Eski Kredide Dosya Masrafı ve Kart Aidatı İadesi 2026: Hangi Yılın Kesintisi Geri Alınır? 2014 BDDK Yönetmeliği, 2020 TCMB Tebliği, 10 Yıllık Zamanaşımı ve Başvuru Yolu

Yıllar önce kullandığınız bir krediden kesilen dosya masrafının veya kredi kartından alınan aidatın iadesi, kesintinin yapıldığı tarihe göre değerlendirilir. 3 Ekim 2014’ten bu yana kredilerde tahsis ücreti dışında ücret alınması yasaktır ve tahsis ücreti anaparanın binde beşini geçemez; bu kural önce BDDK Yönetmeliği’nde (RG 3/10/2014-29138, m.10/1), 7 Mart 2020’den beri TCMB Tebliği 2020/7’de (m.10/1) aynı sözlerle yer alır. İade talebinde en önemli sınır zamanaşımıdır: talep ister sebepsiz zenginleşmeye ister sözleşmeye dayandırılsın, kesintinin üzerinden on yıl geçmişse istenemez (6098 sayılı TBK m.82, m.146). 23 Eylül 2026 itibarıyla Eylül 2016’dan önceki kesintilerde bu süre dolmuştur; sonrasındaki kesintiler hâlâ istenebilir.

Hangi Yılın Kesintisine Hangi Kural Uygulanır?

Bir kesintinin hukuka uygun olup olmadığı, tahsil edildiği tarihte yürürlükte olan kurala göre belirlenir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un geçiş hükmü de bunu söyler: Kanun’dan önceki tüketici işlemlerine, kural olarak işlemin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan kanun uygulanır. Ancak Kanun’dan önce kurulup hâlen geçerli olan sözleşmelerin Kanun’a aykırı hükümleri yürürlük tarihinden itibaren uygulanmaz (TKHK geçici m.1/2). Aşağıdaki tablo, dosya masrafı ve kart aidatı bakımından dönemleri ve 23 Eylül 2026 itibarıyla zamanaşımı durumunu gösterir.

6502 sayılı Kanun 28/11/2013 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış ve yayımından altı ay sonra yürürlüğe girmiştir (m.87); aynı Kanun 4077 sayılı eski Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’u yürürlükten kaldırmıştır (m.86). Bankaların faiz dışında alabilecekleri ücretleri belirleme yetkisi Kanun’un 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasıyla önce Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’na verilmiş, 20/2/2020 tarihli ve 7222 sayılı Kanun’la bu yetki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na geçmiştir. BDDK Yönetmeliği 7/3/2020 tarihinde yürürlükten kaldırılmış; aynı gün TCMB’nin 2020/7 sayılı Tebliği yürürlüğe girmiştir.

Tablodan çıkan sonuç şudur: 2026 yılında zamanaşımı dolmamış kesintilerin tamamı ya BDDK Yönetmeliği ya da TCMB Tebliği dönemine denk gelir. İki düzenleme kredi ücretleri ve kart aidatı bakımından aynı sistemi öngörür. Bu nedenle eski kredilerde uyuşmazlık çoğu zaman kesintinin hukuka aykırı olup olmadığından çok, zamanaşımı ve ispat üzerinden yürür.

2014-2020 Döneminde Kredi Masrafları: BDDK Yönetmeliği

“Finansal tüketicilere kullandırılacak krediler için kredi ihtiyacının karşılanmasına olanak sağlayan sistemin işletilmesi ve operasyonel süreçlerin yönetilmesi amacıyla alınan tahsis ücreti dışında, istihbarat ücreti, kredi işlem fişi ücreti, ödeme planı değiştirme ücreti, değişken taksitli ödeme planı ücreti gibi her ne ad altında olursa olsun başkaca bir ücret alınamaz. Kredi tahsis ücreti, kullandırılan kredi anaparasının binde beşini geçemez.” (BDDK Yönetmeliği, RG 3/10/2014-29138, m.10/1)

BDDK Yönetmeliği yayımı tarihinde, yani 3 Ekim 2014’te yürürlüğe girmiştir (m.17). Yönetmelik, yürürlüğünden sonra kurulan sözleşmelere uygulanır; daha önce kurulmuş sözleşmelere ise yürürlük tarihinden sonra gerçekleştirilen işlemler bakımından uygulanır (m.16/1-2). Bu nedenle 2013’te kullanılmış bir konut kredisinden 2017’de alınan bir ücret de Yönetmelik hükümlerine tabidir. Yönetmelik bir liste sistemi kurmuştur: ekte sayılan ürün ve hizmetler dışında ücret alınamaz (m.6/1) ve her ücretli ürün veya hizmet için tüketicinin onayı gerekir; onayın alındığını ispat edemeyen kuruluş onay almamış sayılır (m.5/3). Ekteki listede bireysel krediler başlığı altında yalnızca tahsis ücreti, ekspertiz ücreti ve taşınır ile taşınmaz rehin tesis ücreti yer alır.

Karşılaştırmadaki tek önemli fark hesap işletim ücretidir. BDDK döneminde mevduat hesaplarından belirli şartlarla hesap işletim ücreti alınabiliyordu; 7 Mart 2020’den beri bu ücret yasaktır. Buna karşılık yalnızca kredi taksitlerinin ödendiği bir hesaptan ücret alınması her iki dönemde de yasaktır (BDDK Yön. m.10/7; Tebliğ m.10/7). Aynı yasak 28 Mayıs 2014’ten beri Kanun’da da vardır (TKHK m.31/1). Bu nedenle bankanın “hesap işletim ücreti o tarihte serbestti” savunması, hesabın yalnızca kredi için kullanıldığı durumlarda sonuç doğurmaz. Güncel kredi masrafı kuralları ve kredi türüne göre ayrıntılar kredi masrafları rehberinde, kredi dışındaki banka kesintileri ise bankaların haksız kesintileri rehberinde anlatılmıştır.

Eski Kesintilerde Hangi Kalemler Geri İstenebilir?

Eski kredi dökümlerinde ücretler farklı adlarla görünür. Aşağıdaki tablo, 3 Ekim 2014 sonrasındaki kesintiler için sık görülen kalemleri ve dayanaklarını gösterir. Aynı kurallar 7 Mart 2020’den sonra Tebliğ’in aynı numaralı hükümleriyle devam etmektedir.

Tablodaki kalemlerden biri sözleşmede yazılı olsa bile, Yönetmelik ekinde sayılmayan bir ürün veya hizmet için ücret alınamayacağından sonuç değişmez (BDDK Yön. m.6/1). Tüketiciyle müzakere edilmeden standart sözleşmeye konulan ve tüketici aleyhine dengesizlik yaratan şartlar da kesin olarak hükümsüzdür; şartın ayrıca müzakere edildiğini ispat yükü sözleşmeyi düzenleyendedir (TKHK m.5/2-3).

BDDK döneminde ücret artışları da ayrıca sınırlıydı. Bir takvim yılı içinde ücretlerde TÜFE artış oranının 1,2 katı ve üzerinde artış yapılabilmesi için tüketicinin onayı gerekiyor, bunun altındaki artışların en az otuz gün önce bildirilmesi ve tüketiciye on beş günlük vazgeçme hakkı tanınması zorunluydu (BDDK Yön. m.7/1). Eski yıllara ait aidat veya ücret artışlarının onay ya da bildirim yükümlülüğüne uyulmadan uygulanıp uygulanmadığı bu nedenle ayrıca incelenmelidir.

Kart Aidatında 2014’ten Beri Değişmeyen Kurallar

Kart çıkaran kuruluşların yıllık üyelik aidatı ve benzeri ad altında ücret almadıkları bir kredi kartı türü sunma yükümlülüğü 28 Mayıs 2014’ten beri Kanun’dadır (TKHK m.31/3). BDDK Yönetmeliği ve TCMB Tebliği bu yükümlülüğü aynı sözlerle ayrıntılandırmıştır (BDDK Yön. m.11; Tebliğ m.11). Her iki dönemde de şu kurallar geçerlidir: ücretsiz kart başvurusu reddedilen tüketiciye bu başvuruya dayanarak aidatlı kart verilemez; aidatlı kart, limit aynı kalmak şartıyla aidatsız kartla değiştirilmek zorundadır; kart iptal talebi borç bakiyesi gerekçesiyle reddedilemez ve iptal edilen kartın borç ödeme dönemlerinde aidat alınamaz; aidat ancak borçlandırıcı ilk kullanımdan sonra tahakkuk ettirilebilir; kesintisiz en az yüz seksen gün hareket görmeyen karta aidat yansıtılamaz (m.11/1-6).

