Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı (GSYO) nedir?
Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı (GSYO), portföyünü ağırlıklı olarak Türkiye'de kurulu, büyüme potansiyeli taşıyan girişim şirketlerine yaptığı yatırımlardan oluşturan; anonim şirket biçiminde kurulan ve halka arz edilerek borsada işlem görebilen özel bir kolektif yatırım kuruluşu türüdür.
Bu konuda hukuki destek almak ister misiniz? Uzman hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Girişim sermayesi yatırım ortaklığı (GSYO), girişim sermayesi yatırımları, sermaye piyasası araçları ve Kurulca belirlenen diğer varlık ve haklardan oluşan portföyü işletmek amacıyla paylarını ihraç eden, kayıtlı sermaye sistemine tabi bir anonim ortaklıktır (III-48.3 m.4). Dayanağı Sermaye Piyasası Kanunu’nun (SPKn) yatırım ortaklıklarına ilişkin 48. ve 49. maddeleri, uygulama esasları ise III-48.3 sayılı Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği’dir. GSYO’nun ayırt edici kuralları; aktif toplamının en az yüzde 51’ini girişim sermayesi yatırımlarına yöneltme zorunluluğu, kuruluşta bir lider sermayedar bulunması, belirli süreler içinde halka arz veya nitelikli yatırımcıya satış yükümlülüğü ve kazançlarının kurumlar vergisinden istisna tutulmasıdır. SPK’nın 2025/68 sayılı bülteniyle belirlenen tutarlara göre 2026’da bir GSYO’nun asgari başlangıç sermayesi 390.000.000 TL, yalnızca nitelikli yatırımcılara satış yapacak GSYO’larda ise 120.000.000 TL’dir. Bu rehber GSYO’nun kuruluşunu, lider sermayedar şartlarını, halka arz sürelerini, portföy sınırlamalarını, yönetim ve pay devri kurallarını ile yatırımcı ve girişim şirketi açısından hukuki sonuçlarını Tebliğ maddeleriyle anlatır.
Girişim sermayesi yatırım ortaklığı kurmak veya bir GSYO’dan yatırım almak mı istiyorsunuz?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.
⚡ Net Cevap: GSYO kayıtlı sermayeli anonim ortaklıktır ve unvanında “Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı” ibaresi zorunludur (III-48.3 m.5/2). 2026’da asgari başlangıç sermayesi 390.000.000 TL; yalnızca nitelikli yatırımcıya satış yapacaklarda 120.000.000 TL’dir (m.5, 12; SPK 2025/68 bülteni). Nitelikli yatırımcı ortaklıkları hariç en az bir lider sermayedar zorunludur (m.5/2-ğ, 7). Tescilden itibaren 18 ay içinde en az bir girişim sermayesi yatırımı yapılmalı, üç yıl içinde sermayenin en az yüzde 25’inin halka arzı veya nitelikli yatırımcıya satışı için başvurulmalıdır; aksi hâlde GSYO statüsü düşer (m.11-12). Aktif toplamının en az yüzde 51’i girişim sermayesi yatırımı olmalıdır (m.22/1-b). GSYO kazançları kurumlar vergisinden istisnadır (KVK m.5/1-d-3).
Hukuki Dayanak ve Tanım
SPKn m.48 yatırım ortaklıklarını, m.49 ise bunların faaliyet esaslarını düzenler; III-48.3 sayılı Tebliğ bu maddelere dayanır (m.2). Tebliğ GSYO’yu, girişim sermayesi yatırımları, sermaye piyasası araçları ve Kurulca belirlenen diğer varlık ve haklardan oluşan portföyü işletmek amacıyla pay ihraç eden, kurulan veya esas sözleşme değişikliğiyle dönüşen ve kayıtlı sermaye sistemine tabi anonim ortaklık olarak tanımlar (m.4). Girişim şirketi ise Türkiye’de kurulu veya kurulacak, gelişme potansiyeli taşıyan ve kaynak ihtiyacı olan şirkettir (m.3/1-f); bu şirketlerin sınai, zirai veya ticari pazar potansiyeli olan ürün, hizmet, yöntem veya üretim tekniklerini geliştirmeyi amaçlaması gerekir (m.21/1).
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Şirket türü | Kayıtlı sermayeli anonim ortaklık | III-48.3 m.4, 5/2-a |
| Unvan | “Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı” ibaresi zorunlu; başka kuruluşlar bu ibareyi kullanamaz | m.5/2-ç, 38 |
| Asgari başlangıç sermayesi | 2026 için 390.000.000 TL (Tebliğde 20.000.000 TL) | m.5/2-b; SPK 2025/68 bülteni |
| Nitelikli yatırımcı GSYO’su | 2026 için 120.000.000 TL (Tebliğde 5.000.000 TL) | m.12/4-c |
| Lider sermayedar | En az bir kurucu veya ortak; nitelikli yatırımcı ortaklıklarında aranmaz | m.5/2-ğ, 12/4-a |
| Halka açıklık | Sermayenin en az yüzde 25’i | m.5/2-g, 11 |
| Portföy | Aktif toplamının en az yüzde 51’i girişim sermayesi yatırımı | m.22/1-b |
| Vergi | Kazançlar kurumlar vergisinden istisna | KVK m.5/1-d-3 |
GSYO ile aynı amaca hizmet eden fon yapısı olan girişim sermayesi yatırım fonları için GYF ve GSYF yazımıza bakabilirsiniz. Diğer yatırım ortaklıkları için gayrimenkul yatırım ortaklığı ve menkul kıymet yatırım ortaklığı yazılarımız karşılaştırma imkânı verir.
Kuruluş ve Dönüşüm Şartları
Bir GSYO sıfırdan kurulabileceği gibi, mevcut bir anonim ortaklık esas sözleşmesini değiştirerek GSYO’ya dönüşebilir (III-48.3 m.5/1). Kuruluş ve dönüşüm başvurularının uygun görülebilmesi için Tebliğ sekiz şart arar.
| Şart | İçeriği |
|---|---|
| Şirket yapısı | Kayıtlı sermayeli anonim ortaklık veya kayıtlı sermaye sistemine geçmek için başvuru |
| Sermaye | Kuruluşta başlangıç sermayesi; dönüşümde bağımsız denetimden geçmiş tablolardaki ödenmiş sermaye ve özsermayenin her biri asgari tutarın üzerinde |
| Paylar | Nakit karşılığı çıkarılmış ve bedelleri tam ve nakden ödenmiş |
| Unvan | “Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı” ibaresi |
| Ortaklar | Kurucu veya mevcut ortakların Tebliğ şartlarını taşıması |
| Esas sözleşme | Kanun ve Tebliğe uygun |
| Yönetim | Yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürün şartları taşıması |
| Halka açılma taahhüdü | Sermayenin yüzde 25’inin halka arzı veya nitelikli yatırımcıya satışının Kurula taahhüdü |
| Lider sermayedar | Kurucu veya mevcut ortaklardan en az birinin lider sermayedar olması |
Kurula yapılacak başvuruda yatırım yapılması planlanan sektörler, yatırım stratejisi, çıkış süresi hedefleri, sermaye artırımı ve halka arz dönemleri ile danışmanlık hizmetlerinin kapsamını içeren bir fizibilite etüdü yer almalıdır (m.8/3). Kurul izninin tebliğinden itibaren kuruluşta esas sözleşme en geç 30 gün içinde ticaret siciline tescil ettirilir; dönüşümde esas sözleşme değişikliğini onaylayacak genel kurul 30 gün içinde yapılır ve karar 15 gün içinde tescil ettirilir (m.8/4). Kuruluş veya dönüşümden itibaren altı ay içinde mekân, donanım, personel, organizasyon ve genel müdür atamasının tamamlandığı Kurula belgelenir (m.9/1). Diğer yatırım ortaklıklarının ve halka açık ortaklıkların dönüşümünde portföyün Tebliğ sınırlarına uyumu tescilden itibaren altı ay içinde sağlanmalıdır (m.5/5). Kuruluş veya dönüşümden sonraki tüm esas sözleşme değişikliklerinde Kurulun uygun görüşü zorunludur (m.5/4).
Kurucu, Ortak ve Lider Sermayedar Şartları
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| İflas ve konkordato | Müflis olmamak, konkordato ilan etmemiş ve iflas ertelemesi kararı bulunmamak |
| İptal edilen kuruluşlar | İzni iptal edilen kuruluşlarda bu sonuca yol açan olayda sorumlu olmamak |
| Mahkûmiyet | SPKn suçları ve sayılan suçlardan mahkûm olmamak (TCK m.53 süreleri geçmiş olsa bile) |
| Kaynağın meşruluğu | Kuruluş için gerekli kaynağı kendi yasal faaliyetlerinden, muvazaadan ari sağlamak ve taahhüt ettiği sermayeyi karşılayacak mali güce sahip olmak |
| İtibar | İşin gerektirdiği dürüstlük ve itibar |
| Vergi borcu | Muaccel vergi borcu bulunmamak |
| Terörün finansmanı | 6415 sayılı Kanundaki suçlardan mahkûm olmamak |
| İşlem yasağı | SPKn m.101/1-a uyarınca işlem yasaklı olmamak |
Kuruluş ve dönüşümde ortaklıkta dolaylı olarak yüzde 20 ve üzeri paya sahip nihai gerçek kişiler ile yönetim kontrolünü sağlayan imtiyazlı paylara sahip gerçek kişiler de mali güç dışındaki şartları taşımalıdır (m.6/3). Halka açık ortaklıkların dönüşümünde yalnızca yönetim kontrolünü sağlayan ortaklarda bu şartlar aranır (m.6/2).
Lider sermayedar, imtiyazlı pay yoksa yönetim kontrolünü sağlayan paylara, imtiyazlı pay varsa yönetim kontrolünü sağlayan imtiyazlı payların çoğunluğu dahil sermayenin en az yüzde 25’ine sahip ortak veya ortaklardır (m.7/1). Ortaklığın unvanında adı veya adıyla bağlantılı bir ibare kullanılan ortakların lider sermayedar olması zorunludur (m.7/3).
| Lider sermayedar | Şart | 2026 tutarı |
|---|---|---|
| Tek gerçek kişi | En az beş yıl ilgili alanda tecrübe; menkul ve gayrimenkul varlıklarının rayiç değeri | 117.000.000 TL (Tebliğde 10 milyon TL) |
| Birden fazla gerçek kişi | Varlıkların rayiç değeri toplamı | 234.000.000 TL (Tebliğde 20 milyon TL) |
| Tüzel kişi | En az üç yıl faaliyet; özsermaye çıkarılmış sermayenin iki katı, aktif toplamı üç katı | Hesaplamada özsermaye tavanı 1.170.000.000 TL, aktif tavanı 2.340.000.000 TL |
Lider sermayedar, asgari halka açıklık oranını sağlayan halka arzda satış süresinin bitiminden itibaren iki yıl boyunca yönetim kontrolünü sağlayan paylarını başkasına devredemez; bu süreden sonra payları devralanların lider sermayedar şartlarını taşıması gerekmez (m.16/7). Kamu kurum ve tüzel kişilerinde mali yeterlilik şartları aranmayabilir (m.7/6).
Halka Arz veya Nitelikli Yatırımcıya Satış Takvimi
GSYO statüsünün korunması, sıkı bir takvime bağlıdır. Halka arz edecek ortaklıklar, kuruluş veya dönüşümün tescilinden itibaren 18 ay içinde en az bir girişim sermayesi yatırımı yapmak, üç yıl içinde girişim sermayesi portföyünü Tebliğe uygun oluşturmak ve çıkarılmış sermayenin en az yüzde 25’ini temsil eden payların halka arzı için izahname onayı talebiyle Kurula başvurmak zorundadır (III-48.3 m.11/1). Halka arzdan sonra da sermayenin en az yüzde 25’inin halka açık pay statüsünde kalması sürekli bir yükümlülüktür (m.11/2). Payları halka arz edilen ortaklık satış süresinin bitiminden itibaren 15 gün içinde kotasyon belgesi için Kurula, belgeyi aldıktan sonra 15 gün içinde Borsa İstanbul’a başvurur (m.13).
| Süre | Yükümlülük | Uyulmazsa | Dayanak |
|---|---|---|---|
| 18 ay | En az bir girişim sermayesi yatırımı | GSYO statüsü düşer | III-48.3 m.11/1, 12/2 |
| 3 yıl | Portföyün oluşturulması ve halka arz veya nitelikli yatırımcıya satış başvurusu | GSYO statüsü düşer | m.11/1, 12/2 |
| 3 ay | Statü düşünce esas sözleşmeyi GSYO faaliyetini kapsamayacak şekilde değiştirme başvurusu | Ortaklık TTK m.529/1-b ve c uyarınca sona ermiş sayılır | m.11/3, 12/3 |
| 15 + 15 gün | Kotasyon belgesi ve Borsa İstanbul başvurusu | Borsada işlem gecikir | m.13 |
| 2 yıl | Lider sermayedarın paylarını devredememe süresi | Devir yapılamaz | m.16/7 |
Yalnızca Nitelikli Yatırımcıya Satış Yapan GSYO
Esas sözleşmede hüküm bulunmak kaydıyla bir GSYO paylarını yalnızca nitelikli yatırımcılara satabilir (III-48.3 m.12/1). Bu ortaklıklarda da 18 ay içinde en az bir girişim sermayesi yatırımı yapılmalı ve üç yıl içinde sermayenin en az yüzde 25’inin nitelikli yatırımcıya satışı için ihraç belgesi onayı istenmelidir; izahname ve satış duyurusu hazırlanmaz (m.12/2). Bu ortaklıklara önemli esneklikler tanınmıştır: lider sermayedar şartı aranmaz, ara finansal tabloların bağımsız denetimi gerekmez ve yüzde 51 kuralı ile ilişkili taraf yasağı dışındaki portföy sınırlamaları uygulanmaz (m.12/4). Buna karşılık paylar MKK’da kaydi izlenir, tamamı nama yazılıdır ve satıştan sonra da yalnızca nitelikli yatırımcılara devredilebilir; nitelikli yatırımcı olmayanlara yapılan devirler pay defterine kaydolunmaz (m.12/4-b). Nitelikli yatırımcı eşiği için nitelikli yatırımcı yazımıza bakabilirsiniz; girişim sermayesi alanında SPK’nın 2025 sonunda yükselttiği eşikler değil, önceki tutarlar uygulanmaya devam etmektedir.
Faaliyet Kapsamı
| Faaliyet | Açıklama |
|---|---|
| Girişim sermayesi yatırımları | Tebliğ esasları çerçevesinde |
| Portföy çeşitlendirme | Borsadaki sermaye piyasası araçları, ters repo, Takasbank Para Piyasası, fon payları ve mevduat; fon payları dışındaki araçların borsa kanalıyla alım satımı zorunlu |
| Yönetime katılma | Portföydeki girişim şirketlerinin yönetimine katılabilir |
| Danışmanlık | Portföydeki girişim şirketlerine danışmanlık verebilir; girişim sermayesi danışmanlık şirketlerine ortak olabilir |
| Portföy yönetim şirketleri | Yurt içindeki portföy yönetim şirketlerine ortak olabilir |
| Gelişen İşletmeler Piyasası | Piyasa danışmanlığı hizmeti verebilir |
| Kısa vadeli finansman | Portföydeki girişim şirketlerine münhasıran işletme sermayesi olarak; örtülü kazanç aktarımı hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla |
Portföydeki girişim şirketlerine sağlanan kısa vadeli finansman girişim sermayesi yatırımı sayılmaz ve örtülü kazanç aktarımı yasağına tabidir (m.20/3). Halka açık ortaklıklarda örtülü kazanç aktarımının sonuçları için örtülü kazanç aktarımı yasağı yazımıza bakabilirsiniz.
Portföy Sınırlamaları
| Sınır | Kural |
|---|---|
| Girişim sermayesi yatırımı | Aktif toplamının en az yüzde 51’i |
| KOBİ yatırımları | KOBİ niteliğindeki girişim şirketlerine doğrudan yatırımlar aktifin yüzde 5’ini geçerse yüzde 51 sınırı yüzde 35 olarak uygulanır |
| İlişkili şirketler | Yönetim kontrolüne sahip ortakların, yönetim kurulu üyelerinin ve genel müdürün kontrolündeki şirketlere yatırım yasak |
| Tek ihraççı | Borsadaki araçlarda tek ihraççıya aktifin en fazla yüzde 10’u |
| Mevduat ve katılma hesabı | Aktifin en fazla yüzde 20’si |
| Yurt dışı kolektif yatırım kuruluşları | Aktifin en fazla yüzde 49’u; ilgili kuruluş sermayesinin en fazla yüzde 20’si |
| Halka açık girişim şirketlerinin borsa dışı payları | Aktifin en fazla yüzde 25’i |
| Karma (borç ve sermaye) finansman | Aktifin en fazla yüzde 25’i |
| KOBİ lehine rehin ve teminat | Aktifin en fazla yüzde 10’u; bir şirket için yatırım tutarının yüzde 25’i |
Sınırlara uyum yıl sonu bireysel finansal tablodaki aktif toplamına göre izlenir (m.22/2). Sermaye artırımı, kâr payı tahsili veya girişim şirketinin iflası gibi arızi nedenlerle yüzde 51’in altına düşülürse Kurula başvurularak bir yıl, bir yatırımdan tam çıkış nedeniyle düşülürse son beş yılda bir defaya mahsus iki yıl süre alınabilir (m.24/1-2). Verilen sürede uyum sağlanamazsa üç ay içinde esas sözleşme değiştirilmeli, aksi hâlde ortaklık sona ermiş sayılır (m.24/4). Bu yükümlülüklerden yönetim kurulu veya yetkilendirilmiş murahhas üye sorumludur (m.24/5).
Girişim Sermayesi Yatırımı Nasıl Yapılır?
GSYO yalnızca anonim ve limited şirketlere yatırım yapabilir; limited şirket olan girişim şirketinin ilk yatırımdan itibaren bir yıl içinde anonim şirkete dönüşmesi zorunludur (III-48.3 m.21/2). Girişim sermayesi yatırımı; doğrudan veya özel amaçlı şirketler aracılığıyla sermaye aktarımı ya da pay devri, girişim şirketlerinin borçlanma araçlarına yatırım, Borsa İstanbul Gelişen İşletmeler Piyasası paylarına yatırım ve borç ile sermayenin karması şeklinde yapılandırılmış finansman gibi yollarla yapılabilir (m.21/3). Ortaklık hakkı veren yatırımlar, girişim şirketinin yönetim kontrolüne sahip mevcut ortaklarıyla imzalanacak bir pay sahipliği sözleşmesi çerçevesinde yapılır; sözleşmede yönetim ve tarafların hakları yer almak zorunda, çıkış olanakları, ön alım, birlikte satış, satışa katılma, temettü politikası ve opsiyonlar yer alabilir (m.23/1-2).
GSYO’dan yatırım alan girişimci açısından pay sahipliği sözleşmesindeki birlikte satış ve satışa katılma hükümleri ile çıkış mekanizmaları, şirket üzerindeki kontrolünü doğrudan etkiler. Yatırım kararı ve çıkışa ilişkin yönetim kurulu kararları ile nihai sözleşmeler Kurula bildirilir ve KAP’ta açıklanır (m.31). Alternatif bir girişim finansmanı yolu için kitle fonlaması yazımıza bakabilirsiniz.
Yönetim, Pay Devri ve İmtiyazlar
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Yönetim kurulu | Mali güç dışındaki ortak şartları; çoğunluğu dört yıllık mezun ve ilgili alanda en az üç yıl tecrübeli | III-48.3 m.17/2 |
| Genel müdür | Dört yıllık mezun; ilgili alanda en az beş yıl tecrübe; son 12 ayda altı aydan fazla vekâlet edilemez | m.18 |
| Halka arz öncesi pay devri | Yüzde 10 ve üzeri paylar ile imtiyazlı payların devri Kurul iznine tabi | m.16/1 |
| Halka arz sonrası kontrol | Yönetim kontrolünü sağlayan ortaklar şartları taşımalı; kaybederse üç ay içinde paylarını elden çıkarmalı | m.16/2-3 |
| Aykırı devir | Pay defterine kaydolunmaz; yapılan kayıtlar hükümsüz | m.16/6 |
| İmtiyaz | Halka arz eden GSYO yalnızca yönetim kuruluna aday gösterme imtiyazı ihraç edebilir; halka açılmadan sonra yeni imtiyaz yaratılamaz | m.15/1 |
| Beş yıl zarar | Üst üste beş yıl zarar eden halka açık GSYO’da imtiyazlar Kurul kararıyla kalkar | m.15/2 |
Borçlanma, Giderler ve Saklama
GSYO’nun kısa vadeli finansal borçları ile kısa vadeli borçlanma araçlarının toplamı son yıllık özsermayesinin yarısını, uzun vadeli borçları ve borçlanma araçlarının toplamı ise özsermayesinin iki katını aşamaz (III-48.3 m.29/1). Performans ücreti hariç dışarıdan alınan tüm hizmetler için ödenen ücretlerin toplamı son yıllık aktif toplamının yüzde 2,5’ini geçemez (m.26/1); portföy yönetim şirketine ödenecek performans ücreti, girişim şirketinden çıkışta elde edilen tutar ile yatırım maliyeti arasındaki farkın yüzde 20’sini geçemez (m.25/2). Para ve sermaye piyasası araçlarının Takasbank’ta saklanması zorunludur (m.27). Ortaklık üçüncü kişiler lehine teminat veremez, kefil olamaz ve portföy varlıkları üzerinde rehin kuramaz; KOBİ niteliğindeki girişim şirketleri lehine ve girişim şirketinin finansmanında o şirketteki paylar için sınırlı istisnalar vardır (m.20/2).
Girişim sermayesi portföyünün yönetimi için bir portföy yönetim şirketinden hizmet alınabilir; esas sözleşmede hüküm, Kurul onayı ve yönetim kurulu kararı gerekir (m.25/1). Portföy yönetim şirketinin kuruluş ve faaliyet şartları için portföy yönetim şirketi kurma şartları yazımıza bakabilirsiniz.
Kamuyu Aydınlatma ve Bildirimler
| Bildirim | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Esas sözleşme ilanı, halka arz sonuçları, yatırım ve çıkış kararları, pay sahipliği ve pay devri sözleşmeleri, hizmet sözleşmeleri | Olayı izleyen altı iş günü içinde Kurula | III-48.3 m.31/1 |
| Girişim şirketindeki sermaye payı ve oy hakkı, finansal tablo kalemlerinde yüzde 10 ve üzeri değişiklik, ilişkili taraflara ödenen ücretler, değerleme raporları, yatırım ve çıkış kararları | İki iş günü içinde KAP’ta; halka arz öncesi dönemde Kurula | m.31/2 |
| Murahhas üye kararları, iletişim ve adres değişiklikleri, bağımsız denetim kuruluşu, imza sirküleri, dava ve takipler | On iş günü içinde Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğine | m.32/1 |
| Yönetim kurulu ve genel müdür atamaları | On iş günü içinde SPL’ye (genel müdürde Kurula da) | m.17/5, 18/4 |
İlan ve reklamlarda ortaklığın verimliliği, kârlılığı ve mali durumu hakkında yanlış, yanıltıcı, abartılı veya eksik bilgi verilemez ve portföydeki varlıkların gerçek durumuyla örtüşmeyen görseller kullanılamaz (m.34/2). Finansal tablolarda portföy sınırlamalarına, borç sınırına ve toplam gider oranına uyumu gösteren ek bir dipnot yer alır (m.30/2). Bu yükümlülüklerden yönetim kurulu veya yetkilendirilmiş murahhas üye sorumludur; yükümlülük dışarıdan hizmet alınsa da devam eder (m.17/4).
GSYO mu, GSYF mi?
| Ölçüt | GSYO | GSYF |
|---|---|---|
| Düzenleme | III-48.3 sayılı Tebliğ | III-52.4 sayılı Tebliğ |
| Hukuki yapı | Anonim ortaklık; tüzel kişilik | Portföy yönetim şirketince kurulan fon |
| Yatırımcı | Halka arz edilen GSYO’da tüm yatırımcılar; nitelikli yatırımcı GSYO’su da mümkün | Nitelikli yatırımcılar |
| 2026 asgari tutar | Başlangıç sermayesi 390.000.000 TL (nitelikli yatırımcı GSYO’sunda 120.000.000 TL) | Nitelikli yatırımcılardan asgari kaynak taahhüdü 95.000.000 TL |
| Vergi | Kazançlar kurumlar vergisinden istisna | Kazançlar kurumlar vergisinden istisna |
Vergi Rejimi
Türkiye’de kurulu girişim sermayesi yatırım fonları veya ortaklıklarının kazançları kurumlar vergisinden müstesnadır (KVK m.5/1-d-3). Ayrıca kurumların tam mükellef GSYO hisse senetlerinden elde ettikleri kâr payları da kurumlar vergisinden istisnadır (KVK m.5/1-a-3). Vergi Usul Kanunu m.325/A’ya göre girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarların beyan edilen gelirin yüzde 10’unu aşmayan kısmı kurum kazancından indirilebilir (KVK m.10/1-g). Gayrimenkul yatırım ortaklıklarında 2025’ten itibaren istisna kâr dağıtımı şartına bağlanmışken, girişim sermayesi yatırım ortaklıkları için Kanun metninde böyle bir şart öngörülmemiştir.
Dikkat: Vergi istisnası GSYO statüsüne bağlıdır. Yüzde 51 kuralı veya halka arz takvimi gibi şartlara uyulmaması nedeniyle statü düşer ve esas sözleşme değiştirilirse, ortaklık artık GSYO olmadığından istisnadan da yararlanamaz. Bu nedenle portföy sınırlamalarına ve sürelere uyum, yalnızca SPK denetimi değil vergi planlaması açısından da kritik önemdedir.
GSYO Statüsünden Çıkış
Payları borsada işlem gören bir GSYO statüden çıkmak isterse, esas sözleşme değişikliğine olumlu oy verenler dışındaki tüm ortaklara, statüden çıkış kararının özel durum açıklamasından önceki 30 günlük ve altı aylık dönemdeki ağırlıklı ortalama borsa fiyatlarının yüksek olanı üzerinden pay alım teklifi yapılması zorunludur (III-48.3 m.35/1). Yönetim kurulunun çıkış gerekçelerini ve etkilerini içeren raporu KAP’ta ilan edilir (m.35/2). Yüzde 10 ve üzeri pay sahipleri ile kontrol sahipleri, çıkış tescilinden itibaren bir yıl boyunca paylarını tescil günündeki kapanış fiyatının altında satamaz (m.35/3). Bu işlemler için ayrılma hakkı doğmaz (m.35/6). Pay alım teklifi kuralları için zorunlu pay alım teklifi yazımıza bakabilirsiniz.
Uygulamadan İki Senaryo
Aile holdinginin GSYO kurması. Bir aile holdingi, teknoloji girişimlerine yatırım için GSYO kurmak istiyor. Holding tüzel kişi lider sermayedar olacaksa en az üç yıllık faaliyet geçmişi ve kurulacak ortaklığın çıkarılmış sermayesinin iki katı özsermaye ile üç katı aktif büyüklüğü aranır; 2026 için hesaplamada özsermaye tavanı 1,17 milyar TL, aktif tavanı 2,34 milyar TL’dir (III-48.3 m.7/5). Holdingin yönetim kontrolünü elinde bulunduran nihai gerçek kişiler de mali güç dışındaki şartları taşımalıdır (m.6/5). 390 milyon TL başlangıç sermayesi nakden ödenir; tescilden itibaren 18 ay içinde ilk yatırım, üç yıl içinde yüzde 25 halka arz başvurusu planlanır. Holdingin kendi kontrolündeki bir şirkete GSYO’nun yatırım yapması ilişkili taraf yasağına takılır (m.22/1-a).
GSYO’dan yatırım alan girişim. Limited şirket olarak kurulmuş bir yazılım girişimi bir GSYO’dan yatırım alıyor. Girişim ilk yatırımdan itibaren bir yıl içinde anonim şirkete dönüşmek zorundadır (m.21/2). Yatırım, girişimin kurucu ortaklarıyla GSYO arasında imzalanan bir pay sahipliği sözleşmesine bağlanır ve bu sözleşmede GSYO’nun çıkış hakları, birlikte satış ve satışa katılma hükümleri yer alabilir (m.23). Nihai sözleşme GSYO tarafından Kurula gönderilir ve yatırıma ilişkin bilgiler KAP’ta açıklanır (m.31). Girişimcinin, sözleşmedeki satışa katılma hükmünün ileride şirketin tamamının satışına zorlanma sonucunu doğurabileceğini bilerek müzakere etmesi gerekir.
Örnek: GSYO kuruluş başvurusu öncesi kontrol listesi
1. Şirket: Kayıtlı sermayeli anonim ortaklık; unvanda “Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı” (III-48.3 m.5/2).
2. Sermaye: 2026 için 390.000.000 TL; nitelikli yatırımcı GSYO’sunda 120.000.000 TL; tamamı nakden (SPK 2025/68 bülteni).
3. Ortaklar: Kurucular ve dolaylı yüzde 20 üzeri nihai gerçek kişiler için m.6 şartları; kaynağın meşruluğu ve mali güç belgeleri.
4. Lider sermayedar: Gerçek kişide beş yıl tecrübe ve 117 milyon TL varlık; tüzel kişide üç yıl faaliyet, özsermaye ve aktif şartları (m.7).
5. Yönetim: Yönetim kurulu çoğunluğunda üç yıl, genel müdürde beş yıl tecrübe (m.17-18).
6. Fizibilite etüdü: Hedef sektörler, yatırım stratejisi, çıkış hedefleri, halka arz dönemi (m.8/3).
7. Takvim: Tescil 30 gün; faaliyet şartları altı ay; ilk yatırım 18 ay; halka arz başvurusu üç yıl (m.8-11).
Pay Sahipliği Sözleşmesi: Yatırımın Hukuki Omurgası
GSYO’nun girişim şirketlerine yaptığı ortaklık hakkı veren yatırımlar, ortaklık ile girişim şirketinin yönetim kontrolüne sahip mevcut ortakları arasında imzalanacak bir pay sahipliği sözleşmesi çerçevesinde yapılır (III-48.3 m.23/1). Sözleşmede girişim şirketinin yönetimi başta olmak üzere tarafların hak ve yükümlülüklerine yer verilmesi zorunludur; ortaklığın kısmi veya tam çıkış olanakları, ön alım, birlikte satış, satışa katılma, temettü politikası, pay alım veya satım opsiyonları gibi hususlar da düzenlenebilir (m.23/2). Ortaklık girişim şirketinin paylarının tamamını edinirse veya yönetim kontrolünü sağlarsa pay sahipliği sözleşmesi zorunlu değildir; bu durumda pay devri sözleşmesinin imzalanıp Kurula iletilmesi yeterlidir (m.23/3). Borç ve sermaye finansmanının karması olan finansmanlarda ise koşulları ve tarafların hak ve yükümlülüklerini belirleyen ayrı bir sözleşme düzenlenmesi zorunludur (m.23/4).
GSYO yatırımcısı açısından bu sözleşmeler, girişim sermayesi yatırımının değerini ve çıkış imkânını belirleyen asıl belgelerdir. Çıkış hakları zayıf, yönetime katılım hakları sınırlı veya ana ortakla ilişkili girişim şirketlerine emsal dışı koşullarla yapılmış bir yatırım, portföyün değerini ve likiditesini doğrudan etkiler. İlişkili girişim şirketlerine yapılan yatırımlarda örtülü kazanç aktarımı yasağı bu rehberimizde anlatılmıştır.
| Durum | Gerekli sözleşme | Dayanak |
|---|---|---|
| Azınlık payıyla yatırım | Pay sahipliği sözleşmesi (yönetim, hak ve yükümlülükler zorunlu) | III-48.3 m.23/1-2 |
| Payların tamamını veya kontrolü edinme | Pay devri sözleşmesi ve Kurula iletim | m.23/3 |
| Borç ve sermaye karması finansman | Koşulları belirleyen ayrı sözleşme | m.23/4 |
| İsteğe bağlı hükümler | Çıkış, ön alım, birlikte satış, satışa katılma, temettü, opsiyonlar | m.23/2 |
%51 Portföy Sınırının Aşılması ve Uyum Süreleri
GSYO’nun aktif toplamının en az yüzde 51’inin girişim sermayesi yatırımlarından oluşması gerekir; bu oran her zaman sabit kalmaz. Ortaklığın sermaye artırımı, girişim şirketlerinden kâr payı tahsil edilmesi, girişim şirketinin iflası veya diğer varlıkların değerinin artması gibi arızi durumlar nedeniyle oran yıl sonu bireysel finansal tablolarında yüzde 51’in altına düşebilir. Bu hâllerde Kurula süre talebiyle başvurulması ve başvurunun uygun görülmesi şartıyla, uyumun yeniden sağlanması için aykırılığın oluştuğu hesap döneminin sonundan itibaren bir yıl süre verilebilir (III-48.3 m.24/1). Oranın bir girişim şirketinden tam çıkış yapılması nedeniyle düşmesi hâlinde ise aynı şartlarla çıkışın gerçekleştiği hesap döneminin sonundan itibaren iki yıl süre verilebilir (m.24/2). Bu süreler kendiliğinden işlemez; Kurula başvuru yapılması ve başvurunun uygun görülmesi gerekir. Yatırımcı açısından uzun süre yüzde 51’in altında kalan bir GSYO, fiilen girişim sermayesi niteliğini yitirmiş olabilir.
Dışarıdan Portföy Yönetimi ve Performans Ücreti
GSYO’lar esas sözleşmelerinde hüküm bulunması, Kurul onayı alınması ve yönetim kurulu kararı şartlarıyla bir portföy yönetim şirketinden portföy yönetim hizmeti ve girişim şirketlerinin seçimi ve yönetimi konusunda uzmanlaşmış kuruluşlardan danışmanlık hizmeti alabilir (III-48.3 m.25/1). Dışarıdan alınan portföy yönetim hizmeti kapsamında portföy yönetim şirketine, girişim şirketlerinden çıkışta elde edilen tutar ile yatırım maliyeti arasındaki fark üzerinden performans ücreti ödenebilir; girişim şirketlerinden elde edilen kâr payları ve faiz gelirleri de performans ücretine konu edilebilir, ancak girişim sermayesi yatırımlarına ilişkin performans ücreti bu hesaplamada bulunacak tutarın yüzde 20’sini geçemez (m.25/2). Bu sınır, yöneticinin kazançtan alacağı payı sınırlayarak yatırımcıyı korur. Portföy yönetim şirketi kurma ve satın alma süreci bu rehberimizde, portföy yöneticisinin kişisel sorumluluğu ise bu rehberimizde anlatılmıştır.
GSYO Pay Sahibinin Bilgi ve İnceleme Talebi Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki örnek, GSYO’nun girişim sermayesi yatırım oranının uzun süredir yüzde 51’in altında kaldığını ve ana ortakla ilişkili bir girişim şirketine yatırım yapıldığını tespit eden bir pay sahibinin ortaklığa yazılı bilgi talebi ve genel kurulda soru hakkını kullanmaya hazırlık için göndereceği dilekçedir.
…… GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş.
YÖNETİM KURULU BAŞKANLIĞINA
TALEPTE BULUNAN PAY SAHİBİ: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: ……), Adres: ……
VEKİLİ: Av. ……
KONU: Girişim sermayesi yatırımlarına ilişkin bilgi ve belgelerin verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. %51 portföy sınırı ve uyum süresi (III-48.3 m.24)
Ortaklığın …… ve …… yılı bireysel finansal tablolarına göre girişim sermayesi yatırımlarının aktif toplamına oranı sırasıyla %…… ve %…… olup asgari %51 oranının altındadır. Bu durumun hangi arızi sebepten kaynaklandığının, Kurula süre talebiyle başvurulup başvurulmadığının ve Kurulun verdiği sürenin ne zaman sona ereceğinin bildirilmesini talep ediyorum.
2. İlişkili girişim şirketine yatırım (III-48.3 m.23; SPKn m.21/1)
Ortaklığın …../…../2026 tarihinde yatırım yaptığı …… A.Ş.’nin ortaklığın ana ortağıyla ilişkili olduğu anlaşılmaktadır. Bu yatırıma ilişkin pay sahipliği sözleşmesinde yer alan yönetim, çıkış ve temettü hükümlerinin, yatırımın değerlemesinin ve fiyatın emsallere uygunluğunu gösteren raporun özetinin paylaşılmasını talep ediyorum.
3. Performans ücreti (III-48.3 m.25/2)
Dışarıdan alınan portföy yönetim hizmeti kapsamında son iki hesap döneminde ödenen performans ücretinin hesaplama esasının ve %20 sınırına uygunluğunun açıklanmasını talep ediyorum.
4. Bilgi alma hakkı (TTK m.437)
Bu bilgiler, pay sahibi olarak haklarımın kullanılması için gerekli olup ticari sır kapsamında kalan hususlar dışında paylaşılması gerekir. Talebin karşılanmaması hâlinde, genel kurulda soru hakkımı kullanacağım ve Sermaye Piyasası Kuruluna başvuracağım.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerin işbu yazının tebliğinden itibaren 15 gün içinde tarafıma iletilmesini saygıyla arz ederim. …../…../2026
Pay Sahibi Vekili
Av. ……
Hukukçular Evi Bu Süreçte Ne Yapar?
GSYO kurmak isteyen gruplar için ortaklık ve lider sermayedar yapısının III-48.3 şartları bakımından ön denetimini, esas sözleşme ve fizibilite dosyasının hazırlanmasını, dönüşüm başvurularını, girişim şirketleriyle pay sahipliği sözleşmelerinin müzakeresini, portföy sınırlaması aykırılıklarında süre talebi başvurularını ve statüden çıkış ile pay alım teklifi süreçlerini yürütüyoruz. Girişim şirketleri için de GSYO yatırımı öncesi sözleşme incelemesi yapıyoruz. Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
✓ Bu yazıdaki III-48.3 m.2-38 hükümleri Tebliğin güncel metninden, GSYF asgari kaynak taahhüdü III-52.4 m.22 ve SPK 2025/68 bülteninden, KVK m.5/1-a-3, 5/1-d-3 ve 10/1-g hükümleri mevzuat.gov.tr’den, 2026 tutarları SPK’nın 2025/68 sayılı bülteninden kontrol edilmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Girişim sermayesi yatırım ortaklığı nedir?
Girişim sermayesi yatırımları, sermaye piyasası araçları ve Kurulca belirlenen diğer varlıklardan oluşan portföyü işletmek için pay ihraç eden, kayıtlı sermayeli anonim ortaklıktır (III-48.3 m.4).
2026’da GSYO kurmak için ne kadar sermaye gerekir?
Asgari başlangıç sermayesi 390.000.000 TL; yalnızca nitelikli yatırımcıya satış yapacaklarda 120.000.000 TL’dir (III-48.3 m.5, 12; SPK 2025/68 bülteni).
Lider sermayedar nedir?
Yönetim kontrolünü sağlayan paylara veya imtiyazlı pay varsa kontrol sağlayan imtiyazlı payların çoğunluğu dahil sermayenin en az yüzde 25’ine sahip ortak veya ortaklardır (III-48.3 m.7/1).
Gerçek kişi lider sermayedarda hangi şartlar aranır?
İlgili alanda en az beş yıl tecrübe ve 2026 için en az 117 milyon TL menkul ve gayrimenkul varlık (III-48.3 m.7/4; SPK 2025/68 bülteni).
GSYO portföyünün ne kadarı girişim yatırımı olmalı?
Aktif toplamının en az yüzde 51’i; KOBİ yatırımları aktifin yüzde 5’ini aşarsa yüzde 35 (III-48.3 m.22/1-b, ğ).
GSYO ne kadar sürede halka arz edilmelidir?
Tescilden itibaren 18 ay içinde ilk yatırım yapılmalı ve üç yıl içinde sermayenin en az yüzde 25’inin halka arzı için başvurulmalıdır (III-48.3 m.11).
Süreler kaçırılırsa ne olur?
GSYO statüsü düşer; üç ay içinde esas sözleşme değiştirilmezse ortaklık sona ermiş sayılır (III-48.3 m.11/3).
GSYO limited şirkete yatırım yapabilir mi?
Evet, ancak limited şirket ilk yatırımdan itibaren bir yıl içinde anonim şirkete dönüşmelidir (III-48.3 m.21/2).
GSYO ortaklarının şirketlerine yatırım yapabilir mi?
Hayır. Yönetim kontrolüne sahip ortakların, yönetim kurulu üyelerinin ve genel müdürün kontrolündeki şirketlere yatırım yapamaz (III-48.3 m.22/1-a).
GSYO kazançları vergiden istisna mı?
Evet, kurumlar vergisinden istisnadır (KVK m.5/1-d-3).
Nitelikli yatırımcı GSYO’sunda lider sermayedar gerekir mi?
Hayır. Bu ortaklıklarda lider sermayedar zorunluluğu yoktur (III-48.3 m.12/4-a).
GSYO paylarının devri serbest mi?
Halka arz öncesi yüzde 10 ve üzeri ile imtiyazlı payların devri Kurul iznine tabidir; aykırı devirler pay defterine kaydolunmaz (III-48.3 m.16).
GSYO imtiyazlı pay çıkarabilir mi?
Halka arz eden GSYO yalnızca yönetim kuruluna aday gösterme imtiyazı ihraç edebilir; halka açıldıktan sonra yeni imtiyaz yaratılamaz (III-48.3 m.15).
GSYO’nun borçlanma sınırı var mı?
Kısa vadeli borçlar özsermayenin yarısını, uzun vadeli borçlar özsermayenin iki katını aşamaz (III-48.3 m.29).
Performans ücreti sınırı nedir?
Girişim sermayesi yatırımlarında çıkış kazancı ile maliyet farkının yüzde 20’sini geçemez (III-48.3 m.25/2).
GSYO girişim şirketine hangi sözleşmeyle yatırım yapar?
Ortaklık hakkı veren yatırımlar, girişim şirketinin yönetim kontrolüne sahip ortaklarıyla imzalanan pay sahipliği sözleşmesiyle yapılır; paylar tamamen veya kontrol sağlanacak şekilde ediniliyorsa pay devri sözleşmesi yeterlidir (III-48.3 m.23).
GSYO’da %51 oranı düşerse ne olur?
Arızi durumlarda Kurula süre talebiyle başvurulur ve uygun görülürse aykırılığın oluştuğu dönem sonundan itibaren bir yıl, tam çıkış nedeniyle düşüşte iki yıl süre verilebilir (III-48.3 m.24).
GSYO portföy yöneticisine ne kadar performans ücreti ödenebilir?
Girişim sermayesi yatırımlarına ilişkin performans ücreti, çıkış tutarı ile yatırım maliyeti arasındaki fark üzerinden hesaplanan tutarın %20’sini geçemez (III-48.3 m.25/2).
📚 İlgili Rehberler
GSYO kuruluş veya yatırım sürecinizi birlikte planlayalım.
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.
Somut olayınıza özgü değerlendirme için hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.


