İnternetten Alışverişte Dolandırıldım, Param Geri Gelir mi? 2026: Ödeme Yöntemine ve Satıcıya Göre İade Yolları — CMK 128/A 48 Saat, Kart İtirazı (5464 m.11), Pazaryeri Sorumluluğu (6502 m.48/6)

İnternetten alışverişte kaybedilen paranın geri gelip gelmeyeceği iki soruya bağlıdır: parayı kim aldı ve nasıl ödediniz? Gerçek bir satıcı ya da pazaryeri söz konusuysa iade, süreleri kanunda yazılı bir yükümlülüktür: teslim edilmeyen siparişte fesihten, caymada ürünün iade kargosuna verilmesinden itibaren on dört gün (Mesafeli Sözleşmeler Yön. m.12/1, m.16/3). Bedeli tahsil eden platform bu iadeden satıcıyla birlikte sorumludur (6502 sayılı Kanun m.48/6-d). Karşınızda sahte bir site veya ilan varsa sözleşmeye dayanan bir muhatap yoktur. Bu durumda en güçlü araç, 25 Aralık 2025’ten beri yürürlükte olan CMK m.128/A’dır: banka, ödeme kuruluşu veya kripto platformu suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir; elkonulan para soruşturma aşamasında mağdura iade edilir. Kredi kartıyla ödediyseniz hesap özetine son ödeme tarihinden itibaren on gün içinde itiraz hakkınız da vardır (5464 sayılı Kanun m.11).

İlk Tespit: Parayı Alan Kim? Dört Farklı Hukuki Durum

“Dolandırıldım” cümlesi hukuken dört ayrı durumu anlatabilir ve her birinde paranın geri alınma yolu başkadır. İlk iş, karşınızdaki kişinin kanundaki yerini belirlemektir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan kişiyi satıcı (m.3/1-i), ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden kişiyi tüketici (m.3/1-k), bu iki taraf arasında kurulan her türlü sözleşme ve hukuki işlemi de tüketici işlemi (m.3/1-l) olarak tanımlar. Mesafeli sözleşme, satıcı ile tüketicinin aynı anda fiziksel olarak bulunmadığı, uzaktan pazarlama için kurulmuş bir sistemde uzaktan iletişim araçlarıyla kurulan sözleşmedir (m.48/1). Bu tanımların dışında kalan her durumda tüketici hukukunun koruyucu hükümleri değil, genel hükümler ve ceza hukuku uygulanır.

Ayrım sonucu doğrudan etkiler. Gerçek satıcıda iade bir kanuni yükümlülüktür ve süresinde yapılmadığında tüketici hakem heyeti bedelin ödenmesine karar verir. Sahte sitede ise ortada ifa edilecek geçerli bir sözleşme bulunmaz; para ancak hesabında durduğu sürece durdurulabilir ve iade çoğunlukla ceza soruşturmasındaki elkoyma üzerinden gerçekleşir. İki durumun birlikte bulunması da mümkündür. Örneğin gerçek bir pazaryerinde mağaza açan kişi, alıcıyı platform dışına çıkarıp kendi IBAN’ına ödeme yaptırmışsa hem tüketici hukuku hem ceza hukuku devreye girer; ancak platformun sorumluluğu bu durumda zayıflar. Bu konu aşağıda ayrıca ele alınmıştır.

Hukuki Dayanak: Hangi Kanun Neyi Düzenler?

İnternet alışverişinde paranın geri alınması tek bir kanunda toplanmış değildir. Tüketici, bankacılık, ceza muhakemesi ve borçlar hukuku hükümleri birlikte uygulanır. Aşağıdaki tablo, bu yazıda dayanılan hükümleri ve her birinin ne işe yaradığını gösterir. Hükümlerin tamamı 25 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki metinleri üzerinden kontrol edilmiştir.

İlk 48 Saat: CMK m.128/A ile Paranın Durdurulması

Dolandırıcılık dosyalarında para, mağdurun hesabından çıktıktan sonra çok kısa sürede başka hesaplara dağıtılır, nakde çevrilir veya kripto varlığa dönüştürülür. Klasik elkoyma usulü bu hıza yetişemediği için 7571 sayılı Kanun, Ceza Muhakemesi Kanunu’na 128/A maddesini eklemiştir. Kanun 25 Aralık 2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Madde, ilk müdahale yetkisini paranın bulunduğu kuruma vermiştir.

“Türk Ceza Kanununda yer alan; a) Nitelikli hırsızlık (madde 142, fıkra iki, bent e), b) Nitelikli dolandırıcılık (madde 158, fıkra bir, bent f ve l), c) Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (madde 245), suçlarının işlendiği hususunda makul şüphe bulunması halinde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdinde veya bunlar aracılığıyla yapılan ya da yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu suçta kullanılan her türlü hesabın kırksekiz saate kadar askıya alınmasına ilgili banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından karar verilebilir.” (CMK m.128/A-1)

Sahte alışveriş sitesi, sahte ilan veya sosyal medya üzerinden ödeme alıp ürün göndermeme, bilişim sistemlerinin ve bankaların araç olarak kullanıldığı nitelikli dolandırıcılıktır (TCK m.158/1-f). Bu nedenle internet alışverişi dolandırıcılıklarının büyük bölümü 128/A’nın kataloğuna girer. Kendini banka görevlisi veya kamu görevlisi olarak tanıtan kişilerin ödeme aldırması da (m.158/1-l) katalogdadır. Basit dolandırıcılık (TCK m.157) ise katalogda yer almaz.

Madde yedi fıkradan oluşur ve mağdur açısından önemli olan kurallar şunlardır. Askıya alma işlemi ve hesap hareketleri tüm bilgi ve belgelerle derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir; hesap sahibi askıya almanın kaldırılması için başsavcılığa başvurabilir ve savcı yirmi dört saat içinde karar verir (m.128/A-2). Para askıya alma tamamlanmadan başka bir kuruma aktarılmışsa bu durum, askıya alma yapılabilmesi için o kuruma gecikmeksizin bildirilir (m.128/A-3). Kurum tarafından veya Cumhuriyet savcısının yazılı emri üzerine askıya alınan hesaptaki suça konu menfaate, askıya alma süresi içinde hâkim kararıyla ya da gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle elkonulabilir (m.128/A-4). Elkonulan menfaatin suçtan zarar gören mağdura ait olduğu anlaşılırsa, soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir (m.128/A-5). Askıya alma kararı veren kişiler hukuken sorumlu tutulmaz (m.128/A-6); kurumlar savcı, hâkim veya mahkemenin istediği bilgi ve belgeleri on gün içinde göndermek zorundadır (m.128/A-7).

“Elkonulan suça konu menfaat, suçtan zarar gören mağdura ait olduğunun anlaşılması halinde soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir.” (CMK m.128/A-5)

Burada iki noktanın altını çizmek gerekir. Birincisi, madde kuruma yetki verir, mağdura doğrudan bir talep hakkı tanımaz: kanundaki ifade “karar verilebilir” şeklindedir. Ancak kurumun karar verebilmesi için gereken “makul şüphe”, çoğu zaman mağdurun bildirimiyle doğar. Bu nedenle bankanın hem kendi müşteri hizmetlerine hem de mümkünse alıcı bankaya işlem referansı, tutar, saat ve alıcı IBAN ile birlikte bildirim yapılmalı ve bildirimin kayıt numarası alınmalıdır. İkincisi, süre kırk sekiz saatle sınırlıdır ve bu süre içinde elkoyma kararı alınmazsa hesap serbest kalır. Aynı gün savcılığa yapılacak şikâyette askıya alma ve elkoyma talebinin açıkça yazılması, sürenin boşa geçmemesi için belirleyicidir. Hesabı askıya alınan kişi açısından sürecin nasıl işlediği CMK 128/A ve 48 saatlik askıya alma rehberinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Ödeme Yöntemine Göre Paranın Geri Dönüş Yolları

Paranın geri gelme ihtimalini satıcının kim olduğu kadar ödemenin nasıl yapıldığı da belirler. Kartla yapılan ödemede kartı çıkaran kuruluşla aranızda ayrı bir sözleşme ilişkisi ve kanuni bir itiraz usulü vardır. Havale ve EFT’de ise kendi rızanızla verdiğiniz bir talimat söz konusudur ve banka bu talimatı tek taraflı olarak geri alamaz. Aşağıdaki tablo her yöntemde kullanılabilecek kanuni yolları özetler.

Kredi kartı: 5464 sayılı Kanun m.11 uyarınca on günlük itiraz

“Kredi kartı ile yapılan işlemlere, son ödeme tarihinden itibaren on gün içinde, kart çıkaran kuruluşa başvurmak suretiyle itiraz edilebilir. Kredi kartı hamili, yapacağı başvuruda, hesap özetinin hangi unsurlarına itiraz ettiğini gerekçesiyle belirtmek zorundadır. Süresi içerisinde itiraz edilmeyen hesap özeti kesinleşir. Hesap özetinin kesinleşmesi genel hükümlere göre dava hakkını ortadan kaldırmaz.” (5464 s.K. m.11/2)

İtirazın gerekçeli olması şarttır; “ürün gelmedi” demek yerine sipariş tarihi, satıcının taahhüt ettiği teslim tarihi, satıcıya yapılan fesih bildirimi ve cevapsız kalan yazışmalar belirtilmelidir. Kart çıkaran kuruluş, kart kullanımıyla ilgili şikâyet ve itirazları başvuru tarihinden itibaren yirmi gün içinde, başvurunun yapıldığı yöntemle ve gerekçeli olarak cevaplamak zorundadır (m.11/1). On günlük süre kaçırılsa bile genel hükümlere göre dava hakkı devam eder; ancak hesap özeti kesinleştiği için ispat yükü ağırlaşır.

Uygulamada “chargeback” denilen ödeme itirazı süreci, kanunda düzenlenmiş bir hak değildir. Kart kuruluşlarının üyesi oldukları kart sistemlerinin kurallarına dayanır; hangi durumda, hangi süre içinde ve hangi belgelerle işletileceği bu kurallara ve bankanın uygulamasına göre belirlenir. Bu nedenle bankaya yapılacak yazılı itirazda hem 5464 sayılı Kanun’un 11 inci maddesine dayanılmalı hem de ödeme itirazı sürecinin başlatılması ayrıca istenmelidir. Başvurunun reddi hâlinde sonraki adımlar kredi kartı uyuşmazlığında BDDK ve tüketici mahkemesi rehberinde anlatılmıştır.

Kendi rızanızla yaptığınız ödeme ile kart bilgilerinizin sizden habersiz kullanılması arasındaki fark da önemlidir. Sahte bir siteye kart bilgilerinizi girdiğiniz ve daha sonra bilginiz dışında başka işlemler yapıldığı durumda, bildirimden önceki yirmi dört saat içinde gerçekleşen hukuka aykırı kullanımdan sorumluluğunuz 150 TL ile sınırlıdır; ağır ihmal, kast veya bildirimin yapılmaması hâlinde bu sınır uygulanmaz (5464 m.12/1). Bu durumda yol haritası kartın haksız kullanımı ve iade başvurusu ile sahte link ve SMS ile banka bilgilerinin çalınması rehberlerinde yer alır. Hesabınızdan izniniz olmadan para aktarıldıysa bankanın sorumluluğu linke tıkladım, hesabım boşaldı yazısında incelenmiştir.

Havale, EFT ve FAST: geri çevirme değil, askıya alma

Havale veya EFT ile yapılan ödemede işlem sizin talimatınızla gerçekleştiği için bankanızın parayı kendiliğinden geri çekmesi mümkün değildir. Bu tür ödemelerde paranın izini sürmek ve alıcı hesapta durdurmak için CMK m.128/A tek hızlı yoldur. Alıcı hesabın sahibi, dolandırıcının kendisi olmayabilir; hesabını para karşılığında başkasına kullandıran ya da bilgilerini veren kişiler de bu dosyalarda sık görülür. 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla TCK m.158’e eklenen dördüncü fıkraya göre, dolandırıcılığa iştiraki kendisine ait banka hesabının kullanılmasını sağlayan bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlı olan kişiye verilecek ceza yarı oranında indirilir. Hüküm, hesap sahibinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; yalnızca cezada indirim öngörür. Hesap sahibinin durumu aracı (mule) hesap ve IBAN kiralama ile IBAN mağduru rehberi yazılarında ele alınmıştır.

Ödeme kuruluşu, elektronik para ve kripto

Ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları CMK m.128/A metnindeki “ödeme hizmeti sağlayıcısı” kavramına girer; bu kuruluşlar nezdindeki hesaplar da askıya alınabilir. Ödemeyi bir cüzdan uygulaması veya sanal POS üzerinden yaptıysanız hem o kuruluşa hem de bankanıza yazılı bildirimde bulunmalısınız. Kuruluşun kendi şikâyet usulü ve varsa alıcıyı koruma programının şartları, kullanıcı sözleşmesinden incelenmelidir. Bu yazıda bu konuda kanuni bir süre gösterilmemesinin nedeni, sürelerin kuruluşa ve sözleşmeye göre değişmesidir. Kuruluşların hesap blokesi ve şikâyet mercileri için ödeme ve elektronik para kuruluşu hesap blokesi rehberine bakabilirsiniz. Kripto varlıkla yapılan ödemelerde Türkiye’de faaliyet gösteren bir kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesaplar askıya alınabilir. Harici bir cüzdana gönderilen varlığın durdurulma imkânı ise çok sınırlıdır. Yatırım vaadiyle yapılan kripto dolandırıcılığı için sahte yatırım ve kripto dolandırıcılığı rehberi hazırlanmıştır.

Satıcı Gerçekse: Teslim Etmeyen, İade Etmeyen Satıcıya Karşı Kanuni Süreler

Satıcı gerçek bir işletmeyse ve sipariş ettiğiniz ürünü göndermiyor, iade talebinizi cevapsız bırakıyor ya da “bekleyin” demekle yetiniyorsa, yaşadığınız durum ceza hukukundan önce tüketici hukukunun konusudur. Kanun, mesafeli satışta satıcının edimini taahhüt edilen süre içinde yerine getirmesini ister; tüketicinin isteği veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallar dışında bu süre her hâlde otuz günü geçemez ve süresinde teslim edilmezse tüketici sözleşmeyi feshedebilir (6502 m.48/3; MSY m.16/1-2).

“Sözleşmenin feshi durumunda, satıcı veya sağlayıcı, varsa teslimat masrafları da dâhil olmak üzere tahsil edilen tüm ödemeleri fesih bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde tüketiciye … kanuni faiziyle birlikte geri ödemek ve varsa tüketiciyi borç altına sokan tüm kıymetli evrak ve benzeri belgeleri iade etmek zorundadır.” (MSY m.16/3)

Satıcının en sık başvurduğu savunmalar kanun karşısında sonuç doğurmaz. “Ürün stokta yok, gelince göndereceğiz” cevabı teslim süresini uzatmaz; Yönetmelik malın stokta bulunmamasını açıkça imkânsızlık saymaz (m.16/4 son cümle). “Kargoya verildi” beyanı da teslim anlamına gelmez; mal tüketiciye teslim edilinceye kadar oluşan kayıp ve hasardan satıcı sorumludur (MSY m.17/1). İade süresinin satıcının kendi iç onay sürecine bağlanması da mümkün değildir; on dört günlük süre kanuni bir süredir. Ürünün hiç gelmediği durumlar için internetten sipariş ettiğim ürün gelmedi, gerekçesiz vazgeçme için internetten aldığım üründen vazgeçtim, cayma hakkının bulunmadığı ürünler için mesafeli sözleşmede cayma hakkının istisnaları ve ayıplı ürün için ayıplı malda seçimlik haklar rehberlerine bakabilirsiniz.

Pazaryerinden Aldıysanız: Platform Ne Zaman Birlikte Sorumludur?

Pazaryerleri, başkalarının mallarını kendi sistemleri üzerinden satışa sunan aracı hizmet sağlayıcılardır. 2022’de 7392 sayılı Kanunla 6502 sayılı Kanun’un 48 inci maddesine eklenen altıncı fıkra, bu platformların sorumluluğunu bentler hâlinde saymıştır. Paranın geri alınması açısından en önemli bent (d) bendidir: platform satıcı adına bedel tahsil etmişse, teslim veya ifa ile cayma hakkına ilişkin yükümlülüklerden satıcıyla birlikte müteselsilen sorumludur. Bedelin, mal tüketiciye teslim edildikten sonra satıcıya aktarıldığı durumlar ile 11 inci ve 15 inci maddelerdeki ayıplı mal ve ayıplı hizmet hakları bu sorumluluğun dışında bırakılmıştır.

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği bu kuralı sürelerle somutlaştırır. Platform, bedeli tahsil ettiği hâllerde; teslimden önce cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten, teslimden sonra caymada ürünün iade taşıyıcısına verildiği tarihten ve fesih hâlinde fesih bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde bedelin ve teslimat masraflarının iadesinden satıcıyla birlikte müteselsilen sorumludur (MSY m.12/A-7). Satıcı adına bedel tahsil eden platform, teslimin imkânsızlaştığını öğrenmesinden itibaren üç gün içinde tüketiciye bildirmek ve en geç on dört gün içinde iade yapmak zorundadır (m.16/4). Ayrıca platformlar cayma, fesih, bedel iadesi, kayıt talebi ve teslimat şikâyetlerinin iletilebileceği ve takip edilebileceği bir sistem kurmak, bu talepleri satıcıya derhal iletmek ve işlem kayıtlarını üç yıl boyunca saklayıp istenmesi hâlinde tüketiciye vermek zorundadır (6502 m.48/5; MSY m.12/A-1, 12/A-2, 12/A-5).

“Satıcı veya sağlayıcı adına bedel tahsil etmesi hâlinde, mal veya hizmetin tüketiciye teslim veya ifası sonrası bedelin satıcıya veya sağlayıcıya aktarıldığı durumlar ile 11 inci ve 15 inci maddelerde yer alan hakların kullanımı hariç olmak üzere teslim veya ifa ile cayma hakkına ilişkin yükümlülüklerden satıcı veya sağlayıcı ile birlikte müteselsilen …” sorumludur. (6502 m.48/6-d)

Bu bentte 2027 yılında önemli bir değişiklik olacaktır. Anayasa Mahkemesi 12/2/2026 tarihli ve E.2024/187, K.2026/42 sayılı kararıyla (2/6/2026 tarihli ve 33268 sayılı Resmî Gazete) (d) bendindeki “…ile 11 inci…” ibaresini ve 6563 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesinin birinci fıkrasını tüketici sözleşmeleri yönünden iptal etmiştir. İptal 2 Mart 2027’de yürürlüğe girecektir; o tarihe kadar yukarıdaki metin uygulanır. İptal yürürlüğe girdiğinde, ayıplı mala ilişkin hakları platformun müteselsil sorumluluğunun dışında bırakan ibare metinden çıkacaktır. Kararın ayrıntıları pazaryerlerinde aracı sorumluluğu ve Anayasa Mahkemesi kararı yazısında incelenmiştir. Aynı gün verilen E.2024/229, K.2026/35 sayılı karar ise doğrudan satış sistemine ilişkin 47/A maddesini konu alır. Platformların talep ve bildirim sistemi kurma yükümlülüğünü düzenleyen 48 inci maddenin beşinci fıkrası bu kararın kapsamında değildir ve yürürlüktedir.

Pazaryeri alışverişinde en sık yapılan hata, satıcının yönlendirmesiyle platform dışına çıkıp ödemeyi doğrudan satıcının IBAN’ına yapmaktır. Platformun müteselsil iade sorumluluğu, bedeli satıcı adına kendisinin tahsil etmesine bağlıdır (m.48/6-d; MSY m.12/A-7). Platformun hiç tahsil etmediği bir bedelden bu hükme dayanarak platformu sorumlu tutmak güçleşir. Bu durumda satıcıya karşı tüketici hukuku yolu, hile varsa ceza yolu açıktır. Platform dışında ödeme isteyen satıcının ilanı ise hukuka aykırı içerik olarak platforma bildirilmelidir. Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı, içeriğin hukuka aykırı olduğundan haberdar olduğunda içeriği gecikmeksizin yayından kaldırmak ve durumu ilgili kamu kurumlarına bildirmek zorundadır (6563 m.9/2). Platform sorumluluğunun genel çerçevesi için e-ticarette aracı hizmet sağlayıcının sorumluluğu rehberine bakabilirsiniz.

İkinci El İlan Sitesinde Bireysel Satıcıdan Alışveriş

İlan sitelerinde ürününü satan kişi çoğu zaman sizin gibi bir tüketicidir. İki tüketici arasındaki satış, ticari veya mesleki amaçla hareket eden bir taraf bulunmadığından tüketici işlemi sayılmaz (6502 m.3/1-l). Bu nedenle cayma hakkı, otuz günlük teslim süresi, platformun müteselsil iade sorumluluğu ve tüketici hakem heyeti yolu bu alışverişlerde uygulanmaz. Uyuşmazlık Türk Borçlar Kanunu’nun satış ve ayıp hükümlerine göre çözülür ve genel mahkemede görülür. İlanı veren kişi ürünü hiç göndermeyecek şekilde baştan hileli davranmışsa fiil dolandırıcılık suçunu oluşturur. İlan sitesi ve bankacılık sistemi araç olarak kullanıldığında bu, çoğunlukla TCK m.158/1-f kapsamındadır ve CMK m.128/A yolu burada da açıktır.

Satıcının düzenli olarak ürün alıp satan ve kazanç amacı güden biri olduğu anlaşılıyorsa, kişinin kendini “bireysel satıcı” olarak göstermesi sonucu değiştirmez. Ticari amaçla hareket eden kişi, adı ne olursa olsun kanundaki satıcı tanımına girer ve tüketici hukuku uygulanır. İlan sitesinin kendi güvenli ödeme hizmeti kullanıldıysa, bedelin iadesine ilişkin kurallar o hizmetin kullanıcı sözleşmesinden ayrıca incelenmelidir. Ürünü görmeden verilen kaporanın akıbeti için kapora ve cayma parası rehberine bakabilirsiniz.

Sahte Site mi, Gerçek Satıcı mı? Kanuni Bilgilere Göre Kontrol

Kanun, mesafeli satış yapan her satıcıya sözleşmeden önce belirli bilgileri verme yükümlülüğü getirir. Bu bilgilerin sitede ve ön bilgilendirme formunda bulunmaması tek başına dolandırıcılığı ispat etmez; ancak hem kanuna aykırılıktır hem de sahte sitelerin ortak özelliğidir. Tüketici, sözleşmenin kurulmasından önce satıcı ile aracı hizmet sağlayıcının adı veya unvanı, MERSİS numarası veya vergi kimlik numarası ve hızlı irtibat kurmasını sağlayacak açık adres, telefon numarası ve benzeri iletişim bilgileri hakkında bilgilendirilmek zorundadır (MSY m.5/1-b, c). Ön bilgilendirmenin yapıldığını ispat yükü satıcıya aittir (6502 m.48/2).

Ödeme yapıldıktan sonra sitenin kapanması veya satıcının sizi engellemesi ihtimaline karşı ilan ve ödeme sayfaları, satıcı profili, yazışmalar ve dekontlar hemen kaydedilmelidir. Ekran görüntüleri tek başına kullanılabilir; ancak içeriğin kaybolma ihtimali varsa delil tespiti de istenebilir. Kanun, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı veya ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimali bulunan durumlarda hukuki yararı var sayar (HMK m.400/2). Usul ve masraflar için delil tespiti ve bilirkişi rehberine bakabilirsiniz.

Ceza Yolu: Şikâyet, Suçun Nitelendirilmesi ve Sonuçları

Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun zararına kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişi, basit dolandırıcılık nedeniyle bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezasıyla cezalandırılır (TCK m.157). Suç bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılmasıyla işlenirse nitelikli dolandırıcılık oluşur. Bu hâlde hapis cezasının alt sınırı dört yıldır, üst sınırı on yıldır; adli para cezası da suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz (TCK m.158/1-f). Suçun üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenmesi cezayı yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi bir kat artırır (m.158/3).

Nitelikli dolandırıcılık şikâyete bağlı bir suç değildir. Bu nedenle altı aylık şikâyet süresi söz konusu olmaz; savcılık suçu öğrendiği anda soruşturmaya başlar. Basit dolandırıcılık uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-8); nitelikli dolandırıcılık ise uzlaştırma kapsamında değildir. Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir (CMK m.158/1, m.158/5). Mağdur soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteyebilir (CMK m.234/1-a-1) ve kamu davası açıldığında hüküm verilinceye kadar davaya katılabilir (CMK m.237/1).

Ceza dosyası paranın geri alınması açısından da önemlidir. Fail, kovuşturma başlamadan önce mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderirse cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra ama hükümden önce giderirse yarısına kadarı indirilir. Zarar kısmen giderilmişse etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması mağdurun rızasına bağlıdır (TCK m.168/1, 2, 4). Kanun, dolandırıcılık dosyasında zararın giderilmesini bu şekilde teşvik eder ve mağdurun rızası, kısmi ödemelerde pazarlık gücü sağlar. Suçun unsurları, cezası ve hukuki uyuşmazlıktan ayrımı için dolandırıcılık suçu ve cezası, sosyal medya ve internet üzerinden işlenen dolandırıcılık için internet ve sosyal medya dolandırıcılığı, telefonla yönlendirme içeren olaylar için internetten ve telefonla dolandırıldım yazılarına bakabilirsiniz. Ceza muhakemesinin genel çerçevesi ceza hukuku rehberi sayfasında yer alır.

Hukuk Yolu: Dolandırıcıdan ve Hesap Sahibinden Paranın Tahsili

Türk hukukunda ceza mahkemesi, mağdurun para alacağına kural olarak hükmetmez. Paranın ceza soruşturmasında elkoyma yoluyla geri gelmediği durumlarda alacak için ayrıca hukuk davası açmak gerekir. Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49). Birden çok kişi birlikte zarara sebep olmuşsa, örneğin siteyi işleten kişiyle hesabını bu iş için kullandıran kişi, zarar görene karşı müteselsilen sorumludur (TBK m.61). Mağdur alacağının tamamını bunlardan herhangi birinden isteyebilir. Parayı alan hesabın sahibi fiile katılmamış olsa bile, haklı bir sebep olmaksızın sizin malvarlığınızdan zenginleşmiştir ve bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür (TBK m.77).

Zamanaşımı hesabında ceza zamanaşımı önemlidir. Tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü bir fiilden doğmuşsa bu süre uygulanır (TBK m.72/1). Nitelikli dolandırıcılığın cezasının üst sınırı on yıl olduğundan dava zamanaşımı on beş yıldır (TCK m.66/1-d). Bu nedenle haksız fiil tazminatı bakımından iki yıllık süre çoğu dosyada belirleyici olmaz. Ancak sebepsiz zenginleşme davasında TBK m.82’deki süre ayrıca izlenmelidir. Haksız fiil davalarında zararın meydana geldiği yer veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (HMK m.16/1). Dolandırıcının başka bir şehirde olması, davanın kendi şehrinizde açılmasına engel değildir. Haksız fiilin unsurları için haksız fiil sorumluluğunun şartları rehberine bakabilirsiniz.

Tüketici Yolu: Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemesi

Karşı taraf gerçek bir satıcı veya bedeli tahsil eden platformsa uyuşmazlık tüketici işleminden doğar. Değeri 2026 yılında 186.000 TL’nin altında olan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (6502 m.68/1). Başvuru tüketicinin yerleşim yerindeki veya işlemin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılır (m.68/3) ve e-Devlet üzerinden de yapılabilir (Tüketici Hakem Heyetleri Yön. m.11/1). Tebligat ve bilirkişi giderleri Bakanlıkça karşılanır (THHY m.29/1). Hakem heyeti kararları tarafları bağlar ve ilamlar gibi icra edilir (m.70/1-2). Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir (m.70/3). Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesi görevlidir (m.73/1). Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (m.73/A-1). Tüketicinin açtığı davalar harçtan muaftır ve tüketicinin yerleşim yerinde de açılabilir (m.73/2, m.73/5).

Başvuruda satıcıyla birlikte bedeli tahsil eden platform da karşı taraf olarak gösterilmelidir. Aynı anda ceza soruşturması yürüyor olması hakem heyetine başvurmaya engel değildir; ikisinin konusu farklıdır. Parasal sınırın hesabı için hakem heyeti 2026 parasal sınırı, başvuru dilekçesinin düzeni için tüketici hakem heyeti başvuru dilekçesi örneği, karara itiraz için hakem heyeti kararına itiraz, sınırı aşan uyuşmazlıklar için tüketici mahkemesi dava dilekçesi ve görev-yetki sorunları için tüketici mahkemesinde görev ve yetki rehberlerine bakabilirsiniz. Cayma nedeniyle iade yapılmıyorsa cayma hakkı ve bedel iadesi başvuru dilekçesi örneği kullanılabilir.

Adım Adım Plan: Hangi Süre Ne Zaman Dolar?

Sürelerin çoğu birbirinden bağımsız işler ve biri diğerini beklemez. Kredi kartı itirazı için savcılık kararını beklemek on günlük süreyi kaçırmanıza neden olabilir. Hakem heyeti başvurusu için ceza dosyasının sonucunu beklemek de gerekmez. Paralel yürütülmesi gereken üç dosya vardır: banka dosyası, ceza dosyası ve varsa tüketici dosyası.

Sık Yapılan Hatalar ve Karşılaşılan Savunmalar

Birinci hata, bankaya yalnızca telefonla bildirim yapıp kayıt numarası almamaktır. Askıya alma ve elkoyma süreleri saatlerle ölçüldüğü için bildirimin saati sonradan önem kazanır. Telefon görüşmesinin ardından aynı gün yazılı bildirim de yapılmalıdır. İkinci hata, satıcının yönlendirmesiyle pazaryerinin dışına çıkıp ödemeyi şahıs hesabına yapmaktır. Bu durumda platformun müteselsil sorumluluğu zayıflar. Üçüncü hata, “paranızı geri alırız” diyen ve ön ödeme isteyen kişilere güvenmektir; bu çoğu zaman ikinci bir dolandırıcılıktır. Paranın geri alınması için kullanılabilecek yollar bu yazıda sayılan banka, savcılık ve mahkeme yollarıdır.

Bankaların “işlemi siz onayladınız” savunması, kendi rızanızla yaptığınız ödemelerde işlemin iptali bakımından doğrudur. Ancak bu savunma, 5464 sayılı Kanun’daki itiraz hakkınızı ve alıcı hesabın CMK m.128/A uyarınca askıya alınmasını engellemez. Pazaryerlerinin “satıcıyla iletişime geçin” cevabı ise kanuna uygun değildir. Platform talebi satıcıya derhal iletmek zorundadır ve bedeli kendisi tahsil etmişse iadeden satıcıyla birlikte sorumludur (MSY m.12/A-2, 12/A-7). Satıcının “kargoya verdik, sorumluluk kargoda” cevabı da sonucu değiştirmez; teslime kadar oluşan kayıptan satıcı sorumludur (MSY m.17/1).

Savcılığa Şikâyet ve CMK m.128/A Talebi Örneği

Aşağıdaki örnek, sahte bir alışveriş sitesine havale ile ödeme yapılan bir olay için hazırlanmıştır. Tarih, tutar ve hesap bilgileri kendi olayınıza göre doldurulmalıdır. Aynı gün verilmesi, askıya alma süresi bakımından belirleyicidir.

Teslim Edilmeyen Pazaryeri Siparişi İçin Hakem Heyeti Başvurusu Örneği

İkinci örnek, bedeli pazaryerinin tahsil ettiği ancak satıcının teslim etmediği bir sipariş içindir. Satıcı ve platform birlikte karşı taraf olarak gösterilir. Başvuru e-Devlet üzerinden yapılıyorsa aynı metin açıklama alanına yazılabilir.

Her iki başvurunun da alındı belgesi veya kayıt numarası saklanmalıdır. İnternet alışverişi dolandırıcılığı, pazaryeri iadesi ve kart itirazı dosyalarında Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz. Dekontunuz ve yazışmalarınız üzerinden hangi yolun sizin için daha hızlı sonuç vereceğini birlikte değerlendirebiliriz.

Sık Sorulan Sorular

İnternetten alışverişte dolandırıldım, param geri gelir mi?

Parayı kimin aldığına ve nasıl ödediğinize bağlıdır. Gerçek satıcı ve bedeli tahsil eden platform on dört gün içinde iade etmek zorundadır (MSY m.12, m.16). Sahte sitede ise para, suçta kullanılan hesabın askıya alınması ve elkoyma yoluyla soruşturmada iade edilebilir (CMK m.128/A-5).

Dolandırıcının hesabındaki para durdurulabilir mi?

Evet. Nitelikli dolandırıcılıkta banka, ödeme kuruluşu veya kripto platformu suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir (CMK m.128/A-1). Bu nedenle bildirim aynı gün yapılmalıdır.

Askıya alınan para bana nasıl iade edilir?

Askıya alma süresi içinde hâkim kararıyla veya savcının yazılı emriyle paraya elkonulur; paranın size ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde iade edilir (CMK m.128/A-4, 5).

Kredi kartıyla ödedim, ne kadar sürede itiraz etmeliyim?

Hesap özetinin son ödeme tarihinden itibaren on gün içinde, itiraz ettiğiniz kalemi gerekçesiyle belirterek bankaya başvurmalısınız (5464 s.K. m.11/2).

Chargeback kanunda düzenlenmiş midir?

Hayır. Ödeme itirazı süreci kart sistemlerinin kurallarına dayanır. Kanundaki hak, 5464 s.K. m.11’deki hesap özetine itiraz hakkıdır; ikisi birlikte istenmelidir.

Banka itirazıma ne kadar sürede cevap vermek zorunda?

