak için? |
| Elden ödeme beyanı | Zayıf | Banka kaydı aranır |
| Makbuz | Tutar ve tarih | Kalem belirtilmeli |
| Anlaşma tutanağı | İçeriğine göre | Baskı iddiası |
| Kısmi ödeme | Bakiye talep edilir | Alacağı sona erdirmez |
Son satır önemlidir: yapılan kısmi bir ödeme, alacağın tamamını sona erdirmez. Ödenen tutar mahsup edilir ve bakiye talep edilebilir.
Cenaze döneminde imzalatılan belgeye dikkat
Uygulamada karşılaşılan bir durum, işverenin cenaze günlerinde aileye bir miktar ödeme yapıp karşılığında geniş kapsamlı bir belge imzalatmasıdır. Yas hâlindeki bir yakın, imzaladığı belgenin tüm alacaklardan feragat anlamına geldiğini fark etmeyebilir. Bu tür belgelerde TBK m.420’deki ibra koşulları ve ödenen tutarın gerçek alacağı karşılayıp karşılamadığı ayrıca değerlendirilir. Böyle bir belge imzalanmış olsa dahi hemen vazgeçilmemeli, hukuki değerlendirme yaptırılmalıdır.
Sosyal Güvenlik Hakları: Ayrı Bir Başlık
İşçilik alacaklarıyla sosyal güvenlik hakları farklı kurumlara karşı ileri sürülür ve birbirini etkilemez.
İki ayrı hak kümesi
| Hak | Muhatap | Niteliği |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | İşveren | İş hukuku |
| İşçilik alacakları | İşveren | İş hukuku |
| Ölüm aylığı | Sosyal güvenlik kurumu | Sosyal güvenlik |
| Cenaze ödeneği | Kurum | Sosyal güvenlik |
| Evlenme ödeneği (kız çocuk) | Kurum | Sosyal güvenlik |
| İş kazası geliri | Kurum | Sosyal güvenlik |
Bu ayrım pratik sonuç doğurur: işverenden alacak talep edilmesi kurum haklarını etkilemez; kurumdan aylık bağlanması da işverene karşı talepleri ortadan kaldırmaz. Her iki başvuru da ayrı ayrı yapılmalıdır.
Kurum başvurusunu geciktirmeyin
Ölüm aylığı ve cenaze ödeneği gibi haklar başvuruya bağlıdır ve kendiliğinden bağlanmaz. Mirasçılar işverenle uğraşırken kurum başvurusunu erteleyebilir; oysa bu iki süreç paralel yürütülmelidir. Ayrıca kurum başvurusu sırasında elde edilen hizmet dökümü ve kayıtlar, işverene karşı açılacak davada da kullanılır. Yani erken yapılan bir kurum başvurusu, iş davasının delil hazırlığını da hızlandırır.
Sık Yapılan Hatalar
- Kıdem tazminatı hiç talep etmemek. Kanun açıkça öngörür.
- TBK m.440 ödemesini bilmemek. Ayrı ve ek bir ödemedir.
- İhbar tazminatı talep etmek. Ölümde fesih yoktur.
- Arabuluculuğu atlamak. Dava şartıdır, dava usulden reddedilir.
- Bordroyla yetinmek. Banka kayıtları gerçek ücreti gösterebilir.
- Destek tazminatını miras payına göre bölmek. Ayrı ölçüte tabidir.
- Mirası reddedip destek tazminatından da vazgeçmek. Ayrı haktır.
- Zamanaşımını beklemek. Süreler işler.
📘 İlgili Rehberler
Zamanaşımı: Hangi Alacakta Kaç Yıl?
Mirasçıların en sık kaybettiği hak, alacağın varlığından değil süresinden kaynaklanır. İş Kanunu’na 2017’de eklenen hüküm, feshe bağlı alacaklarda süreyi netleştirmiştir.
| Alacak | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Ücret alacağı | Beş yıl | 4857 s.K. m.32 |
| Kıdem tazminatı | Beş yıl | 4857 s.K. ek m.3 |
| İhbar tazminatı | Beş yıl | 4857 s.K. ek m.3 |
| Kötüniyet tazminatı | Beş yıl | 4857 s.K. ek m.3 |
| Eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı | Beş yıl | 4857 s.K. ek m.3 |
| Yıllık izin ücreti | Beş yıl | 4857 s.K. ek m.3 |
| Sürenin başlangıcı | İş sözleşmesinin sona erdiği tarih | 4857 s.K. ek m.3 |
| Eski dönem | 25/10/2017’den önce sona eren sözleşmelerde genel zamanaşımı uygulanır | TBK m.146 |
Son satır, eski tarihli dosyalarda belirleyicidir: hükmün yürürlüğe girdiği 25 Ekim 2017’den önce sona ermiş iş sözleşmelerinde on yıllık genel zamanaşımı uygulanır. Mirasbırakanın ölümüyle sona eren sözleşmelerde ise fesih tarihi ölüm tarihi olduğundan, beş yıllık süre bu tarihten işler.
Ölüm hâlinde işverenin ayrı bir ödeme yükümlülüğü daha vardır. Türk Borçlar Kanunu’nun 440. maddesi uyarınca sözleşme işçinin ölümüyle kendiliğinden sona erer ve işveren, işçinin sağ kalan eşine ve ergin olmayan çocuklarına, bunlar yoksa bakmakla yükümlü olduğu kişilere, ölüm gününden başlayarak bir aylık; hizmet ilişkisi beş yıldan uzun sürmüşse iki aylık ücret tutarında bir ödeme yapmakla yükümlüdür. Bu ödeme kıdem tazminatından ayrıdır ve onun yerine geçmez; iki kalem birlikte talep edilmelidir.
Talep Kimin Adına ve Nasıl Kurulur?
Ölen işçinin alacaklarında talep sahibinin belirlenmesi, kalemine göre değişir.
| Kalem | Talep sahibi |
|---|---|
| Ödenmemiş ücret ve fazla mesai | Terekeye dâhil alacak; mirasçılar payları oranında |
| Yıllık izin ücreti | Terekeye dâhil alacak; mirasçılar |
| Kıdem tazminatı | Kanuni mirasçılara ödenir |
| TBK m.440 ödemesi | Sağ kalan eş ve ergin olmayan çocuklar, yoksa bakmakla yükümlü olunan kişiler |
| İhbar tazminatı | Ölümle sona eren sözleşmede kural olarak doğmaz |
| Destekten yoksun kalma | Mirasçının kendi şahsında doğar; mirasın reddinden etkilenmez |
| İş kazası tazminatı | Kusur ve sorumluluk hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir |
Altıncı satır, borca batık terekelerde belirleyicidir: destekten yoksun kalma tazminatı mirasbırakanın malvarlığında değil, yakınlarının şahsında doğar. Bu nedenle mirasın reddedilmiş olması bu talebi ortadan kaldırmaz ve alacaklıların takibine de konu olmaz.
Terekeye girmeyen haklar için terekeye dâhil olmayan haklar rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İşçinin ölümüyle iş sözleşmesi sona erer mi?
TBK m.440 uyarınca sözleşme, işçinin ölümüyle kendiliğinden sona erer. Bu, fesih değil kendiliğinden sona ermedir.
Kıdem tazminatı mirasçılara ödenir mi?
1475 sayılı Kanunun yürürlükteki 14. maddesi uyarınca işçinin ölümü hâlinde kıdem tazminatı kanuni mirasçılarına ödenir. Bu, açık bir kanun hükmüdür.
Kıdem tazminatı için bir yıllık şart aranır mı?
Aynı madde uyarınca kıdem tazminatına hak kazanmak için en az bir yıllık çalışma koşulu aranır. Ölüm hâlinde de bu koşul geçerlidir.
İhbar tazminatı ödenir mi?
İhbar tazminatı, bildirim şartına uyulmadan yapılan fesihte gündeme gelir. Ölüm bir fesih olmadığından, ölüm hâlinde ihbar tazminatı kural olarak doğmaz.
Ödenmemiş ücretler ne olur?
Ölümden önce doğmuş ücret alacakları mal varlığı hakkı niteliğinde olduğundan terekeye dâhildir ve mirasçılar tarafından talep edilebilir.
Kullanılmayan yıllık izin ücreti istenebilir mi?
4857 sayılı Kanunun 59. maddesi uyarınca iş sözleşmesinin sona ermesinde kullanılmayan izin süreleri ücreti ödenir. Ölüm hâlinde bu alacak da terekeye dâhil olur.
Fazla mesai ve diğer alacaklar geçer mi?
Ölümden önce doğmuş fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücreti alacakları mal varlığı hakkı olduğundan mirasçılara geçer.
Ölüm iş kazasından kaynaklanıyorsa ne olur?
Bu hâlde ayrıca destekten yoksun kalma tazminatı gündeme gelir. TBK m.53/3 uyarınca bu tazminat terekeye dâhil değildir ve destekten yoksun kalanlara aittir.
Kıdem tazminatı terekeye mi dâhildir?
Kanun, kıdem tazminatının kanuni mirasçılara ödenmesini öngörür. Bu tutarın terekeye dâhil olup olmadığı ve alacaklıların durumu somut olayda değerlendirilir.
Mirası reddeden kıdem tazminatı alabilir mi?
Kıdem tazminatının kanundan doğan özel niteliği nedeniyle bu husus tartışmalıdır. Somut durumda ilgili hükümler ve içtihat birlikte değerlendirilmelidir.
Kimler kanuni mirasçı sayılır?
TMK’daki yasal mirasçılık hükümleri esas alınır. Atanmış mirasçılar bakımından ise hükmün kapsamı ayrıca değerlendirilir.
İşveren ödemezse ne yapılır?
Yazılı talepte bulunulur; ödenmezse iş mahkemesinde dava açılır. Dava öncesi arabuluculuk şartı gözetilmelidir.
Arabuluculuk zorunlu mu?
7036 sayılı Kanunun 3. maddesi uyarınca işçilik alacaklarına ilişkin davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
Zamanaşımı süresi nedir?
İş Kanunu ek 3. madde uyarınca kıdem ve ihbar tazminatı ile bazı alacaklar bakımından beş yıllık zamanaşımı öngörülmüştür. Alacak türüne göre süre değişebilir.
Miras dosyanız için Ankara’dan hukuki destek
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara


