Etkin Pişmanlık ve Zararın Giderilmesi (TCK 168): İndirim Oranları, Kovuşturma Eşiği, Kısmi Giderimde Rıza, HAGB ve Erteleme Etkisi
25 Temmuz 2026

Etkin Pişmanlık ve Zararın Giderilmesi (TCK 168): İndirim Oranları, Kovuşturma Eşiği, Kısmi Giderimde Rıza, HAGB ve Erteleme Etkisi

Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflas ve taksirli iflas suçları tamamlandıktan sonra, kovuşturma başlamadan önce fail, azmettiren veya yardım eden bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse cezasının üçte ikisine kadarı indirilir (TCK m.168/1). Kovuşturma başladıktan sonra, hüküm verilmeden önce gösterilen etkin pişmanlıkta indirim yarısına kadardır (m.168/2). Yağmada bu oranlar yarı ve üçte birdir (m.168/3). Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması için ayrıca mağdurun rızası aranır (m.168/4). Karşılıksız yararlanma suçunda ise zarar soruşturma tamamlanmadan tamamen tazmin edilirse kamu davası açılmaz; ancak bu imkândan en çok iki kez yararlanılabilir (m.168/5). Kovuşturma, iddianamenin kabulüyle başlar (CMK m.2/1-f). Zararın giderilmesi ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kamu davasının açılmasının ertelenmesi, cezanın ertelenmesi ve seçenek yaptırımlar bakımından da belirleyicidir.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

📌 Ana rehber: Zararı Gidersem Ceza Azalır mı? Etkin Pişmanlık. Bu sayfa, malvarlığına karşı suçlarda etkin pişmanlığı ve zararın giderilmesinin diğer sonuçlarını TCK m.50, 51, 62, 163, 167, 168, 245 ve 248 ile CMK m.2, 171, 231 ve 253 metinleri üzerinden ele alır. Uygulanan suçlar, kovuşturma eşiği, indirim oranları, bizzat pişmanlık ve tam giderim şartı, kısmi giderimde rıza, yağma ve karşılıksız yararlanma, akrabalar arası suçlar, HAGB, kamu davasının ertelenmesi, erteleme, seçenek yaptırım ve uzlaştırma ile ilişkisi anlatılır.

Zararı gidermek mi istiyorsunuz?
Zamanlama indirimi doğrudan etkiler; dosyanın aşamasını ve en uygun yolu birlikte belirleyelim: Hukukçular Evi Ankara.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: Kapsam (TCK m.168/1): hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflas, taksirli iflas. Kovuşturmadan önce tam giderim: cezanın 2/3’üne kadar indirim; kovuşturma başladıktan sonra, hükümden önce: 1/2’sine kadar (m.168/2). Yağma: 1/2 ve 1/3’e kadar (m.168/3). Kısmi giderim: mağdurun rızası şart (m.168/4). Karşılıksız yararlanma: soruşturma tamamlanmadan tam tazminde dava açılmaz; hükme kadar tazminde 1/3’e kadar indirim; en çok iki kez (m.168/5). Kart kötüye kullanma: 168 uygulanır (m.245/5). Zimmet: ayrı düzenleme (m.248). Kovuşturma: iddianamenin kabulüyle başlar (CMK m.2/1-f). Diğer etkiler: HAGB için zararın tamamen giderilmesi şart; derhâl giderilemiyorsa denetim süresince aylık taksit (CMK m.231/6-c, 9; 7589); KDAE şartı (m.171/3-d); erteleme koşulu olabilir (TCK m.51/2); seçenek yaptırım (m.50/1-a); takdiri indirim (m.62/2).

TCK m.168/1: Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflâs, taksirli iflâs suçları tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce, failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi halinde, verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.

Kararlarla inceleyin: Hile ile hukuki uyuşmazlık ayrımı, kamu kurumu, bilişim ve banka bentleri, sahte polis ve savcı dosyaları, hesabını kullandıranlar ve 7589 ile gelen m.158/4 indirimi, etkin pişmanlık, asliye cezaya geçen görev ve tutuklama konularında 18 kararı, TCK m.157, 158 ve 168 ile birlikte Nitelikli Dolandırıcılık Yargıtay Kararları sayfamızda topladık. Diğer konular için İçtihatlar bölümüne bakabilirsiniz.

Etkin Pişmanlığın Amacı

Etkin pişmanlık, suç tamamlandıktan sonra failin gösterdiği olumlu davranışı ödüllendiren bir kurumdur. Malvarlığına karşı suçlarda asıl zarar, mağdurun malvarlığında meydana gelen eksilmedir. Kanun koyucu, failin bu zararı kendi iradesiyle gidermesini teşvik etmek için cezada önemli indirimler öngörmüştür. Bu yaklaşım hem mağdurun zararına hızla kavuşmasını sağlar hem de failin topluma yeniden kazandırılmasına katkıda bulunur. Etkin pişmanlık, suçu ortadan kaldırmaz; fail yine cezalandırılır. Ancak cezanın miktarı, zararın giderilme zamanına ve kapsamına göre önemli ölçüde azalır. Bu nedenle etkin pişmanlık, özellikle ceza miktarının hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme veya seçenek yaptırım sınırlarının altına inmesini sağlayarak sanığın hukuki durumunu köklü biçimde değiştirebilir.

Gönüllü Vazgeçmeden Farkı

Etkin pişmanlık, tamamlanmış suçlarda uygulanır. Suç henüz tamamlanmamışsa gönüllü vazgeçme hükümleri gündeme gelir. Fail, suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya kendi çabalarıyla suçun tamamlanmasını veya neticenin gerçekleşmesini önlerse teşebbüsten dolayı cezalandırılmaz; ancak tamam olan kısım esasen bir suç oluşturuyorsa yalnızca o suçun cezası verilir (TCK m.36). Örneğin bir hırsızlık girişiminde eşyayı almadan kendiliğinden vazgeçen kişi gönüllü vazgeçmeden yararlanabilir; eşyayı aldıktan sonra iade eden kişi ise ancak etkin pişmanlıktan yararlanır. Bu ayrım, sonuç bakımından büyük fark yaratır: gönüllü vazgeçmede teşebbüsten ceza verilmezken, etkin pişmanlıkta ceza yalnızca indirilir.

İndirim Oranları

TCK m.168’e göre indirim oranları
SuçKovuşturma başlamadan önceKovuşturma başladıktan sonra, hükümden önce
Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflas, taksirli iflas2/3’üne kadar1/2’sine kadar
Yağma1/2’sine kadar1/3’üne kadar
Karşılıksız yararlanmaSoruşturma tamamlanmadan tam tazmin: kamu davası açılmazHükme kadar tam tazmin: 1/3’üne kadar
Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (m.245/1)Malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri uygulanırAynı

İndirim oranı, zararın ne zaman giderildiğine göre belirlenir. Kovuşturma başlamadan önce yapılan tam giderim, en yüksek indirime, yani cezanın üçte ikisine kadar indirime imkân verir. Kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce yapılan giderimde indirim yarısına kadardır. Kanun “kadarı” ifadesini kullandığından, indirimin miktarı mahkemenin takdirindedir; mahkeme, giderimin zamanını, kapsamını ve failin tutumunu dikkate alarak üst sınıra kadar indirim yapabilir. Yağmada, suçun şiddet unsuru nedeniyle oranlar daha düşüktür (TCK m.168/3). Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçunun birinci fıkrası bakımından da malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri uygulanır (m.245/5). Kart dolandırıcılığı için banka ve kredi kartı dolandırıcılığı rehberine bakabilirsiniz.

İddianame kabul edilmeden önce mi, sonra mı?
Kovuşturma eşiğini ve indirim oranını dosyanızdan kontrol edelim: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Belirleyici Eşik: Kovuşturmanın Başlaması

Kanun, indirim oranını kovuşturmanın başlamasına bağlar. Kovuşturma, iddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar geçen evredir (CMK m.2/1-f). Bu nedenle soruşturma devam ederken, savcılık iddianame düzenlemiş olsa bile mahkeme iddianameyi kabul etmeden önce yapılan tam giderim birinci fıkra kapsamında değerlendirilir ve indirim üçte ikisine kadar çıkabilir. Aynı giderim iddianamenin kabulünden sonra yapılırsa ikinci fıkra uygulanır ve indirim yarısına kadar sınırlanır. İddianamenin ne zaman düzenleneceği ve kabul edileceği çoğu zaman şüphelinin kontrolünde değildir. Bu nedenle zararı gidermeye karar verilmişse beklemek, daha düşük indirim riskini doğurur. İkinci fıkra bakımından son sınır ise hükmün verilmesidir; kanun, etkin pişmanlığın “hüküm verilmezden önce” gösterilmesini arar (TCK m.168/2). Dosyanın aşamasının e-Devlet veya UYAP üzerinden takip edilmesi, giderimin zamanlaması bakımından önemlidir. İddianame düzenlendikten sonra mahkemenin iddianameyi kabul edip etmediği de ayrıca kontrol edilmelidir; iade edilen bir iddianame kovuşturmayı başlatmaz.

Şartlar: Bizzat Pişmanlık ve Tam Giderim

Etkin pişmanlığın şartları
Şartİçeriği
Suçun tamamlanmış olmasıEtkin pişmanlık tamamlanmış suçlarda uygulanır; teşebbüste gönüllü vazgeçme ayrıca değerlendirilir
Bizzat pişmanlıkFail, azmettiren veya yardım edenin kendi iradesiyle pişmanlık göstermesi
Zararın giderilmesiAynen geri verme veya tazmin
Tam giderimZararın tamamen giderilmesi; kısmi giderimde mağdurun rızası
ZamanlamaKovuşturmadan önce veya hükümden önce

Etkin pişmanlık için failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstermesi gerekir (TCK m.168/1). Kanun “bizzat” ifadesini kullandığından, pişmanlığın kişinin kendi iradesiyle ortaya konması aranır. Zararın giderilmesi iki yolla yapılabilir: suç konusu şeyin aynen geri verilmesi veya zararın tazmin edilmesi. Zararın tamamen giderilmesi esastır. Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için ayrıca mağdurun rızası aranır (m.168/4). Bu nedenle kısmi ödeme yapılacaksa mağdurun rızasının yazılı olarak alınması ve dosyaya sunulması önemlidir. Mağdur kısmi ödemeye rıza göstermezse, kısmi ödeme etkin pişmanlık indirimini tek başına sağlamaz; ancak bu ödeme takdiri indirim değerlendirmesinde dikkate alınabilir (m.62/2). Aynı suça iştirak eden kişilerden yalnızca pişmanlık gösteren bu indirimden yararlanır. Zararın iştirakçilerden biri tarafından tamamen giderilmesi hâlinde diğerlerinin durumu, kendi pişmanlıklarının bulunup bulunmadığına göre ayrıca değerlendirilir.

Hangi Suçlarda Uygulanır?

TCK m.168, yalnızca maddede sayılan suçlarda uygulanır: hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflas ve taksirli iflas. Yağma için ayrı oranlar öngörülmüştür. Karşılıksız yararlanma suçu ise 6352 sayılı Kanunla birinci fıkradaki listeden çıkarılmış ve beşinci fıkrada ayrıca düzenlenmiştir. Maddede sayılan suçların nitelikli hâlleri de bu kapsamdadır; örneğin nitelikli hırsızlık ve nitelikli dolandırıcılıkta da etkin pişmanlık uygulanabilir. Buna karşılık zimmet, rüşvet veya uyuşturucu gibi başka suçlarda etkin pişmanlık kendi özel hükümlerine tabidir. Zimmette zimmete geçirilen malın soruşturma başlamadan önce aynen iadesi veya zararın tamamen tazmini hâlinde cezanın üçte ikisi indirilir (TCK m.248/1). Rüşvette ise durum resmi makamlarca öğrenilmeden önce yapılan bildirim cezasızlık sağlar. Zimmette etkin pişmanlık için zimmet suçu, rüşvette etkin pişmanlık için rüşvet suçu, uyuşturucuda etkin pişmanlık için uyuşturucuda etkin pişmanlık rehberlerine bakabilirsiniz.

Karşılıksız Yararlanma: Dava Açılmaması İmkânı

Elektrik, su veya doğal gazdan sahibinin rızası olmaksızın yararlanma gibi karşılıksız yararlanma suçlarında etkin pişmanlık daha geniş bir sonuç doğurur. Fail, azmettiren veya yardım eden pişmanlık göstererek mağdurun, kamunun veya özel hukuk tüzel kişisinin uğradığı zararı soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin ederse kamu davası açılmaz. Zarar hüküm verilinceye kadar tamamen tazmin edilirse ceza üçte birine kadar indirilir. Ancak kişi bu hükümden iki defadan fazla yararlanamaz (TCK m.168/5). Bu nedenle kaçak elektrik veya su kullanımı iddialarında zararın soruşturma aşamasında hesaplanıp ödenmesi, davanın hiç açılmamasını sağlayabilir.

Aynen Geri Verme mi, Tazmin mi?

Kanun, zararın iki yolla giderilebileceğini öngörür: aynen geri verme veya tazmin (TCK m.168/1). Suç konusu eşya mevcutsa, örneğin çalınan bir telefon veya araç, bu eşyanın zarar görmeden mağdura iade edilmesi aynen geri vermedir. Eşya mevcut değilse, satılmış, tüketilmiş veya zarar görmüşse, bedelinin ödenmesi tazmin yoluyla giderimdir. Eşya iade edilmiş ancak değer kaybına uğramışsa, bu değer kaybının da tazmin edilmesi gerekir; aksi hâlde giderim kısmi kalır ve mağdurun rızası aranır. Mala zarar vermede ise zararın giderilmesi, malın onarılması veya onarım bedelinin ödenmesi şeklinde olabilir. Dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanmada genellikle alınan paranın geri ödenmesi söz konusudur.

Zararın Miktarı Nasıl Belirlenir?

Etkin pişmanlık için zararın “tamamen” giderilmesi gerektiğinden, zararın miktarının doğru belirlenmesi kritik önemdedir. Zarar çoğu zaman dosyadaki bilirkişi raporu, faturalar, banka kayıtları ve mağdurun beyanıyla tespit edilir. Taraflar arasında zararın miktarı konusunda uyuşmazlık varsa, şüphelinin veya sanığın bilirkişi incelemesi yapılmasını istemesi ve tespit edilen miktarı ödemesi en güvenli yoldur. Kamu davasının açılmasının ertelenmesinde kanun, zararın Cumhuriyet savcısı tarafından tespit edilmesini açıkça öngörür (CMK m.171/3-d). Zararın eksik hesaplanıp ödenmesi hâlinde mağdurun rızası yoksa etkin pişmanlık uygulanamayabilir. Bu nedenle ödeme yapılmadan önce zararın hangi kalemlerden oluştuğu ve toplam miktarı açıkça belirlenmelidir.

Suça İştirak Hâlinde Etkin Pişmanlık

Etkin pişmanlıktan fail, azmettiren ve yardım eden yararlanabilir (TCK m.168/1). Ancak etkin pişmanlık kişisel bir cezasızlık veya indirim sebebidir; yalnızca pişmanlık gösteren kişiye uygulanır. Birden fazla kişinin birlikte işlediği bir hırsızlıkta, zararı gideren ortak indirimden yararlanırken diğerleri yararlanamaz. Ortaklardan biri zararı tamamen gidermişse, diğerlerinin de pişmanlıklarını ortaya koyan davranışlarının, örneğin ödemeye katkılarının bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle çok sanıklı dosyalarda, ödemenin kim tarafından ve kimin adına yapıldığının belgelerle açıkça gösterilmesi önemlidir.

İflas Suçlarında Etkin Pişmanlık

Etkin pişmanlık hükümleri hileli iflas ve taksirli iflas suçlarında da uygulanır. Malvarlığını eksiltmeye yönelik hileli tasarruflarda bulunan kişi, iflasa karar verilmiş olması hâlinde üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (TCK m.161/1). Tacir olmanın gerekli kıldığı dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle iflasa sebebiyet veren kişi ise iflasa karar verilmiş olması hâlinde iki aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (m.162/1). Bu suçlarda alacaklıların zararının giderilmesi, cezada etkin pişmanlık indirimini sağlayabilir.