Başvuru tarihinden itibaren yirmi gün içinde, başvurduğunuz yöntemle ve gerekçeli olarak (5464 s.K. m.11/1).

Havale veya EFT ile gönderdiğim para geri alınabilir mi?

Banka talimatınızı tek taraflı geri alamaz. Ancak alıcı hesap CMK m.128/A uyarınca askıya alınabilir. Parayı alan hesap sahibine karşı sebepsiz zenginleşme davası da açılabilir (TBK m.77).

Pazaryerinde satıcı ürünü göndermedi, platform sorumlu mu?

Bedeli platform tahsil ettiyse evet. Platform, fesih bildiriminin kendisine ulaşmasından itibaren on dört gün içinde iadeden satıcıyla birlikte müteselsilen sorumludur (6502 m.48/6-d; MSY m.12/A-7-c).

Satıcı beni platform dışında IBAN’a ödeme yapmaya yönlendirdi, platform yine sorumlu mu?

Platformun müteselsil iade sorumluluğu, bedeli kendisinin tahsil etmesine bağlıdır (6502 m.48/6-d). Platformun tahsil etmediği bedel için bu hükme dayanmak güçtür; satıcıya karşı tüketici ve ceza yolları açıktır.

Satıcı ‘stok yok, bekleyin’ diyor, ne yapmalıyım?

Stok yokluğu imkânsızlık sayılmaz (MSY m.16/4). Taahhüt edilen süre veya en fazla otuz gün dolunca sözleşmeyi feshedebilirsiniz. Satıcı fesihten itibaren on dört gün içinde kanuni faiziyle iade etmek zorundadır (MSY m.16/2-3).

Cayma hakkını kullandım, param ne zaman iade edilir?

Ürünün iade için belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren on dört gün içinde, ödeme aracınıza uygun şekilde ve tek seferde iade edilir (MSY m.12/1, m.12/4).

İkinci el ilan sitesinde bireysel satıcı tarafından dolandırıldım, hakem heyetine başvurabilir miyim?

Hayır. İki tüketici arasındaki satış tüketici işlemi değildir (6502 m.3/1-l). Savcılığa şikâyet ve genel mahkemede alacak davası yolu açıktır.

Sahte alışveriş sitesi hangi suçu oluşturur, cezası nedir?

Bilişim sistemleri ve bankalar araç olarak kullanıldığı için nitelikli dolandırıcılıktır. Cezası dört yıldan on yıla kadar hapis ve menfaatin iki katından az olmamak üzere adli para cezasıdır (TCK m.158/1-f).

Dolandırıcılık şikâyeti için süre var mı?

Nitelikli dolandırıcılık şikâyete bağlı değildir; altı aylık şikâyet süresi uygulanmaz. Şikâyet savcılığa veya kolluğa yapılır (CMK m.158/1). Paranın durdurulabilmesi için aynı gün yapılmalıdır.

Parayı alan IBAN’ın sahibine dava açabilir miyim?

Evet. Fiile katıldıysa haksız fiil ve müteselsil sorumluluk (TBK m.49, m.61), katılmadıysa bile sebepsiz zenginleşme (TBK m.77) hükümlerine göre dava açılabilir.

Tazminat davasında zamanaşımı ne kadar?

Kural olarak öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde on yıldır. Ancak ceza zamanaşımı daha uzunsa o uygulanır; nitelikli dolandırıcılıkta bu süre on beş yıldır (TBK m.72/1; TCK m.66/1-d).

Dolandırıcılık davasını kendi şehrimde açabilir miyim?

Evet. Haksız fiil davalarında zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (HMK m.16/1). Tüketici davaları da tüketicinin yerleşim yerinde açılabilir (6502 m.73/5).

Hakem heyeti kararına itiraz süresi ne kadar?

Kararın tebliğinden itibaren iki hafta; itiraz tüketici mahkemesine yapılır (6502 m.70/3).

Dolandırıcı parayı iade ederse ceza almaz mı?

Ceza ortadan kalkmaz, indirilir. Zarar kovuşturmadan önce tamamen giderilirse üçte ikiye, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderilirse yarıya kadar indirim yapılır. Kısmi ödemede indirim mağdurun rızasına bağlıdır (TCK m.168).

Bu sayfadaki açıklamalar ve başvuru örnekleri genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan başvurudan önce güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu sayfadaki 6502 sayılı Kanun, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (son değişiklik RG 24/5/2025-32909), 6563 sayılı Kanun, 5464 sayılı Kanun, 5271 sayılı CMK (m.128/A: 7571 sayılı Kanun, RG 25/12/2025-33118), 5237 sayılı TCK (m.158/4: 7589 sayılı Kanun), 6098 sayılı TBK, 6100 sayılı HMK ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği hükümleri ile Anayasa Mahkemesinin E.2024/187, K.2026/42 ve E.2024/229, K.2026/35 sayılı kararları 25 Eylül 2026 itibarıyla güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.