Gümrük Uzlaşması 2026: Altın ve Mücevher İthalatında Ek Tahakkuk ve Gümrük İdari Para Cezasında Uzlaşma (GK m.244), İtiraz (m.242) ve Dava — Süre, Komisyon, Nihai Teklif ve Başvuru Dilekçesi Örneği

Gümrük uzlaşması, altın ve mücevher ithalatında beyan ile gümrük idaresinin tespiti arasındaki farktan doğan ek tahakkuk ile gümrük idari para cezaları için 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.244’te düzenlenmiş, dava öncesi bir çözüm yoludur. Uzlaşma talebi, ek tahakkuk veya ceza kararının tebliğinden itibaren on beş gün içinde, henüz itiraz edilmemiş ya da itirazı sonuçlanmamış alacaklar için yapılır; talep üzerine itiraz ve dava açma süresi durur, uzlaşma sağlanamazsa kaldığı yerden işler ve bitimine beş günden az kalmışsa beş güne tamamlanır. 3.000.000 TL’ye kadar olan başvurulara Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü Uzlaşma Komisyonları, bu tutarı aşanlara Merkezi Uzlaşma Komisyonları bakar. Vergi Usul Kanunundan farklı olarak Gümrük Kanunundaki uzlaşma, vergi aslını kanunen kapsam dışında bırakmaz; ancak uygulamada indirim ağırlıklı olarak cezalarda yapılır. Uzlaşma tutanağı kesindir; üzerinde uzlaşılan hususlar için itiraz ve dava yolu kapanır. Uzlaşma sağlanamazsa aynı alacak için yeniden uzlaşma istenemez ve Gümrük Kanunu m.242 uyarınca bir üst makama itiraz, ardından otuz gün içinde vergi mahkemesinde dava yolu izlenir. Altın ithalatında ek tahakkukun kaynağı çoğunlukla tarife pozisyonu (7108 ile 7113-7114 ayrımı), kıymet, menşe ve ayar farkıdır; bu farklılıklarda m.234 uyarınca vergi farkının üç katına kadar ceza öngörülür, idarenin tespitinden önce kendiliğinden bildirimde ise ceza yüzde on oranında uygulanır. Bu rehber, uzlaşma ile itiraz arasındaki seçimi, başvurunun usulünü ve Anayasa Mahkemesinin 2026 tarihli m.241 kararının etkisini mevzuat maddeleriyle anlatır.

Altın ve Mücevher İthalatında Ek Tahakkuk Neden Doğar?

Gümrük vergileri, kural olarak yükümlünün beyanı üzerine tahakkuk ettirilir; beyan ile gümrük idaresinin muayene, denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda yaptığı tespit arasında fark çıkarsa aradaki vergiler ek tahakkukla istenir ve kanunda öngörülen idari para cezası verilir. Altın ve mücevher ithalatında bu fark dört kaynaktan doğar. Birincisi tarife sınıflandırmasıdır: işlenmemiş, yarı işlenmiş veya pudra hâlindeki altın 7108 pozisyonunda, mücevhercilik eşyası 7113, kuyumculuk eşyası 7114, sikkeler ise 7118 pozisyonunda yer alır ve bu pozisyonlar arasındaki geçiş, vergi rejimini tümüyle değiştirir. İkincisi kıymettir: beyan edilen fiyatın, Gümrük Kanunu m.23-31’de yer alan kıymet kurallarına göre belirlenen kıymetin altında kalması. Üçüncüsü menşedir: tercihli menşe veya dolaşım belgesinin geçersiz sayılması. Dördüncüsü miktar ve ayardır: beyan edilen ağırlık, adet veya has içeriğin muayene sonucuyla uyuşmaması.

Bu farkların sonuçları ürün türüne göre değişir. 32 Sayılı Karar m.7/2-a kapsamında işlenmemiş altında ithalat rejim kararları uygulanmadığından gümrük vergisi yoktur; buna karşılık işlenmiş altın ve mücevherde gümrük vergisi ve menşeye göre ilave gümrük vergisi söz konusudur, ayrıca KDV özel matrah üzerinden alınır. Bu nedenle 7108 olarak beyan edilen bir ürünün işlenmiş eşya kabul edilmesi, sıfır vergili bir işlemi vergili bir işleme dönüştürür. Ödeme şekline bağlı kaynak kullanımını destekleme fonu farkı da ek tahakkukun sık görülen bir nedenidir. Vergi kalemlerinin ayrıntısı altın ithalatında vergi, ithalatın kanuni çerçevesi altın ithalatı nasıl yapılır, kıymet kuralları ise gümrük kıymeti ve değer beyanı rehberlerimizde anlatılmıştır.

Gümrük idaresi beyannameyi yalnızca eşya gümrükte iken değil, eşyanın tesliminden sonra da kontrol edebilir. Teslimden sonra kontrol sonucunda tespit edilen farklar da aynı ek tahakkuk ve ceza rejimine tabidir. Gümrük vergisi alacağının yükümlüye tebliği, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıllık süre geçtikten sonra yapılamaz; bu nedenle ek tahakkuk tebliğ edildiğinde ilk kontrol edilecek hususlardan biri, tebliğin bu süre içinde yapılıp yapılmadığıdır. Genel gümrük uyuşmazlığı çerçevesi için gümrük vergisi uyuşmazlıkları rehberimize bakılabilir.

Ek Tahakkukla Birlikte Hangi Ceza Verilir? (GK m.234, 235, 241)

Gümrük Kanunu m.234/1 uyarınca serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulan eşyada yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; gümrük tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerde aykırılık görülür ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile alınması gereken vergiler arasındaki fark yüzde beşi aşarsa, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınır (bent a). Kıymeti üzerinden vergiye tabi eşyanın beyan edilen kıymeti, m.23-31 hükümlerine göre belirlenen kıymetin altında bulunursa, vergi farkının üç katı para cezası alınır (bent b). Satış birimine göre miktar itibarıyla yüzde beşi geçmeyen farklarda ve maddi hesap hatasından doğan noksan kıymet beyanlarında ise ceza vergi farkının yarısıdır (bent c). Dahilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme ve tam muafiyetli geçici ithalat rejimlerine tabi eşyada bu farklılıkların cezası vergi farkının yarısıdır (m.234/2). Bu cezalar m.241/1’deki usulsüzlük cezası miktarından az olamaz (m.234/6).

Eşyanın ithali lisans, izin, uygunluk belgesi veya bunların yerine geçen bilgiye bağlı olduğu hâlde belge veya bilgi alınmış gibi beyan edildiğinin tespitinde ise m.235/1-c uyarınca fark gümrük vergilerinin yanı sıra gümrüklenmiş değerin iki katı idari para cezası verilir; belirlenen süre içinde belge veya bilginin düzenlenmesi hâlinde ceza m.241/1’deki usulsüzlük cezasına iner (m.235/1-e). Kıymetli maden ithalatında aracı kuruluş yetkisi ve izin rejimi bu hükmü önemli kılar. Aynı fiilin hem m.234 hem m.235 kapsamında cezalandırılması hâlinde, bir fiille birden fazla kabahatin işlenmesinde en ağır idari para cezasının verileceğini öngören Kabahatler Kanunu m.15’in uygulanması gerektiği ileri sürülmelidir. Eşyanın gümrük işlemlerine tabi tutulmaksızın ülkeye sokulması veya aldatıcı işlem ya da sahte belgeyle vergi ödenmeden ithali ise idari aykırılık değil, 5607 sayılı Kanun m.3 kapsamında kaçakçılık suçudur; bu risk altın kaçakçılığı suçu rehberimizde anlatılmıştır.

Kendiliğinden Bildirim: Ceza Onda Birine İner

Gümrük Kanunu m.234/3 uyarınca yukarıdaki aykırılıkların gümrük idaresince tespit edilmesinden önce beyan sahibince bildirilmesi hâlinde cezalar yüzde on oranında uygulanır. Bu oran, 7190 sayılı Kanunla 2019 yılında yüzde on beşten yüzde ona indirilmiştir. Aynı imkân m.235’in birinci ve ikinci fıkralarındaki aykırılıklar için m.235/6’da da öngörülmüştür. Altın ithalatçısı, iç denetiminde tarife, kıymet veya ayar hatası fark ederse, gümrük idaresinin bir inceleme veya tespitine başlamadan önce yazılı olarak beyanın düzeltilmesini istemelidir; bu durumda üç katlık ceza, vergi farkının yüzde otuzuna iner.

İkinci önemli koruma Gümrük Kanunu m.231’dedir: gümrük idaresi tarafından yükümlüye yazıyla yanlış izahat verilmiş olması hâlinde, bu Kısım hükümlerine göre idari para cezası ve faiz uygulanmaz. İthalatçı, tarife veya kıymet konusunda gümrük idaresinden yazılı görüş almış ve beyanını bu görüşe göre yapmışsa, sonradan farklı bir tespit yapılsa bile yalnızca vergi farkı istenebilir. Bu nedenle tereddütlü sınıflandırmalarda Gümrük Kanunu m.9 uyarınca yazılı başvuru üzerine bağlayıcı tarife bilgisi veya bağlayıcı menşe bilgisi alınması, hem uyuşmazlığı önler hem de ceza riskini ortadan kaldırır.

Anayasa Mahkemesinin 2026 Tarihli Kararı: m.241 Usulsüzlük Cezası

Gümrük Kanunu m.241/1, Kanunda ayrı bir ceza tayin edilmemiş hâllerde aykırı hareket edenlere usulsüzlük cezası öngörür. Maddenin eski metni, Kanunda tanınan yetkilere dayanılarak çıkarılan ikincil düzenlemelerle getirilen hükümlere aykırılığı da cezalandırıyordu. Anayasa Mahkemesi, Hatay 1. Vergi Mahkemesinin itiraz yoluyla yaptığı başvuru üzerine verdiği 26.03.2026 tarihli ve E.2025/269, K.2026/72 sayılı kararla, fıkradaki “ikincil düzenlemelerle getirilen hükümlere aykırı hareket” ibaresi ile buna bağlı ibareyi Anayasa’nın 2. ve 38. maddelerine aykırı bularak oybirliğiyle iptal etmiştir. Karar 02.06.2026 tarihli ve 33268 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Kararın sonucu şudur: yalnızca yönetmelik, tebliğ veya genelge hükmüne aykırılığa dayanarak m.241/1’deki genel hüküm üzerinden usulsüzlük cezası verilemez. Maddenin diğer fıkralarında Kanunla tek tek sayılmış usulsüzlük hâlleri yürürlüktedir. Anayasa’nın 153. maddesi uyarınca iptal kararları geriye yürümez; kesinleşmiş ve ödenmiş cezalar kendiliğinden etkilenmez. Ancak henüz itiraz veya dava süresi geçmemiş ya da derdest olan uyuşmazlıklarda bu karar ileri sürülmelidir. Altın ithalatçısına beyannamede düzeltme, eksik belge veya ikincil düzenlemedeki bir usule aykırılık gerekçesiyle m.241/1 kapsamında usulsüzlük cezası verilmişse, uzlaşma yerine itiraz ve dava yolu genellikle daha avantajlıdır.

Üç Yol: Uzlaşma, İtiraz ve Dava

Ek tahakkuk ve ceza kararı tebliğ edildiğinde yükümlünün önünde iki idari yol vardır: Gümrük Kanunu m.244 uyarınca uzlaşma ve m.242 uyarınca itiraz. Gümrük Kanunu m.242/1’e göre yükümlüler, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilir. İtiraz otuz gün içinde karara bağlanarak ilgiliye tebliğ edilir; itirazın reddi veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde idari yargı yoluna başvurulur. Maddedeki “edebilir” ifadesine karşın bu itiraz, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak kabul edilmektedir; itiraz yapılmadan doğrudan açılan dava incelenmeden reddedilir.

Uzlaşma ile itiraz aynı alacak için aynı anda yürütülemez. Uzlaşma talebi, henüz itiraz edilmemiş veya itirazı sonuçlanmamış alacaklar için yapılabilir; uzlaşmaya konu edilen alacak, uzlaşmanın vaki olmaması, temin edilememesi, talebin reddi veya başvurudan feragat hâlinde m.242 uyarınca itiraza konu edilebilir. Uzlaşmada anlaşılan hususlar için ise itiraz ve dava yolu kapanır. Bu nedenle seçim, uyuşmazlığın niteliğine göre yapılmalıdır: tespitin hukuka aykırı olduğuna ilişkin güçlü bir argüman varsa itiraz ve dava, hesap ve miktar üzerinde bir pazarlık alanı varsa uzlaşma daha uygundur.

Gümrük Uzlaşması Nedir, Kapsamı Nedir? (GK m.244)

Gümrük Kanunu m.244, 6111 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş ve beyan ile gümrük idaresince yapılan tespit sonucunda belirlenen farklılıklara ilişkin tebliğ edilen gümrük vergileri alacakları ile Gümrük Kanunu ve ilgili diğer kanunlarda öngörülen cezalar hakkında yükümlü veya ceza muhatabıyla uzlaşılabileceğini hükme bağlamıştır. Uygulamanın usul ve esasları, 27.08.2011 tarihli ve 28038 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Uzlaşma Yönetmeliğiyle belirlenmiş ve Yönetmelik 2012’den bu yana birçok kez, en son 2023 yılında değiştirilmiştir. Yönetmelikte alacak, Gümrük Kanunu ve ilgili diğer kanunlar kapsamında gümrük yükümlülüğü doğan ve gümrük idarelerince tahsili gereken gümrük vergileri ile para cezaları olarak; gümrük vergileri ise eşyanın ithali veya ihracında uygulanan gümrük vergisi, eş etkili vergiler ve mali yüklerin tümü olarak tanımlanmıştır.

Bu tanım önemli bir farka işaret eder. Vergi Usul Kanunundaki uzlaşmada 7524 sayılı Kanunla 2 Ağustos 2024’ten itibaren vergi aslı kapsam dışına çıkarılmıştır; bu değişiklik Gümrük Kanunu m.244’e yansıtılmamıştır. Dolayısıyla gümrük uzlaşmasında ek tahakkuk edilen gümrük vergileri de kanunen uzlaşmanın konusudur. Bununla birlikte uygulamada komisyonların indirimi ağırlıklı olarak para cezalarında yaptığı, vergi farkında ise hesap ve tespit hatalarının düzeltilmesiyle sınırlı kaldığı görülmektedir. İç vergilerdeki uzlaşma rejimi ile karşılaştırma için tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşma rehberimize bakılabilir.

Başvuru: Süre, Merci ve Kimler Katılabilir?

Uzlaşma talebi, ek tahakkuk veya ceza kararının tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde yazılı olarak yapılır. Başvuru, yetkili uzlaşma komisyonuna veya kararı veren gümrük müdürlüğüne yapılabilir; gümrük müdürlüğüne yapılan başvuru derhal yetkili komisyona iletilir. Yönetmelik uyarınca konusu 3.000.000 TL’ye kadar olan başvurular (bu tutar dâhil) için Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü Uzlaşma Komisyonları, bu tutarı aşanlar için Merkezi Uzlaşma Komisyonları yetkilidir. Başvuru dilekçesinde yükümlünün kimlik ve iletişim bilgileri, uzlaşma talep edilen ek tahakkuk ve ceza kararlarının tarih ve sayısı, beyanname bilgileri ve tutarları gösterilmelidir.

Uzlaşma talebinde bulunulması hâlinde itiraz veya dava açma süresi durur. Uzlaşmanın vaki olmaması, temin edilememesi veya uzlaşma talebinin reddedilmesi hâlinde süre, tebliğ tarihinden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam eder; sürenin bitimine beş günden az kalmışsa süre beş güne tamamlanır. Uzlaşma görüşmesine yükümlü veya kanuni temsilcisi katılır; vekâletnamede özel yetki verilmesi kaydıyla gümrük müşaviri ile vergi ve cezaların ödenmesinden yükümlüyle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu gümrük müşaviri de katılabilir. Başvurunun hazırlanması ve görüşmeye hazırlık aşamasında hukuki destek alınması, delillerin doğru sunulması bakımından önemlidir.

Uzlaşma Görüşmesi: Davet, Tutanak ve Nihai Teklif

Komisyon, uzlaşma gününü yükümlüye bir davetiyeyle bildirir; yükümlü isterse Yönetmelikteki beş günlük süreye bağlı kalınmaksızın daha erken bir tarih uzlaşma günü olarak belirlenebilir. Yükümlü davetiyede belirtilen yer, tarih ve saatte toplantıya katıldığında görüşmelere başlanır. Görüşme sonunda uzlaşma sağlanırsa komisyon durumu üç nüsha düzenlenen tutanakla tespit eder; tutanak komisyon başkanı, üyeleri ve yükümlü tarafından imzalanır, imza alınarak yükümlüye derhal tebliğ edilir. Komisyon çalışmaları sırasında düzenlenen tutanakların yükümlü tarafından imzalanarak bir nüshasının kendisine verilmesi tebliğ hükmündedir.

Uzlaşmanın vaki olmaması, komisyon teklifinin yükümlü tarafından kabul edilmemesidir. Bu durumda komisyonun nihai teklifi tutanağa geçirilir ve bir nüshası yükümlüye verilir. Yükümlü, Gümrük Kanunu m.242’de belirtilen sürenin son günü mesai saati bitimine kadar nihai teklifi kabul ettiğini bir dilekçeyle ilgili bölge müdürlüğüne veya bölge müdürlüğüne iletilmek üzere gümrük müdürlüğüne bildirirse, bu tarih itibarıyla uzlaşma vaki olmuş sayılır. Bu imkân, görüşme sırasında kabul edilmeyen teklifin sonradan değerlendirilmesine olanak verir. Uzlaşmanın temin edilememesi ise yükümlünün davete katılmaması, komisyona geldiği hâlde tutanağı imzalamaması veya tutanağı ihtirazi kayıtla imzalamak istemesidir. Yükümlü davete katılmaz veya tutanağı imzalamaktan kaçınırsa kendisine ayrıca tebligat yapılmaz.

Uzlaşmanın Sonuçları ve Uzlaşma Sağlanamazsa

Gümrük Kanunu m.244 uyarınca uzlaşma komisyonlarının çalışmaları gizlidir ve tuttukları uzlaşma tutanakları kesindir; idare bu tutanakların gerektirdiği işlemleri derhal yapar. Üzerinde uzlaşılan ve tutanakla tespit edilen hususlar hakkında yükümlü veya ceza muhatabı ya da idare tarafından dava açılamaz, hiçbir mercie şikâyet veya itirazda bulunulamaz, bu hususlar herhangi bir idari inceleme, araştırma ve soruşturmaya konu edilemez ve geri verme ya da kaldırma talebinde bulunulamaz. Uzlaşma sağlanan para cezaları, Gümrük Yönetmeliği m.23 ile Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği m.5’in, geçmiş ceza kayıtlarını kolaylaştırılmış statüler bakımından esas alan ilgili bentlerinin uygulanmasında dikkate alınmaz. Düzenli ithalat yapan altın ithalatçısı ve kıymetli maden aracı kuruluşu için bu sonuç, uzlaşmayı cezanın tutarından bağımsız olarak cazip kılabilir; aracı kuruluşların yükümlülükleri kıymetli maden aracı kuruluşu rehberimizde yer almaktadır. Altın ve mücevher ithalatında geri verme süreleri, kusurlu eşya, faiz ve ret kararına itiraz için gümrük vergisi iadesi rehberimize bakılabilir.

Uzlaşma sağlanamazsa aynı alacak için yeniden uzlaşma talebinde bulunulamaz. Yükümlü, uzlaşmanın vaki olmadığına veya temin edilemediğine ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren, uzlaşma talebiyle duran sürenin kalan kısmı içinde, kalan süre beş günden azsa beş gün içinde Gümrük Kanunu m.242 uyarınca bir üst makama itiraz eder. İtirazın reddi veya otuz gün içinde cevap verilmemesi hâlinde, İYUK m.7 uyarınca otuz gün içinde vergi mahkemesinde dava açılır. Dava usulü için vergi davası usulü ve vergi mahkemesinde dava açma süresi rehberlerimize bakılabilir.

Uzlaşma ve İtirazda Kullanılacak Deliller

Uzlaşma görüşmesi bir pazarlık gibi görünse de komisyonun teklifi, dosyadaki delillerin gücüne göre şekillenir. Altın ithalatında tarife uyuşmazlığında ürünün işlenmemiş veya yarı işlenmiş olduğunu gösteren teknik rapor, üretim süreci açıklaması ve varsa bağlayıcı tarife bilgisi belirleyicidir. Kıymet uyuşmazlığında sözleşme, proforma ve kesin fatura, ödeme belgeleri ve işlem günündeki uluslararası piyasa fiyatı ile beyan edilen fiyat arasındaki tutarlılık gösterilmelidir. Ayar ve miktar uyuşmazlığında Darphane veya ayar evi raporu ile tartım tutanakları, menşe uyuşmazlığında geçerli menşe ve dolaşım belgeleri sunulmalıdır. Standart dışı altın ve ayar raporlarının işlevi standart dışı altın ve ayar evi raporu rehberimizde anlatılmıştır.

Uzlaşma Başvuru Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, işlenmemiş altın olarak beyan edilen bir ithalatta ürünün işlenmiş eşya kabul edilmesi üzerine yapılan ek tahakkuk ve m.234/1-a cezası için hazırlanmıştır. Olay ve talepler somut dosyaya göre uyarlanmalıdır.

Gümrük Kanunu m.242 uyarınca bir üst makama yapılacak itirazın dilekçe örneği altın ve kuyum sektöründe gümrük ve vergi davaları rehberimizde yer almaktadır.

Uzlaşma mı, İtiraz mı? Karar Ölçütleri

Uzlaşma ile itiraz arasındaki seçim, uyuşmazlığın hukuki mi yoksa hesaba dayalı mı olduğuna göre yapılmalıdır. Tespitin kendisi hukuka aykırıysa, örneğin ürün açıkça doğru pozisyonda beyan edilmiş, idare yazılı görüşüyle yükümlüyü yönlendirmiş, tebliğ üç yıllık süreden sonra yapılmış ya da ceza Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği ikincil düzenleme dayanağına yaslanıyorsa, uzlaşma bu hukuka aykırılığı tartışma imkânını ortadan kaldıracağından itiraz ve dava yolu tercih edilmelidir. Buna karşılık tespitin kısmen haklı olduğu, farkın ağırlıkla ceza tutarından kaynaklandığı ve ithalatçının statü kaybı riskini de dikkate aldığı dosyalarda uzlaşma daha avantajlı olabilir.

Altın ithalatının ihracat ayağında dahilde işleme rejimi ve taahhüt kapatma uyuşmazlıkları altın ihracatı ve dahilde işleme rehberimizde, iç piyasadaki vergi uyuşmazlıkları ise kuyumcuda vergi incelemesi, kuyumcu özel usulsüzlük cezası ve kuyumcu KDV tarhiyatı dava dilekçesi rehberlerimizde anlatılmıştır. El konulan altın için altına el koyma itiraz dilekçesi rehberimize bakılabilir. Dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Gümrük uzlaşması nedir?

Beyan ile gümrük idaresinin tespiti arasındaki farktan doğan ek tahakkuk edilen gümrük vergileri ve para cezaları için, Gümrük Kanunu m.244 ve Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği uyarınca uzlaşma komisyonlarıyla yapılan ve sonucu kesin olan bir idari çözüm yoludur.

Gümrük uzlaşma başvurusu ne zamana kadar yapılır?

Ek tahakkuk veya ceza kararının tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde; henüz itiraz edilmemiş veya itirazı sonuçlanmamış alacaklar için yapılır.

Uzlaşma başvurusu itiraz süresini durdurur mu?

Evet. Uzlaşma talebinde bulunulması hâlinde itiraz veya dava açma süresi durur; uzlaşma sağlanamazsa süre kaldığı yerden işler ve bitimine beş günden az kalmışsa beş güne tamamlanır.

Hangi uzlaşma komisyonu yetkilidir?

Konusu 3.000.000 TL’ye kadar olan başvurularda Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü Uzlaşma Komisyonları, bu tutarı aşanlarda Merkezi Uzlaşma Komisyonları yetkilidir.

Gümrükte vergi aslı için uzlaşma yapılabilir mi?

Gümrük Kanunu m.244 gümrük vergileri alacaklarını da kapsar; VUK’taki 7524 sayılı Kanun değişikliği gümrük uzlaşmasına yansımamıştır. Ancak uygulamada indirim ağırlıklı olarak para cezalarında yapılmaktadır.

Uzlaşılan tutara dava açılabilir mi?

Hayır. Uzlaşma tutanakları kesindir; üzerinde uzlaşılan hususlar için dava açılamaz, itiraz ve şikâyette bulunulamaz, geri verme veya kaldırma talep edilemez (GK m.244).

Uzlaşma sağlanamazsa ne olur?

Aynı alacak için yeniden uzlaşma istenemez. Kalan süre içinde, kalan süre beş günden azsa beş gün içinde Gümrük Kanunu m.242 uyarınca bir üst makama itiraz edilir; itirazın reddi hâlinde otuz gün içinde vergi mahkemesinde dava açılır.

Komisyonun nihai teklifini sonradan kabul edebilir miyim?

Evet. Yönetmelik uyarınca m.242’deki sürenin son günü mesai bitimine kadar nihai teklifi kabul ettiğinizi dilekçeyle bildirirseniz, bu tarih itibarıyla uzlaşma vaki olmuş sayılır.

Gümrük itirazı yapmadan dava açılabilir mi?

Hayır. Gümrük Kanunu m.242’deki itiraz, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak kabul edilmektedir; itiraz yapılmadan açılan dava incelenmeden reddedilir.

Gümrük cezasında kendiliğinden bildirim indirimi ne kadar?

Gümrük Kanunu m.234/3 ve m.235/6 uyarınca aykırılığın gümrük idaresince tespitinden önce beyan sahibince bildirilmesi hâlinde cezalar yüzde on oranında uygulanır.

Altın ithalatında yanlış tarife beyanının cezası nedir?

Vergi farkı yüzde beşi aşarsa Gümrük Kanunu m.234/1-a uyarınca farkın üç katı idari para cezası verilir; maddi hata veya yüzde beşi geçmeyen miktar farkında ceza vergi farkının yarısıdır.

AYM’nin 2026 kararı gümrük cezalarını nasıl etkiliyor?

Anayasa Mahkemesinin 26.03.2026 tarihli ve E.2025/269, K.2026/72 sayılı kararıyla, yalnızca ikincil düzenlemelere aykırılığa dayanan m.241/1 usulsüzlük cezası kaldırılmıştır. Karar 02.06.2026’da Resmî Gazete’de yayımlanmış olup geriye yürümez; derdest uyuşmazlıklarda ileri sürülmelidir.

Uzlaşmaya kimler katılabilir?

Yükümlü veya kanuni temsilcisi; vekâletnamede özel yetki verilmişse gümrük müşaviri ile vergi ve cezalardan müteselsilen sorumlu gümrük müşaviri katılabilir. Somut dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.