Yurt dışındaki bir mücevher fuarına koleksiyon götüren kuyum ihracatçısı, bu mücevherleri gümrük hukuku bakımından üç farklı yoldan çıkarabilir: ATA karnesi, fuar eşyası olarak geçici çıkış ve konsinye ihracat. Türkiye, 1961 tarihli Brüksel ATA Sözleşmesinin “Sergi ve Fuarlar”, “Mesleki Teçhizat” ve “Ticari Numuneler” eklerini 1619 sayılı Kanunla kabul etmiş olup ATA karnesinin Türkiye’deki kefil kuruluşu TOBB’dir; karne, gidilen ülkede beyanname yerine geçer ve eşya geri dönmezse ödenecek vergiler için uluslararası bir teminat zinciri kurar. Fuarda satılması planlanan mücevherler için İhracat Yönetmeliğindeki konsinye ihracat hükümleri uygulanır: konsinye gönderilen malın ihraç tarihinden itibaren bir yıl içinde kesin satışının yapılması gerekir, bu süre haklı ve zorunlu nedenlerle İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince iki yıl daha uzatılabilir ve kesin satıştan sonraki otuz gün içinde durum birliğe bildirilir; KDV istisnası satışın kesinleştiği tarihte doğar. Satılmayan mücevherler Türkiye’ye döndüğünde Gümrük Kanununun 168. maddesi uygulanır: serbest dolaşımdaki eşya ihraç edildikten sonra üç yıl içinde yeniden serbest dolaşıma girerse, m.169 uyarınca ihracı sırasındaki ayniyeti değişmemek koşuluyla ithalat vergilerinden muaf tutulur. KDV Genel Uygulama Tebliğine göre ihracat istisnasından yararlanılarak çıkarılmış eşya geri geldiğinde, ithalat istisnası için yararlanılan KDV tutarının gümrük idaresine ödenmesi veya teminat gösterilmesi gerekir. Türkiye’deki fuarlara yabancı katılımcıların getirdiği mücevherler ise Gümrük Kanununun 128 ve devamı maddelerindeki geçici ithalat rejimine tabidir. Bu rehber, fuar mücevherinin gümrük, KDV, kambiyo ve risk boyutlarını doğrulanmış mevzuat hükümleriyle anlatır.
Yurt dışı mücevher fuarına koleksiyon mu götüreceksiniz, fuarda satılan veya geri dönen ürünlerde gümrük, KDV ya da ihracat bedeli sorunu mu yaşıyorsunuz?
ATA karnesi, fuar eşyasının geçici çıkışı ve konsinye ihracat seçiminin yapılması, ihracatçı birliği izinleri, kesin satış bildirimi, geri gelen eşya muafiyeti, KDV istisnası ve iade, ihracat bedelinin yurda getirilmesi ile gümrük ve vergi uyuşmazlıklarında Hukukçular Evi uzman kadrosuyla yanınızdayız. Telefon: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppFuar Mücevheri İçin Üç Hukuki Yol
Mücevher fuarlarına katılım, kuyum ihracatının en önemli kanallarından biridir; ancak fuara götürülen ürünlerin gümrük statüsü, çoğu zaman fuardan sonra ortaya çıkan vergi ve kambiyo sorunlarının kaynağıdır. İhracatçının ilk kararı, ürünleri hangi rejimle çıkaracağıdır. Birinci yol ATA karnesidir: ürünler, gidilen ülkede ithalat vergisi ödenmeden geçici olarak kabul edilir ve karne süresi içinde geri getirilir. İkinci yol, fuar eşyasının gümrük beyannamesiyle geçici olarak çıkarılmasıdır. Üçüncü yol ise fuarda satılması planlanan ürünler için konsinye ihracattır. Seçim; ürünlerin satılıp satılmayacağına, gidilen ülkenin ATA sistemine taraf olup olmadığına ve ürünlerin değerine göre yapılmalıdır. Mücevherin posta ve hızlı kargo yoluyla ihracı, ETGB, 30.000 Avro sınırı ve müşteri iadeleri için mücevher e-ihracatı rehberimize bakılabilir. Yurt dışındaki alıcının altın veya mücevher bedelini ödememesi hâlinde uluslararası alacak tahsili, ihtiyati haciz ve yabancı kararın tenfizi için yurt dışındaki alıcı altın bedelini ödemedi rehberimize bakılabilir.
Üç yolun karşılaştırması
| Yol | Uygun olduğu durum | Temel kural | Dayanak |
|---|---|---|---|
| ATA karnesi | Sergilenip geri getirilecek koleksiyon | Gidilen ülkede beyanname yerine geçer; kefil TOBB | 1619 sayılı Kanun; ATA Sözleşmesi |
| Fuar eşyası olarak geçici çıkış | ATA uygulanmayan durumlar | Başvuru doğrudan gümrük idaresine | İhracat Yönetmeliği |
| Konsinye ihracat | Fuarda satılacak ürünler | 1 yıl içinde kesin satış; 30 gün içinde bildirim | İhracat Yönetmeliği |
| Satılmayan ürünün dönüşü | Tüm yollar | 3 yıl ve ayniyet şartıyla ithalat vergisi muafiyeti | GK m.168-169 |
ATA Karnesi: Uluslararası Teminatlı Geçici Kabul
ATA karnesi, bir ülkeye geçici olarak getirilen eşya için gümrük beyannamesi yerine kullanılan uluslararası bir gümrük belgesidir. Sistemin amacı, eşyanın ithalat vergilerine tabi olmadan geçici olarak kabul edilmesini sağlamak ve eşya belirli süre içinde yeniden ihraç edilmezse ödenmesi gereken vergilerin karneyi düzenleyen kuruluşlarca üstlenilmesiyle uluslararası bir garanti zinciri oluşturmaktır. Türkiye, 6 Şubat 1961 tarihinde Brüksel’de düzenlenen Eşyaların Geçici Kabulü İçin ATA Karneleri Hakkındaki Gümrük Sözleşmesinin eklerinden “Sergi ve Fuarlar”, “Mesleki Teçhizat” ve “Ticari Numuneler” sözleşmelerini 14 Eylül 1972 tarihli ve 1619 sayılı Kanunla kabul etmiş ve 23 Kasım 1974 tarihinden itibaren uygulamaya başlamıştır. ATA karnesinin Türkiye’deki kefil kuruluşu TOBB’dir; karneler odalar aracılığıyla düzenlenir.
Mücevher ihracatçısı açısından ATA karnesinin en önemli avantajı, gidilen ülkede ayrıca teminat yatırmadan ve ithalat vergisi ödemeden koleksiyonu sergileyebilmesidir. Buna karşılık karne, ürünlerin geri getirileceği varsayımına dayanır: karnede listelenen ürünlerin her biri, çıkışta ve dönüşte ayrı ayrı kontrol edilir. Karne kapsamındaki bir ürün fuarda satılırsa veya kaybolursa, gidilen ülkenin vergileri karne teminat zinciri üzerinden talep edilir ve kefil kuruluş bu tutarı karne hamiline rücu eder; Türkiye’ye geçici ithal edilen eşya için kefil kuruluşa yapılacak tebligatlar, karnenin geçerlilik süresinin bitim tarihinden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır. Bu nedenle satış ihtimali olan ürünlerin karneye değil, konsinye ihracat kapsamına alınması daha güvenlidir.
Fuarda Satılacak Ürünler: Konsinye İhracat
Konsinye ihracat, alıcısı veya kesin satış bedeli belli olmayan malın yurt dışına gönderilip orada satıldıkça kesinleşen ihracat türüdür ve fuarda satış yapmayı planlayan kuyum ihracatçıları için en uygun yoldur. İhracat Yönetmeliğine göre konsinye ihracat, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin izniyle yapılır. Konsinye olarak gönderilen malın ihraç tarihinden itibaren bir yıl içinde kesin satışının yapılması gerekir; bu süre, haklı ve zorunlu nedenlere istinaden müracaat edilmesi hâlinde izni veren İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince iki yıl daha uzatılabilir. İhracatçılar, kesin satışın yapılmasından sonraki otuz gün içinde durumu, düzenledikleri kesin satış faturası veya örneği ve gerekli diğer belgelerle birlikte izni veren İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine bildirir.
KDV bakımından konsinye gönderim henüz bir satış değildir; mal ihracı kesinleşmediğinden gönderim anında KDV doğmaz. Kesin satışın gerçekleştiği tarihte ise teslim, KDV Kanununun 11 ve 12. maddeleri uyarınca mal ihracatı istisnası kapsamına girer. Uygulamada en sık hata, fuarda satılan ürünlerin kesin satış bildiriminin süresinde yapılmaması veya satış faturasının konsinye çıkış kayıtlarıyla eşleştirilmemesidir; bu durum hem KDV istisnası ve iadesinde hem de ihracat bedelinin izlenmesinde sorun çıkarır. Mücevher ihracatında KDV iadesi mücevher ihracatında KDV iadesi, ihracat bedelinin yurda getirilmesi ihracat bedellerinin yurda getirilmesi rehberlerimizde anlatılmıştır.
