Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme (TCK 244): Dört Fıkra ve Cezalar, Fidye Yazılımı, 244/4 ile Dolandırıcılık Ayrımı, Dijital Delil ve CMK 134 İptali
24 Temmuz 2026

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme (TCK 244): Dört Fıkra ve Cezalar, Fidye Yazılımı, 244/4 ile Dolandırıcılık Ayrımı, Dijital Delil ve CMK 134 İptali

Bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla (TCK m.244/1); bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren ya da var olan verileri başka bir yere gönderen kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (m.244/2). Bu fiiller bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait sistem üzerinde işlenirse ceza yarı oranında artırılır (m.244/3). Bu fiillerle haksız çıkar sağlanması, başka bir suç oluşturmaması koşuluyla iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasını gerektirir (m.244/4); hileyle bir kişinin aldatılması söz konusuysa bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık gündeme gelir. Suç resen soruşturulur ve uzlaştırma kapsamında değildir. Delillerin elde edilmesinde uygulanan bilgisayar araması hükmü (CMK m.134) ise Anayasa Mahkemesinin 12/2/2026 tarihli kararıyla iptal edilmiş olup iptal 25/2/2027 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

📌 Ana rehber: Bilişim Suçları: Sisteme Girme ve Cezası (TCK 243-244). Bu sayfa, bilişim sistemini engelleme, bozma ve verileri yok etme veya değiştirme suçunu TCK m.43, 44, 66, 136, 142, 158, 243-246, CMK m.128/A, 134, 158, 171, 217 ve 231, KVKK m.12 ve TBK m.49 metinleri üzerinden ele alır. Dört fıkra ve cezaları, sisteme girme suçundan farkı, fidye yazılımı ve hizmet engelleme saldırıları, veri sızdırma ve kişisel veri suçlarıyla içtima, 244/4 ile nitelikli dolandırıcılık ayrımı, yasak cihaz ve programlar, tüzel kişiler, dijital delil ve CMK m.134’ün iptali, usul, zamanaşımı, KDAE ve HAGB, mağdurun yapacakları ve tazminat anlatılır.

Sisteminize saldırı mı yapıldı veya hakkınızda bilişim suçu isnadı mı var?
Delil kaybı yaşanmadan birlikte hareket edelim: Hukukçular Evi Ankara.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: 244/1: sistemin işleyişini engelleme veya bozma → 1–5 yıl. 244/2: verileri bozma, yok etme, değiştirme, erişilmez kılma, veri yerleştirme, başka yere gönderme → 6 ay–3 yıl. 244/3: banka, kredi kurumu veya kamu kurumu sistemi → yarı artırım. 244/4: bu fiillerle haksız çıkar, başka suç oluşturmuyorsa → 2–6 yıl + 5.000 güne kadar APC. Sisteme girme (m.243): 1 yıla kadar hapis veya APC; veriler yok olur veya değişirse 6 ay–2 yıl; veri nakillerini izleme 1–3 yıl. Yasak cihaz veya program (m.245/A): 1–3 yıl + APC. Tüzel kişi (m.246): güvenlik tedbiri. Takip: resen; uzlaştırma yok. KDAE: 244/2 (üst sınır 3 yıl). HAGB: hükmolunan 2 yıl veya altı. Zamanaşımı: 8 yıl; üst sınırı 5 yılı aşan hâllerde 15 yıl. Delil: CMK m.134 (bilgisayar araması) AYM ile iptal; iptal 25/2/2027’de yürürlüğe girecek. KVKK m.12/5: veri ihlalinde ilgiliye ve Kurula bildirim.

TCK m.244/4: Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan fiillerin işlenmesi suretiyle kişinin kendisinin veya başkasının yararına haksız bir çıkar sağlamasının başka bir suç oluşturmaması halinde, iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

Dört Fıkra, Dört Ceza

TCK m.244’ün fıkraları
FıkraFiilCezaAyırt edici unsur
244/1Sistemin işleyişini engelleme veya bozma1–5 yıl hapisHedef sistemin çalışması
244/2Verileri bozma, yok etme, değiştirme, erişilmez kılma, veri yerleştirme, başka yere gönderme6 ay–3 yıl hapisHedef doğrudan veri; altı seçimlik hareket
244/3Banka, kredi kurumu veya kamu kurumu sistemiYarı oranında artırımSistemin sahibi
244/4Bu fiillerle haksız çıkar sağlama2–6 yıl hapis + 5.000 güne kadar APCBaşka suç oluşturmaması koşulu

TCK m.244 birbirinden farklı dört durumu düzenler. Birinci fıkra sistemin işleyişine yöneliktir: bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Sistemin tamamen çökmesi şart değildir; hizmet verememesi, olağan işlevlerini yerine getirememesi veya sahibinin erişiminin engellenmesi de bu kapsamda değerlendirilebilir. İkinci fıkra verilere yöneliktir ve altı seçimlik hareket sayar: verileri bozmak, yok etmek, değiştirmek, erişilmez kılmak, sisteme veri yerleştirmek ve var olan verileri başka bir yere göndermek. Üçüncü fıkra, hedef sistemin bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait olması hâlinde cezayı yarı oranında artırır. Dördüncü fıkra ise bu fiillerle haksız çıkar sağlanmasını ayrıca cezalandırır; ancak bu hüküm, fiilin başka bir suç oluşturmaması hâlinde uygulanır. Dosyanın hangi fıkraya dayandığı cezayı, zamanaşımını ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi gibi imkânları doğrudan belirler.

Log kayıtları hızla silinir
Delillerin korunması ve şikâyet için hemen arayın: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Bilişim Sistemi ve Veri Kavramı

Kanun bilişim sistemi kavramını ayrıca tanımlamamıştır; uygulamada verileri toplayan, saklayan ve otomatik işlemlere tabi tutan her türlü sistem bu kapsamda değerlendirilir. Sunucular, kişisel bilgisayarlar, akıllı telefonlar, ağ cihazları, bulut hizmetleri ve bunlar üzerinde çalışan yazılımlar bu sistemlere örnektir. Eski metnimizde bilişim sistemi tanımının kanun gerekçesine dayandığı belirtilmişti; doğrulanabilir bir kaynak gösterilemediğinden bu atıf kaldırılmış ve açıklama genel kullanım üzerinden yapılmıştır. Veri ise bu sistemlerde işlenen her türlü bilgidir: dosyalar, veritabanı kayıtları, e-postalar, fotoğraflar ve sistem ayarları bu kapsamdadır. Suçun konusu verinin kişisel veri olup olmaması m.244 bakımından önemli değildir; kişisel veri niteliği ayrıca kişisel veri suçlarının gündeme gelmesine yol açar. Sistemin veya verinin bir başkasına ait olması, yani failin üzerinde tasarruf yetkisinin bulunmaması, suçun temel koşullarından biridir.

Sisteme Girme Suçundan Farkı (TCK m.243)

Bilişim sistemine girmek ile sisteme veya verilere zarar vermek ayrı suçlardır. Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kişi bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır (TCK m.243/1). Bu fiil nedeniyle sistemin içerdiği veriler yok olur veya değişirse altı aydan iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur (m.243/3). Bir bilişim sisteminin kendi içinde veya bilişim sistemleri arasında gerçekleşen veri nakillerini, sisteme girmeksizin teknik araçlarla hukuka aykırı olarak izleyen kişi ise bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (m.243/4). Sisteme girme suçunda verilerin yok olması veya değişmesi, girişin bir sonucu olarak ortaya çıkar; m.244/2’de ise failin amacı doğrudan verilere müdahale etmektir. Failin sisteme hukuka aykırı olarak girip ardından verileri kasten silmesi veya değiştirmesi hâlinde, her iki suçun birlikte oluşup oluşmadığı ayrıca değerlendirilir. Sisteme girme suçu için bilişim suçları: sisteme girme rehberine bakabilirsiniz.

Kamu ve Banka Sistemlerinde Artırımın Kapsamı

Üçüncü fıkradaki artırım, fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi hâlinde uygulanır (TCK m.244/3). Bu sistemlerin kesintiye uğraması yalnızca kurumu değil, hizmet alan geniş bir kitleyi etkilediğinden kanun cezayı yarı oranında artırmıştır. Artırımın uygulanabilmesi için sistemin bu kurumlara ait olması gerekir; bu kurumlara hizmet veren özel bir firmanın kendi sistemi veya kurumla bağlantılı olmayan bir altyapı üzerinde işlenen fiiller bakımından artırımın koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği ayrıca değerlendirilmelidir. Artırımlı hâlde cezanın üst sınırı yükseldiğinden, zamanaşımı ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi gibi kurumlar bakımından da sonuçlar değişir.

Fidye Yazılımı, Hizmet Engelleme ve Hesap Ele Geçirme

Uygulamadaki örnekler
FiilOlası nitelendirmeDayanak
Yoğun istekle sistemi hizmet veremez hâle getirmekSistemin işleyişini engellemeTCK m.244/1
Verileri şifreleyerek erişilmez kılmak (fidye yazılımı)Verileri erişilmez kılma; fidye talebiyle haksız çıkarTCK m.244/2, 244/4 veya başka suç
Sisteme zararlı yazılım yüklemekSisteme veri yerleştirmeTCK m.244/2
Veritabanını dışarı aktarmakVerileri başka yere gönderme; kişisel veri ise m.136TCK m.244/2, 136, 44
Hesap şifresini değiştirip sahibini dışarıda bırakmakVeri değiştirme veya işleyişi engellemeTCK m.244/1-2
Kamu kurumunun sistemine saldırıYarı oranında artırımTCK m.244/3

Günümüzde en sık karşılaşılan saldırı türleri m.244’ün farklı fıkralarına girer. Bir sisteme yoğun istek gönderilerek hizmet veremez hâle getirilmesi, sistemin işleyişini engelleme olarak değerlendirilebilir (m.244/1). Verileri şifreleyerek erişilmez kılan ve bunun karşılığında ödeme talep eden fidye yazılımları, verileri erişilmez kılma fiilini oluşturur (m.244/2); bu yolla bir çıkar elde edilmişse dördüncü fıkra veya fiilin niteliğine göre başka bir suç gündeme gelir. Sisteme zararlı yazılım yüklenmesi veri yerleştirme, verilerin başka bir sunucuya aktarılması ise verileri başka bir yere gönderme fiilidir. Hesap şifresinin değiştirilerek sahibinin erişiminin engellenmesi, somut olayın özelliklerine göre veri değiştirme veya işleyişi engelleme kapsamında değerlendirilebilir. Hangi fıkranın uygulanacağı, fiilin biçimine ve sonuçlarına göre belirlenir; bu nedenle olayın teknik ayrıntılarının doğru tespiti belirleyicidir. Hesap ele geçirme için hesabıma izinsiz giriş yapıldı rehberine bakabilirsiniz.

Veri Sızdırma ve Kişisel Veri Suçları

Bir bilişim sistemindeki verilerin başka bir yere gönderilmesi m.244/2’de sayılan fiillerdendir. Gönderilen veriler kişisel veri niteliğindeyse, kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişiyi iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasıyla cezalandıran hüküm de gündeme gelir (TCK m.136/1). İşlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır (m.44); ancak verilerin ele geçirilmesi ile yayılması farklı fiillerse, her biri ayrıca değerlendirilir. Kişisel verilerin sızdırıldığı olaylarda veri sorumlusunun da idari yükümlülükleri vardır: işlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi hâlinde veri sorumlusu bu durumu en kısa sürede ilgilisine ve Kişisel Verileri Koruma Kuruluna bildirir (KVKK m.12/5). Bu bildirim yükümlülüğü, ceza soruşturmasından bağımsız olarak işler. Kişisel veri suçları için kişisel verilerim izinsiz ele geçirildi, KVKK sorumluluğu için KVKK ve tazminat sorumluluğu rehberlerine bakabilirsiniz.

244/4 mü, Nitelikli Dolandırıcılık mı?

Haksız çıkar sağlanan hâllerde nitelendirme
DurumOlası suçMadde
Sisteme doğrudan müdahaleyle çıkar; kimse aldatılmadıHaksız çıkar sağlamaTCK m.244/4
Sahte bağlantıyla kişi aldatılıp işlem yaptırıldıBilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılıkTCK m.158/1-f
Bilişim sistemi kullanılarak başkasının hesabından para alındıBilişim yoluyla nitelikli hırsızlık değerlendirilirTCK m.142/2-e
Ele geçirilen kart bilgisiyle alışverişKart kötüye kullanmaTCK m.245/1

Dördüncü fıkra tali niteliktedir: bu fıkra, fiilin başka bir suç oluşturmaması hâlinde uygulanır. Bu nedenle haksız çıkar sağlanan her olayda, önce fiilin daha özel bir suçun unsurlarını taşıyıp taşımadığı incelenmelidir. Dolandırıcılığın bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi nitelikli dolandırıcılıktır (TCK m.158/1-f); hırsızlığın bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenmesi nitelikli hırsızlıktır (m.142/2-e); başkasına ait bir banka veya kredi kartının rızası olmaksızın kullanılması ise kart kötüye kullanma suçunu oluşturur (m.245/1). Ayrımın pratik ölçütü, bir kişinin hileli davranışla aldatılıp aldatılmadığıdır: kişi kandırılarak kendi eliyle işlem yapmaya yönlendirilmişse dolandırıcılık, kimse aldatılmadan sisteme doğrudan müdahale edilerek değer elde edilmişse hırsızlık veya m.244/4 gündeme gelir. Bu ayrım mağdur açısından da önemlidir: bilişim yoluyla nitelikli hırsızlık, bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık ve kart kötüye kullanma suçlarında paranın gönderildiği hesap, 7571 sayılı Kanunla eklenen hükme göre kırk sekiz saate kadar askıya alınabilir (CMK m.128/A). Bilişim yoluyla dolandırıcılık için internetten dolandırıldım, paranın geri alınması için dolandırıcılıkta param geri gelir mi rehberlerine bakabilirsiniz.

Yasak Cihaz ve Programlar, Tüzel Kişiler

Bir cihazın, bilgisayar programının, şifrenin veya sair güvenlik kodunun münhasıran bilişim suçları ile bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenebilen diğer suçların işlenmesi için yapılması veya oluşturulması durumunda, bunları imal eden, ithal eden, satan, satın alan, başkalarına veren veya bulunduran kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (TCK m.245/A). Bu hüküm, saldırı araçlarının hazırlanması ve dağıtılması aşamasını ayrıca cezalandırır. Kanundaki “münhasıran” ifadesi önemlidir: meşru amaçlarla da kullanılabilen güvenlik testi araçları bakımından bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği ayrıca değerlendirilmelidir. Bilişim suçlarının işlenmesi suretiyle yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında ise bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur (m.246). Yasak cihaz ve programlar için yasak cihaz veya programlar suçu rehberine bakabilirsiniz.

Dijital Delil ve CMK m.134’ün İptali

Bilişim suçlarında ispat büyük ölçüde teknik delillere dayanır. Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması hâlinde, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından şüphelinin kullandığı bilgisayar ve programlarında arama yapılmasına ve kopya çıkarılmasına karar verilir; savcı kararları yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur (CMK m.134/1). El koyma sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır ve bu yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye veya vekiline verilir (m.134/3-4). Bu madde, Anayasa Mahkemesinin 12/2/2026 tarihli ve E.2023/128, K.2026/36 sayılı kararıyla iptal edilmiştir; iptal hükmü, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra, 25/2/2027 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar madde uygulanmaya devam eder; yeni bir düzenleme yapılıp yapılmadığı ayrıca takip edilmelidir. Yüklenen suç ancak hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş delillerle ispat edilebileceğinden (m.217/2), arama ve el koymanın kanuni koşullara uygun yapılıp yapılmadığı savunmanın temel denetim noktalarından biridir. Dijital delil için dijital delil, imaj ve hash rehberine bakabilirsiniz.

Dijital Delilde Denetlenecek Noktalar

  1. Log kayıtlarının bütünlüğü: Kapsanan tarih aralığı, kesinti ve zaman damgası tutarlılığı.
  2. IP eşleştirmesi: Paylaşımlı bağlantı, kurumsal ağ, VPN veya ele geçirilmiş cihaz ihtimali.
  3. İmaj ve yedek: Yedek alınıp alınmadığı ve kopyanın şüpheliye verilip verilmediği.
  4. Arama kararı: Kararın varlığı, kapsamı ve onay süreleri.
  5. Yetki: Failin sisteme erişim yetkisi bulunup bulunmadığı.
  6. Delil zinciri: Delilin elde edilmesinden bilirkişiye kadar muhafazası.

Yetkili Erişimin Kötüye Kullanılması ve Çalışanlar

Uygulamada bilişim sistemlerine zarar verenlerin önemli bir kısmı, sisteme meşru erişimi bulunan çalışanlar veya eski çalışanlardır. Sisteme yetkiyle girilmiş olması, verilerin kasten silinmesini, değiştirilmesini veya başka bir yere gönderilmesini hukuka uygun hâle getirmez; m.244’teki fiiller yetkili bir kullanıcı tarafından da işlenebilir. Suç kastla işlenir (TCK m.21/1); iş gereği yapılan olağan silme veya güncelleme işlemleri ya da yanlışlıkla yapılan değişiklikler bu suçu oluşturmaz. İşten ayrılan bir çalışanın ayrılmadan önce verileri silmesi, şirket müşteri listesini kişisel hesabına aktarması veya sistem şifrelerini değiştirerek işverenin erişimini engellemesi ise bu suçun tipik örnekleridir. Bu dosyalarda çalışanın görev tanımı, yetki seviyesi, iş sözleşmesindeki gizlilik hükümleri ve sistemdeki işlem kayıtları birlikte değerlendirilir. İşveren açısından, erişim yetkilerinin işten ayrılma sürecinde derhâl kaldırılması ve işlem kayıtlarının tutulması, hem önleyici hem de ispat bakımından önem taşır.

Güvenlik Testleri ve Rıza

Bilişim güvenliği alanında çalışan kişilerin yaptığı sızma testleri, teknik olarak m.243 ve m.244 kapsamındaki fiillere benzeyebilir. Kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olmak üzere, açıkladığı rızası çerçevesinde işlenen fiilden dolayı kimseye ceza verilmez (TCK m.26/2). Buna göre sistem sahibinin açık ve yazılı izniyle, belirlenen kapsam ve süre içinde yapılan güvenlik testleri, kural olarak bu suçları oluşturmaz. Ancak iznin kapsamının aşılması, örneğin yalnızca açık tespitine izin verilmişken verilerin kopyalanması veya sistemin çalışmasının engellenmesi, sorumluluğu gündeme getirebilir. Ayrıca sistemin sahibi olmayan bir kişinin, örneğin yalnızca bir çalışanın verdiği iznin yeterli olup olmadığı ayrıca değerlendirilir. Güvenlik testlerinde kullanılan araçlar bakımından da m.245/A’daki “münhasıran suç işlemek için yapılmış olma” koşulunun bulunup bulunmadığı önem taşır. Bu nedenle test sözleşmelerinin kapsamı ve yetki belgelerinin önceden yazılı olarak hazırlanması önerilir.

Yurt Dışından Yapılan Saldırılar

Bilişim saldırılarının önemli bir kısmı yurt dışından yapılır. Türkiye’de işlenen suçlar hakkında Türk kanunları uygulanır ve fiilin kısmen veya tamamen Türkiye’de işlenmesi veya neticenin Türkiye’de gerçekleşmesi hâlinde suç Türkiye’de işlenmiş sayılır (TCK m.8/1). Buna göre yurt dışından Türkiye’deki bir sisteme yönelik saldırılarda, sistemin çalışmasının engellenmesi veya verilerin yok edilmesi gibi netice Türkiye’de gerçekleştiğinden Türk kanunları uygulanır. Ancak failin tespiti, yurt dışındaki servis sağlayıcılardan bilgi alınmasını ve uluslararası adli yardımlaşmayı gerektirebilir; bu süreçler uzun sürebilir. Bu nedenle mağdurun, yurt içindeki kayıtları ve paranın izini süren bilgileri mümkün olan en kısa sürede soruşturma dosyasına sunması önemlidir. Saldırının kaynağına ilişkin teknik bulguların bir uzman raporuyla belgelenmesi de soruşturmanın yönünü belirler.

Şüpheli Olarak Ne Yapmalı?

Bilişim suçu isnadıyla ifadeye çağrılan kişi, yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama hakkına ve müdafi yardımından yararlanma hakkına sahiptir (CMK m.147/1-c, e). Cihazlarına el konulan şüpheli, sistemdeki verilerin yedeğinden bir kopyanın kendisine veya vekiline verilmesini talep edebilir (m.134/4). Savunmada özellikle IP adresi eşleşmesinin tek başına failliği gösterip göstermediği, cihazın başka kişiler tarafından kullanılma ihtimali, arama ve el koyma kararının varlığı ve kapsamı ile imaj ve özet değeri işlemlerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı incelenmelidir. Bilirkişi raporundaki tespitlerin hangi ham veriye dayandığı ve bu verinin dosyada bulunup bulunmadığı da sorgulanmalıdır. Teknik konularda uzman görüşü alınması, bilirkişi raporuna etkili itiraz yapılmasını sağlar.

Usul: Takip, KDAE, HAGB ve Zamanaşımı

Usul bakımından TCK m.244
KonuKural
TakipResen; şikâyet aranmaz
UzlaştırmaKapsam dışı
KDAEÜst sınırı 3 yılı aşmayan 244/2 temel hâlinde değerlendirilebilir
HAGBHükmolunan ceza 2 yıl veya altıysa
ZamanaşımıÜst sınırı 5 yılı aşmayanlarda 8 yıl; aşanlarda 15 yıl
Zincirleme suçAynı mağdura farklı zamanlarda: bir ceza, 1/4–3/4 artırım
Görevli mahkemeAsliye ceza mahkemesi

Sistemi engelleme, bozma ve verileri yok etme veya değiştirme suçları resen soruşturulur; şikâyet aranmaz ve uzlaştırma kapsamında değildir. Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda Cumhuriyet savcısı kamu davasının açılmasının beş yıl süreyle ertelenmesine karar verebilir (CMK m.171/2); bu imkân, cezanın üst sınırı üç yıl olan m.244/2 temel hâli bakımından gündeme gelir. Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir (m.231/5). Dava zamanaşımı, üst sınırı beş yılı aşmayan hapis cezalarında sekiz yıl, beş yılı aşanlarda on beş yıldır (TCK m.66/1-d, e); m.244/4 ve artırımlı hâller bu nedenle daha uzun zamanaşımına tabidir. Aynı mağdura karşı bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda aynı suçun birden fazla işlenmesi hâlinde tek ceza verilir ve bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır (m.43/1). KDAE için kamu davasının açılmasının ertelenmesi rehberine bakabilirsiniz.

Mağdur Şirket veya Kişi Ne Yapmalı?

  1. Kayıtları dondurun: Log kayıtları sınırlı süre saklanır; ilgili dönemi hemen yedekleyin.
  2. Sistemi hemen yeniden kurmayın: Önce adli kopya alınması delillerin korunmasını sağlar.
  3. Olayı belgeleyin: Ekran görüntüleri, zaman damgaları, etkilenen sistemler ve veriler.
  4. Savcılığa başvurun: Teknik inceleme ve servis sağlayıcılardan bilgi istenmesini talep edin.
  5. Kişisel veri etkilendiyse bildirin: İlgililere ve Kurula (KVKK m.12/5).
  6. Zararı hesaplayın: Onarım giderleri, iş kaybı ve kesinti süresi.

Suça ilişkin şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir (CMK m.158/1). Suç duyurusu dilekçesinde olayın zamanı, etkilenen sistem, kaybolan veya değişen veriler ve varsa log örnekleri sunulmalı; servis sağlayıcılardan trafik ve abone bilgilerinin istenmesi ayrıca talep edilmelidir. Sistem kesintisinden doğan zarar, veri kaybının yol açtığı iş durması ve onarım giderleri ise ceza dosyasından bağımsız olarak hukuk mahkemesinde tazminat davasının konusu olabilir; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49/1). Kişisel verilerin etkilendiği olaylarda veri sorumlusu olarak şirketin bildirim yükümlülüğü de ayrıca yerine getirilmelidir. Bilişim hukukunun genel çerçevesi için bilişim hukuku rehberi sayfasına bakabilirsiniz.

Örnek Durumlar

TCK m.244 örnekleri
DurumDeğerlendirmeDayanak
E-ticaret sitesine yoğun istekle saldırıİşleyişi engellemeTCK m.244/1
Belediyenin sistemine aynı saldırıYarı oranında artırımTCK m.244/3
Rakip firmanın müşteri veritabanını silmekVerileri yok etmeTCK m.244/2
Fidye karşılığı verileri şifrelemekErişilmez kılma; çıkar için 244/4 veya başka suçTCK m.244/2, 244/4
Sahte bağlantıyla kullanıcıyı aldatıp para aktarmakBilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılıkTCK m.158/1-f
Eski çalışanın ayrılmadan önce dosyaları silmesiVerileri yok etmeTCK m.244/2
Şirket sisteminden kişisel verileri dışarı aktarmakVeri gönderme ve kişisel veri suçuTCK m.244/2, 136
İzinli sızma testiRıza kapsamında kalınırsa suç yokTCK m.26/2

Sık Yapılan Hatalar

  • Sistemi hemen temizlemek: Faili tespit edecek izler silinir.
  • Log kayıtlarını geç istemek: Kayıtlar döngüsel olarak silinir.
  • Her çıkar sağlamayı 244/4 sanmak: Dolandırıcılık, hırsızlık veya kart suçu öncelikli olabilir.
  • IP eşleşmesini kesin delil saymak: Paylaşımlı bağlantı ve VPN ihtimali değerlendirilmelidir.
  • Arama kararının kapsamını denetlememek: Hukuka aykırı delil hükme esas alınamaz.
  • Kişisel veri bildirimini ihmal etmek: Ceza süreci dışında ayrı bir yükümlülüktür.

⚠️ İlk 48 saat delil açısından belirleyicidir: Saldırıyı fark ettiğinizde log kayıtlarını dondurun, adli kopya alınmadan sistemi yeniden kurmayın ve gecikmeden Cumhuriyet başsavcılığına başvurun. Şüpheli konumundaysanız, arama ve el koyma kararlarının kanuni koşullara uygunluğunu ve IP eşleşmesinin güvenilirliğini mutlaka denetletin.

Bilişim sistemine saldırı, veri silme veya sızdırma olaylarında suç duyurusu, delil koruma, kişisel veri bildirimi ve tazminat davası ile bilişim suçu isnadına karşı savunma için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Suç Duyurusu Dilekçesi Örneği (Şirket Sistemine Saldırı)

ANKARA CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINAMÜŞTEKİ: … Ticaret A.Ş. (Vergi No: …), Adres: … VEKİLİ: Av. … ŞÜPHELİ: Kimliği belirsiz kişi veya kişiler SUÇ: Bilişim sistemini engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme (TCK m.244); bilişim sistemine girme (TCK m.243) SUÇ TARİHİ: … /… /2026 KONU: Suç duyurumuz ile delillerin korunması talebimizin sunulmasıdır.AÇIKLAMALAR1- TCK m.243/1 bakımından: Müvekkil şirketin sipariş yönetim sunucusuna … tarihinde saat … ile … arasında, yetkisi bulunmayan bir kullanıcı tarafından yurt dışı kaynaklı bir IP adresinden giriş yapıldığı sistem günlüklerinden anlaşılmıştır. Günlük kayıtlarının adli kopyası ve özet değerleri ektedir.2- TCK m.244/2 bakımından: Giriş sonrasında müşteri siparişlerine ait veritabanı şifrelenerek erişilmez kılınmış ve sunucuya zararlı bir yazılım yerleştirilmiştir. Şirketin iki gün boyunca sipariş alamadığı teknik rapor ve iş kaybı hesabıyla ortaya konmuştur.3- TCK m.244/4 bakımından: Saldırganlar, verilerin yeniden erişilebilir kılınması karşılığında kripto varlık olarak ödeme talep etmiştir. Talep yazısı ve cüzdan adresi ektedir. Fiilin başka bir suç oluşturup oluşturmadığının da değerlendirilmesini talep ediyoruz.4- CMK m.160 bakımından: Servis sağlayıcılardan ilgili IP adreslerine ait trafik ve abone bilgilerinin, kripto varlık hizmet sağlayıcılarından ise cüzdan adresine ilişkin bilgilerin istenmesini talep ediyoruz.5- KVKK m.12/5 bakımından: Veritabanında müşterilere ait kişisel veriler bulunduğundan, müvekkil şirket ilgililere ve Kişisel Verileri Koruma Kuruluna bildirim yapmıştır. Bildirim örnekleri ektedir.HUKUKİ SEBEPLER: 5237 sayılı TCK m.243, 244; 5271 sayılı CMK m.158, 160; 6698 sayılı KVKK m.12 ve ilgili mevzuat.DELİLLER: Sistem günlükleri ve adli kopya, teknik rapor, fidye talebi, bildirim belgeleri, tanıklar.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle faillerin tespit edilerek haklarında kamu davası açılmasına ve delillerin korunmasına yönelik tedbirlerin alınmasına karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz. … /… /2026Müşteki Vekili Av. …

Sık Sorulan Sorular

TCK 244’ün cezası nedir?

İşleyişi engelleme 1–5 yıl; verilere müdahale 6 ay–3 yıl.

Banka veya kamu sisteminde ceza artar mı?

Evet; yarı oranında (m.244/3).

Haksız çıkar sağlanırsa?

Başka suç oluşturmuyorsa 2–6 yıl + APC (m.244/4).

244/4 ile dolandırıcılık farkı?

Kişi aldatılmışsa bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık (m.158/1-f).

Fidye yazılımı hangi suç?

Verileri erişilmez kılma (m.244/2); çıkar sağlanırsa 244/4 veya başka suç.

Hizmet engelleme saldırısı?

Sistemin işleyişini engelleme (m.244/1).

Sisteme girmek ayrı suç mu?

Evet (m.243); 1 yıla kadar hapis veya APC.

Veri sızdırma?

Verileri başka yere gönderme (m.244/2); kişisel veriyse m.136.

Saldırı programı bulundurmak suç mu?

Münhasıran suç için yapılmışsa (m.245/A).

Şirket cezalandırılır mı?

Tüzel kişiye güvenlik tedbiri (m.246).

Şikâyete bağlı mı?

Hayır; resen.

Uzlaştırma var mı?

Hayır.

KDAE mümkün mü?

244/2 temel hâlinde (CMK m.171/2).

HAGB mümkün mü?

Hükmolunan ceza 2 yıl veya altıysa.

Zamanaşımı ne kadar?

8 veya 15 yıl (TCK m.66).

CMK 134 iptal mi edildi?

Evet; iptal 25/2/2027’de yürürlüğe girecek.

Kişisel veri sızdıysa ne yapmalı?

İlgililere ve Kurula bildirim (KVKK m.12/5).

Eski çalışan verileri silerse?

Yetkili erişim kötüye kullanılmışsa m.244/2 değerlendirilir.

Sızma testi suç mu?

Sistem sahibinin rızası ve izin kapsamında kalınırsa kural olarak hayır (TCK m.26/2).

Saldırı yurt dışından yapıldıysa?

Netice Türkiye’deyse Türk kanunları uygulanır (TCK m.8/1).

Tazminat istenebilir mi?

Evet; hukuk mahkemesinde (TBK m.49).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Bilişim sistemine saldırı: nitelendirme, delil ve savunma
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK, KVKK ve TBK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk