Halka açık bir şirketin kendi paylarını borsadan geri alması yatırımcıların yakından izlediği bir işlemdir; ancak serbest değildir. Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn) m.22 halka açık ortaklıkların kendi paylarını ancak Kurul’un belirlediği şartlarla satın alabileceğini düzenler ve bu şartlar II-22.1 sayılı Geri Alınan Paylar Tebliği’nde yer alır: genel kurul onaylı program, sermayenin yüzde onu sınırı, kâr dağıtımına konu edilebilecek kaynak sınırı, işlem saatleri ve günlük hacim kuralları, ertelenmiş içsel bilgi varken işlem yasağı ve ayrıntılı kamuyu aydınlatma takvimi. 19.03.2025 tarihli i-SPK.22.9 İlke Kararı ise ikinci bir duyuruya kadar yönetim kurulu kararıyla program başlatılmasına imkân vermiş ve bazı sınırları askıya almıştır; SPK 22.09.2026 tarihli kararıyla bu kapsamdaki geri alımlarda toplam bedel sınırını da ikinci bir duyuruya kadar uygulamama kararı almıştır. Bu rehberde iki rejimi yan yana, madde madde anlatıyoruz.
Şirketiniz için pay geri alım programı mı hazırlıyorsunuz?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.
⚡ Net Cevap: Halka açık ortaklıkların geri alım yapabilmesi için kural olarak genel kurulun, yönetim kurulunca hazırlanan programı onaylaması gerekir (II-22.1 m.5/1). Program borsada işlem gören ortaklıklarda en çok üç, işlem görmeyenlerde en çok bir yıl sürer (m.7). Geri alınan payların nominal değeri sermayenin yüzde onunu, toplam bedeli kâr dağıtımına konu edilebilecek kaynakları aşamaz (m.9). Ertelenmiş içsel bilgi varken ve sermaye artırımı sürecinde geri alım veya satım yapılamaz (m.10). Alımdan iki iş günü önce ve her işlemden sonraki iş günü seans açılmadan KAP açıklaması yapılır (m.12). 19.03.2025 tarihli i-SPK.22.9 İlke Kararı, payları borsada işlem gören ortaklıklara ikinci bir duyuruya kadar yönetim kurulu kararıyla program başlatma imkânı tanımış, yüzde on ve günlük hacim sınırlarını askıya almış, alınan paylara otuz günlük satış yasağı getirmiştir; SPK 22.09.2026 tarihli kararıyla bu kapsamdaki geri alımlarda toplam bedel sınırını da ikinci bir duyuruya kadar uygulamama kararı vermiştir.
Hukuki Dayanak: TTK, SPKn ve II-22.1
Anonim şirketin kendi paylarını iktisabı esasen Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenmiştir. TTK m.379’a göre bir şirket kendi paylarını esas veya çıkarılmış sermayesinin onda birini aşacak miktarda ivazlı olarak iktisap edemez ve rehin alamaz; iktisap için genel kurulun yönetim kurulunu en çok beş yıl için yetkilendirmesi ve iktisaptan sonra kalan net aktifin en az sermaye ile dağıtılamayan yedek akçeler toplamı kadar olması gerekir. Aynı madde, pay senetleri borsada işlem gören şirketler hakkında şeffaflık ve fiyat kuralları yönünden düzenleme yapma görevini SPK’ya verir (TTK m.379/5). Halka açık ortaklıklar bakımından SPKn m.22/1 bu yetkiyi genişletir: halka açık ortaklıklar kendi paylarını Kurul’un belirlediği şartlarla satın alabilir ve rehin alabilir; Kurul işlem sınırlarını, elden çıkarma ve itfa usulünü ve kamuya açıklama esaslarını düzenler. Payların ortaklığın konsolide bilançosuna dâhil edilen şirketlerce satın alınması da aynı kurala tabidir (m.22/2).
II-22.1 sayılı Tebliğ, SPKn m.22, 48, 101 ve 108’e dayanır (m.3). Kapsamı geniştir: ortaklığın bağlı ortaklığının ortaklık paylarını alması, üçüncü bir kişinin kendi adına ancak ortaklık veya bağlı ortaklık hesabına pay alması veya rehin alması ve payların alınması amacıyla üçüncü kişilere avans, ödünç veya teminat verilmesi de Tebliğ kapsamındadır (m.2/2). Değişken sermayeli yatırım ortaklıkları ve paylarını nitelikli yatırımcılara arz eden yatırım ortaklıkları kapsam dışıdır (m.2/3).
| Konu | TTK (genel rejim) | II-22.1 (halka açık ortaklıklar) |
|---|---|---|
| Sermaye sınırı | Sermayenin onda biri (m.379/1) | Nominal değer sermayenin yüzde onu (m.9/1) |
| Yetki | Genel kurul yetkisi, en çok beş yıl (m.379/2) | Genel kurulun programı onaylaması; borsada işlem görenlerde üç, görmeyenlerde bir yıl (m.5/1, m.7) |
| Kaynak sınırı | Kalan net aktif en az sermaye ile dağıtılamayan yedekler toplamı (m.379/3) | Toplam bedel kâr dağıtımına konu edilebilecek kaynakları aşamaz (m.9/3) |
| Yakın ve ciddi kayıp | Genel kurul yetkisi olmadan iktisap mümkün (m.381) | Yalnızca borsada işlem gören ortaklıklar; somut ölçüt ve kamuya açıklama şartı (m.5/4-6) |
| Kendi payını taahhüt | Yasak; aykırılıkta yönetim kurulu üyeleri taahhüt etmiş sayılır (m.388) | İlk halka arzda alım bu hükme göre taahhüt sayılır (m.11/3) |
| Aykırı iktisap | Altı ay içinde elden çıkarma (m.385) | Bir yıl içinde elden çıkarma, satılamayanların itfası (m.19/2) |
Halka açık ortaklık rejiminin bütünü için halka açık ortaklık statüsü yazımıza bakabilirsiniz.
Yetkilendirme: Genel Kurul Onayı ve İstisnaları
Tebliğe göre geri alım yapılabilmesi için genel kurulun yönetim kurulunu yetkilendirmesi esastır; yetki, yönetim kurulunun hazırladığı geri alım programının genel kurulda onaylanmasıyla verilir ve yönetim kurulu bu yetkiyi belirleyeceği gerçek veya tüzel kişilere devredebilir (II-22.1 m.5/1). Program onayında esas sözleşmede daha ağır nisap yoksa TTK m.418’deki toplantı ve karar nisapları uygulanır (m.5/3). Bağlı ortaklığın ana ortaklık paylarını alabilmesi için ana ortaklık genel kurulunda program onaylanmalı ve bağlı ortaklığın yönetim kurulu da program çerçevesinde alım yapacağına dair karar almalıdır; bağlı ortaklık da halka açıksa programın onun genel kurulunca da onaylanması zorunludur (m.5/2).
İstisna, yakın ve ciddi kayıptan kaçınmaktır. Payları borsada işlem gören ortaklıklar bu amaçla genel kurul kararı olmadan yönetim kurulu kararıyla, Tebliğin m.12’deki kamuyu aydınlatma yükümlülüklerine uymak şartıyla geri alım yapabilir; bu karar yapılacak ilk genel kurula kadar geçerlidir ve bağlı ortaklıklar ana ortaklık paylarında bu istisnadan yararlanamaz (m.5/4). Tebliğ, yakın ve ciddi kaybın ne zaman var sayılacağını somut olarak belirler: payların günlük ağırlıklı ortalama fiyatının yönetim kurulu karar tarihinden önceki son bir ayda nominal değerin altında seyretmesi veya yüzde yirmiden fazla değer kaybetmesi (m.5/5). Bu hâller dışında yönetim kurulu kararıyla geri alım için işlem öncesinde Kurul onayı alınmalıdır (m.5/6). Payları borsada işlem görmeyen ortaklıklar ve bağlı ortaklıkları bu istisnadan hiç yararlanamaz (m.6/1).
| Yol | Şart | Kimler için |
|---|---|---|
| Genel kurul onaylı program (esas usul) | Yönetim kurulunun hazırladığı programın genel kurulda onaylanması; TTK m.418 nisapları | Tüm halka açık ortaklıklar (m.5/1-3) |
| Yakın ve ciddi kayıp gerekçesiyle yönetim kurulu kararı | Son bir ayda ağırlıklı ortalama fiyatın nominal değerin altında olması veya yüzde yirmiden fazla düşüş; ilk genel kurula kadar geçerli | Yalnızca payları borsada işlem gören ortaklıklar; bağlı ortaklıklar hariç (m.5/4-5) |
| Kurul onaylı yönetim kurulu kararı | m.5/5’teki ölçütler dışında, işlem öncesi Kurul onayı | Payları borsada işlem gören ortaklıklar (m.5/6) |
| i-SPK.22.9 İlke Kararı kapsamında yönetim kurulu kararı | Amaç, azami süre, azami pay adedi ve azami fon tutarını içeren karar ve KAP açıklaması; ilk genel kurulda ortakların bilgisine sunulur | Payları borsada işlem gören ortaklıklar ve bağlı ortaklıkları (ikinci bir duyuruya kadar) |
Yönetim kurulunun bu süreçteki sorumluluğu için yönetim kurulu sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.
Programın Süresi ve Zorunlu Unsurları
Genel kurulun onayladığı programın süresi payları borsada işlem gören ortaklıklarda en çok üç, işlem görmeyenlerde en çok bir yıldır. Programda süre belirtilmemişse azami süre boyunca yürürlükte kalır; süreli program bitince yeni bir program için yeni genel kurul kararı gerekir (II-22.1 m.7/1). Çalışanlara pay edindirme amaçlı programlarda üç yıllık süre beş yıla, paya dönüştürülebilir veya pay ile değiştirilebilir araç ihracında aracın vadesine kadar uzatılabilir (m.7/2).
| Bent | Unsur |
|---|---|
| a | Geri alımın amacı |
| b | Varsa programın uygulanacağı süre |
| c-ç | Azami pay sayısı ve bu sayıya ulaşılınca programın sonlandırılacağı |
| d | Belirli bir göstergeye endeksli veya sabit alt ve üst fiyat limitleri, fiyatı düzeltmeyi gerektiren işlemlerin nasıl dikkate alınacağı |
| e | Belirlenmişse program süresince geri alınan payların satış esasları |
| f | Geri alım için ayrılan fonun toplam tutarı ve kaynağı |
| g | Geri alınıp elden çıkarılmamış payların sayısı ve sermayeye oranı, varsa önceki programın sonuçları |
| ğ | Programın finansal durum ve faaliyet sonuçlarına muhtemel etkileri |
| h | Varsa programda geri alım yapabilecek bağlı ortaklıklar |
| ı | Yıllık ve son üç aydaki en yüksek, en düşük ve ağırlıklı ortalama fiyat |
| i | Varsa ilişkili tarafların işlemden sağlayacağı faydalar |
i-SPK.22.9 İlke Kararı ve 22.09.2026 Tarihli Değişiklik
SPK, 19.03.2025 tarihli 2025/16 sayılı bülteninde yayımladığı i-SPK.22.9 (16/531 s.k.) İlke Kararı ile piyasaların sağlıklı işlemesi amacıyla ikinci bir duyuruya kadar uygulanacak özel bir geri alım rejimi getirmiştir. Karara göre payları borsada işlem gören ortaklıklar ve bağlı ortaklıkları, ilk genel kurulda ortakların bilgisine sunulmak üzere, genel kurul kararı olmaksızın yönetim kurulu kararıyla geri alım programı başlatabilir. Yönetim kurulu kararında geri alımın amacı, programın azami süresi, alınacak azami pay adedi ve kullanılacak azami fon tutarı yer almalı ve karar özel durum açıklamasıyla duyurulmalıdır. Yürürlükte programı olan ortaklıklar ayrı bir karar almadan bu şartlarla devam edebilir.
Aynı kararla bu kapsamdaki geri alımlarda Tebliğin bazı hükümleri uygulanmaz: sermayenin yüzde onu nominal değer sınırı (m.9/1), son yirmi günlük işlem miktarı ortalamasının yüzde yirmi beşi olan günlük işlem sınırı (m.15/1-c), m.12’nin ilk dört fıkrasındaki program ve alım dönemi açıklamaları ve aykırı alınan payların bir yılda elden çıkarılmasına ilişkin m.19/2. Sermaye artırımı sürecindeki işlem yasağı yalnızca nakdi artırımlarla sınırlı uygulanır (m.10/2). Karşılığında ilke kararı kapsamında geri alınan paylar, geri alındıkları tarihten itibaren otuz gün boyunca satılamaz; süre “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle hesaplanır ve süre bitince paylar Tebliğ m.19 esasları çerçevesinde en çok üç yıl içinde elden çıkarılır veya Tebliğ sınırlarına uyularak elde tutulabilir.
Son olarak SPK, 22.09.2026 tarihli ve 2026/63 sayılı bülteninde yayımlanan 60/1711 sayılı kararıyla i-SPK.22.9 kapsamındaki geri alımlarda, Tebliğ m.9/3’teki toplam bedel sınırının, yani geri alınan payların toplam bedelinin kâr dağıtımına konu edilebilecek kaynakları aşamayacağı kuralının ikinci bir duyuruya kadar uygulanmamasına karar vermiştir. Bu değişiklik dar bir alanı kapsar: askıya alınan bedel sınırıdır; ertelenmiş içsel bilgi yasağı (m.10/1), her işlemden sonraki açıklama (m.12/5), işlem saati ve fiyat kuralları (m.15/1-a, b) ile bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı hükümleri yürürlüktedir. Askının kapsamı, yürürlükte kalan TTK m.379 ve m.520 sınırları ve askı kalkınca elde tutulan payların durumu için pay geri alımında üst sınır kalktı yazımıza bakabilirsiniz.
| Kural | II-22.1 (genel) | i-SPK.22.9 kapsamında |
|---|---|---|
| Yetki | Genel kurul onaylı program (m.5/1) | Yönetim kurulu kararı; ilk genel kurulda bilgi verilir |
| Nominal sınır | Sermayenin yüzde onu (m.9/1) | Uygulanmaz |
| Toplam bedel sınırı | Kâr dağıtımına konu kaynaklar (m.9/3) | 22.09.2026 kararıyla ikinci bir duyuruya kadar uygulanmaz |
| Günlük hacim | Yirmi günlük ortalamanın yüzde yirmi beşi (m.15/1-c) | Uygulanmaz |
| Program ve alım dönemi açıklamaları | Genel kuruldan üç hafta önce, alımdan iki iş günü önce (m.12/1-4) | Uygulanmaz; yönetim kurulu kararı KAP’ta açıklanır |
| Sermaye artırımı yasağı | Tüm sermaye artırımlarında (m.10/2) | Yalnızca nakdi artırımlarda |
| Satış | Açıklanan alım dönemi dışında (m.19/6) | Geri alım tarihinden itibaren otuz gün satış yasağı |
| Ertelenmiş içsel bilgi yasağı | Uygulanır (m.10/1) | Uygulanır |
| Her işlem sonrası açıklama | Ertesi iş günü seans açılmadan (m.12/5) | Uygulanır |
İlke kararları “ikinci bir duyuruya kadar” geçerlidir; bir program başlatmadan önce Kurul’un en güncel bülteni kontrol edilmelidir. Bültenlerin izlenmesi için SPK bülten analizi yazımıza bakabilirsiniz.
Tutar Sınırları ve İşlem Esasları
Genel rejimde geri alınan payların nominal değeri, önceki alımlar dâhil ödenmiş veya çıkarılmış sermayenin yüzde onunu aşamaz; program süresince elden çıkarılanlar bu hesaptan düşülmez (II-22.1 m.9/1). Borsada işlem gören ortaklıkların geri aldığı paylar borsada işlem gören nitelikte olmalı ve alımlar payların işlem gördüğü pazarda yapılmalıdır (m.9/2). Geri alınan payların toplam bedeli kâr dağıtımına konu edilebilecek kaynakların toplamını aşamaz ve bu şarta uyumun son yıllık finansal tablolar üzerinden sağlanması yönetim kurulunun sorumluluğundadır (m.9/3).
Borsada gerçekleştirilecek geri alımlarda borsa kurallarına ek olarak Tebliğ m.15 uygulanır. Tebliğ metnine göre birinci seansın açılış seansı ve son on beş dakikası ile ikinci seansın açılış ve kapanış seanslarında program dâhilinde emir verilemez; Tebliğ metni seans yapısına atıfla yazıldığından, uygulamada kapsanan zaman dilimleri Borsa İstanbul’un güncel seans saatleri ve SPK açıklamalarıyla birlikte değerlendirilmelidir (m.15/1-a). Geri alım için verilen fiyat emri mevcut fiyat tekliflerinden veya en son gerçekleşen satış fiyatından yüksek olamaz (m.15/1-b). Bir günde geri alınabilecek pay miktarı son yirmi günlük işlem miktarı ortalamasının yüzde yirmi beşini geçemez; likiditesi düşük paylarda Kurul onayıyla bu oran yüzde elliye çıkarılabilir (m.15/1-c, d). Türev araçlarla yapılan geri alımda kullanım fiyatı bağımsız fiyat tekliflerinden yüksek olamaz (m.15/1-ç).
Bu kuralların amacı geri alımın fiyatı yönlendirme aracına dönüşmesini önlemektir. Bu tür işlem örüntülerinin nasıl izlendiği için piyasa gözetimi yazımıza, halka arz sonrasındaki fiyat istikrarı işlemleriyle farkı için halka arz sonrası fiyat istikrarı yazımıza bakabilirsiniz.
Geri Alımın Yasak Olduğu Hâller
| Yasak | Kapsam | Madde |
|---|---|---|
| Ertelenmiş içsel bilgi | Açıklanması ertelenmiş içsel bilgi varken hiçbir geri alım veya satım yapılamaz | II-22.1 m.10/1 |
| Sermaye artırımı süreci | Esas sermayede genel kurul, kayıtlı sermayede yönetim kurulu kararından işlemlerin tamamlanmasına kadar | m.10/2 (i-SPK.22.9 kapsamında yalnızca nakdi artırım) |
| Yönetim kontrolünü elinde bulunduranlar | Program süresince veya yakın ve ciddi kayıp kararı hâlinde borsada satış yapamaz | m.11/1 |
| İdari sorumluluğu bulunanlar ve yakınları | Açıklanan alım dönemi içinde veya yakın ve ciddi kayıp kararı hâlinde borsada satış yapamaz | m.11/2 |
| İlk halka arz | Ortaklık ve bağlı ortaklıkları pay alamaz; aykırılık TTK m.388 uyarınca kendi payını taahhüt sayılır | m.11/3 |
Ertelenmiş içsel bilgi yasağı en kritik olanıdır: ertelenen bilgi tanımı gereği içsel bilgidir ve şirketin bu bilgiye sahipken kendi payında işlem yapması doğrudan bilgi suistimali tartışması doğurur. Tebliğ iki durumda bu yasaktan muafiyet tanır: yürürlükte programı olan halka açık aracı kurumların müşterileri hesabına kendi payları üzerindeki işlemleri, içsel bilgiye erişen personel ile müşteri adına işlem yapan personel arasında bilgi akışını önleyen tedbirler alınmışsa ve ortaklığın geri alım yetkisini sermaye veya yönetim bakımından ilişkisi bulunmayan geniş yetkili bir aracı kuruma devretmesi ve aracı kurumun kararlarını ortaklıktan tamamen bağımsız alması (m.17/1-2). Erteleme rejimi için içsel bilgi, KAP açıklaması ve erteleme yazımıza bakabilirsiniz.
Kamuyu Aydınlatma Takvimi
| Aşama | Süre | İçerik |
|---|---|---|
| Programın duyurulması | Genel kuruldan en az üç hafta önce (ilan ve toplantı günleri hariç) | Özel durum açıklaması ve eşanlı internet sitesi yayını (m.12/1) |
| Genel kurulda değişiklik | Genel kurulu izleyen ilk iş günü | Değiştirilmiş programın açıklanması (m.12/2) |
| Alıma başlamadan önce | İki iş günü önce | Alım döneminin başlangıç ve bitişi, pay nominal tutarı ve sermayeye oranı (m.12/4) |
| Her geri alım işlemi | İşlemi izleyen iş günü seans başlamadan | Nominal tutar, oran, fiyat, önceki alımlar, imtiyazlar, tarih (m.12/5) |
| Geri alınan payların satışı | İşlemi izleyen iş günü seans başlamadan | Nominal tutar, fiyat, kalan oran, kazanç veya kayıp (m.12/6) |
| Dönem veya program sonu | Üç iş günü içinde | Azami ve ortalama bedel, maliyet, kaynak, toplam pay ve oran; ilk genel kurulda ortaklara bilgi (m.12/7) |
| Yakın ve ciddi kayıp kararı | Alımdan en az iki iş günü önce | Geri alım yapılacağı, amacı, pay miktarı ve azami tutar; ilk genel kurulda bilgi (m.12/8) |
Tebliğde hüküm bulunmayan hâllerde Kurul’un özel durum düzenlemeleri uygulanır (m.12/9). Açıklama sisteminin işleyişi için KAP bildirim yükümlülüğü yazımıza bakabilirsiniz.
Payları Borsada İşlem Görmeyen Ortaklıklarda Geri Alım
Payları borsada işlem görmeyen halka açık ortaklıklarda rejim farklıdır. Geri alım, genel kurulun onayladığı program çerçevesinde ortaklığın veya bağlı ortaklığının yönetim kurulu kararıyla ortaklara yapacağı gönüllü pay alım teklifiyle gerçekleştirilir; bedel nakit ödenir ve talep teklifi aşarsa pay sahipleri arasında eşitsizlik yaratmayacak oransal dağıtım yapılır (II-22.1 m.6/2). Programın uygulanmasına başlanmasından en geç iki ay önce pay alım teklifi bilgi formunun onayı için Kurul’a başvurulur. Geri alım fiyatı değerleme raporuyla belirlenir ve programda birim pay değerinin yüzde on altı ve üstündeki fiyat limitleri gösterilir (m.6/3, 6/6). Onaylanan bilgi form en çok altı iş günü içinde gazetede, varsa internet sitesinde ve Kurul’un sitesinde ilan edilir (m.6/5). Teklif sonunda alınan pay miktarı, ödenen tutar, teklife katılan pay sahibi sayısı ve yeni ortaklık yapısı açıklanır (m.13/1-b). Bu ortaklıklar geri aldıkları payları ancak program tamamlandıktan sonra, ikincil halka arz veya yeni pay alma hakkı usulleriyle ve önceden Kurul’a başvurarak elden çıkarabilir (m.19/5).
Pay alım teklifinin genel kuralları için pay alım teklifi yazımıza bakabilirsiniz.
Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı Bakımından Güvenli Alan
SPKn m.108/1-b, Kurul düzenlemelerine göre uygulanan geri alım programlarını bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı sayılmayan hâller arasında sayar. Ancak Tebliğ bu korumayı dar tutar. Payları borsada işlem gören ortaklıklar, geri alımlarını şu şartların tamamına uyarak yaparlarsa bu istisnadan yararlanır: genel kurulca onaylanmış bir program çerçevesinde alım yapılması; alımın yalnızca sermaye azaltımı, paya dönüştürülebilir veya pay ile değiştirilebilir araç ihracı ya da çalışanlara pay edindirme programlarından doğan yükümlülükler amacıyla yapılması; ve program süresince satış yapılmaması (II-22.1 m.14/1). Bu esaslara uyulmadan yapılan işlemler SPKn m.101, 106 ve 107 kapsamında incelemeye tabidir (m.14/2).
Sonuç önemlidir: “hisse fiyatını desteklemek” amacıyla yapılan veya program süresince satış içeren geri alımlar Tebliğe uygun olsa bile otomatik güvenli alanda değildir; her işlem örüntüsü ayrıca değerlendirilir. Kurul geri alım programı hâlinde ortaklıkla ilişkili kişilerin paylarda işlem yapmasına ayrıca sınırlama da getirebilir (SPKn m.101/2). Suç tipleri için bilgi suistimali ve piyasa bozucu eylemler yazılarımıza bakabilirsiniz.
Geri Alınan Payların Hakları, Elden Çıkarılması ve Muhasebesi
Geri alınan paylar genel kurulda toplantı nisabının hesabında dikkate alınmaz (II-22.1 m.18/1). Bedelsiz pay hakları saklıdır; geri alınan paylar kâr payı ve yeni pay alma hakkı dışında hiçbir pay sahipliği hakkı vermez; bu payların yeni pay alma hakları pazar açılması koşuluyla süresinde satılır ve bağlı ortaklıkların aldığı ana ortaklık paylarının oy hakkı kendiliğinden donar (m.18/2). Hakların donması payların ortaklıkta kaldığı süreyle sınırlıdır; üçüncü kişiye devirle haklar yeniden doğar (m.18/3).
Geri alınan paylar m.9’daki sınırlara uyulmak şartıyla süresiz tutulabilir (m.19/1). Tebliğe aykırı alınan paylar bir yıl içinde elden çıkarılır, satılamayanlar sermaye azaltımıyla itfa edilir (m.19/2). Sermayenin yüzde onunu aşan kısım kayba yol açmadan mümkün olur olmaz ve en geç üç yıl içinde elden çıkarılır (m.19/3). Borsada işlem gören ortaklıklar geri aldıkları payları, açıklanan alım dönemi hariç, program süresince veya sonrasında borsada satarak elden çıkarabilir; toptan satışlar pazarındaki satışlar da borsada satış sayılır ve ilişkili kişilere satışta fiyat baz fiyattan aşağı olamaz (m.19/6). İtfa, Kurul’un fon çıkışı gerektirmeyen sermaye azaltımı usulüne göre yapılır (m.19/9). Geri alım bedeli kadar yedek akçe ayrılarak özkaynaklarda kısıtlanmış yedek olarak sınıflandırılır; paylar satılınca veya itfa edilince serbest bırakılır (m.20/2).
Sermaye azaltımı, külli halefiyet, kanuni satın alma yükümü, karşılıksız edinme, azınlık haklarına ilişkin Kurul veya mahkeme kararı, cebri icra ile alacak tahsili ve ayrılma veya ortaklıktan çıkarma ve satma hakkının kullanılması sebebiyle edinilen paylar yetkilendirme ve m.9 sınırlarına tabi değildir (m.16/1). Ortaklığın kendi paylarını rehin alması da Tebliğin ilgili maddelerine kıyasen tabidir (m.21).
Sorumluluk ve Yaptırımlar
Tebliğ kapsamındaki işlemlerden ortaklığın yönetim kurulu üyeleri sorumludur (II-22.1 m.22). Tebliğe aykırılık SPKn m.103/1 kapsamında idari para cezası sebebidir; SPK’nın 2026 parasal sınırlarına göre bu ceza 445.243,49 TL ile 5.565.516,37 TL arasındadır ve menfaat temin edilmişse menfaatin iki katından az olamaz. Program dışındaki işlemler veya güvenli alan şartlarına uyulmadan yapılan alımlar piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı incelemesine konu olabilir (m.14/2). İçeriden kişilerin finansal tablo dönemleri ve içsel bilginin kesinleşmesinden açıklanmasına kadar olan dönemdeki işlemleri de ayrıca piyasa bozucu eylem sayılır (VI-104.1 m.4/3-4). Örtülü kazanç boyutu için örtülü kazanç aktarımı yazımıza bakabilirsiniz.
Yatırımcı Açısından: Geri Alım Açıklamalarını Okumak
Geri alım açıklamaları yatırımcıya şirketin kendi payına ilişkin değerlendirmesini ve nakit kullanımını gösterir. Program açıklamasında amaç, azami pay adedi, fon tutarı ve kaynağı ile fiyat limitleri yer alır (m.8); her işlemden sonraki açıklamalar alımın gerçek hızını ve fiyatını gösterir (m.12/5). Program sonunda yapılan özet açıklama ile genel kurula sunulan bilgi, programın ne ölçüde uygulandığını ortaya koyar (m.12/7). i-SPK.22.9 kapsamındaki programlarda ise genel kurul onayı olmadığından yönetim kurulu kararının içeriği ve otuz günlük satış yasağı özellikle izlenmelidir. Yönetim kontrolündeki ortakların program süresince satış yapmaması gerektiğinden (m.11/1), aynı dönemde bu kişilerin satış açıklamaları dikkat çekici bir işarettir. KAP takibi için KAP nasıl takip edilir yazımıza bakabilirsiniz.
Şirketler İçin Kontrol Listesi
| Yapılacak | Neden | Dayanak |
|---|---|---|
| Hangi rejimle ilerleyeceğinize karar verin: genel kurul programı mı, i-SPK.22.9 mu, yakın ve ciddi kayıp mı? | Şartlar, sınırlar ve açıklamalar farklıdır | II-22.1 m.5; i-SPK.22.9 |
| Programı m.8’deki tüm unsurlarla hazırlayın ve genel kuruldan üç hafta önce açıklayın | Eksik program onaylanamaz; süre kısaltılamaz | m.8, m.12/1 |
| Kâr dağıtımına konu kaynakları ve sermaye oranını son yıllık tablolara göre hesaplayın | Sorumluluk yönetim kurulundadır (i-SPK.22.9 kapsamındaki istisnalar hariç) | m.9 |
| Ertelenmiş içsel bilgi var mı, her alım öncesi kontrol edin | Varsa hiçbir işlem yapılamaz | m.10/1 |
| Yönetim kontrolündeki ortakları ve idari sorumlu kişileri satış yasağı hakkında bilgilendirin | Bu kişilerin satışı yasaktır | m.11 |
| İşlem saatleri, fiyat ve günlük hacim kurallarını aracı kuruma yazılı bildirin | İhlal manipülasyon incelemesine yol açabilir | m.15 |
| Her işlemden sonraki iş günü seans öncesi KAP açıklamasını otomatikleştirin | Açıklama gecikmesi idari para cezası sebebidir | m.12/5; SPKn m.103 |
Fon tasfiyesi döneminde geri alım: Payları tasfiye edilen fonların portföyünde bulunan şirketler için fonların bloğunun doğrudan geri alınıp alınamayacağı (m.9/2), geri alımın ana ortağın oy oranına etkisi (II-26.1 m.14/1-g) ve blok görüşmesiyle çakışma tasfiye bankası hisselerimizi satacak: ihraççı şirket ne yapabilir yazımızda ele alındı.
Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?
Geri alım programları; ticaret hukuku, sermaye piyasası mevzuatı, kamuyu aydınlatma ve piyasa kötüye kullanımı kurallarının kesiştiği bir alandır. Programın ve yönetim kurulu kararının hazırlanması, i-SPK.22.9 ile genel rejim arasındaki tercih, ertelenmiş içsel bilgi ve sermaye artırımı gibi yasak dönemlerin kontrolü, KAP açıklama takvimi ve SPK incelemelerinde savunma konularında şirketlere; geri alım süreçlerinde haklarını değerlendirmek isteyen pay sahiplerine destek veriyoruz. Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
✓ Bu yazıdaki II-22.1 hükümleri mevzuat.gov.tr metninden; SPKn m.22, 101 ve 108 ile TTK m.379-388 mevzuat.gov.tr metinlerinden; i-SPK.22.9 İlke Kararı SPK’nın 2025/16 sayılı bülteninden; 22.09.2026 tarihli karar SPK’nın 2026/63 sayılı bülten duyurusunu aktaran kaynaklardan kontrol edilmiştir. Yazı reklam yasağına aykırı vaat veya garanti içermez.
Sıkça Sorulan Sorular
Halka açık şirket kendi hisselerini geri alabilir mi?
Evet, ancak SPK’nın belirlediği şartlarla (SPKn m.22/1). Bu şartlar II-22.1 sayılı Geri Alınan Paylar Tebliği’nde düzenlenir; kural olarak genel kurulun onayladığı bir program gerekir (m.5/1).
Geri alım programı ne kadar sürebilir?
Payları borsada işlem gören ortaklıklarda en çok üç yıl, işlem görmeyenlerde en çok bir yıl; çalışanlara pay edindirme programlarında beş yıla uzatılabilir (II-22.1 m.7).
Şirket en fazla ne kadar pay geri alabilir?
Genel rejimde geri alınan payların nominal değeri sermayenin yüzde onunu, toplam bedeli kâr dağıtımına konu edilebilecek kaynakları aşamaz (II-22.1 m.9/1, 9/3). i-SPK.22.9 kapsamındaki geri alımlarda yüzde on sınırı uygulanmaz; toplam bedel sınırı da 22.09.2026 tarihli kararla ikinci bir duyuruya kadar askıya alınmıştır.
Yönetim kurulu genel kurul kararı olmadan geri alım yapabilir mi?
Payları borsada işlem gören ortaklıklarda yakın ve ciddi bir kayıptan kaçınmak için yapabilir; son bir ayda ağırlıklı ortalama fiyatın nominal değerin altında seyretmesi veya yüzde yirmiden fazla düşmesi bu hâli gösterir (II-22.1 m.5/4-5). Ayrıca i-SPK.22.9 İlke Kararı ikinci bir duyuruya kadar yönetim kurulu kararıyla program başlatılmasına imkân tanır.
i-SPK.22.9 İlke Kararı ne getirdi?
19.03.2025 tarihli kararla borsada işlem gören ortaklıklar yönetim kurulu kararıyla program başlatabilir; yüzde on sınırı, günlük hacim sınırı ve bazı açıklama hükümleri uygulanmaz; sermaye artırımı yasağı nakdi artırımlarla sınırlanır; alınan paylar otuz gün satılamaz.
22 Eylül 2026’da ne değişti?
SPK’nın 2026/63 sayılı bülteninde yayımlanan 60/1711 sayılı kararla i-SPK.22.9 kapsamındaki geri alımlarda, toplam bedelin kâr dağıtımına konu edilebilecek kaynakları aşamayacağı kuralı (II-22.1 m.9/3) ikinci bir duyuruya kadar uygulanmayacaktır.
Hangi dönemlerde geri alım yapılamaz?
Açıklanması ertelenmiş içsel bilgi varken ve sermaye artırımı sürecinde (II-22.1 m.10). İlk halka arzda ortaklık ve bağlı ortaklıklar pay alamaz; aykırılık kendi payını taahhüt sayılır (m.11/3).
Geri alım işlemleri nasıl duyurulur?
Alımdan iki iş günü önce alım dönemi açıklanır ve her işlem, işlemi izleyen iş günü seans açılmadan KAP’ta duyurulur; dönem veya program sonunda üç iş günü içinde özet açıklama yapılır (II-22.1 m.12/4, 12/5, 12/7).
Geri alım fiyatı için bir kural var mı?
Borsada verilen geri alım emri mevcut fiyat tekliflerinden veya en son gerçekleşen satış fiyatından yüksek olamaz (II-22.1 m.15/1-b); programda ayrıca alt ve üst fiyat limitleri gösterilir (m.8/1-d).
Şirketin hâkim ortağı program süresince hisse satabilir mi?
Hayır. Yönetim kontrolünü elinde bulunduran ortaklar ve yakından ilişkili kişiler program süresince borsada satış yapamaz; idari sorumluluğu bulunanlar ve yakınları da açıklanan alım dönemi içinde satış yapamaz (II-22.1 m.11/1-2).
Geri alınan paylar oy hakkı verir mi?
Hayır. Geri alınan paylar kâr payı ve yeni pay alma hakkı dışında hiçbir pay sahipliği hakkı vermez ve genel kurul toplantı nisabında dikkate alınmaz (II-22.1 m.18).
Geri alım manipülasyon sayılır mı?
Genel kurul onaylı program çerçevesinde, yalnızca sermaye azaltımı, dönüştürülebilir araç veya çalışan pay programı amacıyla ve program süresince satış yapılmadan gerçekleştirilen alımlar bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı sayılmaz (II-22.1 m.14/1; SPKn m.108). Diğerleri m.101, 106 ve 107 kapsamında incelenebilir.
Borsada işlem görmeyen halka açık şirket nasıl geri alım yapar?
Genel kurul onaylı program çerçevesinde, değerleme raporuna dayalı fiyatla ve nakit ödemeli gönüllü pay alım teklifiyle; başlangıçtan en geç iki ay önce Kurul’a başvurulur ve talep fazlası oransal dağıtılır (II-22.1 m.6).
Geri alım kurallarına uyulmazsa ne olur?
Yönetim kurulu üyeleri sorumludur (II-22.1 m.22). Aykırılık idari para cezası sebebidir; 2026’da aralık 445.243,49 TL ile 5.565.516,37 TL’dir (SPKn m.103/1). Aykırı alınan paylar bir yıl içinde elden çıkarılır, satılamazsa itfa edilir (m.19/2).
📚 İlgili Rehberler
Geri alım programınızı mevzuata uygun kurgulayalım.
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.