Konsinye ihracat süreleri
| İşlem | Süre | Makam |
|---|---|---|
| Kesin satış | İhraç tarihinden itibaren 1 yıl | İhracat Yönetmeliği |
| Sürenin uzatılması | Haklı ve zorunlu nedenlerle 2 yıla kadar | İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği |
| Kesin satış bildirimi | Satıştan sonraki 30 gün | İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği |
| KDV istisnası | Kesin satış tarihinde | KDVK m.11, 12 |
Satılmayan Mücevherin Dönüşü: Geri Gelen Eşya
Fuardan sonra satılmayan mücevherler Türkiye’ye geri getirilir. Gümrük Kanununun 168. maddesine göre serbest dolaşımda bulunan eşya, Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edildikten sonra üç yıl içinde yeniden serbest dolaşıma girerse ve beyan sahibi talep ederse ithalat vergilerinden muaf tutulur; üç yıllık süre beklenmeyen hâller veya mücbir sebeplerle uzatılabilir. m.169 uyarınca bu muafiyet, geri gelen eşyanın ihracı sırasındaki ayniyeti değişmeden yeniden ithali hâlinde tanınır; bu koşula istisna getirilmesine ilişkin hâl ve şartlar Cumhurbaşkanınca belirlenir. m.170 ise bu hükümlerin dahilde işleme rejiminin uygulanmasından sonra ihraç edilen ve geri gelen işlem görmüş ürünlere de uygulanacağını ve bu durumda vergilerin dahilde işleme hükümlerine göre belirleneceğini düzenler.
Bu kurallar kuyum ihracatçısı için iki pratik sonuç doğurur. Birincisi, dönen ürünün çıkan ürünle aynı olduğu, yani ayniyet, çıkıştaki kayıtlarla ispat edilmelidir; fuarda üzerinde değişiklik yapılan, örneğin taşı değiştirilen veya yeniden işlenen bir ürün muafiyetten yararlanamayabilir. İkincisi, dahilde işleme rejimi kapsamında ithal edilen altınla üretilip fuara götürülen ürünler geri geldiğinde, m.170 uyarınca vergiler dahilde işleme hükümlerine göre belirlenir ve taahhüt hesabı etkilenir. Dahilde işleme rejiminde kuyum ihracatı ve taahhüt kapatma altın ihracatında dahilde işleme rehberimizde anlatılmıştır.
Geri gelen eşya muafiyetinin şartları
| Şart | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Süre | İhraçtan itibaren 3 yıl; mücbir sebeple uzatılabilir | GK m.168 |
| Talep | Beyan sahibinin talebi | GK m.168 |
| Ayniyet | İhraç sırasındaki ayniyetin değişmemesi | GK m.169 |
| Dahilde işleme ürünü | Vergiler dahilde işleme hükümlerine göre | GK m.170 |
Geri Gelen Mücevherde KDV
Geri gelen eşyanın KDV durumu, KDV Genel Uygulama Tebliğinde ayrıca düzenlenmiştir. Buna göre ihracat istisnasından faydalanılarak ihraç edilen ancak Gümrük Kanununun 168, 169 ve 170. maddelerinde belirtildiği şekilde geri gelen eşyanın ithalat istisnasından faydalanabilmesi için, bu eşya ile ilgili olarak ihracat istisnası nedeniyle faydalanılan miktarın gümrük idaresine ödenmesi veya bu miktar kadar teminat gösterilmesi gerekir. İhraç edildikten sonra geri gelen eşya için ithalat istisnasından faydalanılmak istenmezse, genel hükümler çerçevesinde KDV ödenerek eşyanın ithali mümkündür ve bu durumda ilk ihracat kesin ihracat olarak değerlendirilir. Gümrük idareleri, ihracat istisnasından yararlanılan miktarı tespit etmek için mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine yazı yazar; geri gelen eşya dolayısıyla ihracatçı tarafından gümrük idaresine ödenen KDV, ilgili dönem beyannamesinde indirim konusu yapılabilir.
Konsinye çıkışta henüz istisnadan yararlanılmamış olduğundan, satılmayan ürünlerin dönüşünde KDV hesabı daha basittir; buna karşılık kesin ihracat olarak çıkarılıp sonradan iade edilen ürünlerde, örneğin fuarda satılıp alıcı tarafından geri gönderilen mücevherde, bu hüküm doğrudan uygulanır ve iade alınmış KDV varsa gümrükte ödenmesi veya teminata bağlanması gerekir. Bu nedenle fuar dönüşünde her ürünün hangi rejimle çıktığının belgelenmesi, gereksiz vergi yükünün önlenmesinin anahtarıdır.
Fuarda Ürün Değişirse: Hariçte İşleme ile Ayrım
Geri gelen eşya muafiyeti, ürünün yurt dışında değişikliğe uğramadan dönmesine dayanır. Fuar sırasında veya sonrasında bir ürün yurt dışında işlenir, örneğin bir yüzüğe taş takılır, ölçüsü değiştirilir ya da bir parça onarılırsa, bu ürün artık ayniyeti korunmuş geri gelen eşya olarak değerlendirilemeyebilir. Gümrük Kanununun 135. maddesine göre hariçte işleme rejimi, serbest dolaşımdaki eşyanın hariçte işleme faaliyetlerine tabi tutulmak üzere Türkiye Gümrük Bölgesinden geçici olarak ihracı ve bu faaliyetler sonucunda elde edilen ürünlerin ithal vergilerinden tam veya kısmi muafiyet suretiyle yeniden serbest dolaşıma girişine ilişkin hükümlerin uygulandığı rejimdir. Yurt dışında bir işlem yapılması planlanıyorsa, ürünlerin fuara baştan bu rejim kapsamında çıkarılması gerekir; aksi hâlde dönüşte muafiyet kaybı ve vergi yükü ortaya çıkabilir. Hariçte işleme rejimi serimizin ayrı bir yazısında ayrıntılı olarak ele alınacaktır. Altın, mücevher veya değerli taşın yurt dışında işlenmesi ya da tamir ettirilmesi ve dönüşte fark usulüyle vergilendirilmesi için hariçte işleme rejimi rehberimize bakılabilir.
Fuarda satılan ürünlerin bedeli ise ihracat bedeli niteliğindedir ve kıymetli maden ihracatına ilişkin kambiyo kuralları çerçevesinde yurda getirilmesi ve ihracatla eşleştirilmesi gerekir. Fuarda nakit tahsilat, alıcının farklı bir ülkeden ödeme yapması veya bedelin bir kısmının mahsup edilmesi gibi durumlar, kesin satış bildirimi ile tahsilat kayıtlarının dikkatle eşleştirilmesini gerektirir; bu eşleştirme yapılmazsa hem kambiyo hem vergi incelemelerinde sorun çıkar.
Türkiye’deki Fuarlara Gelen Yabancı Mücevher: Geçici İthalat
Türkiye’de düzenlenen uluslararası mücevher fuarlarına katılan yabancı firmaların getirdiği ürünler, Gümrük Kanununun geçici ithalat rejimine tabidir. m.128’e göre geçici ithalat rejimi, serbest dolaşıma girmemiş eşyanın ithalat vergilerinden tamamen ya da kısmen muaf olarak ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde kullanılması ve bu kullanım sırasındaki olağan yıpranma dışında herhangi bir değişikliğe uğramaksızın yeniden ihracına imkân sağlayan rejimdir. m.129 uyarınca geçici ithalat izni, eşyayı kullanan veya kullandıranın talebi üzerine gümrük idarelerince verilir; ithal eşyasıyla ilgili ayniyet tespitinin mümkün olmadığı hâllerde bu rejimin kullanılmasına izin verilmez. m.131 uyarınca tam muafiyetin uygulanacağı durumlar Cumhurbaşkanınca belirlenir; m.133 uyarınca kısmi muafiyetle geçici ithal edilen eşyadan her ay için, eşya serbest dolaşıma girseydi alınacak vergilerin yüzde üçü alınır.
Yabancı katılımcının fuarda Türkiye’deki bir alıcıya ürün satması hâlinde ise ürün geçici ithalat rejiminden çıkar ve serbest dolaşıma girmesi gerekir; bu durumda ithalat vergileri ve kıymetli madenlerin ithalatına ilişkin özel rejim uygulanır. Kıymetli madenlerin ithalatına ilişkin kota ve vergi kuralları altın ithalat kotası ve altın ithalatında vergiler, ithalatta kıymet beyanı ise gümrük kıymeti rehberlerimizde anlatılmıştır. KDV Genel Uygulama Tebliği ayrıca, Türkiye’de ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezi bulunmayanların fuar, panayır ve sergilere katılımları dolayısıyla satın aldıkları mal ve hizmetler nedeniyle ödedikleri KDV’nin, karşılıklı olmak kaydıyla iade edileceğini düzenler; stant kiralama, stant alanındaki genel giderler ve konaklama giderleri bu kapsamdadır.
Geçici ithalat rejimi
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Tanım | Değişikliğe uğramadan yeniden ihraç için vergisiz kullanım | GK m.128 |
| İzin | Gümrük idaresince; ayniyet tespiti şart | GK m.129 |
| Tam muafiyet hâlleri | Cumhurbaşkanınca belirlenir | GK m.131 |
| Kısmi muafiyet | Her ay için vergilerin %3’ü | GK m.133 |
| Yabancı katılımcının KDV’si | Karşılıklılık şartıyla iade | KDV Genel Uygulama Tebliği |
Riskler: Kayıp, Hırsızlık, Beyan Dışı Taşıma
Fuar süreçlerinde en büyük risklerden biri, mücevherlerin taşıma veya sergileme sırasında kaybolması ya da çalınmasıdır. ATA karnesi kapsamındaki bir ürün kaybolursa, gidilen ülkenin vergileri karne teminat zinciri üzerinden talep edilebilir; konsinye çıkarılan bir ürün kaybolursa, satış gerçekleşmediğinden konsinye kaydının kapatılması ve kaybın belgelenmesi gerekir. Her iki durumda da kaybın kolluk tutanağı ve sigorta dosyasıyla belgelenmesi, hem gümrük hem vergi hem de sigorta açısından zorunludur. Fuar sigortası ve nakliyat sigortası kapsamı kuyumcu sigorta tazminatı, taşıma sırasındaki kayıplar ise kargoda kaybolan altın ve mücevher rehberlerimizde anlatılmıştır.
Diğer bir risk, fuar ürünlerinin gümrüğe beyan edilmeden yolcu beraberinde götürülmesidir. Ticari miktardaki mücevherin beyan edilmeden yurt dışına çıkarılması kaçakçılık mevzuatı kapsamında ciddi yaptırımlara yol açabilir; dönüşte de beyan dışı getirilen ürünler el koyma ve ceza riskiyle karşılaşır. Yolcu beraberinde altın çıkarma kuralları yurt dışına altın çıkarmak rehberimizde yer almaktadır. Ayrıca fuarlarda sergilenen özgün tasarımların kopyalanma riski de bulunur; tasarımların fuardan önce tescil ettirilmesi veya fuar tarihinin belgelenmesi, mücevher tasarımının korunması rehberimizde anlatılan hoşgörü süresi açısından önemlidir.
Uygulamada Sık Görülen Uyuşmazlıklar
Fuar mücevheriyle ilgili uyuşmazlıklar birkaç tipik olayda toplanır. Birincisi, satılmayan ürünlerin dönüşünde ayniyetin ispat edilememesi ve gümrük idaresinin geri gelen eşya muafiyetini uygulamamasıdır. İkincisi, fuarda satılan ürünlerin kesin satış bildiriminin süresinde yapılmaması ve buna bağlı KDV istisnası ile iade sorunlarıdır. Üçüncüsü, ATA karnesiyle götürülen bir ürünün fuarda satılması ve gidilen ülkenin vergi talebinin karne teminatına yansımasıdır. Dördüncüsü, fuar satış bedellerinin yurda getirilmemesi veya ihracatla eşleştirilememesidir. Beşincisi ise konsinye çıkış ile gerçek satış arasındaki farkların, sahte veya şişirilmiş ihracat şüphesine yol açmasıdır; bu durum hayali ihracat soruşturmalarının konusu olabilir ve hayali ihracat suçu rehberimizde ele alınmıştır.
Uyuşmazlık ve önleme
| Uyuşmazlık | Önleme |
|---|---|
| Ayniyet ispat edilemedi | Çıkışta her parçanın kod, gram, ayar ve fotoğraf kaydı |
| Kesin satış bildirimi gecikti | 30 günlük süreyi takip eden fuar dosyası |
| ATA karnesiyle götürülen ürün satıldı | Satılacak ürünleri konsinyeye ayırma |
| Satış bedeli izlenemedi | Fatura, kesin satış bildirimi ve tahsilatın eşleştirilmesi |
| Konsinye ile satış arasında fark | Ürün bazında mutabakat ve belgeleme |
Gümrük İşlemlerine İtiraz ve Ayar Tahlili
Geri gelen eşya muafiyetinin reddi, ek tahakkuk veya ceza kararı gibi gümrük idaresi işlemlerine karşı izlenecek yol Gümrük Kanununun 242. maddesinde düzenlenmiştir. Yükümlüler, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilir. İdareye ulaşan itirazlar otuz gün içinde karara bağlanarak ilgiliye tebliğ edilir. İtiraz dilekçesinin süresi içinde yanlış makama verilmesi hâlinde itiraz süresinde yapılmış sayılır ve idarece yetkili makama ulaştırılır. İtirazın reddi kararlarına karşı işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabilir.
Fuardan dönen mücevherlerde ayar veya içerik konusunda uyuşmazlık çıkarsa, Gümrük Kanununun 243. maddesi ayrıca önem kazanır: gümrük vergilerinin hesaplanmasında esas alınan kimyevi tahlil sonuçlarına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde yazılı olarak itiraz edilebilir ve itiraz üzerine ilk tahlili yapan kimyager dışındaki iki kimyager tarafından ikinci tahlil yapılır. Ürünün ihraç edilen ürünle aynı ayarda olup olmadığı, ayniyet tartışmasında belirleyici olduğundan, bu süre kaçırılmamalıdır.
Gümrük itiraz süreleri
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Vergi, ceza ve idari karara itiraz | Tebliğden itibaren 15 gün | GK m.242/1 |
| İdarenin itirazı karara bağlaması | 30 gün | GK m.242/2 |
| Kimyevi tahlil sonucuna itiraz | Tebliğden itibaren 15 gün; ikinci tahlil | GK m.243 |
| İtirazın reddine karşı | İdari yargı | GK m.242/4 |
İdari İşlem ve Uyuşmazlıklarda İzlenecek Yol
Gümrük idaresinin işlemlerine karşı önce GK m.242’deki itiraz yolu işletilir; itirazın reddi hâlinde idari yargı yoluna gidilir. KDV istisnası veya iadesiyle ilgili ret işlemleri ise vergi idaresinin işlemleri olarak ayrıca değerlendirilir. Ödenen vergilerin geri alınması için gümrük mevzuatındaki geri verme hükümlerine başvurulur; bu süreç gümrük vergisi iadesi rehberimizde anlatılmıştır. Altın ve kuyum sektöründeki gümrük ve vergi uyuşmazlıklarının tamamı altın ve kuyumda gümrük ve vergi davaları rehberimizde bir arada yer almaktadır.
Dilekçe Örneği: Geri Gelen Eşya Muafiyetinin Reddine İtiraz
Aşağıdaki örnek, yurt dışındaki bir fuara konsinye olarak götürülen ve satılmayan mücevherlerin dönüşünde, gümrük idaresinin ayniyetin tespit edilemediği gerekçesiyle geri gelen eşya muafiyetini uygulamayıp ithalat vergisi tahakkuk ettirmesi üzerine hazırlanmıştır. Olay ve talepler somut dosyaya göre uyarlanmalıdır.
… GÜMRÜK VE DIŞ TİCARET BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE
(… Gümrük Müdürlüğü aracılığıyla)
İTİRAZ EDEN: … Mücevherat İhracat Anonim Şirketi, adres: …, vergi no: …
VEKİLİ: Av. Ad Soyad, adres
KONU: …/…/2026 tarihli ve … sayılı ek tahakkuk kararına itirazımızdır.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil şirket, …/…/2026 tarihinde … ülkesinde düzenlenen uluslararası mücevher fuarında sergilenmek ve satılmak üzere, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin izniyle, … tarih ve … sayılı gümrük beyannamesiyle 142 parça altın ve pırlanta mücevheri konsinye olarak ihraç etmiştir. Beyanname ekindeki ürün listesinde her parçanın ürün kodu, ayarı, gramı, taş bilgisi ve fotoğrafı yer almaktadır.
2. Fuarda 97 parça satılmış ve kesin satış otuz günlük süre içinde birliğe bildirilmiştir. Satılmayan 45 parça, …/…/2026 tarihinde … sayılı beyannameyle Türkiye’ye geri getirilmiş ve geri gelen eşya muafiyeti talep edilmiştir. İdare, ürünlerin ihraç edilen ürünlerle aynı olduğunun tespit edilemediği gerekçesiyle muafiyeti uygulamamış ve ithalat vergisi tahakkuk ettirmiştir.
3. 4458 sayılı Gümrük Kanununun 168 inci maddesi uyarınca serbest dolaşımdaki eşya, ihraç edildikten sonra üç yıl içinde yeniden serbest dolaşıma girerse ve beyan sahibi talep ederse ithalat vergilerinden muaf tutulur. Ürünler ihracından birkaç ay sonra, üç yıllık süre içinde geri getirilmiş ve muafiyet beyannamede talep edilmiştir.
4. Aynı Kanunun 169 uncu maddesi, muafiyeti eşyanın ihracı sırasındaki ayniyeti değişmeden yeniden ithaline bağlar. Geri getirilen 45 parçanın her biri, ihracat beyannamesi ekindeki listede yer alan ürün kodu, ayar, gram ve taş bilgileriyle birebir örtüşmekte; fotoğraflar ürünlerin aynı olduğunu göstermektedir. Ürünler üzerinde fuar süresince herhangi bir işlem yapılmamıştır. Ayniyet, ihracat ve ithalat beyannamelerinin ekleri karşılaştırıldığında açıkça ortaya çıkmaktadır; gerekirse ürünlerin gümrük idaresi huzurunda ayrıca muayenesini talep ederiz. Altın ve mücevher ihracatında gümrük muayenesi, ayar ve gram farkı, yüzde on kuralı ve ikinci tahlil için altın ihracatında gümrük muayenesi rehberimize bakılabilir.
5. Ürünler konsinye olarak çıkarıldığından ve satılmadığından, ihracat istisnası kapsamında KDV’den yararlanılmamıştır; KDV Genel Uygulama Tebliğindeki geri gelen eşyaya ilişkin ödeme veya teminat şartı, istisnadan yararlanılmayan bu ürünler bakımından bir yükümlülük doğurmamaktadır. Bu husus müvekkilin bağlı olduğu vergi dairesinden teyit edilebilir.
HUKUKİ SEBEPLER
4458 sayılı Gümrük Kanunu m.135, 168, 169, 242, 243; KDV Genel Uygulama Tebliği; İhracat Yönetmeliği ve ilgili mevzuat.
DELİLLER
İhracat ve ithalat beyannameleri ile ekleri, ürün listesi ve fotoğraflar, ihracatçı birliği izin ve bildirim yazıları, fuar katılım belgeleri, gerekirse muayene ve bilirkişi incelemesi.
SONUÇ VE İSTEM
Açıklanan nedenlerle …/…/2026 tarihli ek tahakkuk kararının kaldırılmasına ve geri getirilen 45 parça mücevhere geri gelen eşya muafiyetinin uygulanmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
Tarih, vekil ad soyad, imza
Ekler: Vekâletname, beyannameler, ürün listeleri, fotoğraflar, birlik yazıları
Fuar Öncesi Kontrol Listesi
Fuara çıkmadan önce
| Konu | Yapılacak |
|---|---|
| Rejim seçimi | Sergilenecek ürünler ATA veya geçici çıkış; satılacaklar konsinye |
| Ürün listesi | Her parça için kod, ayar, gram, taş ve fotoğraf |
| İzinler | Konsinye için İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği izni |
| Sigorta | Fuar ve nakliyat sigortasının kapsamı ve değer |
| Tasarım koruması | Özgün tasarımlar için tescil veya fuar tarihinin belgelenmesi |
| Dönüş | Satılanların 30 günde bildirimi; satılmayanların ayniyet belgeleriyle dönüşü |
Dahilde işleme rejiminin genel kuralları dahilde işleme rejimi rehberimizde yer almaktadır. Dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yurt dışı mücevher fuarına ürünleri nasıl götürebilirim?
Üç yolla: ATA karnesi, fuar eşyası olarak gümrük beyannamesiyle geçici çıkış ve fuarda satılacak ürünler için İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin izniyle konsinye ihracat.
ATA karnesi nedir, kim düzenler?
Gidilen ülkede gümrük beyannamesi yerine geçen ve eşya geri dönmezse vergileri güvenceye alan uluslararası bir belgedir. Türkiye, ATA Sözleşmesinin sergi ve fuarlar, mesleki teçhizat ve ticari numuneler eklerini 1619 sayılı Kanunla kabul etmiştir; kefil kuruluş TOBB’dir.
ATA karnesiyle götürdüğüm mücevheri fuarda satabilir miyim?
Karne geri dönüş varsayımına dayanır; satılan ürün için gidilen ülkenin vergileri karne teminat zinciri üzerinden istenebilir ve kefil kuruluş karne hamiline rücu eder. Satılacak ürünleri konsinye ihracat kapsamına almak daha güvenlidir.
Konsinye ihracatta satış için ne kadar sürem var?
İhracat Yönetmeliğine göre ihraç tarihinden itibaren bir yıl; haklı ve zorunlu nedenlerle İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince iki yıl daha uzatılabilir.
Fuarda satışı ne zaman bildirmeliyim?
Kesin satıştan sonraki otuz gün içinde, kesin satış faturası ve gerekli belgelerle birlikte izni veren İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine.
Konsinye çıkışta KDV doğar mı?
Hayır. Konsinye gönderimde satış kesinleşmediğinden KDV doğmaz; kesin satış tarihinde teslim KDVK m.11 ve 12 uyarınca ihracat istisnası kapsamına girer.
Satılmayan ürünler dönünce vergi öder miyim?
GK m.168 uyarınca ihraçtan itibaren üç yıl içinde dönen serbest dolaşımdaki eşya, beyan sahibinin talebiyle ithalat vergilerinden muaftır; m.169 uyarınca ayniyetin değişmemiş olması şarttır.
Ayniyeti nasıl ispat ederim?
Çıkışta her parça için ürün kodu, ayar, gram, taş bilgisi ve fotoğraf kaydı tutun ve bunları beyanname ekine koyun; dönüşte aynı bilgilerle karşılaştırma yapılır.
Kesin ihracatla çıkıp geri gelen mücevherde KDV ne olur?
KDV Genel Uygulama Tebliğine göre ihracat istisnasından yararlanılan KDV tutarının gümrük idaresine ödenmesi veya teminat gösterilmesi gerekir; istenmezse KDV ödenerek ithal edilir ve ilk ihracat kesin sayılır. Ödenen KDV indirim konusu yapılabilir.
Dahilde işleme kapsamında üretilmiş ürün fuardan dönerse ne olur?
GK m.170 uyarınca geri gelen eşya hükümleri uygulanır ve vergiler dahilde işleme hükümlerine göre belirlenir; taahhüt hesabı etkilenebilir.
Türkiye’deki fuara gelen yabancı firmanın mücevheri hangi rejime tabidir?
GK m.128 ve devamındaki geçici ithalat rejimine; ayniyet tespiti şarttır (m.129). Ürün Türkiye’de satılırsa serbest dolaşıma girmesi ve ithalat vergileri ile kıymetli maden ithalat kurallarının uygulanması gerekir.
Kısmi muafiyetle geçici ithalatta ne kadar vergi ödenir?
GK m.133 uyarınca eşya serbest dolaşıma girseydi alınacak vergilerin her ay için yüzde üçü.
Geri gelen eşya muafiyeti reddedilirse ne kadar sürede itiraz etmeliyim?
GK m.242 uyarınca tebliğden itibaren on beş gün içinde bir üst makama itiraz edilir; idare otuz gün içinde karar verir ve itirazın reddine karşı idari yargı yoluna gidilebilir.
Gümrük laboratuvarının ayar tespitine itiraz edebilir miyim?
Evet. GK m.243 uyarınca kimyevi tahlil sonuçlarına tebliğden itibaren on beş gün içinde yazılı itiraz edilebilir ve ilk tahlili yapan dışındaki iki kimyager tarafından ikinci tahlil yapılır.
Fuar ürünlerini yolcu beraberinde beyansız götürebilir miyim?
Hayır. Ticari miktardaki mücevherin beyansız çıkarılması kaçakçılık mevzuatı kapsamında yaptırım riski doğurur; ürünler gümrükte usulüne uygun beyan edilmelidir. Somut dosyanız için 0554 648 37 15 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
📚 İlgili Rehberler
Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?
Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için 0554 648 37 15 numaralı hattımızdan ulaşabilirsiniz.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim. Telefon: 0554 648 37 15
İletişime GeçinBu içerik Vergi Hukuku alanındadır.
Vergi Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