Ceza Hesabında Etkisi: Bir Örnek

Basit dolandırıcılıkta (TCK m.157) alt sınırdan hesap örneği
AşamaTemel cezaAzami etkin pişmanlık indirimi sonrası
Kovuşturmadan önce tam giderim1 yıl2/3’e kadar indirimle en az 4 ay
Kovuşturmadan sonra, hükümden önce tam giderim1 yıl1/2’ye kadar indirimle en az 6 ay
Giderim yok1 yılEtkin pişmanlık indirimi yok

Tablo, basit dolandırıcılık suçunda temel cezanın kanuni alt sınır olan bir yıl olarak belirlendiği varsayımıyla, etkin pişmanlığın azami etkisini gösterir (TCK m.157, 168). Mahkeme indirimin miktarını takdir ettiğinden, uygulanan oran bu sınırların altında kalabilir. Hesapta önce temel ceza belirlenir, ardından artırım ve indirim sebepleri uygulanır; etkin pişmanlık indirimi bu sıralama içinde yerini alır. Bu hesap, etkin pişmanlığın diğer kurumlarla birlikte nasıl sonuç verdiğini gösterir: cezanın kısa süreli hapis sınırının altına inmesi, seçenek yaptırımlara çevrilmesi veya ertelenmesi imkânını güçlendirir. Ayrıca zararın giderilmiş olması, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının şartlarından birini de karşılar (CMK m.231/6-c). Nitelikli dolandırıcılık gibi alt sınırı yüksek suçlarda da etkin pişmanlık, cezanın önemli ölçüde azalmasını sağlayabilir.

Uzlaştırma ile İlişkisi

Basit hırsızlık, basit dolandırıcılık ve üçüncü fıkra hariç güveni kötüye kullanma suçları uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b). Bu suçlarda şüpheli ile mağdurun uzlaşması, çoğu zaman zararın giderilmesi edimine dayanır. Uzlaşma sonucunda edim defaten yerine getirilirse soruşturma evresinde kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturma evresinde ise davanın düşmesine karar verilir; edim ileri tarihe bırakılır veya taksitlendirilirse soruşturmada kamu davasının açılmasının ertelenmesine, kovuşturmada durmaya karar verilir (CMK m.253/19, 254/2). Uzlaşmanın sağlanması hâlinde, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz. Bu nedenle uzlaştırma kapsamındaki bir suçta zararın giderilmesi, etkin pişmanlıktan daha geniş bir sonuç, yani ceza verilmemesi sonucunu doğurabilir. Nitelikli hırsızlık veya nitelikli dolandırıcılık gibi uzlaştırma kapsamında olmayan suçlarda ise etkin pişmanlık öncelikli yoldur. Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmesi hâlinde uzlaşma hükümleri kural olarak uygulanmaz (m.253/3).

Akrabalar Arasında İşlenen Suçlar

Etkin pişmanlıktan önce, suçun kimin zararına işlendiği de değerlendirilmelidir. Yağma ve nitelikli yağma hariç olmak üzere malvarlığına karşı suçların, haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyunun veya bu derecede kayın hısımlarının, evlat edinen veya evlatlığın ya da aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenmesi hâlinde ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (TCK m.167/1). Ayrılık kararı verilmiş eşlerden birinin, aynı konutta yaşamayan kardeşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derece kayın hısımlarının zararına işlenmesi hâlinde ise ceza şikâyet üzerine verilir ve yarı oranında indirilir (m.167/2). Bu hâllerde etkin pişmanlık da ayrıca uygulanabilir.

Zararın Giderilmesinin Diğer Sonuçları

Zararın giderilmesinin ceza muhakemesindeki etkileri
KurumZararın giderilmesinin rolüDayanak
Etkin pişmanlıkCezada 2/3’e veya 1/2’ye kadar indirimTCK m.168
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıZararın tamamen giderilmesi şart; derhâl mümkün değilse denetim süresince aylık taksitCMK m.231/6-c, 9 (7589)
Kamu davasının açılmasının ertelenmesiSavcının tespit ettiği zararın tamamen giderilmesi şartCMK m.171/3-d
Cezanın ertelenmesiErteleme zararın giderilmesi koşuluna bağlanabilirTCK m.51/2
Seçenek yaptırımKısa süreli hapis, zararın tamamen giderilmesine çevrilebilirTCK m.50/1-a
Takdiri indirimPişmanlığı gösteren davranışlar gözetilebilirTCK m.62/2
UzlaştırmaBasit hırsızlık, basit dolandırıcılık, güveni kötüye kullanmada uzlaştırma; edim çoğu zaman zararın giderilmesidirCMK m.253/1

Zararın giderilmesi, etkin pişmanlığın ötesinde ceza muhakemesinin birçok kurumunu etkiler. Hükmün açıklanmasının geri bırakılabilmesi için suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi gerekir (CMK m.231/6-c). Bu koşul derhâl yerine getirilemiyorsa, zararın denetim süresince aylık taksitler hâlinde tamamen giderilmesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir (m.231/9). Bu hükümler 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi için de savcının tespit ettiği zararın tamamen giderilmesi şarttır (m.171/3-d). Cezanın ertelenmesi, zararın giderilmesi koşuluna bağlanabilir (TCK m.51/2). Kısa süreli hapis cezası, mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesine çevrilebilir (m.50/1-a). Basit hırsızlık, basit dolandırıcılık ve üçüncü fıkra hariç güveni kötüye kullanma suçları uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b); bu suçlarda uzlaşma çoğu zaman zararın giderilmesi edimine dayanır. HAGB için HAGB talebi dilekçesi, kamu davasının ertelenmesi için kamu davasının açılmasının ertelenmesi, uzlaştırma için uzlaştırma talebi dilekçesi, seçenek yaptırımlar için kısa süreli hapse seçenek yaptırımlar rehberlerine bakabilirsiniz.

Mağdur Açısından Etkin Pişmanlık

Etkin pişmanlık, yalnızca failin değil, zararına kavuşan mağdurun da yararınadır. Mağdur açısından en önemli nokta, kısmi ödeme tekliflerine nasıl yaklaşacağıdır. Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlık ancak mağdurun rızasıyla uygulanabildiğinden (TCK m.168/4), mağdurun rıza gösterip göstermemesi failin alacağı indirimi doğrudan etkiler. Mağdur, kısmi ödemeyi kabul ederken bunun etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilmesine rıza gösterip göstermediğini açıkça belirtmeli, kalan zarar için hukuki haklarını saklı tutmalıdır. Ceza dosyasında zararın giderilmesi, mağdurun ayrıca tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz; ancak giderilen kısım yönünden aynı zararın ikinci kez istenmesi söz konusu olamaz. İnternet ve hesap ele geçirme dolandırıcılıklarında paranın geri alınması için hesabım ele geçirildi, tanıdıklarımdan para istendi rehberine bakabilirsiniz.

Mağdurun Tazminat Hakkı

Etkin pişmanlık, ceza hukukuna ilişkin bir kurumdur ve mağdurun hukuki haklarını ortadan kaldırmaz. Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49/1). Mağdur, ceza dosyasında giderilmeyen zararı için hukuk mahkemesinde tazminat davası açabilir. Kısmi ödemeye rıza gösterilmişse, kalan zarar için hakların saklı tutulduğunun yazılı olarak belirtilmesi önerilir. Ceza dosyasında yapılan ödeme, aynı zararın hukuk davasında ikinci kez istenmesine engel olacağından, ödeme belgelerinin hukuk davasında da sunulması gerekir. Buna karşılık uzlaştırma kapsamındaki bir suçta uzlaşma sağlanmışsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar dışında aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz (CMK m.253/19). Bu nedenle mağdur, uzlaşma teklifini değerlendirirken bütün zarar kalemlerini hesaba katmalıdır; etkin pişmanlık kapsamında yapılan bir ödemede ise böyle bir sınırlama bulunmaz.

Örnek Durumlar

Etkin pişmanlık örnekleri
DurumSonuçDayanak
Hırsızlık, soruşturma sırasında çalınan eşya aynen iade edildiCezanın 2/3’üne kadar indirimTCK m.168/1
Dolandırıcılık, iddianame kabul edildikten sonra zarar tamamen ödendiCezanın 1/2’sine kadar indirimTCK m.168/2
Güveni kötüye kullanma, zararın yarısı ödendi, mağdur rıza gösterdiEtkin pişmanlık uygulanabilirTCK m.168/4
Aynı durum, mağdur rıza göstermedi168 uygulanmaz; takdiri indirimde gözetilebilirTCK m.168/4, 62/2
Yağma, kovuşturmadan önce tam iadeCezanın 1/2’sine kadar indirimTCK m.168/3
Kaçak elektrik, soruşturma bitmeden tam tazmin, ilk kezKamu davası açılmazTCK m.168/5
Hüküm verildikten sonra ödeme168/2 uygulanmazTCK m.168/2
Zarar giderilemedi, HAGB istendiDenetim süresince aylık taksitle giderim koşuluyla HAGB mümkünCMK m.231/9

Adım Adım: Etkin Pişmanlıktan Yararlanmak

  1. Dosyanın aşamasını öğrenin: İddianame kabul edildi mi?
  2. Zararı tespit edin: Suç konusu şeyin değeri ve mağdurun uğradığı zarar.
  3. Aynen iade mümkün mü? Suç konusu eşya mevcutsa aynen iade tercih edilebilir.
  4. Tam giderim için hazırlanın: Kısmi ödeme ancak mağdurun rızasıyla etkin pişmanlık sağlar.
  5. Ödemeyi belgeleyin: Banka dekontu veya mağdurun imzalı beyanı.
  6. Dosyaya sunun: Savcılığa veya mahkemeye etkin pişmanlık beyanıyla birlikte.
  7. Diğer kurumları da isteyin: HAGB, erteleme veya seçenek yaptırım.

Sık Yapılan Hatalar

  • İddianamenin kabulünü beklemek: Kovuşturma başladıktan sonra indirim yarısına düşer.
  • Mağdurun rızasını almadan kısmi ödeme yapmak: Etkin pişmanlık uygulanmayabilir.
  • Ödemeyi belgelememek: Dekont ve mağdur beyanı dosyaya sunulmalıdır.
  • Hüküm sonrasına bırakmak: 168/2 hükümden önceki giderimi arar.
  • Sayılmayan suçlarda 168 beklemek: Madde yalnızca sayılan suçlarda uygulanır.
  • HAGB şartını gözden kaçırmak: Zarar giderilmeden HAGB için taksit düzeni istenmelidir.

⚠️ Zamanlama her şeydir: Aynı ödeme, iddianamenin kabulünden bir gün önce yapıldığında cezada üçte ikiye kadar, bir gün sonra yapıldığında yarısına kadar indirim sağlar. Zararı gidermeye karar verdiyseniz, dosyanın aşamasını takip ederek ödemeyi gecikmeden yapın ve belgeleyin.

Etkin pişmanlık beyanı, zararın giderilmesi, mağdurla görüşme, HAGB ve erteleme talepleri için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Etkin Pişmanlık Beyanı ve İndirim Talebi Dilekçesi Örneği

ANKARA CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINASORUŞTURMA NO: 2026/… ŞÜPHELİ: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …) MÜDAFİİ: Av. … MÜŞTEKİ: Ad Soyad KONU: Etkin pişmanlık beyanımız ve zararın tamamen giderildiğine ilişkin belgelerin sunulmasıdır.AÇIKLAMALAR1- TCK m.168/1 bakımından: Müvekkil hakkında … tarihli olay nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan soruşturma yürütülmektedir. Müvekkil, yaptığı işten pişmanlık duymakta olup müştekinin uğradığı zararı tamamen gidermiştir.2- TCK m.168/1 bakımından: Müştekinin zararı, soruşturma dosyasındaki bilirkişi raporuna göre … TL’dir. Müvekkil bu tutarın tamamını … tarihinde müştekinin … IBAN numaralı hesabına ödemiştir. Banka dekontu ektedir. Ayrıca müştekiye ait olup müvekkilde kalan … eşyası … tarihinde aynen iade edilmiş ve bu durum müştekinin imzalı beyanıyla tespit edilmiştir.3- CMK m.2/1-f bakımından: Zarar, iddianame düzenlenmeden ve kabul edilmeden, yani kovuşturma başlamadan önce giderilmiştir. Bu nedenle etkin pişmanlığın birinci fıkra kapsamında değerlendirilmesi gerekir.4- CMK m.171/3-d bakımından: Atılı suçun üst sınırı üç yılı aşmamakta olup zarar tamamen giderilmiştir. Müvekkilin daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezasına mahkûmiyeti bulunmamaktadır. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi şartlarının değerlendirilmesini talep ediyoruz.5- TCK m.62/2 bakımından: Müvekkilin zararı kendiliğinden ve eksiksiz gidermesi, pişmanlığını açıkça göstermektedir.HUKUKİ SEBEPLER: 5237 sayılı TCK m.62, 155, 168; 5271 sayılı CMK m.2, 171 ve ilgili mevzuat.DELİLLER: Banka dekontu, müştekinin imzalı iade beyanı, bilirkişi raporu.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle müvekkilin etkin pişmanlığının kayda geçirilmesine; koşulları bulunduğundan kamu davasının açılmasının ertelenmesine, aksi hâlde düzenlenecek iddianamede TCK m.168/1 uyarınca indirim uygulanması gerektiğinin belirtilmesine karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz. … /… /2026Şüpheli Müdafii Av. …

Sık Sorulan Sorular

Etkin pişmanlık hangi suçlarda uygulanır?

Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli ve taksirli iflas; yağma ayrı oranla (TCK m.168).

Kovuşturmadan önce ödersem ne kadar indirim alırım?

Cezanın üçte ikisine kadar (TCK m.168/1).

Kovuşturma başladıktan sonra ödersem?

Hükümden önce ise yarısına kadar (TCK m.168/2).

Kovuşturma ne zaman başlar?

İddianamenin kabulüyle (CMK m.2/1-f).

Yağmada oranlar nedir?

Yarısına ve üçte birine kadar (TCK m.168/3).

Zararın bir kısmını ödersem?

Mağdurun rızası varsa etkin pişmanlık uygulanabilir (TCK m.168/4).

Mağdur kısmi ödemeyi kabul etmezse?

168 uygulanmaz; ödeme takdiri indirimde gözetilebilir (TCK m.62/2).

Hüküm verildikten sonra ödersem?

168/2 kapsamında değerlendirilmez.

Azmettiren ve yardım eden de yararlanır mı?

Evet; bizzat pişmanlık göstermeleri şartıyla (TCK m.168/1).

Kaçak elektrikte zararı ödersem dava açılır mı?

Soruşturma bitmeden tam tazminde açılmaz; en çok iki kez (TCK m.168/5).

Kart dolandırıcılığında etkin pişmanlık var mı?

Evet (TCK m.245/5).

Zimmette etkin pişmanlık nasıl?

Ayrı düzenleme: soruşturmadan önce 2/3, kovuşturmadan önce 1/2, hükümden önce 1/3 (TCK m.248).

HAGB için zararı gidermem şart mı?

Evet; derhâl mümkün değilse denetim süresince aylık taksit (CMK m.231/6-c, 9).

Kamu davasının ertelenmesinde zarar şartı var mı?

Evet; savcının tespit ettiği zarar tamamen giderilmeli (CMK m.171/3-d).

Zararın giderilmesi ertelemeyi etkiler mi?

Erteleme bu koşula bağlanabilir (TCK m.51/2).

Akrabamın malını aldım, ceza alır mıyım?

Belirli yakınlarda ceza verilmez veya şikâyetle indirimli ceza verilir; yağma hariç (TCK m.167).

Basit hırsızlıkta uzlaştırma var mı?

Evet (CMK m.253/1-b).

Gönüllü vazgeçme ile farkı nedir?

Gönüllü vazgeçme tamamlanmamış suçta teşebbüsten cezasızlık sağlar (TCK m.36); etkin pişmanlık tamamlanmış suçta indirim sağlar.

Eşyayı iade ettim ama zarar görmüştü?

Değer kaybı da tazmin edilmezse giderim kısmi kalır; mağdurun rızası gerekir (TCK m.168/4).

Ortağım zararı ödedi, ben de yararlanır mıyım?

Etkin pişmanlık kişiseldir; kendi pişmanlığınızı gösteren katkınız değerlendirilir.

Uzlaşmada zararı ödersem ne olur?

Edim defaten yerine getirilirse soruşturmada KYOK, kovuşturmada düşme (CMK m.253/19, 254/2).

İddianame iade edildiyse kovuşturma başlamış sayılır mı?

Hayır. Kovuşturma iddianamenin kabulüyle başlar (CMK m.2/1-f).

Ödemeyi nasıl ispatlarım?

Banka dekontu ve mağdurun imzalı beyanıyla.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Etkin pişmanlık: zamanlama, tam giderim ve rıza
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK ve CMK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk