TCK 158/4 Uyarlama Dilekçesi Örneği: Hangi Mahkemeye, Nasıl Yazılır? — 5275 m.98 Güncel Metni, İnfazın Durdurulması, 7589 Geçici m.1 ve Altı Aylık Etkin Pişmanlık

16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla TCK m.158’e eklenen ve 31/7/2026 tarihinde yürürlüğe giren dördüncü fıkraya göre, dolandırıcılık suçlarına iştirakin kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermekle sınırlı olması hâlinde ceza yarı oranında indirilir. Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunun hükümleri farklıysa failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur (TCK m.7/2). Hükmü kesinleşmiş ve infaz aşamasında olanlar için talep, sonradan yürürlüğe giren kanun hükmünün TCK m.7 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden hükmü veren mahkemeye yapılır (5275 s.K. m.98/1-a). Başvuru kural olarak infazı ertelemez; ancak mahkeme olayın özelliğine göre infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir (m.98/2). 7589 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi ise ayrıca, haklarında TCK m.168 uygulanmamış hükümlülere, mahkemece yapılacak ihtardan itibaren altı ay içinde zararı tamamen gidermeleri hâlinde etkin pişmanlık indiriminden yararlanma imkânı tanımıştır.

TCK m.158/4: Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Dosyanın Aşamasına Göre Yol

Uyarlama dilekçesi her dosyada gerekmez; ihtiyacı belirleyen, dosyanın hangi aşamada olduğudur. Dosya soruşturma aşamasında veya ilk derece mahkemesinde ise fıkra yürürlükte olduğu için doğrudan uygulanır; yapılması gereken, katkının hesap veya ödeme aracı vermekle sınırlı kaldığını savunmada ortaya koymaktır. Dosya kanun yolu incelemesindeyse, 7589 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin altıncı fıkrası ayrı bir yol öngörmüştür: bölge adliye mahkemeleri ceza dairelerinde bulunan ve fıkranın uygulanacağı sanıklara ait dosyalar hakkında bozma kararı verilir ve dosya ilk derece mahkemelerine gönderilir; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar ise gelişlerindeki usule uygun olarak ilk derece mahkemelerine gönderilir. Hüküm kesinleşmiş ve infaz aşamasındaysa, bu sayfadaki dilekçe tam olarak bu durum içindir. Kanun yoluna başvurulmadığı için yürürlükten sonra kesinleşen hükümler bakımından da infaz aşamasındaki hükümlüler için öngörülen hükümler uygulanır (geçici m.1/7). Düzenlemenin kapsamı için IBAN mağdurları rehberi, lehe kanun ilkesi için lehe olan kanunun uygulanması rehberlerine bakabilirsiniz.

Lehe Kanun İlkesi ve Kesin Hüküm

Ceza hukukunda kesin hüküm, kural olarak uyuşmazlığı sona erdirir. Lehe kanun ilkesi ise bu kuralın önemli bir istisnasıdır: suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur (TCK m.7/2). Kanundaki “infaz olunur” ifadesi, lehe kanunun hüküm kesinleştikten sonra da uygulanacağını gösterir. TCK m.158/4, dolandırıcılık suçuna belirli bir biçimde iştirak edenler için ceza indirimi öngördüğünden, bu kişiler bakımından açıkça lehe bir düzenlemedir. Bu nedenle suç tarihi 31/7/2026 öncesine ait olsa bile, koşulları taşıyan hükümlü bu indirimden yararlanabilir. Uyarlama yargılaması, yeni bir yargılama değildir; mahkeme, dosyadaki mevcut delillere göre hükümlünün katkısının yeni fıkranın kapsamına girip girmediğini değerlendirir ve buna göre yerine getirilecek cezayı yeniden belirler. Bu nedenle uyarlama talebinde yeni delil sunmaktan çok, dosyadaki mevcut delillerin fıkranın koşullarıyla ilişkisinin açıkça gösterilmesi önemlidir.

İndirimin Koşulları

İndirimin uygulanabilmesi için hükmün TCK m.157 veya m.158 kapsamında dolandırıcılıktan kurulmuş olması ve kişinin suça iştirakinin, kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı kalması gerekir (TCK m.158/4). Belirleyici kelime “sınırlı”dır: kişi hesabını kullandırmanın ötesinde, örneğin mağdurlarla iletişim kurmuş, ilan vermiş, sahte belge hazırlamış veya hesaba gelen paraları çekip başka hesaplara aktarmışsa, katkısı bu fiille sınırlı sayılmayabilir. Hesabının suçta kullanılacağını hiç bilmeyen kişi bakımından ise iştirak kastı bulunmadığından (m.40/1) indirim değil beraat gündeme gelir; bu nedenle dosyası henüz kesinleşmemiş kişilerin öncelikle kast yokluğunu savunması gerekir. Örgüt kapsamında örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin ayrıca örgüt üyeliğinden sorumluluğu ise (m.220/7) bu indirimin kapsamı dışında kalır. Beraat ile indirim arasındaki seçim için IBAN dosyasında beraat mi, 158/4 indirimi mi, iştirakteki özel hükümler için azmettirici ve yardım eden rehberlerine bakabilirsiniz.

Katkının Sınırlı Kaldığı Nasıl Gösterilir?

Mahkeme, katkının hesap kullandırmakla sınırlı kalıp kalmadığını dilekçedeki anlatıma göre değil, dosyadaki delillere göre belirler. Bu nedenle dilekçede, dosyada bulunan HTS kayıtlarının hükümlünün mağdurlarla iletişim kurmadığını gösterdiği, hesap hareketlerinin paraların başka kişilerce çekildiğini ortaya koyduğu veya mesaj dökümlerinde hükümlünün yalnızca hesap bilgisini teslim ettiğinin anlaşıldığı gibi hususların, dosyadaki sayfa veya klasör numaralarıyla birlikte belirtilmesi gerekir. Hükümde hükümlünün rolüne ilişkin tespitler de önem taşır: gerekçeli kararda hükümlünün yalnızca hesabını kullandırdığı kabul edilmişse, uyarlama talebi güçlüdür; hükümlünün başka fiilleri de gerçekleştirdiği kabul edilmişse, bu tespitlerin uyarlama aşamasında aşılması zordur. Aracı hesap dosyalarında savunmanın nasıl kurgulanacağı için aracı (mule) hesap ve IBAN kiralama rehberine bakabilirsiniz.

Basit ve Nitelikli Dolandırıcılıkta Etkisi

Fıkra, hem TCK m.157’deki basit dolandırıcılık hem de m.158’deki nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak bakımından uygulanır. Hesap kullandırma dosyalarının büyük bölümü, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenen nitelikli dolandırıcılıktan kurulmuş hükümlerdir (m.158/1-f). Nitelikli dolandırıcılıkta ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; (f) bendinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Bu yüksek alt sınırlar nedeniyle, yarı oranındaki indirim hükümlünün cezasında ve infaz süresinde belirgin bir fark yaratır. Bununla birlikte uyarlamada, hükümde uygulanan diğer artırım ve indirimlerin de dikkate alınarak cezanın kanuni sıraya göre yeniden hesaplanması gerekir.

Birden Fazla Hüküm ve Cezaevinden Başvuru

Aracı hesap dosyalarında aynı kişi hakkında farklı mahkemelerden birden fazla mahkûmiyet hükmü bulunabilir. Bir kişi hakkında hükmolunan her bir ceza diğerinden bağımsızdır ve varlıklarını ayrı ayrı korur; başka başka kesinleşmiş hükümler bulunursa infaz hâkimliğinden bir toplama kararı istenir (5275 s.K. m.99/1). Bu nedenle uyarlama talebi, her bir hüküm için o hükmü veren mahkemeye ayrı ayrı yapılmalıdır. Uyarlama kararlarının ardından toplama kararının ve müddetnamenin yeniden düzenlenmesi gerekir. Hükümlü ceza infaz kurumundaysa, dilekçeyi kurum idaresi aracılığıyla gönderebilir; kanun yollarına başvuru bakımından tutuklu olanların zabıt kâtibine veya kurum müdürüne beyanda bulunarak ya da dilekçe vererek başvurabileceği kuralı (CMK m.263/1), cezaevindeki kişilerin başvuru imkânına ilişkin genel yaklaşımı yansıtır. Dilekçenin hangi tarihte kurum idaresine verildiğinin belgelenmesi, özellikle itiraz sürelerinin takibi bakımından önemlidir.

Hangi Mahkemeye Verilir?

Kesinleşmiş hükümlerde muhatap, hükmü veren mahkemedir. 14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunla değişik 5275 sayılı Kanunun 98. maddesine göre; mahkûmiyet hükmünün yorumunda duraksama olursa veya sonradan yürürlüğe giren kanun hükmünün TCK m.7 kapsamında değerlendirilmesi gerekirse hükmü veren mahkemeden, çektirilecek cezanın hesabında duraksama olursa ya da cezanın kısmen veya tamamen yerine getirilip getirilemeyeceği ileri sürülürse infaz hâkimliğinden karar istenir (5275 s.K. m.98/1). TCK m.158/4’ün uygulanması talebi, sonradan yürürlüğe giren kanun hükmünün TCK m.7 kapsamında değerlendirilmesini gerektirdiğinden hükmü veren mahkemeye yöneltilir. Eski metnimizde maddenin 2020 öncesi hâline dayanan bir alıntı yer almıştı; güncel metin esas alınarak düzeltilmiştir. Uyarlama sonrasında yeniden belirlenen cezaya göre müddetnamenin düzenlenmesine ilişkin duraksamalar ise infaz hâkimliğinin görev alanına girer. Dilekçe, dosyanın esas ve karar numarasıyla birlikte hükmü veren mahkemeye hitaben yazılır; hükümlü ceza infaz kurumundaysa dilekçe kurum idaresi aracılığıyla da gönderilebilir. Kesinleşmiş hükümlerin yeni kanunlardan nasıl etkilendiği için kesinleşmiş cezam var, yeni yasa çıktı rehberine bakabilirsiniz.

İnfazın Ertelenmesi veya Durdurulması Talebi

Uyarlama başvurusu kural olarak cezanın infazını ertelemez; ancak mahkeme veya infaz hâkimliği olayın özelliğine göre infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir (5275 s.K. m.98/2). Eski metnimizde bu tür bir talebin dayanağının bulunmadığı, maddenin ikinci fıkrasının infazın durdurulmasını düzenlemediği ve başvuruların infazı ertelemeyeceğinin üçüncü fıkrada yer aldığı belirtilmişti; bu açıklama maddenin 2020 öncesi metnine dayanıyordu. Güncel metinde ikinci fıkra, erteleme veya durdurma kararına açıkça imkân tanımaktadır; bu nedenle ilgili bölüm düzeltilmiştir. Öte yandan 7589 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin yedinci fıkrası, etkin pişmanlık için tanınan altı aylık süre içinde mağdurun zararı tamamen giderilinceye kadar bu fıkra uyarınca infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemeyeceğini düzenler. Buna göre etkin pişmanlık süreci, kendi başına infazın durdurulması gerekçesi olamaz. Uyarlama talebinde ise, özellikle yarı oranında indirim sonucunda yeniden belirlenecek cezanın hükümlünün koşullu salıverilme veya tahliye durumunu değiştireceği hâllerde, infazın ertelenmesi veya durdurulması talebinin somut gerekçelerle ve m.98/2’ye dayanılarak ayrıca ileri sürülmesi değerlendirilebilir; kararı mahkeme olayın özelliğine göre verir.

Dilekçede Mutlaka Bulunması Gerekenler

1. Merci ve dosya: Hükmü veren mahkemenin adı, esas ve karar numarası.
2. Kimlik: Hükümlünün kimlik ve adres bilgileri; varsa vekil bilgileri.
3. Hüküm: Mahkûmiyetin m.157 mi m.158 mi olduğu ve kesinleşme tarihi.
4. Sınırlı katkı: İştirakin yalnız hesap veya ödeme aracı vermekle sınırlı kaldığına dair maddelenmiş anlatım.
5. Delillere atıf: HTS kayıtları, mesajlar ve hesap hareketlerinin dosyadaki yerleri.
6. Hukuki sebepler: TCK m.7/2, 158/4; 5275 s.K. m.98; 7589 geçici m.1.
7. Talepler: Uyarlama, yarı indirim, gerekiyorsa ihtar ve müddetname; varsa m.98/2 talebi ayrı ve gerekçeli.

TCK 158/4 Uyarlama Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki etkileşimli şablon, kesinleşmiş ve infaz aşamasındaki dosyalar için hazırlanmış bir örnektir. Alanları doldurdukça metin güncellenir; köşeli parantez içindeki alanlar kendi dosyanıza göre doldurulmalı, size uymayan seçenekler çıkarılmalıdır. Bu metin bir şablondur ve dosyanızın özelliklerine göre uyarlanması gerekir.

[Mahkemenin bulunduğu il/ilçe] [Hükmü veren mahkemenin adı]'NE

DOSYA NO: [Esas numarası] E. — [Karar numarası] K.

TALEPTE BULUNAN (HÜKÜMLÜ): [Adınız Soyadınız]
T.C. KİMLİK NO: [T.C. Kimlik Numaranız]
ADRES: [Adresiniz]

KONU: 7589 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesine eklenen dördüncü fıkra karşısında, TCK m. 7/2 ve 5275 sayılı Kanun m. 98/1 uyarınca hükmün uyarlanması ve yerine getirilecek cezanın yeniden belirlenmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Mahkemenizin yukarıda esas ve karar numarası yazılı dosyasında hakkımda 5237 sayılı TCK'nın [Mahkûmiyet maddesi]. maddesi uyarınca mahkûmiyet hükmü kurulmuş, hüküm [Kesinleşme tarihi] tarihinde kesinleşmiş olup ceza hâlen infaz edilmektedir.

2. Hükmün kesinleşmesinden sonra, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle TCK'nın 158. maddesine dördüncü fıkra eklenmiştir. Fıkra hükmü şöyledir:

"Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir."

3. Dosya kapsamı incelendiğinde, atılı suça iştirakimin yalnızca banka hesabımın/kartımın veya hesap erişim bilgilerimin başkasına verilmesi fiiliyle sınırlı kaldığı görülecektir. Şöyle ki:

   a) Dolandırıcılık organizasyonunu kurmadım, yönetmedim ve organizasyon içinde herhangi bir görev üstlenmedim.
   b) Dosyadaki mağdurların hiçbiriyle doğrudan veya dolaylı iletişim kurmadım.
   c) İlan verme, internet sitesi oluşturma, sahte belge düzenleme gibi hileli davranışların hiçbirini gerçekleştirmedim.
   d) Hesaba gelen paraları çekme veya başka hesaplara aktarma işlemlerini yürütmedim.

4. TCK'nın 7. maddesinin ikinci fıkrası, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise failin lehine olan kanunun uygulanacağını ve infaz olunacağını amir hüküm olarak düzenlemektedir. Bu kural kesinleşmiş hükümler bakımından da geçerlidir.