Eski yıllara ait aidat iadesinde her aidat ayrı bir tarihte tahsil edildiğinden, zamanaşımı da her aidat için ayrı hesaplanır. Aidatsız karta geçiş talebinin reddedildiği veya hiç cevap verilmediği yılların aidatları iade talebinin en güçlü kısmını oluşturur. Aidatsız karta geçiş, onay ve güncel aidat uygulaması kredi kartı aidatı iadesi rehberinde ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Zamanaşımı: On Yıllık Üst Sınır ve İki Yıllık Süre

Mevzuata aykırı tahsil edilen ücretin iadesi iki farklı dayanağa bağlanabilir. Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar (TBK m.82). Talep sözleşmeye dayandırılırsa, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça on yıllık zamanaşımı uygulanır (m.146) ve süre alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar (m.149). Hangi dayanağın esas alınacağı somut dosyaya göre tartışılabilir; ancak iki yolda da on yıllık üst sınır aynıdır. Zamanaşımı kesilmemişse, kesintinin üzerinden on yıl geçtiğinde talep hangi dayanağa bağlanırsa bağlansın zamanaşımına uğramış olur.

Sürelerin hesabında zamanaşımının başladığı gün sayılmaz ve zamanaşımı ancak sürenin son günü de hak kullanılmadan geçince gerçekleşir (TBK m.151). Zamanaşımı, borçlunun borcu ikrar etmesi ya da alacaklının dava açması, icra takibinde bulunması veya hakeme başvurması ile kesilir; kesilmeyle yeni bir süre işlemeye başlar (m.154, m.156). Tüketici hakem heyetine yapılan başvurunun bu anlamda zamanaşımını kesip kesmediği tartışılabileceğinden, süresi dolmak üzere olan kesintilerde başvurunun hiç geciktirilmemesi ve tarihinin belgelenmesi gerekir. Zamanaşımı ileri sürülmedikçe hâkim bunu kendiliğinden göz önüne alamaz (m.161). Bu nedenle zamanaşımı savunmasının yapılmadığı bir davada süresi geçmiş kesintiler bakımından da karar verilebilir.

Uygulamada bankaların en sık ileri sürdüğü savunma iki yıllık süredir. Banka, kesintinin hesap özetinde göründüğünü ve tüketicinin iki yıldan fazla zaman önce bundan haberdar olduğunu ileri sürer. Oysa Kanun iki yıllık sürenin başlangıcı olarak kesintiyi görmeyi değil, geri isteme hakkının öğrenilmesini arar (TBK m.82). Tüketicinin sözleşme örneğine ve ücret tablosuna hangi tarihte ulaştığı, kesintinin mevzuata aykırılığını hangi belgeyle öğrendiği bu nedenle önemlidir. Sebepsiz zenginleşme hükümlerinin ayrıntıları için sebepsiz zenginleşme ve iade talebi rehberine bakabilirsiniz.

Bankaların Eski Kesintilerdeki Savunmaları

Eski Kredinin Belgeleri Nasıl Bulunur?

Eski kredilerde en sık karşılaşılan sorun, sözleşmenin ve kesinti dökümünün elde olmamasıdır. Bankalar bu belgeleri saklamakla yükümlüdür ve tüketicinin bunlara erişimi için birkaç yol vardır.

Bankaya yapılacak başvuruda sözleşme örneği, ödeme planı, kullandırım dekontu ve kredi süresince tahsil edilen bütün ücretlerin dökümü birlikte istenmelidir. Başvuru kişisel verilere ilişkin bilgi talebini de içeriyorsa veri sorumlusu olan banka talebi en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırır; ancak işlem ayrıca bir maliyet gerektiriyorsa Kurul’un belirlediği tarifedeki ücret alınabilir (KVKK m.13/2). Başvuru reddedilir, cevap yetersiz bulunur veya süresinde cevap verilmezse Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyet yolu açılır (m.14/1). Başvurunun şekli ve örnek metni KVKK başvuru ve Kurula şikâyet dilekçesi sayfasında, süreler ilgili kişi başvurusu rehberinde yer almaktadır. Bankanın belge vermemesi, hakem heyeti başvurusunda heyetin belgeyi bankadan istemesi için ayrıca talep edilmelidir.

Kapanmış Kredi, İptal Edilmiş Kart ve Kefil

Kredinin kapanmış veya kartın iptal edilmiş olması iade talebini engellemez; belirleyici olan kesintinin zamanaşımı süresi içinde olmasıdır. Kredi erken kapatılmışsa kapanış hesabındaki faiz indirimi ve konut kredisindeki erken ödeme tazminatı da ayrıca kontrol edilmelidir. Tüketici kredisinde kanunda erken ödeme tazminatı öngörülmemiştir; sabit faizli konut kredisinde ise kalan vadesi otuz altı ayı aşmayan kredilerde erken ödenen tutarın yüzde biri, aşanlarda yüzde ikisi üst sınırdır (TKHK m.27/1, m.37/2). Hesaplama ayrıntıları kredi erken kapatma ve konut finansmanı sözleşmeleri rehberlerindedir.

Tüketicinin edimlerine karşılık alınan şahsi teminatlar, her ne isim altında olursa olsun adi kefalet sayılır (TKHK m.4/6). Masraf kefilin veya müşterek borçlunun hesabından tahsil edilmişse iade talebi de tahsilatın yapıldığı kişi tarafından ileri sürülmelidir. Birden fazla kredi için talepte bulunulacaksa her kredinin kesintileri ayrı ayrı gösterilmeli, tutarlar kredi bazında toplanmalıdır.

Başvuru Yolu: Banka, Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemesi

Eski kesintilerde izlenecek sıra şöyledir: önce kesinti tarihleri çıkarılıp zamanaşımı kontrol edilir; ardından bankadan belgeler istenir; belgeler geldikten sonra kalem kalem iade talebi yapılır; sonuç alınamazsa hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurulur. Süresi dolmak üzere olan kesintilerde belge beklenmeden başvuru yapılmalı ve belgenin heyet tarafından bankadan istenmesi talep edilmelidir (TKHK m.69/1).

Hakem heyeti kararları tarafları bağlar ve İcra ve İflas Kanunu’nun ilamların yerine getirilmesine ilişkin hükümlerine göre yerine getirilir (TKHK m.70/1-2). Sınırın hesabı için hakem heyeti 2026 parasal sınırı rehberine ve hakem heyeti sınır ve süre hesaplama aracına, başvuru dilekçesinin genel düzeni için hakem heyeti başvuru dilekçesi, karara itiraz için hakem heyeti kararına itiraz, kararın icrası için hakem heyeti kararının icrası sayfalarına bakabilirsiniz. Sınırı aşan uyuşmazlıklarda görevli ve yetkili mahkeme tüketici mahkemesinde görev ve yetki, dava dilekçesi tüketici mahkemesi dava dilekçesi rehberlerinde ele alınmıştır.

Eski Konut Kredisi Masrafları İçin Hakem Heyeti Başvuru Örneği

Aşağıdaki örnek, 2018 yılında konut kredisi kullanan ve belgelere 2026 yılında ulaşan bir tüketicinin başvurusuna ilişkindir. Kesintiler BDDK Yönetmeliği dönemine denk geldiği için dayanak olarak Yönetmelik gösterilmiş, 7 Mart 2020 sonrasındaki kesintiler için Tebliğ eklenmiştir.

Aynı dilekçeye, zamanaşımı süresi içindeki kredi kartı aidatları da ayrı bir husus olarak eklenebilir; bu durumda dayanak olarak TKHK m.31/3 ile BDDK Yönetmeliği ve Tebliğ’in 11 inci maddeleri gösterilir. Güncel bir kredi için bankaya yapılacak iade başvurusunun örneği kredi masrafları rehberinde, sigorta primi ve cayma kaynaklı iadeler tüketici kredisi sözleşmeleri rehberinde yer almaktadır. Haksız şart denetiminin genel kuralları için tüketici sözleşmesinde haksız şart rehberine bakabilirsiniz.

Eski kredi ve kart kesintilerinin tespiti, zamanaşımı hesabı ve başvuru sürecinde Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ya da WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz. Elinizdeki belgeler üzerinden hangi kesintinin hâlâ istenebileceğini birlikte belirleyebiliriz.

Sık Sorulan Sorular

2015’te kesilen dosya masrafını 2026’da geri alabilir miyim?

Kural olarak hayır. Kesintinin üzerinden on yıl geçtiğinden talep sebepsiz zenginleşmeye de sözleşmeye de dayandırılsa zamanaşımına uğramıştır (TBK m.82, m.146).

2018’de kesilen dosya masrafı hâlâ istenebilir mi?

Evet. On yıllık üst süre 2028’de dolar; kesinti tarihinde tahsis ücreti dışında ücret alınması yasaktı (BDDK Yön. m.10/1).

2014 ile 2020 arasında da binde beş sınırı var mıydı?

Evet. 3 Ekim 2014’te yürürlüğe giren BDDK Yönetmeliği tahsis ücretini anaparanın binde beşiyle sınırlamıştı (m.10/1).

Kredim 2014’ten önce kullanıldı, sonraki ücretler ne olacak?

BDDK Yönetmeliği, daha önce kurulan sözleşmelere yürürlüğünden sonra yapılan işlemler bakımından uygulanır (m.16/2).

İki yıllık zamanaşımı ne zaman başlar?

Sebepsiz zenginleşmede geri isteme hakkının öğrenildiği tarihten; kesintinin yalnızca görülmesi yeterli değildir (TBK m.82).

Zamanaşımı nasıl hesaplanır?

Başladığı gün sayılmaz; sürenin son günü de geçince dolar (TBK m.151).

Banka zamanaşımı demezse ne olur?

Zamanaşımı ileri sürülmedikçe hâkim bunu kendiliğinden göz önüne alamaz (TBK m.161).

Kredi sözleşmem yok, ne yapmalıyım?

Bankadan sözleşme örneği ve ücret dökümü isteyin; veri sorumlusu olarak banka otuz gün içinde cevap verir (KVKK m.13/2).

Banka eski belgeleri saklamak zorunda mı?

Evet. Tacirler ticari defterleri ve kayıtların dayandığı belgeleri on yıl saklar; süre ilgili takvim yılının bitişiyle başlar (TTK m.82/5-6).

Belge örneği için ücret ödenir mi?

Düzenlenme tarihinden sonraki ilk yıl ücretsizdir; sonrasında işlemle orantılı makul bir ücret alınabilir (Tebliğ 2020/7 m.9/4).

Kredi hesabından alınan hesap işletim ücreti iade edilir mi?

Hesap yalnızca kredi işlemleri için kullanıldıysa evet; bu yasak 2014’ten beri vardır (TKHK m.31/1; BDDK Yön. m.10/7).

Eski yıllara ait kart aidatı iade edilir mi?

Zamanaşımı içindeki aidatlar için; aidatsız kart yükümlülüğü 28 Mayıs 2014’ten beri Kanun’dadır (TKHK m.31/3).

Kapanmış kredinin masrafı istenebilir mi?

Evet. Kredinin kapanmış olması talebi engellemez; belirleyici olan zamanaşımı süresidir (TBK m.82, m.146).

Kefil olarak ödediğim masrafı isteyebilir miyim?

Masraf sizin hesabınızdan tahsil edildiyse talep sizin tarafınızdan ileri sürülür; kefalet adi kefalet sayılır (TKHK m.4/6).

Hakem heyeti eski belgeleri bankadan isteyebilir mi?

Evet. Heyet uyuşmazlığa ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi taraflardan isteyebilir (TKHK m.69/1).

Kasım 2016’da kesilen masraf için ne kadar sürem var?

On yıllık üst süre Kasım 2026’da dolar; başladığı gün sayılmadan hesaplanır, başvuru geciktirilmemelidir (TBK m.82, m.151).

Hakem heyetine mi, tüketici mahkemesine mi başvurmalıyım?

2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyeti zorunludur; üzerindeki uyuşmazlıklarda arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesine gidilir (TKHK m.68/1, m.73/A).

Hakem heyeti kararına itiraz süresi nedir?

Kararın tebliğinden itibaren iki hafta (TKHK m.70/3).

Bu sayfadaki açıklamalar ve başvuru örneği genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan başvurudan önce güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır. Zamanaşımı hesapları 23 Eylül 2026 tarihine göre yapılmıştır.

Mevzuat kontrolü: Bu sayfadaki 6502 sayılı Kanun, BDDK Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usûl ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (RG 3/10/2014-29138, Resmî Gazete asıl metni), TCMB Tebliği 2020/7, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK, 6698 sayılı KVKK, 6100 sayılı HMK ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği hükümleri 23 Eylül 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir.