25 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanunla Ceza Muhakemesi Kanunu’na 128/A maddesi eklendi. Bu düzenleme, bilişim yoluyla işlenen belirli suçlarda bankalara, ödeme hizmeti sağlayıcılarına ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarına savcı talimatını beklemeden hesabı 48 saate kadar askıya alma yetkisi tanıyor. Amaç dolandırıcılık parasının kaçırılmasını önlemek; ancak hesabı haksız yere askıya alınan kişiler için de yeni bir hukuki durum doğuyor. Bu yazı, maddeyi fıkra fıkra, saat saat ve hem mağdur hem de hesap sahibi açısından ele alıyor.
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Hesabınız bloke edildi ve ne yapacağınızı bilmiyor musunuz?
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.
Düzenlemenin Kaynağı ve Amacı
7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 24 Aralık 2025 tarihinde kabul edilmiş, 25 Aralık 2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 39. maddesi uyarınca yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanun’un 22. maddesi, Ceza Muhakemesi Kanunu’na 128. maddeden sonra gelmek üzere “Bilişim suçlarının işlenmesi suretiyle elde edilen menfaatin bulunduğu hesabın askıya alınması ve elkoyma” başlıklı 128/A maddesini eklemiştir.
Düzenlemenin gerekçesi pratiktir. Dolandırıcılık olaylarında para, mağdurun hesabından çıktıktan sonra dakikalar içinde birden fazla hesaba dağıtılmakta, kripto varlığa dönüştürülmekte veya ATM’den çekilmektedir. Klasik elkoyma usulü olan CMK m.128 ise somut delile dayanan kuvvetli şüphe, uzman kurum raporu ve hâkim kararı gerektirdiğinden saatler değil günler alır; 5549 sayılı Kanun’un 19/A maddesindeki yedi iş günlük erteleme yetkisi ise yalnızca aklama ve terörün finansmanı şüphesiyle sınırlıdır ve Bakan kararına bağlıdır. Kanun koyucu bu boşluğu, “ilk müdahale” yetkisini doğrudan paranın bulunduğu kuruma vererek kapatmıştır. Sonuç, hem mağdur için hızlı bir kurtarma imkânı hem de hesabı askıya alınan herkes için mahkeme kararı olmadan uygulanan yeni bir kısıtlama türüdür.
Madde Metni Fıkra Fıkra
CMK m.128/A yedi fıkradan oluşur. Her fıkra, süreçte farklı bir kişiye (banka, savcı, hâkim, hesap sahibi, mağdur) yönelik bir kural içerir; savunma da itiraz da bu fıkralar üzerinden kurulur.
CMK m.128/A: fıkralar, kurallar ve pratik sonuçları
| Fıkra | Kural | Pratik sonuç |
|---|---|---|
| m.128/A-1 Askıya alma yetkisi | Katalogdaki suçların işlendiği hususunda makul şüphe varsa, banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanılan her türlü hesabın 48 saate kadar askıya alınmasına karar verebilir | Karar kurumun kendi kararıdır; savcı veya hâkim talimatı gerekmez. “Suçta kullanılan hesap” ifadesi, hesap sahibinin şüpheli olmasını aramaz |
| m.128/A-2 Bildirim ve başvuru | Askıya alma işlemi ve hesap hareketleri tüm bilgi ve belgelerle derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir; işlem hesap sahibine de bildirilir; hesap sahibi kaldırma için başsavcılığa başvurabilir; savcı 24 saat içinde karar verir | Hesap sahibi hem bildirim hakkına hem de 24 saat içinde cevaplanacak bir başvuru hakkına sahiptir; bildirim yapılmamışsa bu, usul ihlalidir |
| m.128/A-3 Zincirleme bildirim | Askıya alma tamamlanmadan suça konu menfaatin başka bir malî kuruma transfer edildiği tespit edilirse, bu durum askıya alma yapılabilmesi için o kuruma gecikmeksizin bildirilir | Para hangi hesaba gittiyse o hesap da askıya alınabilir; katmanlı transfer artık koruma sağlamaz |
| m.128/A-4 Elkoymaya dönüşme | Askıya alınan hesaptaki suça konu menfaate 48 saat içinde hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle elkonulabilir; savcı emri 24 saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim elkoymadan itibaren 48 saat içinde kararını açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar; m.128’deki rapor şartı aranmaz | 48 saat dolduğunda elkoyma kararı yoksa bloke kalkmalıdır; savcı emriyle elkoymada hâkim 48 saat içinde sessiz kalırsa yine kalkar |
| m.128/A-5 Mağdura iade | Elkonulan menfaatin suçtan zarar gören mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir | Mağdur, dava sonucunu beklemeden soruşturma aşamasında iade isteyebilir |
| m.128/A-6 Sorumsuzluk | Askıya alma kararı veren gerçek ve tüzel kişiler hukuki bakımdan sorumlu tutulmaz | Haksız askıya alma için bankaya karşı tazminat davası açılamaz; kurumlar tereddütte askıya almayı tercih eder |
| m.128/A-7 Bilgi ve belge süresi | Savcı, hâkim veya mahkemenin istediği bilgi ve belgeler 10 gün içinde gönderilmek zorundadır; aksi hâlde kuruma 50.000 TL’den 300.000 TL’ye kadar idari para cezası | Banka kayıtlarının gecikmesi nedeniyle uzayan soruşturmalar için hem mağdurun hem hesap sahibinin elinde somut bir dayanak vardır |
Hangi Suçlarda Uygulanır? Katalog ve Kapsam Dışı Kalanlar
Tedbir her suçta uygulanmaz. Kanun, CMK m.128/A-1’de sınırlı sayıda suç saymıştır; bu sayım genişletilemez. Kapsam dışındaki bir suç isnadı nedeniyle bu madde uyarınca askıya alma yapılması, başsavcılığa yapılacak başvurunun ilk gerekçesidir.
CMK m.128/A kataloğundaki suçlar ve tipik olaylar
| Suç | Madde | Tipik olay | Ceza aralığı |
|---|---|---|---|
| Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık | TCK m.142/2-e | İnternet bankacılığı şifresinin ele geçirilip hesaptan para aktarılması; SIM kopyalama ile hesaba girilmesi | Beş yıldan on yıla kadar hapis |
| Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık | TCK m.158/1-f | Sahte alışveriş sitesi, sahte yatırım platformu, sosyal medya üzerinden ödeme alıp mal göndermeme, sahte link ile bilgi toplama | Dört yıldan on yıla kadar hapis ve suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olmamak üzere adli para cezası |
| Kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumu çalışanı olarak tanıtma suretiyle dolandırıcılık | TCK m.158/1-l | “Polis/savcı/banka güvenlik birimi” araması ile paranın “güvenli hesaba” aktarılması | Dört yıldan on yıla kadar hapis ve menfaatin iki katından az olmamak üzere adli para cezası |
| Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması | TCK m.245 | Ele geçirilen kart bilgileriyle harcama, sahte kart üretimi ve kullanımı | Birinci fıkrada üç yıldan altı yıla kadar hapis ve adli para cezası; sahte kart üretme ve kullanmada daha ağır |
Kapsam dışında kalanlar en az kapsam kadar önemlidir. Basit dolandırıcılık (TCK m.157), nitelikli dolandırıcılığın (f) ve (l) dışındaki bentleri, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (TCK m.282), güveni kötüye kullanma (TCK m.155), yağma, uyuşturucu ticareti ve vergi suçları bu maddeye dayanak olamaz. Bu suçlarda hesaba müdahale ancak CMK m.128 uyarınca hâkim kararıyla veya aklama şüphesinde 5549 sayılı Kanun m.17 ve m.19/A çerçevesinde mümkündür. Dolayısıyla “hesabım MASAK yüzünden bloke edildi” cümlesinin arkasında CMK m.128/A varsa ortada aklama değil, bilişim dolandırıcılığı şüphesi vardır; bu ayrımı MASAK blokesi ana rehberimizde dört tedbir üzerinden açıkladık.
Askıya Alma ile Elkoyma: İki Farklı İşlem
Madde başlığı iki ayrı tedbiri bir arada anar ve bunlar sık karıştırılır. Askıya alma, hesaptaki işlem kabiliyetinin geçici olarak durdurulmasıdır: para hesapta durur, mülkiyet değişmez, yalnızca sahibinin tasarruf yetkisi (çekme, transfer, kripto varlığa dönüştürme) en fazla 48 saat için kısıtlanır. Kararı bir kamu makamı değil, kurumun kendisi verir. Elkoyma ise bir koruma tedbiridir; hâkim kararı (gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emri ve hâkim onayı) gerektirir ve soruşturma boyunca sürebilir.
Şüphe eşiği de farklıdır. Askıya alma için kanun makul şüphe arar; bu, Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği’nde “hayatın akışına göre somut olaylar karşısında genellikle duyulan şüphe” olarak tanımlanan, ceza muhakemesindeki en düşük şüphe derecesidir. Klasik elkoyma (CMK m.128/1) ise “somut delillere dayanan kuvvetli şüphe” ve uzman kurum raporu ister. Kanun koyucu m.128/A-4 ile bu ikinci tedbiri de hızlandırmış, rapor şartını kaldırmıştır; fakat kuvvetli şüphe şartı kalkmamıştır. Hâkim, askıya alma süresi içinde elkoymaya karar verirken yine somut delil arayacaktır; bankanın “makul şüphesi” tek başına elkoyma için yeterli değildir.
Saat Saat Süreç: Askıdan Karara
Maddedeki süreler saatle ölçülür ve birbirine bağlıdır. Aşağıdaki tablo, askıya almanın başladığı andan itibaren olası akışı gösterir.
CMK m.128/A sürecinin zaman çizelgesi
| An | Ne olur? | Kimin yükümlülüğü? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| 0. saat | Kurum, makul şüpheyle hesabı askıya alır; süre bu andan itibaren işler | Banka / ödeme kuruluşu / KVHS | m.128/A-1 |
| Derhal | İşlem ve hesap hareketleri tüm belgelerle başsavcılığa bildirilir; hesap sahibine bildirim yapılır | Kurum | m.128/A-2 |
| Başvuru anı | Hesap sahibi askıya almanın kaldırılması için başsavcılığa başvurur | Hesap sahibi | m.128/A-2 |
| Başvuru + 24 saat | Savcı, başvuru hakkında karar verir: kaldırma ya da elkoyma yoluna gitme | Cumhuriyet savcısı | m.128/A-2 |
| 0-48. saat | Savcı, hâkimden elkoyma kararı ister; gecikmesinde sakınca varsa yazılı emirle kendisi elkoyar | Savcı / hâkim | m.128/A-4 |
| Savcı emri + 24 saat | Savcının elkoyma emri hâkim onayına sunulur | Savcı | m.128/A-4 |
| Elkoyma + 48 saat | Hâkim kararını açıklar; açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar | Hâkim | m.128/A-4 |
| 48. saat | Elkoyma kararı yoksa askıya alma sona erer, hesap açılır | Kurum | m.128/A-1 ve 4 |
| Elkoyma kararı + iki hafta | Hâkim kararına karşı itiraz süresi | Hesap sahibi | CMK m.267-268 |
| Talep + 10 gün | Yargı merciinin istediği bilgi ve belgelerin gönderilmesi için son gün | Kurum | m.128/A-7 |
Tablodaki “kendiliğinden kalkar” ifadeleri kanunun kendi deyimidir ve bloke devam ediyorsa bunun nedeni sorulmalıdır. Uygulamada 48 saat geçtikten sonra da açılmayan hesapların arkasında ya süre içinde alınmış bir elkoyma kararı ya da bankanın CMK m.128/A dışında, kendi uyum politikasına dayanan bir tedbiri vardır. Bu ikisi farklı yollara tabidir: elkoyma kararına itiraz edilir, bankanın kendi tedbiri için ise bankaya ve gerekirse BDDK’ya başvurulur.
Üç Tedbirin Karşılaştırması: CMK m.128/A, 5549 m.19/A ve CMK m.128
Hesap blokelerinde karşılaşılan üç hukuki aracın farkları, hangi dilekçenin nereye verileceğini belirler.
Hesaba müdahale araçlarının karşılaştırması
| Ölçüt | CMK m.128/A askıya alma | 5549 s.K. m.19/A erteleme | CMK m.128 elkoyma |
|---|---|---|---|
| Karar veren | Banka, ödeme kuruluşu, kripto varlık hizmet sağlayıcısı | Bakan veya bakan yardımcısı, MASAK’ın talebiyle | Hâkim; aklama şüphesinde gecikmesinde sakınca varsa savcı (5549 m.17/2) |
| Suç kapsamı | TCK m.142/2-e, 158/1-f ve l, 245 | Aklama (TCK m.282) ve terörün finansmanı | m.128/2 kataloğu; aklama için 5549 m.17 |
| Şüphe eşiği | Makul şüphe | Aklama ile ilişkili olduğuna dair şüphe | Somut delillere dayanan kuvvetli şüphe |
| Azami süre | 48 saat | 7 iş günü | Soruşturma ve kovuşturma boyunca |
| Rapor şartı | Yok (m.128/A-4) | Yok | MASAK, BDDK, SPK vb. raporu; 3 ay + 2 ay |
| Hesap sahibine bildirim | Zorunlu | Kanunda öngörülmemiştir | Karar bankaya tebliğ edilir; hesap sahibi öğrenince itiraz süresi başlar |
| Başvuru yolu | Başsavcılığa başvuru; 24 saatte karar | MASAK’a belge sunma; süre sonunda kendiliğinden kalkar | İki hafta içinde itiraz; iade talebi (CMK m.131) |
| Kurumun sorumluluğu | Yok (m.128/A-6) | Yok (5549 m.10) | Karar devletindir; haksız elkoymada CMK m.141 tazminatı |
MASAK ertelemesinin ayrıntıları için MASAK ve şüpheli işlem bildirimi yazımıza, klasik elkoymanın şartları için CMK m.128 elkoyma yazımıza bakabilirsiniz.
Hesap Sahibinin Başvurusu: Başsavcılığa 24 Saatlik Yol
CMK m.128/A-2, hesap sahibine askıya almanın kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurma hakkı tanır ve savcıya 24 saatlik karar süresi verir. Bu başvuru bir itiraz değil, doğrudan savcıya yöneltilen bir kaldırma talebidir; kanunda şekil şartı öngörülmediğinden dilekçeyle yapılır. Süre saatle ölçüldüğünden dilekçe kısa, belgeler seçilmiş olmalıdır. Savcı, başvuruyu değerlendirirken iki seçenek arasındadır: askıyı kaldırmak ya da hâkimden elkoyma kararı istemek. Bu nedenle başvuru, savcıyı elkoyma yoluna gitmekten caydıracak biçimde kurulmalıdır.
- Kimlik ve hesap bilgileri: hangi banka, hangi hesap, askıya almanın bildirildiği tarih ve saat.
- Katalog denetimi: isnat edilen fiilin TCK m.142/2-e, 158/1-f, 158/1-l veya 245 kapsamında olmadığı iddia ediliyorsa bu öncelikle belirtilir; kapsam dışı suçta askıya alma dayanaksızdır.
- Gelen paranın açıklaması: kimden, hangi sebeple, hangi belgeye dayanarak geldiği; satış sözleşmesi, fatura, kira sözleşmesi, ilan kaydı, yazışma.
- Hesabın geçmişi: hesabın kaç yıldır kullanıldığı, maaş hesabı olup olmadığı, daha önce şikâyet konusu olmadığı.
- Ölçülülük: şikâyete konu tutar dışında kalan bakiyenin serbest bırakılması; maaş, kira, nafaka gibi zorunlu ödemeler.
- Talep: askıya almanın kaldırılması; kabul edilmezse en azından şikâyete konu tutar dışındaki kısmın açılması.
Savcı elkoyma yoluna giderse süreç CMK m.128’in genel hükümlerine döner: karara karşı öğrenmeden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir (CMK m.267-268), iade CMK m.131’e göre istenir ve haksız elkoyma hâlinde CMK m.141/1-j uyarınca tazminat gündeme gelir. İtirazın içeriği ve belgeleme yöntemi için ana rehberdeki itiraz bölümüne, elkonulan paranın iadesi için CMK m.131 iade yazımıza bakabilirsiniz.
Mağdur Tarafındaysanız: Askıya Alma ve İade Süreci
Düzenlemenin asıl muhatabı mağdurdur. Para hesabınızdan çıktıysa, m.128/A’nın sağladığı imkân dakikalarla sınırlıdır: bankanız veya paranın gittiği kurum, makul şüpheyle alıcı hesabı askıya alabilir ve m.128/A-3 uyarınca para başka bir kuruma aktarılmışsa o kuruma da bildirim yapılır. Elkonulan menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa, m.128/A-5 gereğince soruşturma evresinde iade edilir; kovuşturmanın sonucunu beklemek gerekmez. Bu, CMK m.131/2’deki genel iade kuralının hızlandırılmış hâlidir.
Mağdurun ilk saatlerdeki adımları
| Adım | Yapılacak | Neden |
|---|---|---|
| 1. Kendi bankanıza bildirim | Müşteri hizmetleri veya şube üzerinden transferin dolandırıcılık olduğunu bildirin; işlem numarasını ve saati kaydettirin | Gönderen banka, alıcı kuruma m.128/A-3 kapsamında bildirim yapabilir |
| 2. Alıcı kuruma bildirim | Paranın gittiği banka, ödeme kuruluşu veya kripto platformuna IBAN, ad ve işlem bilgileriyle yazılı başvuru | Askıya alma yetkisi paranın bulunduğu kurumdadır (m.128/A-1) |
| 3. Savcılığa şikâyet | Dekont, mesaj, arama kaydı, ilan ekran görüntüleri ile Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet; elkoyma ve iade talebini dilekçede açıkça yazın | Elkoyma kararı ancak savcının talebiyle hâkimden alınır (m.128/A-4) |
| 4. Belge talebi takibi | Savcılığın bankalardan istediği kayıtların 10 gün içinde gelip gelmediğini dosyadan izleyin | Gecikme hâlinde kuruma idari para cezası öngörülmüştür (m.128/A-7) |
| 5. İade talebi | Elkonulan tutarın size ait olduğunu gösteren dekont ve şikâyet dilekçesiyle soruşturma aşamasında iade isteyin | m.128/A-5 iadeyi kovuşturmaya bağlamamıştır |
Şikâyet dilekçesinin nasıl yazılacağını dolandırıcılık şikâyet dilekçesi örneğimizde, iade dışındaki tazminat yollarını dolandırıcılıkta param geri gelir mi yazımızda anlattık. Telefonla kendini polis veya savcı olarak tanıtanların yöntemleri için sahte görevli dolandırıcılığı, sahte link ve SMS için oltalama rehberlerimize bakabilirsiniz.
Aracı Hesap Sahibiyseniz: Şüpheli Sıfatı ve Kast Sorunu
Düzenlemenin ikinci yüzü budur. Bir hesap, sahibinin hiçbir kusuru olmaksızın askıya alınabilir: kişi farkında olmadan bir dolandırıcılık zincirinin aracı hesabı hâline getirilmiş, ikinci el satış bedeli olarak aldığı para bir dolandırıcılık mağdurunun hesabından çıkmış ya da hesabını “iş” vaadiyle başkasına kullandırmış olabilir. Askıya alma, hesap sahibinin şüpheli olmasını aramaz; ancak savcılık dosyasında bu kişi çoğunlukla şüpheli olarak yer alır ve TCK m.158/1-f dolandırıcılığına iştirak, TCK m.282/2 kapsamında suça konu değeri bilerek kabul etme ya da hesabını kullandırması nedeniyle 5549 sayılı Kanun m.15 ile karşılaşır.
Bu üç ihtimalin ortak noktası kasttır. Dolandırıcılığa iştirak için failin fiili bilerek ve isteyerek kolaylaştırması; m.282/2 için değerin suçtan kaynaklandığını bilerek kabul etmesi; 5549 m.15 için ise kendi adına fakat başkası hesabına işlem yaptığını bankaya yazılı bildirmemesi gerekir. Hesabını arkadaşına, akrabasına veya internette tanıştığı birine kullandıran kişi bakımından m.15, altı aydan bir yıla kadar hapis veya beş bin güne kadar adli para cezası gerektiren ayrı bir suçtur ve “ben dolandırıcılığı bilmiyordum” savunması bu suçu ortadan kaldırmaz. Savunma bu yüzden üç katmanlı kurulur: paranın geliş sebebinin belgelenmesi, kast yokluğunun somut olgularla gösterilmesi ve hesabın başkası tarafından kullanılıp kullanılmadığının dürüstçe ele alınması.
Aracı hesap dosyalarında beraat ile TCK m.158/4 indirimi arasındaki ayrımı IBAN dosyasında beraat mi, 158/4 indirimi mi yazımızda; IBAN kiralamanın cezai boyutunu aracı hesap ve IBAN kiralama rehberimizde; aklama suçunun unsurlarını TCK 282 aklama suçu yazımızda inceledik. İfade öncesi hazırlık için şüphelinin ifadesi rehberimiz yol gösterir.
Bankanın Sorumsuzluğu ve Tazminat Sorunu
CMK m.128/A-6, askıya alma kararı veren gerçek ve tüzel kişilerin hukuki bakımdan sorumlu tutulmayacağını söyler. Bu hüküm, 5549 sayılı Kanun m.10’daki “yükümlülüklerini yerine getiren yükümlüler hukuki ve cezai bakımdan sorumlu tutulamaz” kuralının paralelidir ve sonucu açıktır: hesabı haksız yere 48 saat askıya alınan kişi, bu nedenle uğradığı zarar (kaçırılan ödeme, gecikme faizi, iş kaybı) için bankaya karşı tazminat davası açamaz. Kurumların tereddütte askıya almayı tercih etmesinin nedeni de budur.
Devlete karşı tazminat ise iki koşula bağlıdır. CMK m.141/1-j, “koşulları oluşmadığı hâlde elkonulan” veya “zamanında geri verilmeyen” malvarlığı değerleri için tazminat öngörür; bu hüküm askıya almayı değil, elkoymayı düzenler. Dolayısıyla askı süresi içinde elkoyma kararı alınmış ve sonradan haksız olduğu anlaşılmışsa, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay ve her hâlde bir yıl içinde ağır ceza mahkemesinde tazminat istenebilir (CMK m.142). Yalnızca 48 saatlik askıya alma ile sınırlı kalmış ve elkoymaya dönüşmemiş bir kısıtlama için kanun açık bir tazminat yolu öngörmemiştir; bankanın kendi kusuru (örneğin hesap sahibine bildirim yapmaması, 48 saati aşması) hâlinde bankacılık mevzuatı çerçevesinde BDDK’ya başvuru ve genel hükümlere göre sorumluluk tartışılabilir, ancak m.128/A-6 bu alanı daraltmıştır.
Bankalara Getirilen Bilgi Verme Yükümlülüğü
m.128/A-7, yürütülen bir soruşturma veya kovuşturmada Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkemenin banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısından istediği bilgi ve belgelerin on gün içinde fiziki veya elektronik ortamda gönderilmesini zorunlu kılar. Gönderilmemesi ya da eksik gönderilmesi hâlinde savcı tarafından kuruma elli bin liradan üç yüz bin liraya kadar idari para cezası verilir.
Bu hüküm mağdur bakımından soruşturmanın hızlanması, hesap sahibi bakımından ise blokenin uzamaması demektir; elkoymanın devamı çoğu zaman “banka kayıtları bekleniyor” gerekçesine dayanır. Dosyanızda kayıtların gecikmesi hâlinde, bu fıkraya dayanılarak savcılıktan idari para cezası uygulanması ve kayıtların ivedilikle istenmesi talep edilebilir. Aynı Kanun, mobil operatörler için de 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu m.60’ta aynı on günlük süreyi ve aynı ceza aralığını öngörmüştür.
Aynı Kanunla Gelen Diğer Değişiklikler
7571 sayılı Kanun, bilişim dolandırıcılığı dosyalarını hesap askıya alma dışında üç noktada daha etkilemiştir.
7571 sayılı Kanun’un dolandırıcılık dosyalarına yansıyan diğer hükümleri
| Değişiklik | Hüküm | Sonuç |
|---|---|---|
| Görevli mahkeme | 5235 sayılı Kanun m.12’den “nitelikli dolandırıcılık (m.158)” ibaresi çıkarıldı (7571 m.12); geçici m.7 ile devam eden davalarda görevsizlik ve bozma kararı verilemeyeceği düzenlendi | Yeni nitelikli dolandırıcılık davaları asliye ceza mahkemesinde görülür; ağır cezada görülmekte olan dosyalar orada sonuçlanır |
| Mobil hattın kesilmesi | 5809 sayılı Kanun m.60’a eklenen fıkra: TCK m.142/2-e, m.157-158 ve m.245 suçlarında kullanıldığı tespit edilen hattın bağlantısı hâkim kararı, gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle kesilir; savcı emri 24 saat içinde hâkim onayına sunulur, hâkim 48 saat içinde karar vermezse tedbir kendiliğinden kalkar; kesmeyen işletmeciye 50.000-300.000 TL idari para cezası | Hesap askıya almasının hat tarafındaki karşılığı; “hattım kesildi” şikâyetlerinin yeni dayanağı |
| Abonelikte kimlik doğrulama | 5809 sayılı Kanun m.50’ye eklenen fıkralar: abonelik kaydında elektronik kimlik doğrulama veya biyometrik teyit zorunluluğu, kişi başına hat sayısı sınırı; geçici m.8 uyarınca bu hükümler yayımdan altı ay sonra yürürlüğe girer | Sahte kimlikle hat açılmasının zorlaşması; ödeme kuruluşlarında da 6493 sayılı Kanun m.12/3 ile biyometrik veya elektronik kimlik doğrulama |
Görevli mahkeme değişikliğinin savunma bakımından iki sonucu vardır. Birincisi, asliye ceza mahkemesi tek hâkimle görev yapar; heyet önünde yürüyen ağır ceza yargılamasına göre daha hızlı ilerler. İkincisi, geçici m.7 nedeniyle aynı tarihte açılmış iki benzer dosya, biri iddianame kabul aşamasında biri değilse, farklı mahkemelerde görülebilir; bu durum görevsizlik itirazına konu edilemez.
Ödeme Kuruluşları ve Kripto Platformlarında Uygulama
Madde, bankaların yanında 6493 sayılı Kanun’a tabi ödeme ve elektronik para kuruluşlarını ve Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında faaliyet gösteren kripto varlık hizmet sağlayıcılarını da yetkili kılar. Üç kurum türünde tedbir aynı, uygulama farklıdır. Ödeme kuruluşlarında askıya alma genellikle tek bir cüzdanı veya ön ödemeli kartı hedefler; bakiye küçük, işlem hızı yüksektir ve 48 saatlik süre çoğunlukla elkoymaya dönüşmeden dolar. Kripto platformlarında ise süreç, paranın platform içinde mi yoksa dışarıdaki bir cüzdanda mı olduğuna bağlıdır: varlık platform hesabında duruyorsa askıya alma ve elkoyma mümkündür; varlık platform dışına, kişisel bir cüzdana çıkmışsa m.128/A-3’teki zincirleme bildirim işlemez, çünkü karşı tarafta “malî kurum” yoktur. Bu nedenle kripto dosyalarında dakikalar bankacılıktan daha belirleyicidir.
Kripto platformu müşterisi bakımından bir başka fark, platformların 5549 sayılı Kanun kapsamında da yükümlü olması ve aynı olayda hem CMK m.128/A askıya almasının hem de MASAK’a şüpheli işlem bildiriminin birlikte işleyebilmesidir. Platformdan alınacak yazılı cevapta hangi tedbirin uygulandığının açıkça sorulması gerekir; aksi hâlde 48 saatlik başvuru süresi, yedi iş günlük erteleme beklenirken geçebilir. Yurt dışı platformlar bakımından ise madde uygulanmaz; bu platformlarda yaşanan kayıplar için izinsiz kripto hizmeti ve yurt dışı platform riski yazımıza bakabilirsiniz.
48 Saatin Hesabı: Hafta Sonu, Nöbetçi Savcılık ve Hâkimlik
Kanun “kırksekiz saat” der; iş günü veya mesai saati demez. Süre takvim saatiyle işler ve hafta sonunu da kapsar. Cuma akşamı askıya alınan bir hesap için süre pazar akşamı dolar; bu süre içinde elkoyma kararı alınmamışsa hesabın açılması gerekir. Savcılık ve sulh ceza hâkimliği hafta sonu nöbet esasına göre çalıştığından, hem savcının 24 saatlik karar yükümlülüğü hem de hâkimin elkoymadan itibaren 48 saatlik karar süresi nöbetçi makamlarca yerine getirilir. Hesap sahibinin kaldırma başvurusu da nöbetçi Cumhuriyet savcılığına yapılabilir; UYAP üzerinden avukat aracılığıyla verilen dilekçe, fiziki başvurudan daha hızlı sonuç verir.
Pratikte bankaların bir bölümü askıya almayı “mesai günü” mantığıyla uzatmakta ve 48 saat dolduğunda hesabı açmak için savcılıktan yazı beklemektedir. Kanun bunu gerektirmez: askıya alma bankanın kendi kararıdır ve süre dolduğunda elkoyma kararı yoksa kendiliğinden sona erer. Bankanın bu noktadaki gecikmesi m.128/A-6’daki sorumsuzluk kapsamına girmez; sorumsuzluk, askıya alma “kararı” içindir, sürenin aşılması için değildir. Bu ayrım, bankaya yazılacak ihtarın ve gerekirse BDDK şikâyetinin temelini oluşturur.
Kapsam Sınırı: Her Bloke CMK m.128/A Değildir
Hesap kısıtlamalarının önemli bir bölümü bu maddeyle ilgisizdir. Bankanın müşterinin tanınması kapsamında belge güncellemesi istemesi (5549 s.K. m.3), MASAK’ın yedi iş günlük ertelemesi (m.19/A), icra dairesinin 89/1 haciz ihbarnamesi, vergi dairesinin e-haczi ve aile mahkemesinin tedbir kararı farklı kanunlara dayanır ve farklı yollara tabidir. Ayrım için pratik ölçütler şunlardır: m.128/A askıya almasında hesap sahibine bildirim yapılır, süre saatle ölçülür ve arka planda bir dolandırıcılık şikâyeti vardır; MASAK ertelemesinde belirli bir işlem bekletilir ve süre iş günüyle ölçülür; elkoymada bankada karar tarihi ve sayısı kayıtlıdır; hacizde icra veya vergi dosya numarası vardır. Bu ayrımı tablo hâlinde MASAK blokesi ile icra haczi farkı yazımızda ve bloke kaldırma yolları rehberimizde ele aldık.
Hesap Sahibi İçin Yol Haritası
Askıya alma bildirimi aldıktan sonra izlenecek sıra
| Sıra | Adım | Süre |
|---|---|---|
| 1 | Bankadan askıya almanın saatini, gerekçesini ve bildirim yapılan başsavcılığı yazılı olarak öğrenin | İlk saatler |
| 2 | Şikâyete konu işlemi tespit edin: hangi gelen para, hangi tarih, hangi gönderen | İlk saatler |
| 3 | Bu paranın geliş sebebini gösteren en güçlü iki üç belgeyi seçin | İlk 12 saat |
| 4 | Başsavcılığa kaldırma başvurusunu tek sayfalık dilekçeyle yapın; katalog dışı suç varsa öne çıkarın | İlk 24 saat |
| 5 | 48 saat dolduğunda hesabın açılıp açılmadığını kontrol edin; açılmadıysa elkoyma kararının varlığını sorun | 48. saat |
| 6 | Elkoyma kararı varsa iki hafta içinde itiraz; kısmi çözülme ve iade taleplerini ekleyin | Öğrenmeden itibaren iki hafta |
| 7 | Şüpheli sıfatıyla ifadeye çağrılırsanız avukatla katılın; hesabın kullanımıyla ilgili anlatımı belgelerle tutarlı kurun | Davet üzerine |
Bu süreçte en kritik unsur hızdır: askı süreleri saatlerle ölçülür ve elkoymaya dönüştükten sonra sürecin çözülmesi çok daha uzun sürer. Aynı ölçüde önemli olan tutarlılıktır; bankaya, savcılığa ve ifadede verilen anlatımların birbirini tutması, belgelerin gücünü korur.
🧭 Bu yazı MASAK Rehberi’nin parçasıdır
Hesap blokesi, şüpheli işlem bildirimi, elkoyma, kaynak ispatı, aklama suçu, şirket hesabı, yurt dışı transfer, iade ve tazminat rehberlerinin tamamı: MASAK Rehberi
Bloke, altın bozdurduktan sonra hesaba giren paraya konulduysa kaynak ispatı ayrıca önem taşır; bu durum için altın bozdurdum, param bloke edildi rehberimize, altın ve kuyum işlemlerindeki diğer bloke ve el koyma konuları için Altın ve Kuyum Hukuku Rehberi’ne bakılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
CMK 128/A nedir?
25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanunla Ceza Muhakemesi Kanunu’na eklenen ve bilişim yoluyla işlenen belirli suçlarda elde edilen menfaatin bulunduğu hesabın 48 saate kadar askıya alınmasını ve bu hesaptaki değere elkonulmasını düzenleyen maddedir.
Banka hesabımı savcı kararı olmadan bloke edebilir mi?
Evet. Banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, katalogdaki suçlarda makul şüphe hâlinde hesabı 48 saate kadar askıya alabilir; işlemi derhal Cumhuriyet başsavcılığına ve hesap sahibine bildirmek zorundadır. 48 saati aşan kısıtlama için hâkim kararı veya savcının yazılı emri gerekir.
Hangi suçlarda bu tedbir uygulanır?
Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık (TCK 142/2-e), bilişim veya banka araçlarıyla ya da kamu görevlisi veya banka çalışanı olarak tanıtma suretiyle nitelikli dolandırıcılık (TCK 158/1-f ve l) ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK 245). Aklama suçu ve basit dolandırıcılık kapsam dışındadır.
Hesabım haksız yere askıya alındı, ne yapmalıyım?
Bankadan askıya almanın saatini ve bildirim yapılan savcılığı öğrenin, paranın geliş sebebini gösteren belgelerle Cumhuriyet başsavcılığına kaldırma başvurusu yapın; savcı 24 saat içinde karar verir. 48 saat dolduğunda elkoyma kararı yoksa hesap açılmalıdır.
48 saat geçti, hesabım hâlâ kapalı; ne oldu?
Ya süre içinde hâkim kararı veya savcı emriyle elkoyma yapılmıştır ya da banka kendi uyum politikasına dayanan ayrı bir tedbir uygulamaktadır. İlki için kararın tarih ve sayısını öğrenip iki hafta içinde itiraz edin; ikincisi için bankaya yazılı başvurun.
Haksız askıya alma nedeniyle bankadan tazminat alabilir miyim?
Hayır. CMK m.128/A-6, askıya alma kararı veren kurumların hukuki bakımdan sorumlu tutulmayacağını öngörür. Askıya alma elkoymaya dönüşmüş ve elkoyma haksız çıkmışsa, devlete karşı CMK m.141/1-j uyarınca tazminat istenebilir.
Bankalar bilgi vermezse ne olur?
Savcı, hâkim veya mahkemenin istediği bilgi ve belgelerin on gün içinde gönderilmemesi ya da eksik gönderilmesi hâlinde kuruma 50.000 TL’den 300.000 TL’ye kadar idari para cezası verilir.
Nitelikli dolandırıcılık artık hangi mahkemede görülüyor?
7571 sayılı Kanunla 5235 sayılı Kanun’un 12. maddesinden ilgili ibare çıkarılmış ve görev asliye ceza mahkemesine geçmiştir. Geçici 7. madde uyarınca yürürlük tarihinde ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan davalarda görevsizlik veya bozma kararı verilemez.
Kripto borsasındaki hesabım için de aynı kural geçerli mi?
Evet. Madde, kripto varlık hizmet sağlayıcılarını açıkça sayar; platform, katalog suçlarında makul şüpheyle hesabı 48 saate kadar askıya alabilir ve para başka bir platforma aktarılmışsa oraya da bildirim yapılır. Platformların yükümlülükleri için kripto varlık hizmet sağlayıcıları rehberimize bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut dosya değerlendirmesi yerine geçmez. Mevzuat bu alanda hızla değişmektedir; süreler ve tutarlar yazının hazırlandığı tarihteki hâliyle aktarılmıştır.
📚 İlgili Rehberler
- Ceza Hukuku Rehberi: Soruşturma, Kovuşturma ve Sanık Hakları
- 🧭 İBAN Mağduru Rehberi (Ana Rehber)TCK 158/4 indirimi, üç geçiş yolu, bloke ve etkin pişmanlık
- Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme (TCK 244)
- Hesabıma İzinsiz Giriş Yapıldı: Mağdurun Yol Haritası
- Ceza Muhakemesinde Arama ve Elkoyma (CMK 116 vd.)
- MASAK Blokesi Ana Rehberi: Dört Tedbir, İtiraz ve İade
- Aracı Hesap ve IBAN Kiralama: Cezai Sorumluluk (TCK 158/1-f)
Askıya alma süreleri çok kısa — hızlı hareket etmek belirleyici
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.
Askıya alma süreleri çok kısa — hızlı hareket etmek belirleyici
Hukukçular Evi Ankara — durumunuza özel değerlendirme için bize ulaşın.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Güvensiz Ürün Nedeniyle Yaralanma veya Ölüm 2026: İmalatçı ve İthalatçı Yöneticisinin Ceza Sorumluluğu — Taksirle Yaralama ve Öldürme (TCK m.20, 22, 85, 89), Şirkete Tedbir ve 7223 ile İlişkisi
- ▸ Kaçakçılık Operasyonunda Yakalandım: Tutuklama mı, Adli Kontrol mü? Makaron, Sigara, Akaryakıt, İlaç ve Tarihi Eserde Ceza, Etkin Pişmanlık ve Araç İadesi — 5607 m.3, 4, 5, 10 ve CMK 91, 100 (2026)
- ▸ ParamPOS Hak Edişime Soruşturmada El Konuldu 2026: CMK m.128 El Koymaya İtiraz, Kısmi Serbest Bırakma ve İade — Hâkim Kararı mı, MASAK Ertelemesi mi, TMSF Beklemesi mi? (CMK m.131, 141, 268; 5549 m.19/A)
- ▸ PARAM Soruşturmasında İfadeye Çağrıldım: ParamPOS Üye İşyeri Şüpheli mi, Tanık mı? 2026 — Çağrı ve Doğrulama, Susma ve Müdafi Hakkı (CMK m.145-150), Sanal POS İsnatları (5464 m.36, 7258 m.5/1-c, TCK 282), Belge Seti ve Hak Edişe Etkisi
Bu konuda hukuki destek almak için