5. 5275 sayılı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, sonradan yürürlüğe giren kanun hükümlünün lehine olduğunda, duraksamanın giderilmesi veya yerine getirilecek cezanın belirlenmesi için hükmü veren mahkemeden karar istenir. İşbu talebimizin hukuki dayanağı bu hükümdür.

6. TCK m. 158/4'teki yarı oranındaki indirim herhangi bir ödeme şartına bağlanmamış olup, koşulları oluştuğunda uygulanması zorunludur.

HUKUKİ SEBEPLER: 5237 sayılı TCK m. 7/2, m. 158/4, m. 168/2; 5275 sayılı Kanun m. 98, m. 101; 7589 sayılı Kanun m. 13 ve geçici hükümleri.

DELİLLER: [Esas numarası] sayılı dava dosyası, mahkûmiyet ilamı ve kesinleşme şerhi, müddetname, HTS kayıtları, mesaj dökümleri, banka hesap hareketleri ve sair deliller.

SONUÇ VE TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Hakkımda kurulan hükmün, 7589 sayılı Kanun'la TCK m. 158'e eklenen dördüncü fıkra karşısında TCK m. 7/2 ve 5275 sayılı Kanun m. 98/1 uyarınca UYARLANMASINA,
2. Suça iştirakimin TCK m. 158/4 kapsamında kaldığının tespitiyle cezanın YARI ORANINDA İNDİRİLMESİNE ve yerine getirilecek cezanın yeniden belirlenmesine,
3. TCK m. 168/2 kapsamında değerlendirme yapılabilmesi için tarafıma İHTARDA BULUNULMASINA,
4. Yeniden belirlenecek cezaya göre MÜDDETNAMENİN DÜZENLENMESİNE

karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Dilekçe tarihi]

Talepte Bulunan (Hükümlü)
[Adınız Soyadınız]
İmza

Dilekçeye mahkûmiyet ilamının bir örneği, kararın kesinleştiğini gösteren şerh, infaz durumunu gösteren müddetname ve avukat aracılığıyla başvuruluyorsa vekâletname örneği eklenmesi yararlıdır. Katkının sınırlı kaldığını destekleyen belgeler dosyada zaten mevcutsa, bunlara dilekçede atıf yapmak yeterlidir. Yeniden belirlenecek cezanın infaza etkisini görmek için infaz süresi hesaplama aracına bakabilirsiniz.

Talep Sırası: Hangi Talep Önce Yazılır?

1. Uyarlama: Hükmün TCK m.7/2 ve 5275 s.K. m.98/1-a uyarınca uyarlanması.
2. İndirim: İştirakin m.158/4 kapsamında kaldığının tespitiyle cezanın yarı oranında indirilmesi.
3. İhtar: Zarar ödenebilecekse 7589 geçici m.1/7 uyarınca ihtarda bulunulması.
4. Müddetname: Yeniden belirlenecek cezaya göre müddetnamenin düzenlenmesi.
5. İnfaz: Somut gerekçe varsa, m.98/2 uyarınca infazın ertelenmesi veya durdurulması; ayrı ve gerekçeli olarak.

Taleplerin numaralandırılmış ve birbirinden ayrılmış biçimde sıralanması, mahkemenin her birini ayrı ayrı değerlendirmesini kolaylaştırır. İlk sırada uyarlama ve indirim talebi yer almalıdır; bu, başvurunun asıl amacıdır. Etkin pişmanlık ihtarı yalnızca zararın altı ay içinde tamamen ödenebileceği durumlarda istenmelidir; aksi hâlde süre boşa geçer. İnfazın ertelenmesi veya durdurulması talebi ise rutin bir ek olarak değil, yeniden belirlenecek cezanın hükümlünün tahliye veya koşullu salıverilme durumunu değiştireceği gibi somut bir gerekçeyle ve m.98/2’ye dayanılarak yazılmalıdır. Bu talebin etkin pişmanlık süreciyle ilişkilendirilmemesi gerekir; çünkü geçici m.1/7, zarar tamamen giderilinceye kadar bu fıkra uyarınca infazın ertelenmesini veya durdurulmasını yasaklamıştır. Bu ayrım, dilekçenin tutarlılığı ve inandırıcılığı bakımından önemlidir. Gereksiz veya dayanaksız talepler, mahkemenin asıl talebi değerlendirmesini de güçleştirebilir.

Başka Suçlarla Birlikte Mahkûmiyet

Aracı hesap dosyalarında hükümlü, dolandırıcılığın yanında başka suçlardan da mahkûm edilmiş olabilir. TCK m.158/4 yalnızca m.157 ve m.158’deki dolandırıcılık suçlarına iştirak bakımından indirim öngörür; aynı hükümde yer alan başka suçların cezalarını etkilemez. Örneğin örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dâhil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi örgüt üyesi olarak cezalandırılır (TCK m.220/7); bu mahkûmiyet bakımından m.158/4 uygulanmaz. Bu nedenle uyarlama dilekçesinde, hangi suçtan kurulan hükmün uyarlanmasının istendiği açıkça belirtilmelidir. Birden fazla dolandırıcılık fiilinden mahkûmiyet varsa, her fiil bakımından katkının sınırlı olup olmadığı ayrıca değerlendirilir. Hükümde zincirleme suç veya diğer artırım hükümleri uygulanmışsa, uyarlamada cezanın bu hükümler de gözetilerek yeniden hesaplanması gerekir.

Kast Yoksa: Yargılamanın Yenilenmesi

Hesabının dolandırıcılıkta kullanılacağını hiç bilmeyen ve bu nedenle suça iştirak kastı bulunmayan kişi bakımından doğru sonuç indirim değil beraattir. Hükmü kesinleşmiş olan kişi için uyarlama yargılaması yalnızca yeni kanunun uygulanmasını sağlar; mahkûmiyetin kendisini ortadan kaldırmaz. Kesinleşen bir hükümle sonuçlanmış bir dava, yeni olaylar veya yeni deliller ortaya konulup da bunlar yalnız başına veya önceden sunulan delillerle birlikte göz önüne alındığında sanığın beraatini veya daha hafif bir cezayı içeren kanun hükmünün uygulanmasını gerektirecek nitelikte olursa, hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesi yoluyla tekrar görülür (CMK m.311/1-e). Bu yol, uyarlama başvurusundan farklı ve çok daha sıkı koşullara bağlıdır; ancak kast yokluğunu gösteren yeni delil bulunan dosyalarda ayrıca değerlendirilmelidir. Uyarlama talebinin yapılmış olması, koşulları varsa yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulmasına engel değildir.

Zarar Giderme ve Etkin Pişmanlık: İkinci İndirim

TCK m.158/4’teki yarı oranındaki indirim ödeme şartına bağlı değildir. Ödeme, ayrı ve ek bir etkin pişmanlık indiriminin koşuludur. 7589 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin yedinci fıkrasına göre, yürürlükten önce m.157 veya m.158 uyarınca haklarında hüküm verilmiş, dosyası infaz aşamasında olan ve haklarında TCK m.168 uygulanmamış hükümlülerden m.158/4’ün uygulanacağı kişiler, mağdurun uğradığı zararı mahkemece yapılacak ihtardan itibaren altı ay içinde aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermeleri hâlinde, TCK m.168/2’de düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanabilir. Bu hükme göre kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce gösterilen etkin pişmanlıkta cezanın yarısına kadarı indirilir. Buradaki kritik ayrıntı “tamamen giderme” şartıdır; çok mağdurlu dosyalarda her mağdurun zararının ayrı ayrı hesaplanması gerekir ve kısmi ödeme bu fıkranın koşulunu karşılamaz. Bu nedenle ihtar talebi yazılmadan önce toplam zararın altı ay içinde ödenip ödenemeyeceği gerçekçi biçimde değerlendirilmelidir. Etkin pişmanlık için etkin pişmanlık ve zararın giderilmesi, zararı gidersem ceza azalır mı rehberlerine bakabilirsiniz.

İndirim Nasıl Sonuç Doğurur? Hesap Örneği

İndirimlerin somut etkisi, hükümde belirlenen cezaya göre değişir. Örneğin bilişim sistemlerinin veya bankaların araç olarak kullanılmasıyla işlenen nitelikli dolandırıcılıkta hapis cezasının alt sınırı dört yıldır ve adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz (TCK m.158/1). Hakkında dört yıl hapis cezasına hükmedilmiş bir hükümlünün iştirakinin hesabını kullandırmakla sınırlı kaldığı kabul edilirse, bu ceza m.158/4 uyarınca yarı oranında indirilerek iki yıla iner. Aynı hükümlü, ihtardan itibaren altı ay içinde mağdurların zararını tamamen giderirse, m.168/2 uyarınca bu cezanın yarısına kadarı ayrıca indirilebilir. Hükümde başka artırım ve indirimler de uygulanmışsa, uyarlamada cezanın bu sıraya göre yeniden hesaplanması gerekir. Yeniden belirlenen ceza, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihlerini de değiştirebileceğinden, uyarlama kararından sonra müddetnamenin yeniden düzenlenmesi talep edilmelidir. Bu hesaplar yalnızca örnektir; somut dosyadaki cezanın yeniden belirlenmesi hükmü veren mahkemeye aittir. Hükümlünün veya vekilinin, uyarlama kararından sonra yeni müddetnameyi dikkatle kontrol etmesi ve hesapta bir duraksama varsa infaz hâkimliğine başvurması gerekir (5275 s.K. m.98/1-b).

Karardan Sonra: İtiraz ve Kanun Yararına Bozma

Cezanın infazı sırasında 5275 sayılı Kanunun 98 ilâ 100. maddeleri gereğince mahkemeden veya infaz hâkimliğinden alınması gereken kararlar duruşma yapılmaksızın verilir; karar verilmeden önce Cumhuriyet savcısı ve hükümlünün görüşlerini yazılı olarak bildirmeleri istenebilir (5275 s.K. m.101/1). Bu kararlara karşı itiraz yoluna gidilebilir (m.101/3). İtiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie verilecek bir dilekçeyle yapılır (CMK m.268/1). Eski metnimizde inceleme gerektiren hâllerde duruşma açılabileceği belirtilmişti; bu husus kanun metninde yer almadığı için çıkarılmış, bunun yerine görüşlerin yazılı olarak istenebileceği kuralı eklenmiştir. İtirazın da reddedilerek kararın istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmesi durumunda, hukuka aykırılık iddiası Adalet Bakanlığına bildirilerek kanun yararına bozma yolunun işletilmesi talep edilebilir (CMK m.309/1). Uyarlama olumlu sonuçlanırsa, yeniden belirlenen cezaya göre müddetname düzenlenmelidir.

Mağdurlar Açısından

TCK m.158/4 yalnızca hesap kullandıranın cezasını etkiler; mağdurun paranın iadesi ve tazminat hakları devam eder. Hesap kullandıran kişi, dolandırıcılığa iştirak eden sıfatıyla hukuki sorumluluk bakımından da değerlendirilebilir. Yeni dosyalarda ise nitelikli dolandırıcılıkta paranın gönderildiği hesap, 7571 sayılı Kanunla eklenen hükme göre kırk sekiz saate kadar askıya alınabilir ve el konulan menfaat mağdura iade edilebilir (CMK m.128/A). Etkin pişmanlık süreci ise mağdur açısından zararın karşılanması için önemli bir fırsattır; hükümlünün ihtar üzerine zararı tamamen gidermek istemesi, mağdurla iletişim kurulmasını gerektirebilir. Paranın geri alınması için dolandırıcılıkta param geri gelir mi rehberine bakabilirsiniz.

Örnek Durumlar

Sık Yapılan Hatalar

• Yanlış merciye başvurmak: Uyarlama talebi hükmü veren mahkemeye yapılır.
• Maddenin eski metnine dayanmak: 5275 m.98 2020’de değişti; güncel metin esas alınmalı.
• Etkin pişmanlık sürecini infaz durdurma gerekçesi yapmak: Geçici m.1/7 buna izin vermez.
• Kısmi ödemeyle yetinmek: Geçici madde zararın tamamen giderilmesini arar.
• Sınırlı katkıyı somutlaştırmamak: Dosyadaki deliller maddelenerek gösterilmeli.
• Müddetname talebini unutmak: Yeni cezaya göre infaz hesabı yeniden yapılmalı.

TCK 158/4 uyarlama başvurusu, etkin pişmanlık ihtarı, infazın ertelenmesi veya durdurulması talebi, itiraz ve müddetname işlemleri için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

TCK 158/4 nedir?

Dolandırıcılığa iştiraki hesap veya kart kullandırmakla sınırlı olanın cezası yarı oranında indirilir.

Ne zaman yürürlüğe girdi?

31/7/2026 (7589 sayılı Kanun).

Kesinleşmiş cezama uygulanır mı?

Evet; lehe kanun infaz olunur (TCK m.7/2).

Uyarlama dilekçesi hangi mahkemeye verilir?

Hükmü veren mahkemeye (5275 m.98/1-a).

Ceza hesabında duraksama olursa?

İnfaz hâkimliğine başvurulur (5275 m.98/1-b).

Dosyam istinafta ise?

BAM bozar ve ilk dereceye gönderir (7589 geçici m.1/6).

Dosyam ilk derecede ise?

Ayrı dilekçe gerekmez; fıkra doğrudan uygulanır.

İndirim için ödeme yapmam gerekir mi?

Hayır; ödeme yalnız ek etkin pişmanlık indirimi için gerekir.

Etkin pişmanlık süresi ne kadar?

Mahkemece yapılacak ihtardan itibaren 6 ay.

Kısmi ödeme yeterli mi?

Hayır; zarar tamamen giderilmelidir.

Başvuru infazı durdurur mu?

Kendiliğinden hayır; mahkeme olayın özelliğine göre karar verebilir (5275 m.98/2).

Etkin pişmanlık süresinde infaz durdurulur mu?

Zarar tamamen giderilinceye kadar bu gerekçeyle hayır (geçici m.1/7).

Mahkeme duruşma yapar mı?

Kural olarak duruşmasız karar verir (5275 m.101/1).

Karara itiraz edilebilir mi?

Evet; iki hafta içinde (5275 m.101/3; CMK m.268/1).

Mağdurlarla konuştuysam indirim alır mıyım?

Katkı sınırlı sayılmayabilir; dosyaya göre değerlendirilir.

Hesabımın kullanılacağını bilmiyordum?

Kast yoksa iştirak yok; beraat savunulur (TCK m.40/1).

Uyarlamadan sonra ne yapmalıyım?

Yeni cezaya göre müddetname düzenlenmesini isteyin.

Hesabımın kullanılacağını bilmiyordum, hüküm kesinleşti?

Yeni delil varsa yargılamanın yenilenmesi değerlendirilir (CMK m.311/1-e).

Birden fazla hükmüm var?

Her hüküm için ilgili mahkemeye ayrı başvuru; sonra toplama ve müddetname (5275 m.99).

Cezaevinden nasıl başvururum?

Dilekçeyi kurum idaresi aracılığıyla gönderebilirsiniz.

Şablondaki bilgiler kaydediliyor mu?

Şablon tarayıcınızda çalışır; alanları kendiniz doldurursunuz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, 5275 sayılı Kanun, 7589 sayılı Kanun ve CMK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.